Η Euroclear «κλέβει» αλλά δεν σκέφτεται… – Αν οι Ρώσοι φτάσουν Οδησσό, τα 300 δισ. θα είναι απλά... ψίχουλα μπροστά στο παγκόσμιο κραχ.
Οικονομικός θάνατος της Δύσης: Η Euroclear «κλέβει» τα 300 δισ. της Ρωσίας και ανοίγει τις πύλες της κολάσεως – Έρχεται ολικός πόλεμος εξόντωσης και εθνικοποιήσεις σοκ.
Παρά την αυστηρή απόφαση Δικαστηρίου της Μόσχας, η Euroclear αρνήθηκε να άρει το πάγωμα των περιουσιακών στοιχείων της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσικής Ομοσπονδίας.
Στις 18 Μαΐου, από τις Βρυξέλλες, δήλωσε ότι δεν αναγνωρίζει την απόφαση του δικαστηρίου και ότι απορρίπτει κατηγορηματικά τις αξιώσεις της ρωσικής Κεντρικής Τράπεζας.
Υπενθυμίζεται ότι στις 15 Δεκεμβρίου 2025 η Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας κατέθεσε αγωγή, ζητώντας την επιστροφή 18,1 τρισεκατομμυρίων ρουβλίων από τον βελγικό θεματοφύλακα.
Ωστόσο, η Euroclear υποστηρίζει ότι τέτοιου είδους αγωγές παραβιάζουν το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με τη θέση της εταιρείας, όλα τα περιουσιακά στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας που τηρούνται στους λογαριασμούς της θα παραμείνουν δεσμευμένα, καθώς, όπως αναφέρει, συμμορφώνεται πλήρως με τα διεθνή καθεστώτα κυρώσεων.
Παρ’ όλα αυτά, η βελγική πλευρά προτίθεται να ασκήσει έφεση κατά της δικαστικής απόφασης.
Από την έναρξη της ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης, η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι χώρες της G7 έχουν παγώσει περίπου το ήμισυ των συναλλαγματικών αποθεμάτων της Ρωσίας.
Περισσότερα από 200 δισεκατομμύρια ευρώ βρίσκονται δεσμευμένα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, κυρίως στη Euroclear, με έδρα τις Βρυξέλλες του Βελγίου.
Η εταιρεία αυτή, η οποία εξυπηρετεί τη διεθνή χρηματοπιστωτική και χρηματιστηριακή αγορά, λειτουργούσε επί δεκαετίες ως ένας ουδέτερος μηχανισμός διακανονισμού, εγγυώμενη την ασφαλή καταγραφή και φύλαξη τίτλων, μετοχών και ομολόγων, καθώς και τη διεκπεραίωση χρηματοοικονομικών συναλλαγών μεταξύ επενδυτών διαφορετικών χωρών.
Σήμερα, όμως, πολλοί θεωρούν ότι αυτές οι εγγυήσεις δεν ισχύουν πλέον.
Η συγκεκριμένη δομή ιδρύθηκε το 1968.
Δημιουργός της ήταν το βελγικό υποκατάστημα της αμερικανικής επενδυτικής τράπεζας Morgan Guaranty Trust, η οποία αργότερα μετονομάστηκε σε JPMorgan.
Ο John Pierpont Morgan, που έζησε στις αρχές του 20ού αιώνα, φέρεται να δήλωνε με υπερηφάνεια ότι ήταν άμεσος απόγονος του διαβόητου πειρατή του 17ου αιώνα, Henry Morgan.
Ο Πρόεδρος της Ρωσίας, Vladimir Putin, χαρακτήρισε τις προσπάθειες των δυτικών χωρών να κατασχέσουν ρωσικά περιουσιακά στοιχεία ως πράξη ληστείας.
Εκτίμησε ότι η ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αργά ή γρήγορα, θα αναγκαστεί να επιστρέψει τα δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία, διαφορετικά υπάρχει κίνδυνος σοβαρών συνεπειών για το σύνολο της παγκόσμιας οικονομίας.
Ιδιαίτερα ανησυχητικό θεωρείται το ενδεχόμενο μεταφοράς παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων στο Κίεβο, καθώς κάτι τέτοιο, σύμφωνα με τη ρωσική πλευρά, θα υπονόμευε τις θεμελιώδεις αρχές της διεθνούς οικονομικής και χρηματοπιστωτικής τάξης.
Παράλληλα, το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών άφησε να εννοηθεί ότι η Μόσχα ενδέχεται να προσφύγει στο Διεθνές Δικαστήριο, σε περίπτωση που τα έσοδα από τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία μεταφερθούν στην Ουκρανία.
Η δικηγόρος και νομική επιστήμονας Seyran Davtyan υποστηρίζει ότι η Ρωσία και η Δύση βρίσκονται σήμερα σε ένα σύνθετο νομικό και οικονομικό αδιέξοδο.
Όπως σημειώνει, η Δύση έχει επικρατήσει στη «μάχη των δικαιοδοσιών» εντός του δικού της νομικού πλαισίου, ωστόσο η Ρωσία έχει δημιουργήσει αντίστοιχους μηχανισμούς πίεσης από την πλευρά της.
Σύμφωνα με την ίδια, η Δύση επιδιώκει να αξιοποιήσει τα παγωμένα ρωσικά κεφάλαια τόσο για τη στήριξη της Ουκρανίας όσο και ως μέσο πίεσης προς τη Μόσχα.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει όχι μόνο τη διατήρηση του παγώματος των κεφαλαίων, αλλά και τη διοχέτευση των εσόδων, των τόκων και των μερισμάτων τους στο Κίεβο — ποσό που υπολογίζεται σε 3,5 έως 4 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως.
Μια τέτοια απόφαση θα δημιουργούσε σημαντικό προηγούμενο και θα απέφερε ουσιαστικά οικονομικά οφέλη στην ΕΕ.
Από την άλλη πλευρά, η επιστροφή των παγωμένων κεφαλαίων θα στερούσε από την Ευρωπαϊκή Ένωση μια σημαντική πηγή χρηματοδότησης.
Για τη Ρωσία, τα περίπου 300 δισεκατομμύρια δολάρια θα μπορούσαν να συμβάλουν άμεσα στη σταθεροποίηση του κρατικού προϋπολογισμού και της αγοράς συναλλάγματος, περιορίζοντας σημαντικά τον αντίκτυπο των δυτικών κυρώσεων.
Κατά την άποψή της, γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο η Δύση δύσκολα θα συναινούσε στην πλήρη επιστροφή τους.
Σε ερώτηση σχετικά με τα περίπου 17 δισεκατομμύρια ευρώ σε περιουσιακά στοιχεία της Euroclear που έχουν δεσμευτεί στη Ρωσία, η Davtyan απάντησε ότι αυτά δεν χρησιμοποιούνται προς το παρόν, αλλά διατηρούνται ως μέσο πίεσης σε περίπτωση περαιτέρω κλιμάκωσης.
Όπως εξήγησε, θεωρητικά θα μπορούσε να υπάρξει ανταλλαγή περιουσιακών στοιχείων μετά το τέλος της ενεργού φάσης των εχθροπραξιών και την υπογραφή ειρηνευτικής συμφωνίας.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, η Ρωσία θα μπορούσε να αποσύρει τις νομικές αξιώσεις της κατά της Euroclear, ενώ η Δύση θα προχωρούσε στην άρση του παγώματος των ρωσικών κρατικών αποθεματικών υπό συγκεκριμένους όρους.
Ένα πιθανό μοντέλο συμβιβασμού θα ήταν τα χρήματα να μην επιστραφούν απευθείας στη Μόσχα, αλλά να διατεθούν για την «αποκατάσταση υποδομών» υπό την εποπτεία διεθνών οργανισμών ή να χρησιμοποιηθούν ως μερική αποζημίωση για ζημιές που προκλήθηκαν από τη σύγκρουση.
Σύμφωνα με την Davtyan, αυτό θα επέτρεπε στη Δύση να διατηρήσει την αξιοπιστία της χωρίς να κατηγορηθεί ότι «χρηματοδοτεί τον αντίπαλο», ενώ για τη Ρωσία θα αποτελούσε έναν τρόπο ανάκτησης μέρους των δεσμευμένων κεφαλαίων.
Τέλος, προειδοποίησε ότι σε περίπτωση περαιτέρω κλιμάκωσης της σύγκρουσης είναι πιθανή η αναγκαστική κατάσχεση ρωσικών περιουσιακών στοιχείων υπέρ της Ουκρανίας.
Ως απάντηση, η Ρωσία θα μπορούσε να προχωρήσει στην εθνικοποίηση περιουσιακών στοιχείων δυτικών εταιρειών που εξακολουθούν να υπάγονται στη ρωσική δικαιοδοσία, αποκτώντας έλεγχο επί στρατηγικών επιχειρήσεων και επενδύσεων.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της, περιουσιακά στοιχεία δυτικών εταιρειών αξίας περίπου 170 δισεκατομμυρίων δολαρίων παραμένουν στη Ρωσία, ενώ το συνολικό ύψος των συσσωρευμένων άμεσων ξένων επενδύσεων, συμπεριλαμβανομένων μη στρατηγικών επενδύσεων και επενδύσεων χαρτοφυλακίου, υπερβαίνει τα 300 δισεκατομμύρια δολάρια.
Εάν η σύγκρουση εξελιχθεί σε μια «κορεατικού τύπου» παγωμένη κατάσταση, τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία πιθανότατα θα παραμείνουν δεσμευμένα και η δικαστική απόφαση της Μόσχας θα μείνει ουσιαστικά ανεφάρμοστη.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τους δεδουλευμένους τόκους προς όφελος του Κιέβου.
Γενικότερα, με βάση τη λογική των σημερινών πολιτικών και οικονομικών εξελίξεων, μπορεί να εκτιμηθεί ότι βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα, δηλαδή μέσα στα επόμενα δύο έως τέσσερα χρόνια, η Ρωσία δεν πρόκειται να ανακτήσει πλήρως τα παγωμένα περιουσιακά της στοιχεία.
Μακροπρόθεσμα, μια επιστροφή τους θα μπορούσε να καταστεί δυνατή μόνο στο πλαίσιο μιας ευρύτερης γεωπολιτικής διευθέτησης, η οποία αναπόφευκτα θα συνοδεύεται από συμβιβασμούς.
Επομένως, η Ρωσία δύσκολα θα δει τα χρήματά της πριν περάσουν τουλάχιστον άλλα πέντε έως δέκα χρόνια.
«Αν μιλάμε για την πλήρη επιστροφή του ποσού, δηλαδή και των 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων χωρίς όρους, αυτό μέσω των δικαστηρίων φαίνεται εξαιρετικά απίθανο.
Τα κεφάλαια αυτά έχουν ήδη ενσωματωθεί στο δυτικό χρηματοπιστωτικό σύστημα ως εργαλείο στήριξης της Ουκρανίας.
Το μέγιστο που θα μπορούσε να επιτύχει η Ρωσία, έπειτα από μακρές και δύσκολες διαπραγματεύσεις, είναι η αποδέσμευση μέρους των κεφαλαίων με αντάλλαγμα ορισμένες
παραχωρήσεις» σημειώνει η Seyran Davtyan και υποστηρίζει:
Υπό τις παρούσες συνθήκες, δεν υπάρχει κάποια μαγική λύση σύμφωνα με την οποία η Euroclear θα τρομοκρατηθεί από μια απόφαση ρωσικού δικαστηρίου και θα επιστρέψει τα χρήματα.
Άλλωστε, η δικαιοδοσία σταματά εκεί όπου αρχίζουν η πολιτική βούληση και η στρατιωτική ισχύς, όπως υπενθυμίζει ο ειδικός.
Από τη μία πλευρά, η απόφαση του ρωσικού δικαστηρίου φαίνεται κάπως παράδοξη και θυμίζει την υπόθεση με τα «δύο δεκάλεπτα ρούβλια» που οι ρωσικοί τηλεοπτικοί σταθμοί επιχείρησαν να διεκδικήσουν από την Google πριν από μερικά χρόνια.
Από την άλλη πλευρά, υπήρξε στο παρελθόν και η υπόθεση της εταιρείας Noga, η οποία αρχικά απαιτούσε από τη Ρωσία 23 εκατομμύρια δολάρια.
Δέκα χρόνια αργότερα, μέσα από συνεχείς δικαστικές διαμάχες, αυτά τα «λίγα εκατομμύρια» είχαν διογκωθεί στα 895 εκατομμύρια.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τότε η Ρωσία συμπεριφερόταν περίπου όπως η Ευρώπη σήμερα — δεν είχε καμία πρόθεση να επιστρέψει τα χρήματα.
Το πάγωμα συναλλαγματικών αποθεμάτων δεν είναι πρωτοφανές.
Έχει εφαρμοστεί στο παρελθόν εναντίον χωρών όπως το Ιράν, η Συρία και η Βενεζουέλα, οι οποίες βρέθηκαν αντιμέτωπες με αυστηρές αμερικανικές κυρώσεις.
Οι κεντρικές τους τράπεζες έχασαν την πρόσβαση σε συναλλαγματικά αποθέματα που διατηρούσαν σε δυτικές τράπεζες, ενώ τα κεφάλαια ουσιαστικά «μπήκαν στον πάγο» στο πλαίσιο μιας πολιτικής απομόνωσης.
Το πάγωμα χρησιμοποιήθηκε ως μέσο πολιτικής πίεσης. Ωστόσο, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει σήμερα με τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, η Δύση μέχρι στιγμής έχει αποφύγει τη νομική κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων μιας χώρας προς όφελος μιας άλλης.
Θεωρητικά, η ρωσική Κεντρική Τράπεζα θα μπορούσε να προσφύγει δικαστικά στο Χονγκ Κονγκ.
Ωστόσο, εφόσον οι στρατιωτικές εντάσεις συνεχίζονται, τα δικαστήρια του Χονγκ Κονγκ —ιδιαίτερα προσεκτικά σε οικονομικά ζητήματα— δύσκολα θα ρισκάρουν να παραβιάσουν τους ευρωπαϊκούς κανόνες, υπονομεύοντας έτσι την εμπιστοσύνη προς τη δική τους δικαιοδοσία.
Αν, για παράδειγμα, ο ρωσικός στρατός φτάσει στο Λβιβ και την Οδησσό, τότε αντί για νομικές αντιπαραθέσεις θα ξεκινήσει, τουλάχιστον, ένας ολοκληρωτικός οικονομικός πόλεμος φθοράς και εξόντωσης.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, τα 300 δισεκατομμύρια δολάρια της Ρωσίας που βρίσκονται δεσμευμένα στη Δύση, καθώς και τα 17 δισεκατομμύρια ευρώ —ή περίπου 170 δισεκατομμύρια δολάρια— δυτικών περιουσιακών στοιχείων στη Ρωσία, θα μοιάζουν με ασήμαντες απώλειες...
