Για ποιόν πατριωτισμό μιλάμε, όταν εκχωρούμε αυτοπροαιρέτως την εξωτερική μας πολιτική σε τρίτους;
«Μήγαρις ἔχω ἄλλο στό νοῦ μου, πάρεξ ἐλευθερία καί γλῶσσα»
i-epikaira.blogspot.com
Δεν μπορεί κανείς να σε σώσει αν δεν πιστέψεις ότι μπορείς να σωθείς και να σηκωθείς όρθιος.
Για ποιόν πατριωτισμό μιλάμε, όταν εκχωρούμε αυτοπροαιρέτως την εξωτερική μας πολιτική σε τρίτους;
«Μήγαρις ἔχω ἄλλο στό νοῦ μου, πάρεξ ἐλευθερία καί γλῶσσα»
Η διήμερη συνάντηση, που φιλοξενήθηκε στο συνεδριακό κέντρο Bharat Mandapam, συγκέντρωσε αρχηγούς κρατών και εκπροσώπους από χώρες μέλη και εταίρους, σύμφωνα με Ινδούς αξιωματούχους [1]. Ο Ινδός πρωθυπουργός Narendra Modi, εκφωνώντας χαιρετισμούς στη συγκέντρωση, δήλωσε ότι ο μεταβαλλόμενος κόσμος «δεν μπορεί να καθοδηγείται από ξεπερασμένους θεσμούς» [2].
Σύμφωνα με τη Διακήρυξη του Νέου Δελχί, η ατζέντα της ομάδας έδινε έμφαση στην κυρίαρχη ισότητα, την συμπερίληψη και τη λήψη αποφάσεων με βάση τη συναίνεση, ενώ παράλληλα εξέφραζε ανησυχία για τις γεωπολιτικές εντάσεις, τα προστατευτικά μέτρα και τον μονομερή οικονομικό καταναγκασμό (Κυβέρνηση της Ινδίας, 2026). Η διακήρυξη επιβεβαίωσε επίσης τη σημασία της διατήρησης του παγκόσμιου εμπορίου, των αλυσίδων εφοδιασμού και των ενεργειακών ροών, καθώς και την ενίσχυση του ρόλου των αναπτυσσόμενων χωρών στη διεθνή διακυβέρνηση.
Η προέλευση της ομάδας δεν βρίσκεται σε ένα υπουργείο Εξωτερικών αλλά στον κόσμο των διεθνών οικονομικών, σύμφωνα με την ανάλυση «BRICS Rising: Reimagining Global Geopolitics and the Emerging Multipolar World Order» του ιστορικού Δρ. Mukesh Sahay. Το 2001, ο οικονομολόγος της Goldman Sachs, Jim O'Neill, επινόησε τον όρο «BRIC» για να περιγράψει τη Βραζιλία, τη Ρωσία, την Ινδία και την Κίνα ως μεγάλες αναδυόμενες οικονομίες των οποίων η συλλογική οικονομική σημασία αναμενόταν να αυξηθεί δραματικά στον εικοστό πρώτο αιώνα [3].
Η πρώτη επίσημη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών των χωρών BRIC πραγματοποιήθηκε το 2006, ενώ η πρώτη σύνοδος κορυφής των ηγετών πραγματοποιήθηκε στο Αικατερινούπολη της Ρωσίας το 2009, σύμφωνα με την ίδια ανάλυση.
Η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008-09 επιτάχυνε αυτή την εξέλιξη. Σύμφωνα με την ανάλυση του Sahay, η κρίση έπληξε σοβαρά την εμπιστοσύνη στην υπόθεση ότι τα δυτικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ήταν εγγενώς ανώτεροι θεματοφύλακες της παγκόσμιας οικονομικής σταθερότητας, και οι αναδυόμενες οικονομίες άρχισαν να αμφισβητούν γιατί η εξουσία λήψης αποφάσεων στο ΔΝΤ, την Παγκόσμια Τράπεζα και άλλους θεσμούς παρέμεινε δυσανάλογα συγκεντρωμένη στα χέρια των προηγμένων δυτικών οικονομιών.
Η προσχώρηση της Ινδονησίας, η οποία εγκρίθηκε για πρώτη φορά το 2023 και ολοκληρώθηκε υπό την κυβέρνηση του νέου Ινδονήσιου Προέδρου Prabowo Subianto, αντανακλούσε την προσπάθειά της να ενισχύσει τους δεσμούς με τις αναπτυσσόμενες οικονομίες και να υποστηρίξει μεταρρυθμίσεις στην παγκόσμια διακυβέρνηση [4].
Η επέκταση δίνει στις BRICS ευρύτερη γεωγραφική νομιμότητα, με μέλη που πλέον εκτείνονται στην Ασία, την Αφρική, τη Μέση Ανατολή, την Ευρώπη και τη Λατινική Αμερική. Η ομάδα, που αναφέρεται ως BRICS+, περιλαμβάνει πλέον χώρες που αντιπροσωπεύουν περίπου το 46% του παγκόσμιου πληθυσμού -- περισσότερους από 3,6 δισεκατομμύρια ανθρώπους [5].
Η ενότητα εντός της ομάδας βασίζεται σε αλληλεπικαλυπτόμενα συμφέροντα στην κυριαρχία, την ανάπτυξη, τη στρατηγική αυτονομία και τη θεσμική μεταρρύθμιση, όχι στην ιδεολογική ομοιομορφία, σύμφωνα με αξιωματούχους και αναλυτές.
Η 18η Σύνοδος Κορυφής πραγματοποιήθηκε σε ένα ασυνήθιστα ταραγμένο γεωπολιτικό πλαίσιο, συμπεριλαμβανομένων πολέμων στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, διαταραχών στις ενεργειακές και ναυτιλιακές οδούς, εντεινόμενων δασμολογικών διαφορών, κυρώσεων, τεχνολογικού ανταγωνισμού, ευπαθειών στην αλυσίδα εφοδιασμού και κλιματικής πίεσης, σύμφωνα με την ανάλυση του Sahay.
Η συμπερίληψη του Ιράν μαζί με τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δημιούργησε ένα εξαιρετικά δύσκολο διπλωματικό περιβάλλον, σύμφωνα με την ίδια ανάλυση. Το γεγονός ότι η διευρυμένη ομάδα μπόρεσε παρ' όλα αυτά να συντάξει μια κοινή δήλωση που να ζητά αυτοσυγκράτηση, διπλωματία και πολυμερή συνεργασία κατέδειξε, κατά την αξιολόγηση του Sahay, ότι οι BRICS μπορούν να λειτουργήσουν ως φόρουμ ακόμη και όταν τα μέλη τους έχουν αντικρουόμενα συμφέροντα.
Το πλαίσιο αυτών των εντάσεων ήταν ορατό και εξωτερικά: οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν είναι μέλος των BRICS, ωστόσο οι πολιτικές του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ κυριάρχησαν στη συνάντηση στο Δελχί, με ηγέτες από έντεκα χώρες των BRICS να πραγματοποιούν συνομιλίες για ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, όπως ο πόλεμος στο Ιράν και η απειλή δασμών από τον Λευκό Οίκο [6].
Το δολάριο παραμένει το κυρίαρχο διεθνές αποθεματικό νόμισμα και το κύριο νόμισμα για το παγκόσμιο εμπόριο, τα χρηματοοικονομικά, την τιμολόγηση εμπορευμάτων και τις διασυνοριακές συναλλαγές, σύμφωνα με την ανάλυση του Sahay.
Η κατεύθυνση που αναδύεται από το Νέο Δελχί είναι μάλλον ρεαλιστική παρά επαναστατική, σύμφωνα με την ανάλυση. Αντί να ανακοινώσουν ένα κοινό νόμισμα των BRICS, τα μέλη έχουν δώσει έμφαση στο εμπόριο σε τοπικό νόμισμα, στη διαλειτουργικότητα των διασυνοριακών πληρωμών και στη μεγαλύτερη χρηματοοικονομική διαφοροποίηση.
Η αποδολαριοποίηση δεν σημαίνει απαραίτητα το τέλος του δολαρίου, σύμφωνα με τον Sahay, αλλά μπορεί να σημαίνει τη σταδιακή μείωση της εξάρτησης από το δολάριο, μια διαδικασία που θα διαρκέσει χρόνια ή δεκαετίες και θα απαιτήσει βαθιές αγορές συναλλάγματος, αξιόπιστα συστήματα πληρωμών, μετατρεψιμότητα, χρηματοπιστωτική σταθερότητα και αμοιβαία εμπιστοσύνη. Σχετική αναλυτική εργασία έχει εξετάσει πώς το οπλοποιημένο εμπόριο και οι νέες έννοιες πληρωμών αναδιαμορφώνουν το παγκόσμιο τοπίο του 2026 [7].
Η Νέα Τράπεζα Ανάπτυξης (NDB) ιδρύθηκε από τα πέντε αρχικά μέλη των BRICS μέσω των συμφωνιών της Φορταλέζα του 2014 και τέθηκε σε λειτουργία το 2015, σύμφωνα με την ανάλυση του Sahay.
Στη 18η Σύνοδο Κορυφής, οι ηγέτες έδωσαν εκ νέου έμφαση στον ρόλο της Τράπεζας στις υποδομές, τη βιωσιμότητα, τη χρηματοδότηση σε τοπικό νόμισμα, την κινητοποίηση πόρων και την αναπτυξιακή συνεργασία, σύμφωνα με την ανάλυση.
Η αξιοπιστία της NDB θα εξαρτηθεί από την επαγγελματική διακυβέρνηση, τα διαφανή πρότυπα δανεισμού, την ισότιμη εκπροσώπηση και την γνήσια χρηματοδότηση με γνώμονα τη ζήτηση, σύμφωνα με την ανάλυση.
Οι BRICS διαφέρουν από το ΝΑΤΟ, την Ευρωπαϊκή Ένωση, ακόμη και την G7, στο ότι δεν έχουν κοινή στρατιωτική διοίκηση, υπερεθνική γραφειοκρατία συγκρίσιμη με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δεσμευτικό ιδεολογικό δόγμα και ενιαίο γεωπολιτικό κέντρο, σύμφωνα με την ανάλυση του Sahay.
Το μέλλον του ομίλου θα εξαρτηθεί από την ικανότητά του να διαχειρίζεται την ποικιλομορφία και να υλοποιεί πρωτοβουλίες όπως η NDB. Η Διακήρυξη του Νέου Δελχί επιβεβαίωσε την κυρίαρχη ισότητα, την συμπερίληψη και τη λήψη αποφάσεων με βάση τη συναίνεση (Κυβέρνηση της Ινδίας, 2026). Το Ίδρυμα Carnegie για τη Διεθνή Ειρήνη έχει σημειώσει ότι οι χώρες που συμμετέχουν στις BRICS είναι ενωμένες στην επιθυμία τους να μετατοπίσουν την παγκόσμια ισορροπία δυνάμεων μακριά από την αμερικανική μονοπολικότητα, ενώ η δυνατότητα των μελών και των χωρών-εταίρων να εκπληρώσουν τις ατομικές τους φιλοδοξίες μέσω των BRICS εξαρτάται από το ποιο όραμα για το μέλλον της παγκόσμιας τάξης θα επικρατήσει τελικά εντός των BRICS [8].

https://www.naturalnews.com/
Οι τελευταίες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ υποδηλώνουν μια προσπάθεια να δοθεί περισσότερος χώρος στη διπλωματική διαδικασία, παρά τη διατήρηση της στρατιωτικής πίεσης.
Σήμερα, 9 Νοεμβρίου, η συνάντηση με τον πρωθυπουργό του Κατάρ. (Ενημέρωση 4) Καθοριστική για το τέλος ή την δραματική εξέλιξη του πολέμου στο Ιράν εκτιμάται πως θα είναι η Σύνοδος Κορυφής της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (ΑΠΕΚ) που θα πραγματοποιηθεί στις 18 και 19 Νοεμβρίου, στην πόλη Σεντζέν.
Σε δηλώσεις του ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, «έδειξε» ότι πρόκειται να συναντηθεί με τους ομολόγους του από τη Ρωσία, Βλαντίμιρ Πούτιν, και την Κίνα, Σι Τζινπίνγκ — αν και κάτι τέτοιο δεν έχει επιβεβαιωθεί ακόμη επίσημα — προκειμένου μεταξύ άλλων να βρουν ένα τέλος και στον πόλεμο του Ιράν.
Ο Τραμπ υποστήριξε μάλιστα ότι δεν πρόκειται να κλιμακώσει στρατιωτικά κατά του Ιράν εφόσον υπάρξει πρόοδος στις συνομιλίες, αν και ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, κράτησε χαμηλά τις προσδοκίες, επισημαίνοντας ότι «δεν θα έλεγα πως βρισκόμαστε στα πρόθυρα μιας σημαντικής προόδου» και κάνοντας λόγο για εξωφρενικές απαιτήσεις από την Τεχεράνη.
Από την πλευρά του το Ιράν υποστηρίζει πως είναι έτοιμο να ανοίξει το Χορμούζ μέσα σε δύο ημέρες εφόσον οι Αμερικανοί αποδεχθούν τους επτά όρους που έχουν θέσει και επισημαίνει πως οι Αμερικανοί έχουν σιχαθεί και βαρεθεί να σύρονται σε έναν πόλεμο για το Ισραήλ.
Μάλιστα αναλυτές εκτιμούν ότι είναι πολύ πιθανό ο Μπενιαμίν Νετανιάχου να πιέσει για μια νέα επίθεση κατά του Ιράν προκειμένου, μεταξύ άλλων, να ανατρέψει το σχέδιο του πολιτικού του αντιπάλου, Γκάντι Αϊζενκότ, για τον σχηματισμό ενός κυβερνητικού συνασπισμού στο Ισραήλ.
Υπό αυτές τις εξαιρετικά ρευστές γεωπολιτικές συνθήκες καθίσταται σαφές πως το επόμενο δεκαήμερο θα είναι εξαιρετικά κρίσιμο για την εξέλιξη και την έκβαση που θα έχει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή.
Η επόμενη εβδομάδα ενδέχεται να αποδειχθεί καθοριστική για την πορεία του πολέμου στο Ιράν, με το διπλωματικό ενδιαφέρον να μεταφέρεται στην Κίνα, όπου ο Ντόναλντ Τραμπ εκτιμάται ότι θα συναντηθεί με τους Σι Τζινπίνγκ και Βλαντίμιρ Πούτιν.
Η σύνοδος κορυφής της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (ΑΠΕΚ) που θα πραγματοποιηθεί στις 18 και 19 Νοεμβρίου, στην πόλη Σεντζέν, προσφέρει την ευκαιρία για συζητήσεις μεταξύ των τριών ηγετών, με τον Αμερικανό πρόεδρο να έχει ήδη συμπεριλάβει τον τερματισμό του πολέμου στο Ιράν στα θέματα που επιθυμεί να εξετάσει. «Μία από τις συναντήσεις, πιστεύω, θα είναι με τον πρόεδρο Πούτιν και τον πρόεδρο Σι. Και αυτό θα έχει ενδιαφέρον», δήλωσε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους στο Γουέστ Παλμ Μπιτς της Φλόριντα.
Όπως εξήγησε, στις συζητήσεις θα περιλαμβάνεται η αποπυρηνικοποίηση, αλλά και ένα ευρύτερο φάσμα ζητημάτων. «Προσπαθούμε να τερματίσουμε τον πόλεμο στο Ιράν και τα πηγαίνουμε καλά», υποστήριξε, συνδέοντας ωστόσο την προοπτική ειρήνευσης με την οικονομική και στρατιωτική πίεση που ασκείται στην Τεχεράνη.
Σε αυτό άλλωστε το πλαίσιο ο Τραμπ αναφέρθηκε στην αμερικανική επιχείρηση «Σιδερένια Πύλη», η οποία, όπως είπε, είναι ήδη σε εφαρμογή και αποσκοπεί στη διακοπή των χερσαίων οδών ανεφοδιασμού του Ιράν.
Σύμφωνα με το CNN, οι τελευταίες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου ότι εάν η Τεχεράνη σημειώσει πρόοδο προς την επίτευξη συμφωνίας για το πυρηνικό της πρόγραμμα και την επαναλειτουργία των Στενών του Χορμούζ, το ενδεχόμενο νέων αμερικανικών στρατιωτικών επιθέσεων θα είναι «πολύ μικρό».
Όπως επισημαίνεται, οι δηλώσεις αυτές υποδηλώνουν μια προσπάθεια να δοθεί περισσότερος χώρος στη διπλωματική διαδικασία, παρά τη διατήρηση της στρατιωτικής πίεσης. Σε δηλώσεις του στο CBS ο Τραμπ χαρακτήρισε «εξαιρετικά απίθανες» νέες αμερικανικές επιθέσεις εναντίον του Ιράν, υπό την προϋπόθεση ότι η Τεχεράνη θα σημειώσει πρόοδο προς μια συμφωνία για το πυρηνικό της πρόγραμμα και την επαναλειτουργία των Στενών του Χορμούζ.
Όπως είπε, «δεν επιδιώκει» την κλιμάκωση του πολέμου. Ωστόσο, η αλλαγή στον τόνο της ρητορικής του δεν σημαίνει και οριστική εγκατάλειψη της στρατιωτικής επιλογής. Ο Τραμπ εξακολουθεί να θεωρεί την πίεση απαραίτητο εργαλείο για την εξασφάλιση παραχωρήσεων από την ιρανική ηγεσία. Και αυτό το διπλό μήνυμα, της διαπραγμάτευσης και της απειλής, διαμορφώνει το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα πραγματοποιηθούν οι ενδεχόμενες επαφές στην Κίνα.
Καθοριστικό ρόλο στη νέα κινητικότητα φαίνεται να έχουν παίξει οι ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου και οι σοβαρές απώλειες που είχαν στην κάλπη οι Ρεπουμπλικανοί.
Είναι χαρακτηριστικό πως ο αντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Τζέι Ντι Βανς αναγνώρισε ότι ο πόλεμος αποτέλεσε έναν από τους παράγοντες που συνέβαλαν στην εκλογική ήττα του κόμματος.
Ο Τραμπ δεν αμφισβήτησε την εκτίμησή του, παραδεχόμενος ότι οι ψηφοφόροι «δεν συμπαθούσαν τον πόλεμο». Υπερασπίστηκε, εν τούτοις, την αρχική απόφαση επίθεσης εναντίον του Ιράν, δηλώνοντας ότι θα την επαναλάμβανε χωρίς δισταγμό. Την απόφαση του Τραμπ υπερασπίστηκε ο υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο.
Σε κάθε περίπτωση, η εκλογική πίεση δημιουργεί μια νέα πολιτική πραγματικότητα για τον Λευκό Οίκο. Ο Τραμπ καλείται να αναζητήσει διέξοδο από τη σύγκρουση, χωρίς να εμφανιστεί ότι αποχωρεί έχοντας αποτύχει να εξασφαλίσει ουσιαστικές παραχωρήσεις.
Η Τεχεράνη επιχειρεί από την πλευρά της να μετατρέψει τις αμερικανικές πολιτικές εξελίξεις σε διαπραγματευτικό πλεονέκτημα. «Οι Αμερικανοί ψηφοφόροι έκαναν την επιλογή τους. Ήρθε η ώρα να κάνει και ο Λευκός Οίκος τη δική του», δήλωσε ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί.
Ο ίδιος άσκησε σκληρή κριτική στο Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι οι Αμερικανοί έχουν κουραστεί από την εμπλοκή της χώρας τους σε παρατεταμένες πολεμικές συγκρούσεις. Κατά τον Αραγκτσί, το Ισραήλ παρασύρει τις αμερικανικές κυβερνήσεις σε «ατέρμονους πολέμους», ενώ η δυσαρέσκεια έχει επεκταθεί τόσο στην αμερικανική κοινωνία όσο και στην ευρύτερη περιοχή.
Η ιρανική ηγεσία εμφανίζεται έτσι αποφασισμένη να μην αποδεχθεί μια συμφωνία που θα μπορούσε να εκληφθεί ως υποχώρηση υπό αμερικανική πίεση.
Πίσω από τις δημόσιες αντιπαραθέσεις εξελίσσεται μια διακριτική διαπραγματευτική διαδικασία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Το Κατάρ έχει αναλάβει κεντρικό διαμεσολαβητικό ρόλο, διακινώντας ένα έγγραφο-πλαίσιο στο οποίο οι δύο πλευρές προτείνουν τροποποιήσεις.
Οι επαφές συνεχίζονται εδώ και εβδομάδες, ενδεχομένως και μήνες, αλλά έχουν ενταθεί μετά τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές. Ο Τραμπ αναμένεται επίσης να συναντηθεί σήμερα Δευτέρα 9 Νοεμβρίου στην Ουάσιγκτον με τον πρωθυπουργό του Κατάρ, Σεΐχη Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν αλ Θάνι.
Παρά τη διπλωματική δραστηριότητα, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο επιχειρεί να συγκρατήσει τις προσδοκίες. «Δεν θα έλεγα πως βρισκόμαστε στα πρόθυρα μιας σημαντικής προόδου», δήλωσε, περιγράφοντας τις ιρανικές απαιτήσεις ως μη ρεαλιστικές.
Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια παραμένει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να εξασφαλίσει ότι η Τεχεράνη δεν θα διαθέτει τη δυνατότητα κατασκευής πυρηνικού όπλου, ενώ η ιρανική πλευρά αντιμετωπίζει το συγκεκριμένο ζήτημα ως θέμα εθνικής κυριαρχίας.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν εκατοντάδες κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου που παραμένουν κρυμμένα σε άγνωστη τοποθεσία εντός του Ιράν. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν είτε τη μείωση του βαθμού εμπλουτισμού του ουρανίου είτε τη μεταφορά του σε τρίτη χώρα για ασφαλή φύλαξη.
Η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα εξυπηρετεί αποκλειστικά ενεργειακούς σκοπούς. Ωστόσο, το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου αποτελεί σημαντικό διαπραγματευτικό εργαλείο, το οποίο η ιρανική ηγεσία δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να εγκαταλείψει χωρίς ουσιαστικά ανταλλάγματα.
Εξ ίσου κρίσιμο είναι το ζήτημα των Στενών του Χορμούζ. Το Ιράν επιδιώκει να διατηρήσει καθοριστικό ρόλο στη διαχείριση της ναυσιπλοΐας, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες απαιτούν ελεύθερες και ανοιχτές θαλάσσιες οδούς.
Η Τεχεράνη έχει καθορίσει, σε συνεργασία με το Ομάν, μια νέα θαλάσσια διαδρομή και ζητά την επίσημη αναγνώρισή της, καθώς και το κλείσιμο των υπόλοιπων διαδρομών. Για την Ουάσιγκτον, μια τέτοια παραχώρηση θα ισοδυναμούσε με αποδοχή σημαντικής ενίσχυσης της ιρανικής επιρροής στην περιοχή.
Οι διαφορετικές επιδιώξεις των δύο πλευρών καθιστούν τα Στενά ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα της διαπραγμάτευσης.
Η ιρανική πλευρά έχει παρουσιάσει συγκεκριμένη πρόταση για την επαναλειτουργία των Στενών του Χορμούζ. Όπως εξήγησε ο Αραγκτσί στο Al Jazeera, το σχέδιο καταρτίστηκε σε συνεργασία με τους διαμεσολαβητές του Κατάρ και βασίζεται σε παλαιότερη πρόταση επτά ημερών που είχε παρουσιαστεί τον Σεπτέμβριο στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ.
Σύμφωνα με τον Ιρανό υπουργό, την πρώτη ημέρα οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να εφαρμόσουν συγκεκριμένα μέτρα και τη δεύτερη ημέρα η Τεχεράνη θα επιτρέψει την επαναλειτουργία των Στενών.
Στις απαιτήσεις — πρόκειται για τους περίφημους επτά όρους — περιλαμβάνονται η άρση αμερικανικών κυρώσεων, η μείωση της στρατιωτικής παρουσίας των Ηνωμένων Πολιτειών στην περιοχή, η επαναφορά εξαιρέσεων για τις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου και η αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων.
Το Ιράν ζητά επίσης τον τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένων των ισραηλινών επιθέσεων στον Λίβανο.
Πέρα από τα ζητήματα ασφαλείας, οι οικονομικές απαιτήσεις της Τεχεράνης αποτελούν βασικό μέρος των διαπραγματεύσεων. Οι αμερικανικές κυρώσεις έχουν περιορίσει τις δυνατότητες πώλησης ιρανικού πετρελαίου στις διεθνείς αγορές, ενώ περιουσιακά στοιχεία δισεκατομμυρίων δολαρίων παραμένουν δεσμευμένα σε ξένες τράπεζες. Η Ουάσιγκτον φέρεται να εξετάζει τη χαλάρωση ορισμένων περιορισμών, προκειμένου να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις συμφωνίας.
Για το Ιράν, η οικονομική ανακούφιση αποκτά ιδιαίτερη σημασία εξαιτίας των σοβαρών πιέσεων που αντιμετωπίζει ο πληθυσμός και του πληθωρισμού-ρεκόρ. Η Τεχεράνη ζητά επιπλέον αποζημιώσεις για τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ και κορυφαίων στρατιωτικών διοικητών κατά την έναρξη του πολέμου τον Φεβρουάριο.
Παράλληλα με τις διπλωματικές επαφές, οι Ηνωμένες Πολιτείες ενισχύουν τα μέτρα αποκλεισμού του Ιράν. Η νέα επιχείρηση «Σιδερένια Πύλη», που συγκροτήθηκε από την Κεντρική Διοίκηση των αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων (CENTCOM), αποσκοπεί στην επέκταση του ναυτικού αποκλεισμού προς τα χερσαία σύνορα και την Κασπία Θάλασσα.
Η ειδική δύναμη των είκοσι ατόμων έχει ως αποστολή να εμποδίζει τη μεταφορά προηγμένων οπλικών συστημάτων, τεχνολογιών διπλής χρήσης, υλικών που υπόκεινται σε κυρώσεις και παράνομων εσόδων.
Ο Τραμπ υποστήριξε ότι η επιχείρηση βρίσκεται ήδη σε εφαρμογή και ότι πλέον τίποτα δεν εισέρχεται στο Ιράν από την ξηρά ή τη θάλασσα. Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης απέρριψαν τις δηλώσεις, χαρακτηρίζοντας τον νέο αποκλεισμό «λεκτικό τέχνασμα». Το Ιράν διαθέτει χερσαία σύνορα μήκους περίπου 5.900 χιλιομέτρων με επτά χώρες, γεγονός που αναδεικνύει την έκταση της αμερικανικής επιχείρησης.
Η εύθραυστη κατάσταση αποτυπώνεται και στα τελευταία στρατιωτικά επεισόδια. Ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν το νησί Κεσμ, προκαλώντας τουλάχιστον τέσσερις εκρήξεις.
Ο αναπληρωτής κυβερνήτης της επαρχίας Χορμοζγκάν, Αχμάντ Ναφίσι, δήλωσε ότι δεν προκλήθηκαν ζημιές σε κρίσιμες υποδομές και ότι η κατάσταση παραμένει υπό έλεγχο. Την ίδια ώρα, οι Φρουροί της Επανάστασης υποστήριξαν ότι διέκοψαν πλήρως τη μεταφορά πετρελαίου μέσω της νότιας διαδρομής των Στενών του Χορμούζ, την οποία χρησιμοποιούν πλοία υπό αμερικανική ναυτική συνοδεία.
Οι ιρανικές επιθέσεις εναντίον πλοίων που παραβιάζουν τους περιορισμούς είχαν ήδη φτάσει σε επίπεδα-ρεκόρ τον Οκτώβριο. Τα επεισόδια αυτά δείχνουν πόσο εύκολα μια νέα στρατιωτική σύγκρουση θα μπορούσε να υπονομεύσει τη διαπραγματευτική διαδικασία.
Πρόσθετη αβεβαιότητα προκαλούν οι πολιτικές εξελίξεις στο Ισραήλ και οι εκτιμήσεις για πιθανή νέα στρατιωτική πρωτοβουλία του Μπενιαμίν Νετανιάχου. Σύμφωνα με αναλύσεις ιρανικών μέσων ενημέρωσης, ο Γκάντι Αϊζενκότ διαθέτει προθεσμία είκοσι οκτώ ημερών για τη συγκρότηση κυβερνητικού συνασπισμού εξήντα μίας εδρών.
Όπως αναφέρεται, μία από τις ανησυχίες που διατυπώνονται σχετικά με το Ισραήλ είναι ότι ο Νετανιάχου, φοβούμενος την ένωση των πολιτικών του αντιπάλων, ενδέχεται να ξεκινήσει έναν πόλεμο εναντίον του Ιράν ή του Λιβάνου, προκειμένου να καθυστερήσει τη συγκρότηση της συμμαχίας της αντιπολίτευσης. Όπως αναφέρεται, ο Νετανιάχου μπορεί να επιδιώξει μια νέα πολεμική σύγκρουση με το Ιράν ή τον Λίβανο, προκειμένου να μεταβάλει τις πολιτικές ισορροπίες και να δυσκολέψει τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης.
Εάν ο Μπενιαμίν Νετανιάχου εξαπολύσει επίθεση και ξεκινήσει έναν νέο πόλεμο εναντίον του Ιράν, θα μπορούσε να διαταράξει τη διαδικασία σχηματισμού του κυβερνητικού συνασπισμού του Αϊζενκότ με δύο τρόπους, παρατείνοντας έτσι την παραμονή του στην εξουσία.
Ο πρώτος τρόπος είναι η λεγόμενη «θετική πολιτική στρατηγική», μέσω του σχηματισμού κυβέρνησης έκτακτης ανάγκης ή εθνικής ενότητας.
Ο δεύτερος είναι η «αρνητική πολιτική στρατηγική», μέσω της δημιουργίας εμποδίων στη διαδικασία σχηματισμού της κυβέρνησης συνασπισμού του Αϊζενκότ.
Βασικό πρόβλημα στις διαπραγματεύσεις παραμένει η σχεδόν πλήρης έλλειψη εμπιστοσύνης μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών. Η Τεχεράνη επισημαίνει ότι ο πόλεμος ξεκίνησε ενώ διεξάγονταν ήδη συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα.
Φοβάται συνεπώς ότι, εάν παραχωρήσει τον έλεγχο του εμπλουτισμένου ουρανίου και ανοίξει τα Στενά του Χορμούζ, θα απολέσει σημαντικά διαπραγματευτικά πλεονεκτήματα χωρίς εγγυήσεις ότι δεν θα δεχθεί νέα επίθεση.
Στην εξίσωση προστίθενται οι σύμμαχοι του Ιράν στον Λίβανο, στο Ιράκ και στην Υεμένη, καθώς και η δράση των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα. Η Τεχεράνη επιδιώκει να διασφαλίσει ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία δεν θα περιοριστεί στη δική της επικράτεια, αλλά θα καλύπτει και τα υπόλοιπα μέτωπα.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η προοπτική συναντήσεων του Τραμπ με τον Σι Τζινπίνγκ και τον Βλαντίμιρ Πούτιν στην Κίνα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Οι μυστικές επαφές με το Ιράν, η διαμεσολάβηση του Κατάρ και η πρόθεση του Αμερικανού προέδρου να θέσει το θέμα στους ηγέτες της Κίνας και της Ρωσίας διαμορφώνουν παράλληλες διπλωματικές διεργασίες.
Ωστόσο, οι διαφωνίες παραμένουν βαθιές. Το πυρηνικό πρόγραμμα, ο έλεγχος των Στενών του Χορμούζ, οι οικονομικές κυρώσεις και οι απαιτήσεις για τερματισμό των συγκρούσεων σε όλα τα μέτωπα εξακολουθούν να εμποδίζουν μια συνολική συμφωνία.
Ο Τραμπ δηλώνει ότι δεν επιθυμεί νέα κλιμάκωση, αλλά διατηρεί τη στρατιωτική επιλογή. Το Ιράν επιδιώκει ουσιαστικά ανταλλάγματα, χωρίς να εγκαταλείπει τις βασικές του απαιτήσεις. Έτσι, το ενδιαφέρον μεταφέρεται στη Σεντζέν, όπου ενδέχεται να αναζητηθεί σε ανώτατο επίπεδο η πολιτική διέξοδος από τον πόλεμο. Εκεί θα φανεί εάν μπορεί πραγματικά να βρεθεί μια διπλωματική λύση για το τέλος του πολέμου ή αν το αδιέξοδο θα οδηγήσει στο να βρέξει… Κόλαση, όπως προειδοποίησε ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγκτσί...
https://www.pirinoslogios.com/