Τρίτη 18 Αυγούστου 2026

Ο πολίτης μετατρέπεται σε πελάτη στον ίδιο του τον τόπο.

 

Νίκος Μαρκάτος - Πρωην Πρυτανης ΕΜΠ
Δεν θα αλλαζα ουτε μια τελεια.
"Κάποτε πηγαίναμε για μπάνιο στη Γλυφάδα, στη Βούλα, στη Βουλιαγμένη ή στο Καβούρι. Τώρα δεν επιτρέπεται πια να το λέμε έτσι. Είναι πολύ απλό. Πολύ παλιό. Πολύ φτηνό.
Τώρα πηγαίνουμε στην «Αθηναϊκή Ριβιέρα».
Διότι στην Ελλάδα του 21ου αιώνα δεν αρκεί να έχεις θάλασσα. Πρέπει η θάλασσα να έχει brand name. Δεν αρκεί να έχεις διαμέρισμα. Πρέπει να έχεις residence. Και φυσικά δεν αρκεί να έχεις μια πολυκατοικία με θέα στον φωταγωγό. Πρέπει να τη διαφημίζεις ως luxury coastal living.
Αν προσθέσεις και τη λέξη «Riviera», η τιμή ανεβαίνει αμέσως κατά 40%. Αν βάλεις και το «exclusive», μπορείς να πουλήσεις ακόμη και το ημιυπόγειο ως «ιδιωτικό καταφύγιο αστικής πολυτέλειας».
Ο πολίτης μετατρέπεται σε πελάτη στον ίδιο του τον τόπο.
Και φυσικά όλα αυτά γίνονται στο όνομα της «ανάπτυξης».
Δεν μας λένε ποιος αναπτύσσεται και ποιος εκτοπίζεται. Ποιος κερδίζει και ποιος χάνει. Ποιος αγοράζει θέα στη θάλασσα και ποιος χάνει την πρόσβαση σε αυτήν.
Η λεγόμενη αναβάθμιση συχνά σημαίνει ότι ένας τόπος γίνεται ωραιότερος για εκείνον που μπορεί να τον αγοράσει και απρόσιτος για εκείνον που ήδη ζούσε εκεί.
Κάπως έτσι γεννιέται και ο νέος κάτοικος της «Ριβιέρας». Δεν πήγε για μπάνιο στη Βούλα. Απόλαυσε coastal lifestyle. Δεν ήπιε καφέ στο Καβούρι. Είχε seaside experience. Δεν αγόρασε ένα υπερτιμημένο διαμέρισμα στο Ελληνικό. Έκανε strategic investment σε παγκόσμιο προορισμό.
Η περιοχή, βέβαια, ήταν πάντα όμορφη. Όμως εμείς δεν εμπιστευόμαστε την ομορφιά, αν δεν έχει ξενική ονομασία.
Ζουμε την εποχη του νεοπλουτισμου.
Ο νεόπλουτος δεν πάει στη θάλασσα. Ζει μια αλλη εμπειρία.
Δεν πίνει καφέ. Απολαμβάνει ένα premium coffee moment.
Δεν τρώει ψάρι. Δοκιμάζει μια curated seafood experience.
Η λέξη «Ριβιέρα» έχει αποκτήσει σχεδόν μεταφυσικές ιδιότητες.
Και φυσικα δεν υπάρχει πλέον απλός κάτοικος. Υπάρχει «resident of the Riviera». Άνθρωπος που μέχρι χθες έλεγε «μένω κάτω στη Γλυφάδα» και σήμερα το προφέρει σαν να διαθέτει εξοχικό ανάμεσα σε Κάννες και Σεν Τροπέ.
Μπορεί να χρωστάει τρεις δόσεις στην πιστωτική, αλλά όταν περπατά στην παραλιακή αισθάνεται ότι του ανήκει τουλάχιστον μία μαρίνα.
Η αλήθεια είναι ότι η Αθήνα δεν χρειάζεται τέτοια κόμπλεξ. Δεν χρειάζεται να μιμηθεί τη Νίκαια, το Μονακό ή τις Κάννες. Μπορεί να σταθεί μια χαρά με το δικό της όνομα, τη δική της θάλασσα και τη δική της φυσιογνωμία.
Η αξία της δεν μεγαλώνει επειδή την αποκαλούμε «Ριβιέρα». Μεγαλώνει μόνο η τιμή.
Άλλωστε, η πραγματική πολυτέλεια δεν είναι να λες ότι κατοικείς στη Ριβιέρα.
Είναι να μπορείς να φτάσεις στη θάλασσα, να απλώσεις την πετσέτα σου και να μη χρειαστείς μικρό καταναλωτικό δάνειο για δύο ξαπλώστρες και έναν καφέ.
Όλα τα άλλα είναι μάρκετινγκ.

Περήφανοι για την Ελληνίδα ερευνήτρια: Η Αγγελική Ασημάκη ανακάλυψε το φάρμακο για τις αρρυθμίες και διαπρέπει διεθνώς

 


Η Ελληνίδα Αγγελική Ασημάκη είναι ερευνήτρια παθολογοανατόμος στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ και στο Νοσοκομείο «Beth Israel Deaconess» της Βοστώνης. Μάλιστα ως μέλος της ερευνητικής ομάδας βοήθησε στην ανακάλυψη ενός νέου φαρμάκου για όσους πάσχουν από αρρυθμίες της καρδιάς.

Περήφανοι για την Ελληνίδα ερευνήτρια, Αγγελική Ασημάκη

Το ενδιαφέρον της για την συγκεκριμένη πάθηση ξεκίνησε από τη νεαρή ηλικία. Η ίδια διαγνώστηκε με σοβαρά καρδιολογικά προβλήματα και χρειάστηκε να παραμείνει για αρκετό καιρό στο Ωνάσειο. Έζησε στην Ελλάδα μέχρι την ηλικία των 18 ετών.

Η ίδια βίωσε στην πιο τρυφερή και δύσκολη ηλικία, εκείνη της εφηβείας, τι σημαίνει να διαγιγνώσκεσαι με καρδιοπάθεια και να ζεις με βηματοδότη

Πλέον η Αγγελική Ασημάκη είναι ερευνήτρια παθολογοανατόμος στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ και στο Νοσοκομείο «Beth Israel Deaconess» της Βοστώνης. Ως μέλος ερευνητικής ομάδας βοήθησε στην ανακάλυψη ενός νέου φαρμάκου για όσους πάσχουν από απειλητικές για τη ζωή αρρυθμίες της καρδιάς.

«Διάβαζα από πολύ μικρή ηλικία με στρατιωτική θα έλεγα πειθαρχία. Θυμάμαι πως μάθαινα 3 ξένες γλώσσες. Ο πατέρας μου μας έμαθε ότι το μεγαλύτερο όπλο στη ζωή είναι το τι ξέρεις και όχι το τι έχεις» δήλωσε στο ellines.com

Η ίδια βίωσε στην πιο τρυφερή και δύσκολη ηλικία, εκείνη της εφηβείας

Η στήριξη και η ενίσχυση που είχε από τους γονείς της ήταν ο καταλυτικός παράγοντας που την έκανε να αλλάξει τρόπο προσέγγισης της ασθένειας της –που άλλωστε θα την συνόδευε όλη της ζωή. «Τα συγχαρητήρια που μου δίνουν για την ακαδημαϊκή πορεία μου ανήκουν ουσιαστικά στους γονείς μου που δεν επέτρεψαν σε κανέναν ούτε και σε μένα φυσικά να ντραπώ για την νόσο και να την κρύβω» λέει πλέον και ζητεί από τους Έλληνες να παραδειγματιστούν και να μάθουν να αγκαλιάζουν τους ασθενείς, όχι να τους στιγματίζουν.

Στη συνέχεια, μετακομίζει στο Λονδίνο, όπου σπούδασε στο University College του Λονδίνου και στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ των ΗΠΑ.

Αγγελική Ασημάκη: «Μπόρεσα να κάνω τα όνειρά μου πραγματικότητα»

«Δεν μετανιώνω που έφυγα από την Ελλάδα. Όσο δύσκολη κι αν ήταν και είναι η ξενιτιά, μου επέτρεψε να κάνω τα όνειρά μου πραγματικότητα» συμπληρώνει.

Η Ασημάκη και οι συνεργάτες της, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο διεθνούς κύρους ιατρικό περιοδικό «Science Translational Medicine»,
ανακάλυψαν ένα φάρμακο που φαίνεται να στοχεύει άμεσα στο μηχανισμό γένεσης της αρρυθμίας,
αν και ακόμη παραμένει ασαφές ποιος ακριβώς είναι αυτός ο μηχανισμός.

Η πρωτοτυπία της ανακάλυψης έγκειται στο ότι οι ερευνητές βάσισαν την ανακάλυψη τους στη μελέτη όχι ενός ζώου, αλλά ενός ψαριού (του λεγόμενου «ψαριού-ζέβρας»), το οποίο τροποποίησαν γενετικά, έτσι ώστε να εμφανίζει μία σχετικά σπάνια κληρονομική πάθηση, την αρρυθμογενική καρδιομυοπάθεια δεξιάς κοιλίας. Οι άνθρωποι με αυτή τη νόσο εμφανίζουν αρρυθμία, δυσκολία της καρδιάς να λειτουργήσει ως αντλία αίματος και βλάβες στον καρδιακό μυϊκό ιστό.

Η έρευνα της τα τελευταία χρόνια επικεντρώνεται στις καρδιομυοπάθειες και στις αρρυθμίες. Το 2009, έγινε ευρύτερα γνωστή με την ανακάλυψη και τη σχετική δημοσίευση στο ιατρικό περιοδικό «New England Journal of Medicine» μιας μη επεμβατικής διαγνωστικής εξέτασης για την αρρυθμογενική καρδιομυοπάθεια δεξιάς κοιλίας.

«Έχω αφιερώσει το μεγαλύτερο κομμάτι της ζωής μου μελετώντας τους μηχανισμούς παθογένεσης ενός νοσήματος που ονομάζεται αρρυθμογενική καρδιομυοπάθεια της δεξιάς κοιλίας. Το νόσημα μπορεί να μην επηρεάζει πολύ μεγάλο τμήμα του παγκόσμιου πληθυσμού, αλλά ξεχωρίζει ανάμεσα στις άλλες καρδιομυοπάθειες γιατί χαρακτηρίζεται από πολλές αρρυθμίες ακόμα και στα πρώτα στάδια του, όταν η καρδιά ακόμα κατασκευαστικά είναι φυσιολογική.»

Μάλιστα, με δική της απόφαση η συγκεκριμένη εξέταση προσφέρεται σε όποιον την χρειάζεται χωρίς κόστος για τον ασθενή. «Αρκεί μόνο να μου αποσταλεί η βιοψία καρδιάς και μέσα σε λίγες μέρες μπορώ να τους απαντήσω, χωρίς κανένα κόστος, αν ο ασθενής έχει μυοκαρδιοπάθεια. Δέχομαι πολλές βιοψίες από όλο τον κόσμο στο νοσοκομείο. Πολλά κέντρα μου ζητούν πλέον και την τεχνογνωσία, με χαρά μου την προσφέρω. Πρόσφατα ήμουν στην Ισπανία για αυτόν τον λόγο» λέει η κυρία Ασημάκη.

Αγγελική Ασημάκη: «Η αναγνώριση από την πατρίδα μου, τα μπράβο των Ελλήνων σε κάθε επιστημονικό μου βήμα».

Στην Ελλάδα δεν έχει προσκληθεί ακόμη, ωστόσο της αρκεί όπως λέει «η αναγνώριση απο την πατρίδα μου, τα μπράβο των Ελλήνων σε κάθε επιστημονικό μου βήμα».

Εκτός από την σκληρή και μοναχική διαδρομή της ως ερευνήτρια η 33χρονη έχει και μία ανάλογη διαδρομή ως ασθενής. «Η ζωή μου δεν είναι εύκολη. Το πρόβλημά μου με ακολουθεί. Στην ηλικία των 25 ετών υπέστην εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση, πνευμονική εμβολή και παροδικό ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο. Πριν από έξι εβδομάδες υποβλήθηκα σε επέμβαση, ενώ άλλη έχει προγραμματιστεί και για τον Δεκέμβριο» λέει η κυρία Ασημάκη, προσθέτοντας ωστόσο με χιούμορ ότι «στο ενδιάμεσο πρέπει να ολοκληρώσω μελέτες και δημοσιεύσεις» και αποδεικνύοντας εμπράκτως ότι η αγάπη για τη ζωή μπορεί να γεννήσει την αγάπη για την επιστήμη – ή και το αντίστροφο στην περίπτωσή της…

Ακολουθεί η συνέντευξή της Αγγελικής Ασημάκη

-Γεννηθήκατε στην Ελλάδα. Από ποια περιοχή είναι η καταγωγή σας;

Γεννήθηκα στην Αθήνα, η καταγωγή του πατέρα μου όμως είναι από Χαλκίδα

-Αν σας ρωτούσα για την παιδική σας ηλικία, τι είναι αυτό που θυμάστε εντονότερα;

Ιδιαίτερες αναμνήσεις ανεμελιάς παραδέχομαι πως δεν έχω. Κυρίως θυμάμαι ότι διάβαζα από πολύ μικρή ηλικία με στρατιωτική θα έλεγα πειθαρχία. Θυμάμαι πως μάθαινα 3 ξένες γλώσσες. Ο πατέρας μου μας έμαθε ότι το μεγαλύτερο όπλο στη ζωή είναι το τι ξέρεις και όχι το τι έχεις. Και όσο πιο μικρός ξεκινήσεις να μαθαίνεις ξένες γλώσσες, τόσο πιο εύκολο είναι να αποκομίσεις τη γνώση. Έτσι, από τεσσάρων μάθαινα αγγλικά, από τα 7 γαλλικά και από τα 9 γερμανικά. Μέχρι την Α Λυκείου είχα πάρει όλα τα διπλώματα των ξένων γλωσσών και μπορούσα να αφοσιωθώ μοναχά στη δέσμη μου.

-Το αντικείμενο έρευνας σας, ήταν κάτι με το οποίο θέλατε να ασχοληθείτε από μικρή ;

Από μικρή ήθελα να γίνω γιατρός. Συγκεκριμένα με την καρδιά αποφάσισα να ασχοληθώ όταν διαγνώστηκα με πρόβλημα τη δική μου καρδιά.
-Ζήσατε στην Ελλάδα έως τα 18. Μετανιώσατε για αυτή την απόφαση;

Έζησα στην Ελλάδα μέχρι τα 18. Μετά έπρεπε να φύγω, καθότι είχα περάσει το μεγαλύτερο μέρος της Γ Λυκείου μπαινοβγαίνοντας σε νοσοκομεία γα το πρόβλημα υγείας μου και δεν μπόρεσα να δώσω πανελλαδικές εξετάσεις. Έζησα 7 χρόνια στο Λονδίνο. Μετά μου προτάθηκε να έρθω στην Αμερική για 4 μήνες, για να μαθητεύσω δίπλα σε έναν λαμπρό καθηγητή καρδιακής παθολογοανατομίας που ειδικευόταν στον αιφνίδιο καρδιακό θάνατο στους νέους. Αυτοί οι 4 μήνες έγιναν 8 χρόνια. Όχι, δεν μετανιώνω που έφυγα από την Ελλάδα. Όσο δύσκολη κι αν ήταν και είναι η ξενιτιά, μου επέτρεψε να κάνω τα όνειρά μου πραγματικότητα.

-Η πορεία είναι εντυπωσιακή, πόσο δύσκολο είναι να ξεχωρίσεις και μάλιστα τόσο σύντομα;

Χρειάζεται πολύ κόπο, αδιαμφισβήτητα. Καθημερινές μάχες με πολύ λίγο χρόνο για τον εαυτό σου. Είχα όμως την τύχη να βρεθώ σε πολύ καλά πανεπιστήμια και να έχω καθηγητές που με στήριξαν και με βοήθησαν να αναδειχθώ.

Αγγελική Ασημάκη: «Με αυτό το φάρμακο θα μπορέσουμε να προλάβουμε τις αρρυθμίες πριν δημιουργηθούν και όχι απλά να της σταματήσουμε»

-Ως μέλος ερευνητικής ομάδας βοηθήσατε στην ανακάλυψη ένας νέου φαρμάκου για όσους πάσχουν από απειλητικές για τη ζωή αρρυθμίες της καρδιάς. Πείτε μας λίγα λόγια για την έρευνα σας και τη σημασία της

Έχω αφιερώσει το μεγαλύτερο κομμάτι της ζωής μου μελετώντας τους μηχανισμούς παθογένεσης ενός νοσήματος που ονομάζεται αρρυθμογενική καρδιομυοπάθεια της δεξιάς κοιλίας. Το νόσημα μπορεί να μην επηρεάζει πολύ μεγάλο τμήμα του παγκόσμιου πληθυσμού, αλλά ξεχωρίζει ανάμεσα στις άλλες καρδιομυοπάθειες γιατί χαρακτηρίζεται από πολλές αρρυθμίες ακόμα και στα πρώτα στάδια του, όταν η καρδιά ακόμα κατασκευαστικά είναι φυσιολογική.

Αφότου είχαμε προχωρήσει αρκετά στην κατανόηση των πολύ πολύπλοκων μηχανισμών σε επίπεδο κυττάρου και καρδιακού ιστού, αποφασίσαμε να φτιάξουμε ένα μοντέλο που θα μας βοηθούσε να βρούμε κάποια φαρμακευτική ουσία που θα αντιμετώπιζε το νόσημα. Έτσι, φτιάξαμε ένα ψάρι, το γενετικά τροποποιημένο αυτό ψάρι μέσα σε 48 ώρες φαινόταν με γυμνό μάτι εάν είναι καρδιοπαθές. Η καρδιά του είχε διάταση, 3 φορές μεγαλύτερη σε σχέση με το φυσιολογικό και φαινόταν σαν εξόγκωμα στο στέρνο του.

Με αυτό το μοντέλο καταφέραμε εύκολα, γρήγορα και με σχετικά μικρό κόστος να σκανάρουμε κοντά στις 5000 χημικές ουσίες και έτσι βρήκαμε μία που φαινόταν να γιατρεύει το ψάρι μέσα σε μία εβδομάδα. Αυτήν την ουσία εκ των υστέρων δοκιμάσαμε σε καρδιακά κύτταρα αρουραίου στο εργαστήριο μας και έπειτα σε ζωντανούς οργανισμούς, σε 2 διαφορετικά καρδιοπαθή μοντέλα ποντικιών.

Και είχαμε καταπληκτικά αποτελέσματα μέσα σε μονάχα 24 ώρες

Σε ενέσιμη μορφή εάν χορηγηθεί στα ποντίκια για λίγες εβδομάδες σε καθημερινή βάση, μπορεί να σταματήσει όχι μονάχα τις αρρυθμίες αλλά και να προλάβει τις ιστολογικές αλλαγές που γίνονται στον καρδιακό ιστό και έτσι να αποτρέψει την εξέλιξη της καρδιακής ανεπάρκειας.

Το επόμενο βήμα ήταν να δοκιμάσουμε την χημική ουσία σε καρδιακά κύτταρα από τους ίδιους τους ασθενείς μας. Και είχαμε καταπληκτικά αποτελέσματα μέσα σε μονάχα 24 ώρες. Τώρα μένει να δωθεί η ουσία σε κλινικές μελέτες στους ασθενείς μας. Η σημαντικότητα της ανακάλυψης έγκειται στο ότι στοχεύει στον μηχανισμό των αρρυθμιών. Μέχρι σήμερα,
όσοι έχουν τέτοιου είδους αρρυθμίες μπορούν να προστατευτούν μονάχα με εμφυτεύσιμο απινιδωτή από τον αιφνίδιο θάνατο. Με αυτό το φάρμακο θα μπορέσουμε να προλάβουμε τις αρρυθμίες πριν δημιουργηθούν και όχι απλά να της σταματήσουμε εφόσον έχουν αρχίσει. Τώρα βέβαια μένει να δούμε ένα το ίδιο φάρμακο μπορεί να βοηθήσει ασθενείς που πάσχουν από αρρυθμίες λόγω διαφορετικών νοσημάτων και όχι μόνο λόγω της αρρυθμογενικής καρδιομυοπάθειας της δεξιάς κοιλίας.

Αγγελική Ασημάκη: «Να ακολουθείτε τα όνειρά σας για να τα κάνετε πραγματικότητα»

-Το 2009 με την ανακάλυψη και τη σχετική δημοσίευση σας στο ιατρικό περιοδικό “New England Journal of Medicine” μιας μη επεμβατικής διαγνωστικής εξέτασης
για την αρρυθμιογενή μυοκαρδιοπάθεια δεξιάς κοιλίας κάνατε αίσθηση. Μπορείτε να μας εξηγήσετε αυτή σας την ανακάλυψη;

Η αρρυθμογενική καρδιομυοπάθεια της δεξιάς κοιλίας συνήθως μπορεί να διαγνωσθεί με τη βοήθεια παραδοσιακών εξετάσεων όπως το καρδιογράφημα και ο υπε΄ρηχος καρδιάς. Παρόλα αυτά, σε αρκετές περιπτώσεις η διάγνωση είναι δύσκολη και υπάρχει κίνδυνος να γίνει εσφαλμένα και ο ασθενής να θεωρηθεί τι πάσχει από διατατική μυοκαρδιοπάθεια, από μυοκαρδίτιδα ή από καρδιακή σαρκοείδωση. Η σωστή διάγνωση είναι τεράστιας σημασίας, καθότι μονάχα έτσι μπορούμε να αντιμετωπίσουμε σωστά ένα νόσημα. Το τεστ που βρήκα μας επιτρέπει με ένα πολύ μικρό δείγμα καρδιάς που μπορούμε να το πάρουμε με καθετηριασμό από τον ασθενή, να κοιτάξουμε την τοποθέτηση κάποιων προτεινών σε κυτταρικό επίπεδο και ανάλογα με τα αποτελέσματα μας να είμαστε κατά περίπου 100% σίγουροι για τη διάγνωση.

-Τι μπορούμε να περιμένουμε στο μέλλον από εσάς;

Να συνεχίσω να κάνω την δουλειά μου με την ίδια αφοσίωση που την κάνω τόσα χρόνια.

-Επισκέπτεστε συχνά την Ελλάδα; Ποια μέρη επιλέγετε;

Δύο φορές τον χρόνο, Χριστούγεννα και καλοκαίρι. Και επιλέγω την Αθήνα, καθότι στην Ελλάδα κατά κύριο λόγο γυρίζω για να περάσω χρόνο με τους γονείς μου.

Η Ελλάδα είναι η χώρα μου, οι ρίζες μου

-Τι σημαίνει για εσάς Ελλάδα;

Η Ελλάδα είναι η χώρα μου, οι ρίζες μου. Όσα χρόνια κι αν έχω ζήσει στο Λονδίνο και τη Βοστώνη. Η Ελλάδα είναι και θα είναι το σπίτι μου. Και βέβαια Ελλάδα για μένα είναι η μητέρα και ο πατέρας μου, το αιώνιο στήριγμα μου.

-Τι ερώτηση θα κάνατε στους Έλληνες αν είχατε τη δυνατότητα να ακούσετε την απάντηση τους;

Δεν πιστεύω ότι θα ήθελα να κάνω κάποια ερώτηση. Το μόνο που θα ήθελα να πω στα παιδιά που γεννιούνται με κάποιο πρόβλημα υγείας είναι να μην αφήσουν κανέναν να τα στιγματίσει και να τα κάνει να αισθανθούν μειονεκτικά. Να ακολουθήσουν τα όνειρά τους να πιστέψουν ότι ΜΠΟΡΟΥΝ να τα κάνουν πραγματικότητα.

Στην Ελλάδα έρχεται πια δύο φορές τον χρόνο, Χριστούγεννα και καλοκαίρι. Και επιλέγει να πάει στην Αθήνα, καθότι κατά κύριο λόγο γυρίζει για να περάσει χρόνο με τους γονείς της.

Της αξίζουν πολλά συγχαρητήρια και μας έχει κάνει όλους περήφανους.

https://www.destora.com/

Δευτέρα 17 Αυγούστου 2026

Χαραλαμπίδης: Το τουρκικό σχέδιο για την Κύπρο


 Σε μια παρέμβαση με έντονο ιστορικό και γεωπολιτικό περιεχόμενο στην τηλεόραση του ΣΙΓΜΑ, ο Δρ. Διεθνών Σχέσεων Γιάννος Χαραλαμπίδης παρουσίασε τη δική του ανάγνωση για τη μακροχρόνια τουρκική στρατηγική στο Κυπριακό, υποστηρίζοντας ότι η σημερινή απαίτηση της Άγκυρας για λύση δύο κρατών δεν αποτελεί μια ξαφνική μεταβολή πολιτικής, αλλά συνέχεια σχεδιασμών που ανάγονται ήδη στη δεκαετία του 1950. 

Με αφορμή την επέτειο της δεύτερης φάσης της τουρκικής εισβολής, από τις 14 έως τις 16 Αυγούστου 1974, ο Γιάννος Χαραλαμπίδης συνέδεσε όσα συνέβησαν τότε επί του εδάφους με τη στρατηγική που είχε διατυπώσει ο Τούρκος συνταγματολόγος και πολιτικός Νιχάτ Ερίμ από το 1956.

«Δεν πρέπει να μας εκπλήσσουν οι θέσεις της Τουρκίας»

«Δεν πρέπει λοιπόν να μας κάνουν εντύπωση οι θέσεις της Τουρκίας περί λύσης δύο κρατών. Είναι καταγεγραμμένες από το 1956», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Κατά τον Γιάννο Χαραλαμπίδη, εκείνο που θα έπρεπε να εξεταστεί περισσότερο είναι η στάση της ελληνοκυπριακής πλευράς απέναντι στη Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία, την οποία ο ίδιος συνδέει με την εξέλιξη του αρχικού τουρκικού σχεδιασμού για γεωγραφικό, διοικητικό και πληθυσμιακό διαχωρισμό της Κύπρου.

Όπως εξήγησε, τα τρία αυτά στοιχεία δεν υφίσταντο με τη σημερινή μορφή πριν από το 1974. Η τουρκική εισβολή, η κατοχή και στη συνέχεια οι μετακινήσεις πληθυσμών δημιούργησαν, σύμφωνα με την ανάλυσή του, τις πραγματικές συνθήκες πάνω στις οποίες μπορούσε να οικοδομηθεί ένα διχοτομικό πολιτειακό μοντέλο.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι η δεύτερη φάση της εισβολής τον Αύγουστο του 1974 ουσιαστικά μετέτρεψε τον σχεδιασμό σε εδαφική πραγματικότητα.

Η αναφορά στον Νιχάτ Ερίμ και στον βρετανικό παράγοντα

Ο Δρ. Διεθνών Σχέσεων επικαλέστηκε ιστορικά έγγραφα από το 1956, επισημαίνοντας ότι την ίδια περίοδο κατά την οποία ο Νιχάτ Ερίμ αναφερόταν σε γεωγραφικό, πληθυσμιακό και διοικητικό διαχωρισμό, ανάλογες προσεγγίσεις εμφανίζονταν, κατά τον ίδιο, και στη βρετανική πολιτική. 

Με βάση αυτή την ανάγνωση, απέρριψε τις μεταγενέστερες ερμηνείες που αποδίδουν την πορεία προς τη διχοτόμηση αποκλειστικά σε εσωτερικά γεγονότα ή στον αγώνα της ΕΟΚΑ.

«Οι Τούρκοι είχαν συγκεκριμένη πολιτική διχοτόμησης μαζί με τους Βρετανούς», υποστήριξε.

Η κεντρική θέση της παρέμβασής του ήταν ότι η διχοτόμηση δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως αποτέλεσμα μιας σειράς συγκυριακών εξελίξεων, αλλά ως στοιχείο μιας στρατηγικής με μεγάλο ιστορικό βάθος.

Από τη Διζωνική στα δύο κράτη

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο Κραν Μοντανά, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα θεωρεί πλέον ότι έχει εξασφαλίσει σημαντικές παραχωρήσεις και γι’ αυτό μετακινεί τον πήχη προς το επόμενο στάδιο.

Σύμφωνα με τον Γιάννο Χαραλαμπίδη, η τουρκική θέση των δύο κρατών λειτουργεί ως «διαπραγματευτικό βάθος». Εάν δύο χωριστά κράτη επιχειρήσουν στη συνέχεια να συνδεθούν πολιτειακά, τότε, όπως εξήγησε, η λογική οδηγεί προς μια συνομοσπονδιακή δομή.

Στην παρέμβασή του μίλησε για τρία επίπεδα τουρκικών θέσεων:

  1. Δύο κράτη, ως η πλέον προωθημένη απαίτηση της Άγκυρας.
  2. Συνομοσπονδιακή λύση, ως πιθανό πεδίο συμβιβασμού.
  3. Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία, την οποία ο ίδιος θεωρεί ότι εντάσσεται στην ιστορική λογική του γεωγραφικού και διοικητικού διαχωρισμού.

Για τον ίδιο, λοιπόν, το πραγματικό ερώτημα είναι κατά πόσον όσα συζητούνται εδώ και δεκαετίες μπορούν πράγματι να χαρακτηριστούν «επανένωση».

«Αυτά τα οποία συζητούμε σήμερα είναι επανένωση ή είναι διχοτόμηση;», διερωτήθηκε, απαντώντας ότι κατά τη δική του ιστορική και πολιτειολογική προσέγγιση πρόκειται για διχοτομική λογική.

Η «ευρωπαϊκή λύση» που έμεινε στο ράφι

Ο Γιάννος Χαραλαμπίδης επανέφερε παράλληλα στο προσκήνιο τη συζήτηση που είχε αναπτυχθεί την εποχή του Σχεδίου Ανάν, υπενθυμίζοντας ότι μετά την απόρριψή του είχε προβληθεί η προοπτική μιας «ευρωπαϊκής λύσης».

Τόνισε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία εντάχθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως ενιαίο κράτος και όχι ως ομοσπονδία, ενώ η κατοχή των βόρειων εδαφών της δεν αναγνωρίζεται.

Κατά συνέπεια, υποστήριξε, υπάρχει διαφορετική πολιτική βάση πάνω στην οποία θα μπορούσε να οικοδομηθεί μια στρατηγική: η αναγνώριση από την Τουρκία της ενιαίας Κυπριακής Δημοκρατίας. 

«Η Κύπρος εντάχθηκε ενιαία ως ενιαίο κράτος, όχι ως ομόσπονδο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, διότι δεν αναγνωρίζεται η κατοχή», επισήμανε.

Η δραματική αναφορά στον Ερντογάν

Το πλέον αιχμηρό σημείο της παρέμβασης ήρθε στο τέλος, όταν ο Γιάννος Χαραλαμπίδης μετέφερε μια πληροφορία που, όπως είπε, του είχε γνωστοποιηθεί από ξένους και Τούρκους διπλωμάτες.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε, στο παρελθόν είχε εξεταστεί σε τουρκικό επίπεδο ένα σχέδιο με στόχο να απεγκλωβιστεί η ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας από το Κυπριακό. Μία από τις προτάσεις προέβλεπε αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας μέχρι τη γραμμή αντιπαράταξης και ουσιαστικό κλείσιμο του Κυπριακού στη βάση της υφιστάμενης εδαφικής πραγματικότητας.

Κατά την αφήγηση του Γιάννου Χαραλαμπίδη, όταν η πρόταση τέθηκε ενώπιον του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο Τούρκος ηγέτης φέρεται να αντέδρασε ρωτώντας τον διπλωμάτη που την παρουσίασε πόσα χρόνια υπηρετούσε.

Όταν εκείνος απάντησε «25», ο Ερντογάν, σύμφωνα πάντα με όσα μετέφερε ο Γιάννος Χαραλαμπίδης, φέρεται να του είπε:

«Δεν έχετε αντιληφθεί ότι ο στόχος μας είναι η κατάληψη ολόκληρης της Κύπρου;»

Η αναφορά αυτή αποτέλεσε και την κορύφωση της παρέμβασης του Δρ. Διεθνών Σχέσεων. Το μήνυμα που επιχείρησε να στείλει ήταν ότι η Λευκωσία δεν πρέπει να εξετάζει αποσπασματικά τις εκάστοτε τουρκικές απαιτήσεις, αλλά να τις εντάσσει σε μια στρατηγική συνέχεια δεκαετιών.

«Ελπίζω να γίνεται κατανοητό, για να αναλαμβάνει ο καθένας τις ευθύνες του», κατέληξε.

https://geopolitico.gr/