Τρίτη 28 Ιουλίου 2026

ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ [Ο Σωτήρας της Αθήνας που οδήγησε τους Έλληνες στη νίκη στη Μάχη του Μαραθώνα σώζοντας την Αθήνα από τους Πέρσες...]

 

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Δημήτρης Παπαντωνίου

Ο Μιλτιάδης (554 π.Χ. – 489 π.Χ.) υπήρξε ο σπουδαίος Αθηναίος στρατηγός και πολιτικός που έμεινε στην ιστορία ως νικητής των Περσών στη μάχη του Μαραθώνα το 490 π.Χ.
Ο Μιλτιάδης γνώριζε πολύ καλά τους αντιπάλους.
Είχε πολεμήσει και παλαιότερα τους Πέρσες και γνώριζε ότι οι μαχητές τους δεν ήταν πλέον οι τραχείς Πέρσες και οι άνδρες από το Κουρδιστάν που χρησιμοποιούσε ο Κύρος, αλλά άνδρες από τους υποταγμένους στους Πέρσες λαούς που πολεμούσαν περισσότερο από φόβο και υποχρέωση.
Έτσι, οι Πέρσες τοποθετούσαν στο κέντρο της παράταξής τους τα καλύτερα τμήματά τους και εκεί βρισκόταν και ο διοικητής τους. Κύριο όπλο των Περσών ήταν το τόξο, ενώ η λόγχη και το κοντό ξίφος ήταν δευτερεύοντα, βοηθητικά όπλα.
Η τακτική των Περσών ήταν να ρίχνουν τεράστιο αριθμό από βέλη στους αντιπάλους, όταν αυτοί τους πλησίαζαν. Ήταν όμως δύσκολο να αντιμετωπίσουν στον αγώνα εκ του συστάδην τον βαρύ οπλισμό των Ελλήνων οπλιτών.
Είχαν ιππικό, που μπορούσε να πλευροκοπήσει τη φάλαγγα των αντιπάλων, εφόσον βέβαια το επέτρεπε και το έδαφος στο πεδίο της μάχης.
Ο Μιλτιάδης επέφερε μια μεγάλη καινοτομία στο ελληνικό στράτευμα: ανέτρεψε τον κατεστημένο ως τότε, τρόπο παράταξης των Ελλήνων στις μάχες, τη φάλαγγα.Αποφάσισε να αλλάξει τη διάταξη του στρατεύματός τουσε ισχυρά άκρα και αδύνατο κέντρο, απέναντι σε ασθενικά άκρα και ισχυρό κέντρο των Περσών.
Ο Μιλτιάδης εκτιμούσε ότι το κέντρο των Περσών θα προχωρούσε, την ίδια στιγμή που τα τμήματά τους στα δύο άκρα θα υποχωρούσαν κάτω από την πίεση των ισχυρών άκρων της δικής του διάταξης. Έτσι, το κέντρο των Περσών τη στιγμή που θα πίστευε ότι είχε επικρατήσει επί των Ελλήνων, θα βρισκόταν κυκλωμένο από τα άκρα τους!
Το περσικό ιππικό ο Μιλτιάδης το αντιμετώπισε με την κατάληψη εδάφους, το οποίο καθιστούσε αδύνατη τη χρησιμοποίησή του. Παράλληλα έκλεισε τις διαβάσεις προς την Αθήνα και ήταν ήσυχος ότι οι Πέρσες δεν θα κινούνταν μέσω ξηράς προς την πόλη.
Ωστόσο, ο Αρταφέρνης που πολιορκούσε την Ερέτρια με τμήμα του περσικού στόλου κατάφερε να την κυριεύσει με τη βοήθεια πολιτών της που είχαν προσχωρήσει στους Πέρσες. Έτσι «άνοιγε» ο δρόμος για επίθεσή του στην Αθήνα.
Αυτό έγινε, ενώ Έλληνες και Πέρσες βρίσκονται παρατεταγμένοι στον Μαραθώνα αδρανείς για 8 ημέρες.
Την 9η μέρα, όταν οι Αθηναίοι πληροφορήθηκαν την κατάληψη της Ερέτριας αποφάσισαν να αναλάβουν δράση.
Στο πολεμικό συμβούλιο που ακολούθησε ήταν καθοριστική η ψήφος του πολέμαρχου Καλλίμαχου για άμεση επίθεση.
Ο Μιλτιάδης ανέλαβε την τακτική διοίκηση του στρατεύματος και αυτό του έδωσε τη δυνατότητα να δώσει στην φάλαγγα τον σχηματισμό που είχε στο μυαλό του.
Οι Πέρσες άρχισαν πρώτοι την επίθεση και όταν έφτασαν σε απόσταση βολής τόξου (100-150 μέτρα), ο Μιλτιάδης έδωσε το σύνθημα και η φάλαγγα έπεσε πάνω στον εχθρό.
Ο Ηρόδοτος γράφει ότι όταν οι Πέρσες είδαν τους Έλληνες να επιτίθενται με αυτόν τον τρόπο τους πέρασαν για τρελούς.
Οι Έλληνες έπεσαν με μεγάλη ταχύτητα πάνω στους Πέρσες τους περικύκλωσαν και τους συνέτριψαν.
Ο αιφνιδιασμός, που προκάλεσε ο Μιλτιάδης στους Πέρσες, λόγω της μη αναμενόμενης παράταξης των στρατευμάτων του, αποτελεί μέχρι και σήμερα βασικό πλεονέκτημα σε μια μάχη.
Η νίκη των Ελλήνων στον Μαραθώνα κατέρριψε τον μύθο ότι οι Πέρσες ήταν αήττητοι. Ενθάρρυνε τους Έλληνες να αποκρούσουν και τις επόμενες περσικές επιθέσεις και σε ηγέτες όπως ο Αγησίλαος και ο Κίμωνας να μεταφέρουν τον πόλεμο στην Ασία, πριν βέβαια ο Μέγας Αλέξανδρος κάνει την ιστορική εκστρατεία του.
Ο Μιλτιάδης και η ελληνική νίκη στον Μαραθώνα έχουν υμνηθεί από ξένους ιστορικούς:
«Η εικόνα του Μιλτιάδη φαντάζει γιγάντια στα πρώιμα χρόνια της παγκόσμιας ιστορίας» γράφει ο Χανς Ντελμπρούκ.
Σύμφωνα με τον σερ Έντουαρντ Κρίζι, η ελληνική νίκη στον Μαραθώνα εξασφάλισε
[...Την ανάπτυξη των ελεύθερων θεσμών, τη φιλελεύθερη διαφώτιση του δυτικού κόσμου και τη σταδιακή άνοδο για πολλούς αιώνες των μεγάλων αρχών του Ευρωπαϊκού πολιτισμού]
Και βέβαια, η τακτική του Μιλτιάδη βρήκε λαμπρούς μιμητές:
Τον Αννίβα στις Κάννες, τον Μπλίχερ στο Βατερλό, τον Μόλτκε στο Σεντάν, τον Χίντεμπουργκ στη μάχη του Τάνεμπεργκ, ακόμα και τον Αϊζενχάουερ στη μάχη της Γαλλίας, μετά την απόβαση στη Νορμανδία.
Αναρτήθηκε από στις

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε: Σχόλια ανάρτησης (Atom)