Ποια ανάπτυξη;

Να ασχοληθούμε επιγραμματικά με τα προφανή: 

Το εκλογικό αποτέλεσμα στη Γερμανία είναι δραματικό για την Ελλάδα: 

Ο διαφαινόμενος συνασπισμός Χριστιανοδημοκρατών/Φιλελευθέρων/Πρασίνων με το εθνικιστικό αντιευρωπαϊκό AFD να είναι το δεύτερο μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης, είναι ένας τοίχος από τούβλα στον οποίο θα πέσει με φόρα κάθε ψευδαίσθηση της οποιασδήποτε ελληνικής κυβέρνησης.

Όλα τα μνημονιακά αφηγήματα για μια καλύτερη ΕΕ τελειώνουν κάπου εδώ, ενώ η Γαλλική ψευδαίσθηση μάλλον θα επιχειρήσει να ξαναχρησιμοποιήσει την Ελλάδα ως διαπραγματευτικό όπλο έναντι στην γερμανική αδιαλλαξία παρά ως σημαντικό βήμα για μια νέα εποχή Γαλλικής επιρροής στην Μεσόγειο.

Είναι δραματικό και μόνο το ότι το αποτέλεσμα εκλογών σε άλλη χώρα είναι τόσο δραματικό για την Ελλάδα…

Ποια ανάπτυξη;

Η μανία της αριστεράς για την υφαρπαγή της πολιτικής εξουσίας ήταν τέτοια, που πρόθυμα πήραν την δεύτερη αξιολόγηση και την κάναν καυτή πατάτα που προκάλεσε ακόμη περισσότερα οικονομικά εγκαύματα στους Έλληνες.

Η διγλωσσία και οι αμφιταλαντεύσεις της κόστισαν πολλά δις στην ελληνική οικονομία και η μνημονιακή της κατρακύλα, με όλους τους βουλευτές να είναι δεμένοι χειροπόδαρα στις καρέκλες τους και την κεντρική γραμμή, δεν έχει πάτο.

Ο πρωθυπουργός των συνθημάτων σφυρά τώρα το «καθαρή έξοδος από το μνημόνια» και διατάσει πλήρη συμμόρφωση με τα προαπαιτούμενα. Από το "σκίσιμο των μνημονίων", στον "έντιμο συμβιβασμό", στην "ελάφρυνση χρέους" και τώρα στην "καθαρή έξοδο από τα μνημόνια", μπορεί κανείς να διανύσει αμέτρητα χιλιόμετρα της ξύλινης μύτης μιας μαριονέτας μέσα στο λαβυρινθώδες μυαλό ενός τυχοδιώκτη, όπως αυτό αναγκάζεται να λειτουργήσει μέσα σε μια ευμετάβλητη διεθνή πραγματικότητα.

Η επίσημη αφήγηση είναι πως, άλλα μωρέ, χάσαμε δύο χρονάκια και τώρα γυρίσαμε στο 2014 από όπου ξανατραβάμε ξανά προς τη δόξα:

Τα πράγματα δεν είναι καθόλου έτσι: Μεσολάβησαν τρία ακόμη χρόνια φοροδοτικής εξάντλησης και οικονομικής αποψίλωσης.

Η αυξημένη τουριστική κίνηση απέτρεψε το μεγάλο μπουμ στον προϋπολογισμό του κράτους μα αυτή η αύξηση εσόδων είναι μάλλον περιστασιακή.

Ας δούμε δύο απίστευτα άσχημους δείκτες:

Το πρώτο εξάμηνο του 2017 έκλεισαν 14000 επιχειρήσεις. Τα καλά νέα είναι ότι ανοίξαν περισσότερες.

Τα άσχημα νέα είναι ότι δεύτερο εξάμηνο προβλέπεται να κλείσουν άλλες 14.000.

Και τα τρομακτικά νέα είναι ότι το 38% των επιχειρηματιών θεωρούν πιθανό να κλείσουν σύντομα!

Συνολικά, μεταξύ του 2008-2016 οι νέες επιχειρήσεις μειώθηκαν κατά 50% (!) και έκλεισαν πάνω από 240.000 επιχειρήσεις (!).

Σε πείσμα των αισιόδοξων μηνυμάτων που έρχονται από την ΕΕ για την Ελλάδα και την έξοδο της χώρας από την διαδικασία εκτεταμένου ελλείμματος, ας ρίξουμε μια καλύτερη ματιά στην κατεύθυνση της πολυθρύλητης ανάπτυξης:

Τα μνημονιακά χρόνια το έλλειμμα ισοζυγίου μειώθηκε καθώς τα μειωμένα εισοδήματα και η μείωση των καταθέσεων επέφεραν σημαντικά πλήγματα στην καταναλωτική δύναμη του μέσου πολίτη κι επομένως και στη ζήτηση.

Τα capital controls περιόρισαν ευλόγως ακόμη περισσότερο τις εισαγωγές.

Τι γίνεται όμως με το έλλειμμα εσωτερικού ισοζυγίου σήμερα;

Από τον Ιούλιο του 2016 μέχρι τον Ιούλιο του 2017 αυξήθηκε κατά 5,9%.

Το επτάμηνο Ιανουαρίου-Ιουλίου αυξάνεται κατά 19,1% (!).

Παρά την κρίση, εισάγουμε περισσότερα από όσα εξάγουμε!

Αυτό λέει πάρα πολλά για το προσανατολισμό των επιχειρήσεων.

Μια χώρα σε κρίση, υπό κεφαλιακούς ελέγχους, με τεράστια ζητήματα ρευστότητας, εισάγει περισσότερα από όσα εξάγει;

Αυτό σημαίνει μόνο ένα πράμα: ΕΠΙΔΕΙΝΩΣΗ της οικονομίας.

Η αύξηση του ελλείμματος βασίστηκε σε μια παροδική αύξηση της ζήτησης η οποία οφείλεται στην τουριστική κίνηση.

Αν όμως, αν, έχει ενισχυθεί κι η εγχώρια ζήτηση, αυτό δεν είναι υποχρεωτικά δείγμα ανάκαμψης.

Αντιθέτως, μπορεί να είναι πολύ ανησυχητικός δείχτης τον οποίο συναντάμε όχι μόνο σε ανάκαμψη αλλά και πριν το κραχ: Οι πολίτες δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν στα κόστη ζωής τους σε τέτοιο βαθμό που αρχίζουν να αγοράζουν με ότι τους έχει απομείνει αγαθά σαν να μην υπάρχει επόμενη ημέρα.

Κι όταν συμβαίνει αυτό, δεν υπάρχει επόμενη ημέρα.

Τι στοιχεία έχουμε που στηρίζουν ένα τόσο κινδυνολογικό σενάριο; Την σημαντική υστέρηση των εσόδων του κράτος από την άμεση φορολογία και την αύξηση των εσόδων από την έμμεση.  

Συνδυαστικά, αυτό υποδεικνύει ότι ίσως να έχουμε πλησιάσει στο σημείο κατάρρευσης της ελληνικής οικονομίας.

Μιλάμε πάντα για τάση κι όχι για αναπόδραστη πραγματικότητα αλλά για μια τάση που τείνει να γίνει αναπόδραστη πραγματικότητα.

Οι μνημονιακές κυβερνήσεις επέλεξαν να μετακυλήσουν το δημόσιο χρέος στις πλάτες των μεσαίων και μικρομεσαίων πολιτών και επιχειρήσεων τους οποίους τους έσπασαν τις ράχες, περισσότερο αδιάφορες από οποιαδήποτε οθωμανική εξουσία του παρελθόντος.

Δραματική μείωση εισοδημάτων, ΑΕΠ, ανταγωνιστικότητας, επιχειρήσεων, γεννήσεων, αύξηση κόστους ζωής, δραματική αύξηση λόγου χρέους προς ΑΕΠ (δεύτερη στον κόσμο μετά την Ιαπωνία), ανεργίας, μετανάστευσης, ιδιωτικού χρέους, αυτή είναι η Ελλάδα των μνημονίων ανάπτυξης…

Το αν και πότε και θα σκάσει η ελληνική οικονομία δεν είμαστε σε θέση να το ξέρουμε. Πολύ σημαντικοί δείκτες δείχνουν προς αυτήν την κατεύθυνση.

Η νέα γερμανική κυβέρνηση δεν θα είναι τόσο γενναιόδωρη όσο ήταν ο Σόιμπλε όταν πρότεινε προσωρινή έξοδο από την ευροζώνη με ανθρωπιστική βοήθεια αρκετών δις.

Για αυτούς το λόγους το περιοδικό Economist προβλέπει έξοδο της Ελλάδας από την Ευρωζώνη το 2021.

Ένα grexit που θα αποφασιστεί μονομερώς από τη γερμανική κυβέρνηση.

Όταν η ελληνική οικονομία θα είναι σκουπίδι στην αυλή της ευροζώνης.

Που θα χρειάζεται επειγόντως γερμανική ανακύκλωση.

Πέτρος Αργυρίου

 agriazwa

Η αρχιτεκτονική της παγκόσμιας κρίσης φαίνεται πια καθαρά πως έχει και όνομα και έδρα: το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο που εδρεύει στην Ουάσιγκτον των ΗΠΑ.

---

Η ιστορία μας αρχίζει λοιπόν τον Ιούλιο του 1944, μέσα στα αποκαΐδια του παγκόσμιου πολέμου που οδεύει σιγά-σιγά προς το τέλος του, όταν οι αντιπρόσωποι 45 χωρών, μεταξύ των οποίων οι ΗΠΑ, Βρετανία, Γαλλία και Σοβιετική Ένωση, συναντήθηκαν στο θέρετρο Bretton Woods του New Hampshire, εκεί στα βορειοανατολικά των ΗΠΑ, για να σφυρηλατήσουν τη μεταπολεμική οικονομική τάξη.
Τα θεμέλια του νέου και παγκόσμιου πια οικονομικού καθεστώτος θα απέτρεπαν ενδεχόμενες οικονομικές κρίσεις, όπως η Μεγάλη Ύφεση της δεκαετίας του 1930 που αποσταθεροποίησε Αμερική και Ευρώπη και συνέβαλε τα μέγιστα στην άνοδο των φασιστικών καθεστώτων οδηγώντας τελικά σε παγκόσμια σύρραξη. Ή έτσι τουλάχιστον εύχονταν οι εκπρόσωποι των εθνών.
Από τις διεργασίες του μυθικού σήμερα σε διαστάσεις συνεδρίου γεννήθηκαν δύο οικονομικοί θεσμοί, οι οποίοι εδρεύουν τώρα αμφότεροι στην ομοσπονδιακή πρωτεύουσα των ΗΠΑ: το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η Παγκόσμια Τράπεζα. Με στόχο την προώθηση της διεθνούς οικονομικής συνεργασίας και την παροχή στις χώρες-μέλη βραχυχρόνιων δανείων, οι δύο οικονομικοί θεσμοί ανέλαβαν το ακανθώδες έργο να ξαναχτίσουν τις οικονομίες που τόσο μαστίστηκαν από την πολεμική προσπάθεια.
Κι αυτή ήταν ακριβώς η διεθνής στρατηγική που ξεπήδησε από το Breton Woods για να μην ξαναζήσει η οικουμένη ούτε παγκόσμια κρίση ούτε όμως και πόλεμο: το ΔΝΤ θα σταθεροποιούσε τόσο τη διεθνή αγορά όσο και τα εθνικά νομίσματα παρέχοντας τεχνογνωσία αλλά και πόρους ώστε να εγκαθιδρυθούν ασφαλείς νομισματικές πολιτικές και συναλλαγματικά καθεστώτα, την ίδια ώρα που η Παγκόσμια Τράπεζα θα αναλάμβανε το έργο να ξαναχτίσει τη χαροκαμένη Ευρώπη διευκολύνοντας τις επενδύσεις στην ανοικοδόμηση και την ανάπτυξη.
Μέσα στη διάχυτη μάλιστα αισιοδοξία των 45 συνέδρων του Νομισματικού και Οικονομικού Συνεδρίου των Ηνωμένων Εθνών, του πλέον τρανού ιστορικού επεισοδίου προς την κατεύθυνση της οικοδόμησης πολυεθνούς συνεργασίας, οι αντιπρόσωποι της ολομέλειας με τις μαύρες γραβάτες αποθέωσαν καταχειροκροτώντας όρθιοι τον σπουδαίο βρετανό οικονομολόγο Τζον Κέινς, η σκέψη του οποίου είχε εμποτίσει τις εργασίες της συνάντησης κατά τις προηγούμενες τρεις εβδομάδες. Δεν ήταν απλός οικονομολόγος, αλλά σωστός προφήτης του νέου κόσμου που ερχόταν ολοταχώς!

Κι αυτό ήταν πράγματι το αρχιμήδειο σημείο της γέννησης των διεθνών οικονομικών θεσμών που τόσο θα επηρέαζαν τις εξελίξεις στην παγκόσμια σκηνή κατά τις επόμενες δεκαετίες. Το ΔΝΤ ιδρύθηκε επισήμως τον Δεκέμβριο του 1945, όταν τα 29 αρχικά μέλη του υπέγραψαν την καταστατική του διακήρυξη, και ξεκίνησε τις επιχειρήσεις του την 1η Μαρτίου 1947. Αργότερα την ίδια χρονιά, η Γαλλία θα γινόταν η πρώτη χώρα που θα έκανε χρήση του θεσμού δανειζόμενη από το ΔΝΤ. Η κάρτα μέλους στο Ταμείο επεκτάθηκε από τα τέλη της δεκαετίας του 1950 και καθ’ όλη την επόμενη δεκαετία, καθώς πολλά αφρικανικά έθνη κέρδισαν την ανεξαρτησία τους και στράφηκαν στον διεθνή οργανισμό για οικονομική συνδρομή. Αν και ταυτοχρόνως ήταν και τα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου, με τις περισσότερες χώρες του πρώην Ανατολικού Μπλοκ να μη συμμετέχουν.
Η κατακλυσμιαία ωστόσο αλλαγή του ρόλου του ΔΝΤ ήταν προ των πυλών: η χρηματοπιστωτική κρίση της δεκαετίας του 1980 θα βρει το Ταμείο σε νέες και αυξημένες αρμοδιότητες. Πλέον η δράση του αφορούσε στη διάσωση των χωρών που είχαν πληγεί από τη νέα κρίση, μια οικονομική ύφεση που οφειλόταν εν πολλοίς στη νομισματική κερδοσκοπία αλλά και τις λαθεμένες προβλέψεις των μεγάλων κεφαλιών του. Το ΔΝΤ ήταν όμως εδώ να προσφέρει απλόχερα πακέτα επείγουσας βοήθειας, δάνεια δηλαδή που ενείχαν συγκεκριμένους όρους και προϋποθέσεις και έμελλε να ονομαστούν Πολιτικές Διαρθρωτικής Προσαρμογής.
Αυτή ήταν η πρώτη πράξη για τη μετατροπή του ΔΝΤ από αρωγό των λαών σε διεθνή μεγαλοκαρχαρία και τοκογλύφο, ασκώντας πια πρωτοφανώς κολοσσιαία επιρροή στις οικονομίες περισσότερων από 60 κρατών. Τα έθνη που λάμβαναν τώρα τη διασωστική χείρα του Ταμείου κρέμονταν από τα αμφιβόλου ηθικής χείλη του, καθώς για να εξασφαλίσουν τις δανειακές συμβάσεις και την οικονομική βοήθεια ήταν αναγκασμένα να ασκούν την εσωτερική πολιτική τους με βάση τα κελεύσματα του διεθνούς οργανισμού: το ΔΝΤ είχε πια το πληρεξούσιο να αποφασίζει πόσα θα δαπανούν οι χώρες-οφειλέτες του σε όρους υγείας, παιδείας, προνοιακών επιδομάτων αλλά και οικονομικών παροχών! Μετατράπηκε δηλαδή σε έναν από τους πλέον πανίσχυρους θεσμούς της υφηλίου και παρόλα αυτά πολύ λίγα ξέρουμε για το πώς δουλεύει.
Κι έτσι, παρά το γεγονός ότι ιδρύθηκε για να ευεργετήσει την παγκόσμια οικονομία και να προωθήσει την πλανητική ειρήνη, το ΔΝΤ έχει μετατραπεί σε φόβο και τρόμο των εθνών, με τους σφοδρούς επικριτές του να ισχυρίζονται ότι στόχος του είναι πια να φορέσει τον δυτικότροπο καπιταλισμό στις αναπτυσσόμενες χώρες (και προσφάτως στις δοκιμαζόμενες από τη νέα παγκόσμια κρίση) αδιαφορώντας για τις κατακλυσμιαίες κοινωνικές συνέπειες των πολιτικών του.

Σήμερα το ΔΝΤ έχει 188 χώρες-μέλη και παραμένει ανεξάρτητος οργανισμός, με δικό του καταστατικό, οργανωτική δομή και πόρους φυσικά. Αν και δεν είναι λίγοι αυτοί που το κατηγορούν ότι έχει μετατραπεί σε έκτρωμα πια, και να γιατί…
Το ΔΝΤ έχει δημιουργήσει ένα σύγχρονο αποικιοκρατικό σύστημα που απομυζεί τους φτωχούς του πλανήτη

Παρά τις αρχικές του διακηρύξεις, το ΔΝΤ έχει βάλει την παγκόσμια οικονομία σε ένα ζοφερό μονοπάτι μεγαλύτερης ανισότητας. Και είναι ακριβώς οι Πολιτικές Διαρθρωτικής Προσαρμογής που επιβάλλει στις δανειζόμενες χώρες που το πετυχαίνουν αυτό: για να διασφαλίσουν την απρόσκοπτη ροή της αποπληρωμής του χρέους, εγκαθιδρύουν πολιτικές λιτότητας και σφιχτής δημοσιονομικής προσαρμογής (προσαρμογής σε τι άραγε;), απαιτώντας από τους πελάτες να περιορίσουν την κρατική δαπάνη, όπου κι αν στρέφεται αυτή.
Επιπλέον, μια σειρά ακόμα από επείγοντα μέτρα σκιαγραφούν την πλήρη εικόνα της κοινωνικής φρίκης: υποτίμηση εθνικού νομίσματος για να γίνουν φτηνότερες οι εξαγωγές, γενικευμένη ιδιωτικοποίηση κρατικών πηγών, πάγωμα μισθών και δημόσιων επιδοτήσεων και όλα τα άλλα μέτρα που ξέρουμε πια καλά και στη χώρα μας. Τέτοιες σφιχτοδεμένες θηλειές περιορισμού των κρατικών δαπανών αυξάνουν τη φτώχεια στο εσωτερικό και μειώνουν την ικανότητα των χωρών να αναπτύσσουν στιβαρές εθνικές οικονομίες, επιτρέποντας στους πολυεθνικούς κολοσσούς να εκμεταλλεύονται ασύστολα το εργατικό δυναμικό.
Οι πολιτικές λιτότητας που εγκαθιδρύει είναι μάλιστα πανομοιότυπες, είτε μιλάμε για τις αναπτυγμένες χώρες της Ευρώπης είτε για τα δοκιμαζόμενα λατινοαμερικανικά έθνη είτε για τα αναπτυσσόμενα αφρικανικά κράτη, παρά τις τρομακτικά διαφορετικές συνθήκες που επικρατούν στις οικονομίες τους! Η δράση του Ταμείου δημιουργεί ελίτ παντού, ελίτ που είναι ωστόσο υπόλογοι απέναντι στο ΔΝΤ και όχι στους λαούς τους, υπονομεύοντας άρδην τη δημοκρατική διαδικασία αλλά και την ίδια την εθνική κυριαρχία τελικά…

Το ΔΝΤ υπηρετεί τους ισχυρούς της Δύσης και τη Γουόλ Στριτ

Είναι γεγονός ότι η εκλογική δύναμη στο εσωτερικό του ΔΝΤ καθορίζεται από τη ρώμη της χώρας στο διεθνές στερέωμα. Αυτό μόνο μυστικό δεν είναι, καθώς φιγουράρει στην ίδια την ιδρυτική πράξη του Ταμείου. Αντίθετα λοιπόν με το δημοκρατικό σύστημα που ευαγγελίζεται ότι λειτουργεί το ΔΝΤ, στο όποιο κάθε χώρα-μέλος θα είχε ισόποση ψήφο, οι πλούσιες χώρες κυριαρχούν στις αποφάσεις του θεσμού καθώς η ψήφος καθορίζεται από το ποσό των χρημάτων που συνεισφέρει κάθε κράτος στο κοινό ταμείο. Οι ΗΠΑ, ο μεγαλύτερος μέτοχος του Ταμείου, διαθέτουν ποσόστωση ψήφου στο 18%. Γερμανία, Γαλλία, Αγγλία, Ιαπωνία και Αμερική κατέχουν δύναμη της τάξης του 38%!
Η δυσανάλογη αυτή κατανομή δύναμης των ισχυρών δυτικών κρατών σημαίνει πρακτικά ότι τα συμφέροντα των τραπεζιτών, των επενδυτικών κεφαλαίων και της εταιρικής πρακτικής των βιομηχανικών κοινωνιών τίθενται πάνω από τις ανάγκες της φτωχής πλειοψηφίας του πλανήτη, εκεί δηλαδή που υποτίθεται ότι παρεμβαίνει το ΔΝΤ για να εξισορροπήσει την κατάσταση. Εξισορρόπηση υπέρ ποίου δηλαδή;
Το αναπτυξιακό μοντέλο που προωθεί το ΔΝΤ είναι εντελώς διαβλητό

Εντελώς αντίθετα με το ιστορικό μονοπάτι που ακολούθησαν οι βιομηχανικές χώρες της Δύσης και αναπτύχθηκαν με πρωτόγνωρους ρυθμούς, το ΔΝΤ αναγκάζει σήμερα τις αναπτυσσόμενες χώρες του λεγόμενου Παγκόσμιου Νότου να ακολουθούν ένα μοντέλο ανάπτυξης που δίνει προτεραιότητα στην εξαγωγική παραγωγή παρά στη δημιουργία διαφοροποιημένων τοπικών οικονομιών.
Ας δούμε όμως τι σημαίνει πρακτικά αυτό. Το 80% σχεδόν όλων των υποσιτισμένων παιδιών του αναπτυσσόμενου κόσμου ζουν σε χώρες που το ΔΝΤ έχει επιβάλει η αγροτική παραγωγή να μετακινηθεί από την παραγωγή τροφίμων για εσωτερική κατανάλωση σε καλλιέργειες αγαθών που προορίζονται για εξαγωγή στις πλούσιες δυτικές χώρες. Ταυτοχρόνως, οι διαβόητες Πολιτικές Διαρθρωτικής Προσαρμογής απαγορεύουν στις τριτοκοσμικές χώρες να συνδράμουν οικονομικά την τοπική βιομηχανία, παρέχοντας προνόμια σε πολυεθνικούς οργανισμούς, όπως η εξαναγκασμένη μείωση των εργατικών μεροκάματων. Κι έτσι μικρές επιχειρήσεις και αγροτικός κόσμος δεν μπορούν να επιβιώσουν από τον αθέμιτο ανταγωνισμό που επιβάλει το Ταμείο.
Τα σκλαβοπάζαρα των εργατών στις ζώνες ελεύθερου εμπορίου που έχουν ευλογηθεί τόσο από το ΔΝΤ όσο και την Παγκόσμια Τράπεζα προσφέρουν αποδοχές πείνας στο εργατικό δυναμικό, επιφυλάσσοντας ταυτοχρόνως συνθήκες διαβίωσης που δεν προσιδιάζουν σε ανθρώπινα όντα. Κι έτσι ο κύκλος της ανέχειας και της εξαθλίωσης διαιωνίζεται αντί να εξαλείφεται, την ώρα που οι κυβερνήσεις των αναπτυσσόμενων χωρών βλέπουν το χρέος τους στο ΔΝΤ να γιγαντώνεται…
Το ΔΝΤ είναι ένας μυστικοπαθής θεσμός χωρίς λογοδοσία

Παρά το γεγονός ότι το Διεθνές Ταμείο χρηματοδοτείται από τους φόρους των πολιτών των κρατών-μελών του, συνεχίζει να λειτουργεί με ένα σκοτεινό πέπλο μυστικότητας να καλύπτει τα πεπραγμένα του. Οι δοκιμαζόμενες εξάλλου κοινωνίες που δέχονται τη βοήθειά του δεν συμμετέχουν ολωσδιόλου στον σχεδιασμό των πακέτων διάσωσης.
Κι έτσι το ΔΝΤ λειτουργεί με μια προσεκτικά επιλεγμένη ομάδα κεντρικών τραπεζιτών και υπουργών Οικονομικών, οι οποίοι αποφασίζουν τις τύχες των λαών αλλά και την εκάστοτε πολιτική σε επιμέρους τομείς (Υγεία, Παιδεία, Περιβάλλον κ.λπ.) χωρίς την κυβερνητική συνδρομή των αντίστοιχων επικεφαλής. Και κάτι ακόμα, που έχει τη δική του σημασία: το ΔΝΤ έχει αρνηθεί σθεναρά και επανειλημμένως τόσο κλήσεις για δημόσιο έλεγχο όσο και αξιολόγηση των πεπραγμένων του από ανεξάρτητους φορείς, μη δίνοντας κοινώς λογαριασμό σε κανέναν.
Οι πολιτικές του ΔΝΤ προωθούν τον εταιρικό πόλεμο

Στην προσπάθειά του να αυξήσει τις εξαγωγικές δραστηριότητες των χωρών που ζητούν την οικονομική συνδρομή του, το ΔΝΤ επιβάλλει στις κυβερνήσεις να παρέχουν διευκολύνσεις στον εξαγωγικό κλάδο, από επιδοτήσεις μέχρι και φοροελαφρύνσεις.
Το μοντέλο ανάπτυξης που προωθεί, και το ξέρουμε πια καλά οι Έλληνες, είναι η ιδιωτικοποίηση της δημόσιας περιουσίας, όπως οι δασικές εκτάσεις (βλέπε Αφρική) και οι υπηρεσίες κοινής ωφέλειας (νερό, ηλεκτρισμός και τηλεπικοινωνίες), σε τιμές ξεπουλήματος. Στη Γουιάνα, για παράδειγμα, ο ασιατικός κολοσσός ξυλείας Barama έλαβε άδεια υλοτόμησης που είναι 1,5 φορά μεγαλύτερη από τη συνολική έκταση γης που μπορούν να εκμεταλλεύονται οι τοπικές κοινότητες! Και σαν να μην έφτανε αυτό, στα πέντε πρώτα χρόνια λειτουργίας της δεν την απασχολούσαν καθόλου οι φόροι, καθώς δεν πλήρωνε μία.
Τα παραδείγματα δεν έχουν τέλος: στην Αϊτή, το ΔΝΤ ανάγκασε την κυβέρνηση να ανοίξει την αγορά της για το εισαγόμενο και υψηλά επιδοτούμενο αμερικανικό ρύζι, την ίδια ώρα που απαγόρευσε στη χώρα να επιδοτήσει τους δικούς της παραγωγούς. Αποτέλεσμα; Η αμερικανική εταιρία ρυζιού Early Rice κατέχει πλέον μερίδιο αγοράς που αγγίζει το 50% σχεδόν της κατανάλωσης ρυζιού στην Αϊτή…
Το ΔΝΤ βλάπτει σοβαρά το εργατικό δυναμικό

Το ξέρουμε πια καλά, το ΔΝΤ προωθεί ένα τριτοκοσμικό μοντέλο ανάπτυξης, στο οποίο αιχμή του δόρατος είναι οι ξένες επενδύσεις. Επενδύσεις που για να γίνουν βέβαια οφείλει η κυβέρνηση να πάρει δραστικά μέτρα για τη διευκόλυνση των ξένων κεφαλαιούχων: κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, κουτσούρεμα του βασικού μισθού, απελευθέρωση των απολύσεων και κατάργηση τελικά όλων των εργασιακών κεκτημένων. Σας ακούγεται οικείο;
Το ΔΝΤ το λέει γλαφυρά «εργασιακή ευελιξία» και πρόκειται για το φιρμάνι που επιτρέπει στις επιχειρήσεις να χτυπούν στο ψαχνό τον εργαζέμενο και να μετακινούνται κατά βούληση εκεί που τα μεροκάματα παραμένουν φτηνά. Σύμφωνα με έκθεση του ΟΗΕ ήδη από το 1995 (εδώ και 20 χρόνια δηλαδή!), οι εργοδότες εκμεταλλεύονται τη νέα αυτή «ευελιξία» στο εργασιακό Δίκαιο που προωθεί το ΔΝΤ για να απομυζούν τους υπαλλήλους αντί να φτιάχνουν νέες θέσεις εργασίας.
Θα πάρουμε και πάλι το παράδειγμα της Αϊτής που είναι δηλωτικό: η κυβέρνηση εξαναγκάστηκε από το Ταμείο να καταστείλει τη νομική ρύθμιση στο εργασιακό της Δίκαιο που όριζε αυξήσεις στον κατώτατο μισθό όταν ο πληθωρισμός υπερέβαινε το 10%. Μέχρι το τέλος του 1997, το βασικό μεροκάματο της Αϊτής είχε καταβαραθρωθεί στα τάρταρα. Οι ευέλικτες εργασιακές πρακτικές του ΔΝΤ επηρεάζουν ωστόσο τα μεροκάματα και στις πλούσιες χώρες, καθώς οι εργάτες πρέπει να αντισταθμίζουν και να απορροφούν τελικά τους κραδασμούς από τις διαφοροποιήσεις των μεροκάματων πείνας του εργατικού δυναμικού των αναπτυσσόμενων χωρών.
Η κακοδιαχείριση(;) του ΔΝΤ στην ασιατική οικονομική κρίση μάστισε την Ταϊλάνδη, την Ινδονησία ακόμα και τη Νότια Κορέα τελικά, βυθίζοντάς τες σε πρωτόγνωρη ύφεση που παρήγαγε 200 εκατομμύρια νεόφτωχους. Το Ταμείο συμβουλεύει τις χώρες να βγουν από την ύφεση μέσα από τις εξαγωγές. Ως αποτέλεσμα της τριτοκοσμικής εξαγωγικής δράσης της Ασίας σε χάλυβα, περισσότεροι από 12.000 αμερικανοί εργάτες στη χαλυβουργία έχουν χάσει τη δουλειά τους…
Η αναπτυξιακή στρατηγική του ΔΝΤ πλήττει κυρίως τις γυναίκες

Για τις Πολιτικές Διαρθρωτικής Προσαρμογής και πάλι ο σκοτεινός λόγος, καθώς κάνουν ακόμα δυσκολότερο το πράγμα στις γυναίκες να καλύπτουν τις βασικές ανάγκες των οικογενειών τους. Τα κόστη που επιβάλλει το ΔΝΤ τόσο στην εκπαίδευση όσο και τις μεταφορές αφήνουν το στίγμα τους κυρίως στον γυναικείο πληθυσμό, αφού από αντίστοιχες εκθέσεις του ΟΗΕ μαθαίνουμε ότι τα κορίτσια είναι τα πρώτα που εγκαταλείπουν το σχολείο όταν εφαρμοστεί το στρατηγικό όραμα του Ταμείου. Και βέβαια την ίδια ώρα τα λεγόμενα «τέλη χρήσης» που επιβάλει το ΔΝΤ στις δομές της δημόσιας υγείας (κλινικές και νοσοκομεία) πλήττουν κυρίως τους ανθρώπους που τις έχουν περισσότερο ανάγκη.
Και βέβαια η στροφή της παραγωγικής διαδικασίας από την αγροτική αυτάρκεια στην εξαγωγική δραστηριότητα αφήνει τεράστιους πληθυσμούς χωρίς τρόπο να θρέψουν την οικογένειά τους. Οι πάντα πιο ευάλωτες γυναίκες πλήττονται τα μέγιστα από τις πολιτικές του ΔΝΤ στις δοκιμαζόμενες και αναπτυσσόμενες χώρες, παραμένοντας τα μεγάλα θύματα των επιβαλλόμενων κυβερνητικών μέτρων αλλά και των σκλαβοπάζαρων που λειτουργούν κάτω από τις ευλογίες των διεθνών οικονομικών θεσμών…
Το ΔΝΤ μαστίζει το περιβάλλον

Είναι αλήθεια ότι οι δανειακοί όροι και τα διασωστικά πακέτα οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια στην εκμετάλλευση των φυσικών πηγών σε αστρονομικές κλίμακες. Αυτό συμβαίνει τόσο γιατί δεν νοιάζονται και πολύ για την οικολογία οι τραπεζίτες και τα επενδυτικά κεφάλαια, όσο και εξαιτίας του γεγονότος ότι στις πολιτικές που χαράσσει το ΔΝΤ δεν λαμβάνουν όπως είπαμε μέρος υπουργοί Περιβάλλοντος ή άλλοι «πράσινοι» θεσμοί, παρά μόνο οικονομολόγοι.
Είναι όμως και η δυσανάλογη έμφαση στις εξαγωγές που δίνει το ΔΝΤ, εξαγωγές χωρίς όρους και με κάθε κόστος δηλαδή, που οδηγούν στην πρωτοφανή και μη βιώσιμη πια εξάντληση των φυσικών πόρων του πλανήτη, καθώς το μόνο που φαίνεται να το ενδιαφέρει είναι να μπορούν οι πελάτες του να αποπληρώνουν τις δόσεις τους. Αντίστοιχο εξαγωγικό φιρμάνι στην Ακτή Ελεφαντοστού, για παράδειγμα, εκεί που το ΔΝΤ έστρεψε σύσσωμη την παραγωγική οικονομία στην εξαγωγή κακάο, έχει οδηγήσει μέχρι στιγμής στην εξαφάνιση των 2/3 των δασικών εκτάσεων της χώρας…
Το ΔΝΤ διασώζει τους τραπεζίτες και επιφέρει ραγδαίες αποσταθεροποιήσεις στην παγκόσμια οικονομία

Την ώρα που οραματιζόταν το 1944 παγκόσμια οικονομική σταθερότητα και νομισματική ασφάλεια, σήμερα το ΔΝΤ πιέζει σταθερά τις χώρες να απορρυθμίσουν τα χρηματοπιστωτικά τους συστήματα. Αιχμή του δόρατος είναι εδώ η κατάργηση των εθνικών ελεγκτικών μηχανισμών που μπορεί να απειλήσουν την κερδοσκοπία των ισχυρών, κάτι που έχει οδηγήσει σε τρομακτική αύξηση των βραχυπρόθεσμων επενδύσεων στις τριτοκοσμικές αγορές των αναπτυσσόμενων χωρών.
Κι έτσι περισσότερα από 1,5 τρισ. δολάρια περνούν σύνορα κάθε μέρα, σύμφωνα πάντα με τον ΟΗΕ! Τα επενδυτικά αυτά κεφάλαια είναι βέβαια βραχυπρόθεσμα, καθώς οι σκοποί τους είναι κερδοσκοπικοί και όχι αναπτυξιακοί, αφήνοντας έτσι τις οικονομίες έκθετες στις αδηφάγες βουλές των κερδοσκόπων. Τρανταχτό παράδειγμα είναι εδώ η νομισματική κρίση του Μεξικού το 1995, με τις περιπέτειες του πέσο να έχουν πολλά να κάνουν με την ασκούμενη πολιτική του Ταμείου.
Όταν έσκασε η φούσκα, το μόνο που έκανε το ΔΝΤ ήταν να ορθώσει το ανάστημά του για να στηρίξει τα επιτόκια και τις συναλλαγματικές ισοτιμίες, χρησιμοποιώντας τα χρήματα των μεξικανών φορολογουμένων για να σώσει τους τραπεζίτες της Γουόλ Στριτ. Αυτές οι διασωστικές ενέργειες του ΔΝΤ, πάντα προς όφελος του δυτικού χρηματοπιστωτικού συστήματος, ενθαρρύνουν τους αετονύχηδες επενδυτές να συνεχίζουν τα ριψοκίνδυνα κερδοσκοπικά στοιχήματά τους, επιφέροντας ανισορροπίες και αποσταθεροποιώντας έτσι τις εθνικές οικονομίες που υποτίθεται ότι προστατεύουν οι μηχανισμοί του ΔΝΤ.
Στην ασιατική χρηματοπιστωτική κρίση, το ΔΝΤ απαίτησε από τις κυβερνήσεις να αφομοιώσουν τις επισφάλειες των ιδιωτικών τραπεζών, εξαναγκάζοντας έτσι τους πολίτες να πληρώσουν τα σπασμένα του χρηματοπιστωτικού συστήματος, την ίδια ώρα που απομυζήθηκαν τα δημόσια ταμεία και καταρρακώθηκαν τα κοινωνικά προγράμματα…
Τα διασωστικά πακέτα του ΔΝΤ οξύνουν, αντί να απαλείφουν, την οικονομική κρίση

Κατά τη διάρκεια γενικευμένων οικονομικών υφέσεων, όπως στο Μεξικό, τη Νότια Κορέα, την Ινδονησία, τη Βραζιλία κ.λπ., για να αναφέρουμε μερικές μόνο, το ΔΝΤ παρεμβαίνει ως ο τελευταίος από μηχανής θεός. Παρά τις εμφατικές διακηρύξεις του όμως και με βάση τα τόσα χρόνια της δράσης του, τα πακέτα και τα αντίμετρα του ΔΝΤ όχι μόνο δεν ανακόπτουν την κατιούσα της κρίσης αλλά εντείνουν τον πανικό, βαθαίνουν την κρίση και τη γενικεύουν και στις γειτονικές χώρες.
Η ασιατική κρίση και η θεσμική διαχείρισή της στέκει εδώ σταθμός: απολύσεις στον βραχυπρόθεσμο ορίζοντα και ολοκληρωτική υπονόμευση της αναπτυξιακής πορείας των χωρών μακροπρόθεσμα. Όσο για τη Νότια Κορέα, το ΔΝΤ πυροδότησε μια νέα κρίση αυξάνοντας τα επιτόκια, κάτι που οδήγησε σε κύμα χρεοκοπιών και πρωτόγνωρα επίπεδα ανεργίας.
Όσο για το Μεξικό, εξαιτίας των παρεμβατικών πολιτικών του ΔΝΤ, ο αριθμός των πολιτών που ζούσαν πια κάτω από τα όρια της φτώχειας εκτοξεύτηκε πάνω από το 50% του πληθυσμού, την ίδια ώρα που ο κατώτατος μισθός κατακρημνίστηκε στο 80%. Αν όλα αυτά σας μοιάζουν οικεία, είναι γιατί όπως είπαμε το ΔΝΤ ακολουθεί την ίδια αμφιβόλου ηθικής παρεμβατική πολιτική παντού, ισχυριζόμενο ότι κατέχει τη μαγική συνταγή για την παγκόσμια οικονομική σκηνή. Παρά το γεγονός ότι αυτή δεν φαίνεται να επιβεβαιώνεται ιστορικά…


 newsbeast

Σε κίνδυνο τα μάτια των παιδιών από πηγές φωτός με έντονο φάσμα στο μπλε

Γράφει:

Ο Χρήστος Μουσουλιώτης

‘Όταν κυριαρχεί η άγνοια, ο παραλογισμός ή ακόμα και η εγκληματική αμέλεια εκ μέρους εκείνων που θα έπρεπε πρώτοι απ΄ όλους να προστατεύουν την υγεία των καταναλωτών, των παιδιών και κυρίως των νεογέννητων, τότε έχουμε πολύ δυσμενείς εξελίξεις.

Σήμερα είναι καλά γνωστό (επιτέλους…) ότι το φάσμα στο μπλε δημιουργεί ένα μεγάλο εύρος προβλημάτων υγείας σε κάθε κατηγορία πληθυσμού, από τα πρόωρα νεογέννητα, έως τα άτομα μεγάλης ηλικίας.

Αυτό το μπλε φως εμπεριέχεται στο άσπρο φως των λαμπτήρων LED, των «οικονομικών» και κάθε πηγής φωτός, όπως αυτή που προέρχεται από τα έξυπνα κινητά,¹ τα κομπιούτερ, και πολλές άλλες συσκευές που το φως τους είναι μια σύνθεση φασμάτων με ισχυρό φάσμα στο μπλε.

Με την υποστήριξη εκατοντάδων επιστημονικών εργασιών, οι οποίες παρατίθενται στις υποσημειώσεις αυτού τού βιβλίου, μπορεί να ειπωθεί βάσιμα ότι το μπλε φάσμα των λαμπτήρων «οικονομίας» και LED έχει δύο μέγιστα μειονεκτήματα που περνούν απαρατήρητα.

Το πρώτο μειονέκτημα σχετίζεται με όργανο τού σώματος, την επίφυση,² η οποία αναγκάζεται να λειτουργεί εξαιτίας αυτού τού φωτός σαν να είναι ημέρα κατά τη διάρκεια τής νύχτας, τρελαίνοντας τους βιολογικούς ρυθμούς μας, μια διαδικασία που επιφέρει αμέτρητες παθήσεις κοστίζοντας ασύλληπτα ποσά στην οικονομία κάθε κράτους και μέγιστη οδύνη στους πάσχοντες.

Το δεύτερο μειονέκτημα χωρίζεται σε δύο σκέλη.

Το πρώτο σκέλος και το σημαντικότερο είναι η τύφλωση που επιφέρει³⁴⁵⁶⁷⁸ και οι βλάβες στον αμφιβληστροειδή επειδή το μπλε φάσμα έχει την ισχύ να διαπερνά τα μάτια φθάνοντας στο βάθος, (γεγονός που αγνοούν οι καταναλωτές), κάτι που δεν μπορούν να κάνουν οι υπεριώδεις ακτινοβολίες.

Αυτό το φάσμα «χτυπά» τους φωτοϋποδοχείς όπως και την ωχρά κηλίδα, προκαλώντας βλάβες που δεν είναι επιδιορθώσιμες, επειδή οι φωτοϋποδοχείς και η ωχρά κηλίδα δεν έχουν δυνατότητες ανάπλασης!

___________________________________________________

ΑΠΟ ΕΔΩ ΚΑΤΕΒΑΖΕΤΕ ΟΛΟ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΕ ΜΟΡΦΗ PDF:

Γονείς προφυλάξτε τα μάτια των παιδιών από λάμπες φθορισμού, «οικονομίας», LED και κάθε πηγή φωτός με έντονο φάσμα στο μπλε

___________________________________________________

1 «Smartphone overuse may ‘damage’ eyes, say opticians» – http://www.bbc.co.uk/newsbeat/26780069

2 «Η δολοφονία τής υγείας με τη διαταραχή λειτουργίας τής επίφυσης από τις «οικονομικές» λάμπες και τα LED» on page 119

3 «Age-related maculopathy and the impact of blue light hazard», by Algvere PV1, Marshall J, Seregard S. – http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16445433

4 «Transmission of light to the aging human retina: possible implications for age related macular degeneration», by Dillon J, Zheng L, Merriam JC, Gaillard ER. – http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15642312

5 «Do ‘environmentally friendly’ LED lights cause BLINDNESS?» By Rachel Reily – http://www.dailymail.co.uk/health/article-2324325/Do-environmentally-friendly-LED-lights-cause-BLINDNESS.html

6 «Do blue light filters confer protection against age-related macular degeneration?» by Margrain TH, Boulton M, Marshall J, Sliney DH. – http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15302349

7 «The Dark Side of Light: Rhodopsin and the Silent Death of Vision – The Proctor Lecture», by Charlotte E. Remé – From the Laboratory of Retinal Cell Biology, University Eye Clinic Zurich, Switzerland. – http://www.iovs.org/content/46/8/2672.full

8 «The Role of Oxidative Stress in the Pathogenesis of Age-Related Macular Degeneration», by Stephen Beatty, FRCOphth, Hui-Hiang Koh, M Phil, David Henson, PhD, Michael Boulton, PhD.

 light1and2life.wordpress.com

Ο αρχέγονος φόβος και ο διχασμός του ανθρώπου

Με τη νέα πραγματεία του «Μονοπάτι προς το μέλλον», που δημοσιεύθηκε σε δύο μέρη, το πρώτο στις 25 Αυγούστου http://www.mikistheodorakis.gr/el/politics/1400/?nid=5280  και το δεύτερο στις 21 Σεπτεμβρίου 2017 http://www.mikistheodorakis.gr/el/politics/1400/?nid=5285  , ο Θεοδωράκης εξετάζει τον άνθρωπο «ως μία ενιαία μονάδα» και διεισδύει στον πυρήνα τού προαιώνιου προβλήματος της ανθρώπινης ύπαρξης: τον φόβο. Τον αναλύει και σπάει τα δεσμά του. 

 

Ο αρχέγονος φόβος και ο διχασμός του ανθρώπου

 

Παρ’ όλη την ιστορική διαδρομή του (περίπου 4.000 χρόνια), ο άνθρωπος δεν κατόρθωσε ακόμα να απαλλαγεί από τον αρχέγονο φόβο και την ανασφάλεια, που καταγράφηκαν ανεξίτηλα μέσα του από την εποχή που τον κυνηγούσαν τα άγρια θηρία και τον απειλούσαν τα φυσικά φαινόμενα. Ο φόβος δεσμεύει τον άνθρωπο, τον εξουσιάζει, τον καθυποτάσσει, ορίζει τις πράξεις του και, τελικά, τον διχάζει.

Ο άνθρωπος, από τη στιγμή της εμφάνισής του πριν από 100.000 χρόνια, μέχρι σήμερα, ζει μέσα σ’ ένα «εγγενές πένθος», σε μια διαρκή σχάση, τελικά, σε μια ατελείωτη εσωτερική ερημιά, γιατί δεν σέβεται την ίδια του την ύπαρξη και τη δωρεά της ζωής. Και είναι αυτός ο διχασμός, που τον οδηγεί στον ατομικισμό και στον μηδενισμό και τον εμποδίζει να ενηλικιωθεί και να οικοδομήσει  έναν καινούριο εαυτό, ώστε να γίνει πραγματικά ελεύθερος και υπεύθυνος για τον εαυτό του και την κοινωνία. Δηλαδή, να αναλάβει την ευθύνη (που ετυμολογικά σημαίνει «ευθύς νους») για τη ίδια τη ζωή, ως αναπόσπαστο κομμάτι της φύσης και, κατ’ επέκταση, του σύμπαντος. 

 

Ο διχασμένος άνθρωπος δίχασε την κοινωνία. Από την μία πλευρά, ο Άνθρωπος θηρευτής (όπως τον αποκαλεί ο Μίκης), εκείνος που επειδή φοβάται περισσότερο από τους άλλους, κατέχει  την εξουσία, ασκεί βία, κάνει πολέμους. 

 

Ο Άνθρωπος θηρευτής καθυπόταξε φυλές και έθνη, αφήνοντας στο καταστροφικό πέρασμά του πόνο, δάκρυα κι ερείπια. (Αλήθεια, υπήρξε ποτέ στην ιστορία της ανθρωπότητες πιο φοβισμένο ανθρωπάκι από τον Χίτλερ; Κι όμως αυτό το ανθρωπάκι, επειδή ήταν στην πλευρά των ισχυρών-φοβισμένων αιματοκύλησε την ανθρωπότητα κι άφησε πληγές, που ακόμα παραμένουν ανοιχτές. Κι όχι μόνον παραμένουν ανοιχτές, αλλά οδήγησαν στην παράνοια κάποια από τα χθεσινά θύματα του Χίτλερ που μετατράπηκαν  σε θήτες…)

 

Από την άλλη πλευρά, ο Άνθρωπος θύμα (Μ.Θ), ο φοβισμένος υποταγμένος που υφίσταται τα δεινά της εξουσίας, της βίας και του πολέμου. 

 

Επάνω σ’ αυτό το μελαγχολικό τοπίο χτίστηκαν τα κράτη, οι θεσμοί, τα κόμματα, τα σχολεία και τα πανεπιστήμια, τα εργοστάσια και οι βιομηχανίες όπλων.

 

Πέρα από τους απλουστευτικούς δυισμούς

 

Σ’ αυτό το σημείο της παρέμβασής μας να σημειώσουμε ότι ο Θεοδωράκης, στην οντολογική ανάλυση του ανθρώπου, δεν μένει στον απλουστευτικό δυισμό πλούσιος- φτωχός, καπιταλιστής προλεταριάτο, αλλά φωτίζει το γεγονός ότι υπάρχουν δυνάμεις του σημερινού προλεταριάτου που έχουν μετατραπεί σε θηρευτές. Επιστήμονες, επαγγελματίες στρατιώτες, πράκτορες, δεσμοφύλακες, εργάτες και υπάλληλοι της πολεμικής βιομηχανίας, εργάτες των βιομηχανιών που καταστρέφουν τη φύση υπηρετούν τους ισχυρούς θηρευτές τής φοβικής και ψυχωτικής διεθνούς ελίτ. 

 

Να σημειώσουμε, ακόμα, ότι ο Θεοδωράκης δεν αγνοεί την αντίθεση κεφαλαίου-εργασίας, αλλά πιστεύει ότι πάνω από αυτή την αντίθεση υπάρχει μία άλλη περισσότερο ισχυρή και κυριαρχική: Η αντίθεση ανάμεσα στον Άνθρωπο θήτη και τον Άνθρωπο θύμα. 

 

Φτάνουμε στο τέλος του Ανθρώπου; 

 

Ο δρόμος που διάλεξε ο άνθρωπος, από την αρχή της ιστορίας μέχρι σήμερα, είναι λανθασμένος και στρεβλός, επισημαίνει ο Μίκης. Τέσσερεις χιλιάδες χρόνια ιστορίας κι ο άνθρωπος παραμένει ίδιος.
Από τη μια θεός να χτίζει Παρθενώνες, να συνθέτει Τραγωδίες, Μελωδίες και Ποιήματα, να σμιλεύει Απόλλωνες και Καρυάτιδες, κι από την άλλη διάβολος να χτίζει Κολοσσαία, Φυλακές, Μακρονήσια, Γκουαντάναμο και να ξαμολάει πεινασμένα λιοντάρια, αλφαμίτες και πεζοναύτες, για να κατασπαράξουν τον συνάνθρωπό του κι εκείνος ν’ απολαμβάνει το αίμα και τη σφαγή• και οι έμποροι «να εισπράττουν σκύβοντας το κέρδος των δικών τους πτωμάτων». (Οδ. Ελύτης)

 

Σήμερα, μετά την αποτυχία όλων των συστημάτων διακυβέρνησης, έχουμε οδηγηθεί στον τελευταίο σταθμό της πορείας μας, σ’ ένα ιστορικό αδιέξοδο, τονίζει ο Μίκης. Τόσο ο υλικός όσο και ο πνευματικός κόσμος βρίσκονται σε βαθειά και πρωτοφανή κρίση. Ο άνθρωπος βρίσκεται στη μέση των δύο αυτών κόσμων και η κρίση τους τον συνθλίβει, τονίζει ο Μίκης. Μήπως φτάσαμε στο τέλος του Ανθρώπου; Ένα είναι βέβαιο, ότι η τρομακτική συσσώρευση πλούτου και δύναμης (κυρίως στα μέσα μαζικής καταστροφής) στα χέρια του Ανθρώπου θηρευτή οδηγεί την ανθρωπότητα στην αυτοκαταστροφή της. 

 

Η σημερινή Αντίθεση

 

Ο Θεοδωράκης προχωρά μετά τη μαρξιστική θεωρία, η οποία προτείνει «την κοινωνική επανάσταση ως λύση στις κοινωνικές αντιθέσεις», και εξετάζει την εποχή μας ως «επάνοδο της κυριαρχίας των ενστίκτων, της ανασφάλειας και του φόβου, που κυριαρχούν στις σύγχρονες κοινωνίες του δυτικού κόσμου οδηγώντας τις στην πρωτοφανή ανάπτυξη του Ανθρώπου-θηρευτή λόγω της συντριπτικής ανόδου της δύναμης βίας που τους προσφέρει η πρωτοφανής συσσώρευση πλούτου και των μέσων μαζικής καταστροφής».

 

Οι διεθνείς εξελίξεις, και ειδικά η νέα απειλή τού πυρηνικού ολοκαυτώματος,   μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι  η σημερινή Αντίθεση «ανάμεσα στις δυνάμεις στις δυνάμεις των θηρευτών και στους λαούς των θυμάτων (ο Άνθρωπος-θηρευτής εναντίον του Ανθρώπου-θύμα) είναι απείρως πιο έντονη και πιο απεχθής από εκείνη του καπιταλιστικού κόσμου ανάμεσα σε πλούσιους και φτωχούς, ανάμεσα στην πλουτοκρατία και στο προλεταριάτο.»

 

Μετά την αποτυχία όλων των κοινωνικών συστημάτων δεν είμαστε σε θέση να προτείνουμε νέα συστήματα διακυβέρνησης, εάν πρώτα δεν εξετάσουμε τον πυρήνα της ανθρώπινης ύπαρξης και δεν πείσουμε τον άνθρωπο ν’ αλλάξει πορεία.  Εάν ο άνθρωπος δεν λύσει το πρόβλημα της ίδιας του της ύπαρξης, δεν θα μπορέσει να οικοδομήσει μια ανώτερη κοινωνία αληθινού πολιτισμού και ειρήνης.

 

Σήμερα, ο άνθρωπος βρίσκεται μπροστά σ’ ένα μεγάλο δίλημμα: ή θα παραμείνει σε νηπιακή κατάσταση και θα οδηγηθεί στην ολική καταστροφή, ή θα ενηλικιωθεί και θα επαναπροσδιορίσει τον εαυτό του και τον ρόλο του και θα σωθεί.  

 

Ο Θεοδωράκης, όμως,  γνωρίζει καλά ότι η διαδικασία της ενηλικίωσης της ανθρωπότητας δεν μπορεί να είναι ένας μοναχικός ατομικός δρόμος του καθενός μας (αυτό οδηγεί στη διαίρεση), αλλά, αντίθετα, μία συνολική προσπάθεια, στην οποία  ο άνθρωπος θα αλλάζει μαζί με τον Άλλον, αλλάζοντας, τελικά, τον κόσμο. Γιατί ο άνθρωπος παύει να είναι διχασμένος, μόνος κι έρημος (γι αυτό και τόσο άγριος), όταν ενώνεται με τον Άλλον για έναν απελευθερωτικό σκοπό και μέσα από επικοινωνία φιλότητας.  

 

Για έναν νέο Διαφωτισμό

 

Έχουμε ανάγκη από έναν νέο Διαφωτισμό, επισημαίνει ο Μίκης. Συμφωνούμε και θα προσθέταμε: έναν νέο Διαφωτισμό, που θα στηρίζεται στην ελληνική θέαση του κόσμου, έτσι όπως την απέδωσαν με τη μοναδική ποίησή τους οι τρεις μεγάλοι τραγικοί ποιητές μας ο Αισχύλος, ο Σοφοκλής και ο Ευριπίδης.   

 

Ο Μίκης, εν τέλει, μας καλεί στη δημιουργία ενός νέου Κινήματος Ζωής. Να σπάσουμε τον φαύλο κύκλο φόβος-διχασμός-ερημιά-αγριότητα και να οικοδομήσουμε την καθολική απελευθέρωση του ανθρώπου από τη σημερινή αβίωτη ζωή και να φτιάξουμε μια άλλη ζωή, όπου ο άνθρωπος θα ζει ειρηνικά και θα απολαμβάνει έναν αληθινό πολιτισμό, αντάξιο της δωρεάς της ζωής, που τόσο απλόχερα μας χαρίζει η Μάνα μας η Φύση. 

anastasiavoulgari

ΣΥΡΙΖΑ. Ένα κουτσό άλογο που εκλαμβάνονταν ως άλογο κούρσας Ιπποδρόμου.

Του Γιώργου Σιώζου 

"ΡΕΣΑΛΤΟ"

Εσωτερικές δονήσεις 
Απεριόριστα Ρίχτερ 
Τεκτονικές αλλαγές 
Και ‘γω αιωρούμαι

Στο Ρήγμα της Λήθης

Θα διακινδυνεύσω να διατυπώσω απόψεις Αιρετικές και λίαν Αντιμαρξιστικές.
Θα αφήσω να με καταλάβει ένα πνεύμα ακραίου Ιδεαλισμού, έντονα φορτισμένου από συναισθηματική προσέγγιση της πραγματικότητας.
Δεν θα ασχοληθώ με τον ΕΝΦΙΑ, τις περικοπές των συντάξεων, τις ελαστικές μορφές εργασίας, το ξεπούλημα της χώρας και την... μετατροπή της σε προτεκτοράτο.

Θα αντιπαρέλθω τις καπιταλιστικές αναδιαρθρώσεις και θα ασχοληθώ, με τις τεράστιες ψυχικές ρηγματώσεις.
Που να βρω την ψυχή μου το τετράφυλλο δάκρυ, αναρωτιόνταν ο Ελύτης.

Κυρίως όμως, πώς να βολέψουμε την ψυχή μας, και σε τι ωφελούν τα δάκρυα, σε μια άνυδρη χώρα ;

Με ποιο κουράγιο να παλέψει ένας Λαός, όταν τα όνειρα του έγιναν τσέρκουλα, στα χέρια των Μηδισάντων και των Μήδων;

Ξεμείναμε από ελπίδα, εκλείπουν τα όνειρα, περίσσευσαν οι εφιάλτες.

Χλεύη, έπαρση και αλαζονεία για όσους δεν ακολούθησαν το καραβάνι για τα Σούσα.

ΣΥΡΙΖΑ.

Ένα κουτσό άλογο που εκλαμβάνονταν ως άλογο κούρσας Ιπποδρόμου.

Σε αυτό εναπόθεσε τις ελπίδες της η κοινωνία.
Άλλο όμως το στοίχημα της κοινωνίας, διαφορετικό από εκείνο των Επιβητόρων.

Οι Επιβήτορες, κέρδισαν το στοίχημα και περιφέρουν υπερηφάνως ως τρόπαιο τα Κουρσεμένα όνειρα ενός λαού.

Τώρα, στην περιδίνηση της πετρελαιοκηλίδας.

Πετρελαιοκηλίδα, που δεν περιορίζεται στον Σαρωνικό.

Καταλαμβάνει όλο το χώρο της αριστεράς και διαχέεται στην Κοινωνία.

Σαν Πίσσα κολλάει στο σώμα της Αριστεράς, η έκφραση: Όλοι ίδιοι είναι.

Οι Λαθρέμποροι των Ιδεών σε αγαστή συνεργασία με τους διαχρονικά Λαθρέμπορους των θαλασσών υπόσχονται και άλλα ναυάγια.

Ετοιμάζονται για νέα Ρεσάλτα, σε μια χώρα ναυαγών.
Μην τυχόν τολμήσει και εμφανιστεί στο πέλαγος της Κοινωνικής νηνεμίας σωστική λέμβος…

Υπάρχει κίνδυνος, έστω και από ένα Ροβινσώνα Κρούσο.

Στην Appia οδό, επί ξύλου κρεμάμενοι Ζηλωτές του Σπάρτακου υπερασπίζονται την Μνήμη αντιστεκόμενοι στη Λήθη.

Όμως στην κοινωνία ο λήθαργος επικρατεί.

Πολιτικά πτώματα του παρελθόντος αναλαμβάνουν χρέη Σωτήρων.

Ο Κοινωνικός Δαρβινισμός, προβάλλεται ως μοναδική ιδεολογία.

Στα αδιέξοδα για τους «τολμηρούς», υπάρχει η επιλογή της «Ελεύθερης Πτώσης».

Η Ευγονική, ως λύση στην Δημοσιονομική Ασφυξία.

Συντρίμμια ξεβράζει το ναυάγιο της «Αριστεράς»
Οσμή καμένου Πεύκου αναδύεται στην Ατμόσφαιρα.

Σκουριές, καλύπτουν τα πρόσωπα μας.

Μαστούρα ως τα μπούνια, το ηθικό και αξιακό φορτίο των Ισχυρών οικονομικών παραγόντων και των Βαρόνων του Τύπου.

Ερμα και Έρμαιο, σε κοντραμπατζίδικα τσιγαράδικα η Κυβέρνηση Τσίπρα, Ιβανοαρμενίζει.

Απελπισία και κατάθλιψη τα κυρίαρχα συναισθήματα.

Ψυχοφάρμακα, το προσφάι ενός ολόκληρου Λαού.

Δεκανίκι δεν απόμεινε να στηρίξει την ύπαρξη του.

Αγοροπωλησίες επί Μακρόν στην Πνύκα.

Όμως παρηγορηθείτε…

Τώρα Perrier όχι μόνο στο ποτήρι σας, αλλά και στο θερμοσίφωνο σας!!!

sibilla

Η ενέργεια προέρχεται από το να νιώθουμε καλά, όχι από το να τρώμε καλά ή να κοιμόμαστε πολύ

Τι ευλογία να ζεις πάνω από έναν αιώνα και να απολαμβάνεις τον κάθε χρόνο της ζωής σου! Ο Δρ. Shigeaki Hinohara σε ηλικία 104 ετών είναι ο γηραιότερος ιατρός και καθηγητής εν ενεργεία στην Ιαπωνία και γεννήθηκε το 1911, λίγα χρόνια πριν από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ο ιδρυτής του «Νέου Κινήματος Ηλικιωμένων» και συγγραφέας 150 βιβλίων, μεταξύ των οποίων το best seller «Living Long, Living Good», το οποίο έχει πουλήσει 1,2 εκ. αντίτυπα, ο Δρ. Hinohara μας δίνει 14 πολύτιμες συμβουλές για να ζήσουμε μια πολυετή, υγιή και ευτυχισμένη ζωή:

#1. Η ενέργεια προέρχεται από το να νιώθουμε καλά, όχι από το να τρώμε καλά ή να κοιμόμαστε πολύ

Όπως τα παιδιά που περνάνε τέλεια μέχρι πεινάσουν ή να νυστάξουν, καταργήστε τους αυστηρούς κανόνες για τον χρόνο που θα φάτε ή θα κοιμηθείτε, και θα είστε πιο ενεργητικοί και χαρούμενοι για τον εαυτό σας.

#2. Μην είστε υπέρβαροι

Πάντα προσεκτικός με την πρόσληψη τροφής, ο Δρ Hinohara παίρνει καφέ, χυμό πορτοκάλι και μια κουταλιά ελαιόλαδο για πρωινό, γάλα και κουλουράκια για μεσημεριανό, λαχανικά, ψάρι και ρύζι για δείπνο και μια μερίδα κρέας των 100 γραμμαρίων δύο φορές την εβδομάδα.

#3. Προγραμματίστε εκ των προτέρων

Λόγω του γεμάτου προγράμματος με διαλέξεις, ραντεβού και δουλειά στο νοσοκομείο, ο Δρ. Hinohara έμαθε να προγραμματίζει για να απολαμβάνει περισσότερο τη ζωή.  Περιμένει με ανυπομονησία τους Ολυμπιακούς του 2020 στο Τόκιο και τους έχει καταχωρίσει ήδη στο ημερολόγιό του.

#4. Δεν χρειάζεται να πάρετε σύνταξη

Ο Δρ. Hinohara πιστεύει ότι δεν χρειάζεται να συνταξιοδοτηθείτε αν αγαπάτε τη δουλειά σας.

#5. Μοιραστείτε όσα γνωρίζετε

Ο Δρ. Hinohara παραδίδει 150 διαλέξεις τον χρόνο σε επιχειρησιακές κοινότητες και σχολεία. Στις περισσότερες από αυτές τις διαλέξεις είναι όρθιος έως και 90 λεπτά, κάτι που σύμφωνα με τους γιατρούς, τον κρατάει δυνατό.

#6. Μην πιστεύετε ό,τι σας λέει ή σας συστήνει ο γιατρός σας

Ο Δρ. Hinohara συστήνει να ρωτήσετε  τον γιατρό σας αν θα διάλεγε την ίδια διαδικασία ή θα έδινε την ίδια αγωγή σε κάποιον αγαπημένο του, πριν να συμφωνήσετε με τη θεραπεία που σας προτείνει.

#7. Για να παραμείνετε υγιείς, να ανεβαίνετε πάντα από τις σκάλες και να κουβαλάτε τα πράγματά σας

Ο Δρ. Hinohara ανεβαίνει τα σκαλιά δυο-δυο  και είναι θερμός υποστηρικτής του να σηκώνει κανείς το βάρος του.

#8. Εμπνευστείτε

Ο Δρ. Hinohara εξακολουθεί να βρίσκει έμπνευση στον κόσμο και να κινητοποιείται, όπως για παράδειγμα το ποίημα του Robert Browning “Abt Vogler”, που περιγράφει την ομορφιά της μουσικής.

#9. Ο πόνος είναι μυστηριώδης

Σύμφωνα με τον Δρα Hinohara, ο καλύτερος τρόπος για να ξεχάσετε τον πόνο είναι να κάνετε κάτι που σας αρέσει. Στο Διεθνές Νοσοκομείο Σεϊρόκα, το οποίο ίδρυσε ο ίδιος, γίνονται θεραπείες με ζώα και με μουσική, καθώς και μαθήματα εικαστικών για να βοηθήσουν τους ασθενείς να αντιμετωπίσουν τον πόνο τους.

#10. Μην τρελαίνεστε με τη συγκέντρωση υλικών αγαθών

Παρά την ηλικία του, ο Δρ. Hinohara έχει μια φαταλιστική στάση απέναντι στη ζωή και απολαμβάνει τα αγαθά του χωρίς να είναι υπερβολικά προσκολλημένος σ’ αυτά. Ξέρει ότι δεν θα τα πάρει μαζί του.

#11. Η επιστήμη από μόνη της δεν μπορεί να θεραπεύσει ή να βοηθήσει τους ανθρώπους

Ο Δρ. Hinohara πιστεύει στη μοναδικότητα κάθε ανθρώπου και ότι οι περισσότερες ασθένειες συνδέονται με τον συναισθηματικό τους κόσμο. Η θεραπεία από την ασθένεια περνάει και μέσα από την τέχνη, όχι μόνο από τη φαρμακευτική αγωγή και τις χειρουργικές επεμβάσεις.

#12. Η ζωή είναι απρόβλεπτη και γεμάτη απρόοπτα. Μην ανησυχείτε και πολύ γι’ αυτά.

Το 1970, σε ηλικία 59 ετών, η πτήση του από το Τόκιο προς τη Φουκουόκα δέχτηκε αεροπειρατεία από το ιαπωνικό κομμουνιστικό κόμμα. Ο Δρ. Hinohara πέρασε 4 ημέρες με χειροπέδες στο κάθισμά του με τους υπόλοιπους επιβάτες σε θερμοκρασία πάνω από 40 C και με έκπληξη παρατήρησε πως το σώμα του κατέβασε σφυγμούς για να ανταπεξέλθει.

#13. Βρείτε ένα πρόσωπο που θαυμάζετε

Ο Δρ. Hinohara που θαυμάζει τον πατέρα του, συχνά όταν αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα αναρωτιέται τι θα έκανε ο πατέρας του αν βρισκόταν στη θέση του.

Και τέλος…

#14. Είναι υπέροχο να ζεις πολύ.

Ο Δρ. Hinohara χρησιμοποίησε τη μακροζωία του στην υπηρεσία της κοινωνίας. Συνεχίζει να προσφέρει εθελοντική εργασία και εξακολουθεί να εργάζεται 18 ώρες την ημέρα, 7 ημέρες την εβδομάδα, απολαμβάνοντας κάθε στιγμή της ζωής του.

Εσείς;

Μετάφραση-Επιμέλεια
από την ομάδα της Όμορφης Ζωής

Πηγή: Elite Readers

Ο Ερντογάν βρήκε τρόπο να σωθεί η Ελλάδα

Το… μάτι κλείνει στην Ελλάδα προτείνοντας στους Έλληνες έμμεσα τον καλύτερο τρόπο για να ξεφύγουν από τα δεινά των τελευταίων χρόνων και να σωθεί η χώρα. Τελικά τον είχαμε παρεξηγήσει. Νοιάζεται πολύ για μας και θέλει το καλό μας.
«Θα το δείτε, δεν θα καταφέρουν να σχηματίσουν κυβέρνηση. (Κι αν το κάνουν) θα τους πάρει μήνες, τουλάχιστον δύο μήνες», είπε ο Ερντογάν αναφερόμενος στους άθλιους Γερμαναράδες που του έκαναν τον βίο αβίωτο το τελευταίο διάστημα και τώρα πληρώνουν.

«Η Ολλανδία μας επιτέθηκε και ακόμα δεν έχει καταφέρει να σχηματίσει κυβέρνηση», πρόσθεσε επίσης ο Ερντογάν, καθώς γιατί να το κρύψομεν άλλωστε; Όλο το γερμανικό μπλοκ της Ευρώπης έχει βάλει στο μάτι τον νέο-σουλτάνο της Άγκυρας. Καλά να πάθουν κι αυτοί.

Με απλά λόγια: Η πρόταση του Ρετζέπ Ταγίπ προς τους Έλληνες, είναι να του την πέσουμε ομαδικά, να του κάνουμε τη ζωή δύσκολη, αυτός θα μας καταραστεί και στις επόμενες εκλογές δεν θα μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση η χώρα. Αν κρίνουμε από τα χάλια των τελευταίων δεκαετιών, χωρίς κυβέρνηση μπορεί να τα καταφέρουμε καλύτερα και τελικά να σωθούμε.


ΠΗΓΗ

triklopodia 

thesecretrealtruth

O μεγαλύτερος πλούτος σ ‘αυτή τη γη βρίσκεται μέσα μας.

Λίγο πριν απο τα 50 έμαθα να αγαπώ κάθε μου κύτταρο. Να ισορροπώ ανάμεσα στα πρέπει και στα θέλω μου χωρίς να ταλαντεύομαι.

Να έχω εμπιστοσύνη στον εαυτό μου χωρίς την επιβεβαίωση κανενός. Να με αποδέχομαι με τα σωστά και τα λάθη μου. Να κάνω τις δικές μου επιλογές χωρίς ξένες παρεμβάσεις. Έμαθα να ονειρεύομαι χωρίς να φοβάμαι. Να ελπίζω χωρίς να δειλιάζω. Να δίνομαι χωρίς να ξοδεύομαι.

Έμαθα πως οι μεγαλύτερες αξίες της ζωής μας είναι κρυμμένες στα πιο μικρά και καθημερινά πράγματα. Οι ομορφότερες στιγμές της μοιράζονται με ανθρώπους που τις αξίζουν. Οι πιο σημαντικές είναι εκείνες που  έχουν κάτι απο την ψυχή μας. Και οι ωραιότερες εκείνες που χάραξαν την ύπαρξη μας.

Λίγο πριν τα 50 έμαθα να μετρώ τους ανθρώπους με πράξεις και όχι με λόγια. Να τους υπολογίζω όλους στο τέλος και όχι στην αρχή της γνωριμίας μας. Να τους αποδέχομαι όπως είναι και να μην προσπαθώ να τους αλλάξω. Επιλέγω πλέον ποιοι θα είναι δίπλα μου και ποιοι αξίζουν την αδιαφορία μου. Διαλέγω σε ποιους θα καταθέσω την ψυχή μου και ποιοι θα χαθούν απο την ζωή μου. Δεν έχω πια χρόνο για τα άσχημα αυτού του κόσμου. Αρνούμαι να φθείρω την ύπαρξη μου σε μικρότητες. Δεν στέκομαι πάνω απο λιποψυχίες και συκοφαντίες. Δεν με αγγίζουν οι μικροαστικές συμπεριφορές. Αποφεύγω τις άσκοπες και ανούσιες συναναστροφές.

Δίνω σημασία στην ουσία και όχι στην επιφάνεια. Με αφορά η αξία των ανθρώπων και όχι η εικόνα τους. Μιλάω λίγο και σκέφτομαι περισσότερο. Ακούω χωρίς να κρίνω. Εκφράζομαι χωρίς φόβο. Απολαμβάνω την μοναχικότητα μου. Διασκεδάζω τις λύπες μου. Συνυπάρχω αρμονικά με τους φόβους και τις αδυναμίες μου. Δίνομαι χωρίς όρους. Αγαπάω χωρίς περιορισμούς. Νιώθω χωρίς φραγμούς και όρια. Εμπιστεύομαι χωρίς αμφιβολίες.

Έμαθα πως τα λάθη είναι ανθρώπινες αδυναμίες και η ‘’συγνώμη’’ μεγάλη δύναμη. Πως ο μεγαλύτερος πλούτος σ ‘αυτή τη γη βρίσκεται μέσα μας. Ότι οι πιο πληγωμένοι ανθρώποι είναι αυτοί με το πιο υπέροχο χαμόγελο. Οι πιο αξιοπρεπείς είναι εκείνοι που κρύβουν τα δάκρυα τους στο πιο λαμπερό τους βλέμμα. Και οι πιο ευτυχισμένοι αυτοί που ανακάλυψαν τον εαυτό τους.

Τα μεγαλύτερα μαθήματα τα έχουμε διδαχθεί απο τους ανθρώπους που έχουν περάσει απο την ζωή μας. Τις πιο όμορφες γνώσεις μας τις έχουν δώσει οι εμπειρίες μας. Κάθε πληγή μας είναι και ένα παράσημο σοφίας. Κάθε μας πόνος κι ένα βραβείο ανδρείας και αντοχής. Κάθε νέα μας μέρα ένα Θείο δώρο και μία μεγάλη ευλογία.

Έμαθα, να λέω ΌΧΙ στους άλλους εκεί που πρέπει να λέω ΝΑΙ σε μένα. Να αποχωρώ αξιοπρεπώς απο εκεί που περισσεύω. Να μην επιδέχομαι μειώσεις στο ήθος και στην αξιοπρέπεια μου. Να διατηρώ την ψυχική μου ηρεμία. Να  φροντίζω την σωματική μου υγεία. Χρωματίζω τον πίνακα της ζωής μου μέ όμορφα χρώματα που ζεσταίνουν την ύπαρξη μου. Αναγνωρίζω τα όρια μου. Δαμάζω την υπομονή μου. Κρατάω την ψυχραιμία μου. Αναθεωρώ καθημερινά τις απόψεις μου και σέβομαι τις απόψεις των άλλων.

Εκτιμώ την αυθεντικότητα. Δε με γεμίζει η απομίμηση πια. Δεν αναζητώ την επικρότηση. Δεν ψάχνω άλλο για επιβεβαίωση. Δεν με αφορούν οι πρόσκαιρες απολαύσεις. Δεν σεργιανάω άσκοπα στις γειτονιές του κόσμου. Διαβάζω το νόημα πίσω απο τις λέξεις. Κοιτάω πίσω απο τα θλιμμένα βλέματα. Παρατηρώ πίσω απο τα κλειστά παντζούρια. Ακούω πίσω απο φραγμένες σιωπές.

Λίγο πριν τα 50 έμαθα… πως είναι ένα όμορφο και σύντομο ταξίδι η ζωή μας με υπέροχη θέα. Φτάνει να ανοίγεις τα παράθυρα της ψυχής σου και να αντικρύζεις καθημερινά τον κόσμο. Γιατί η ευτυχία είναι στάση ζωής.

_______________________
  ~ Της Λίτσας Φιλίππου.
   Πηγή: anapnoes.gr
antikleidi

Το σκάνδαλο των κινητών τηλεφώνων και των κεραιών κινητής τηλεφωνίας: οι βλάβες στην υγεία μας και τα εμπλεκόμενα οικονομικο-πολιτικά συμφέροντα

Χρήστος Γεωργίου

Αναπληρωτής Καθηγητής Βιοχημείας

Τμήμα Βιολογίας

Πανεπιστήμιο Πατρών

Στην Ελλάδα και στις περισσότερες χώρες της ΕΕ το 84% των πολιτών (380 εκατομ.) είναι συνδρομητές σε κάποια εταιρεία κινητής τηλεφωνίας [1]: για την Ελλάδα αυτό μεταφράζεται σε περίπου 10.500.000 χρήστες σήμερα. Η χώρα μας βρίσκεται στην τέταρτη θέση στην Ευρώπη των «25» με 85 κινητά ανά 100 κατοίκους (το 2002), αφήνοντας πίσω της χώρες όπως η Γαλλία και η Γερμανία. Είναι ενδεικτικό ότι το 1998 υπήρχαν μόνο 20 κινητά ανά 100 κατοίκους στη χώρα μας. Ο μέσος όρος αριθμού κινητών στην Ευρώπη των «25» είναι 78 ανά 100 κατοίκους. Την πρώτη θέση καταλαμβάνει η Ιταλία (91) και ακολουθούν η Σουηδία (89), η Φινλανδία (87), το Λουξεμβούργο (86), και το Ηνωμένο Βασίλειο με την Τσεχία (84) [2].

Σήμερα υπάρχουν πάνω από 1,3 δισεκατομμύρια χρήστες παγκοσμίως, και μπορεί κανείς να φανταστεί την ραγδαία αύξηση τους στο άμεσο μέλλον όταν τα ποσοστά τους στις πρώην ανατολικές χώρες και στις πολυπληθέστερες χώρες του πλανήτη Κίνα και Ινδία κυμαίνονται μόνο στο 20-30% του πληθυσμού τους [3]. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα την όλο και πιο μακροχρόνια έκθεση των χρηστών κινητού τηλεφώνου στην βλαπτική ακτινοβολία του, γεγονός που θα επιβεβαιώσει τις προειδοποιήσεις των  επιστημόνων για τις επιπτώσεις της στην υγεία των χρηστών. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι σήμερα υπάρχουν τουλάχιστον 15.000 επιστημονικές εργασίες σχετικές με τις βιολογικές επιπτώσεις των ηλεκτρομαγνητικών ακτινοβολιών από κινητά τηλέφωνα, κεραίες, πυλώνες μεταφοράς ρεύματος, φούρνους μικροκυμάτων κ.α., και πολλές από αυτές είναι άκρως ανησυχητικές [4]. Ο πρωτοπόρος στην έρευνα των επιπτώσεων της ακτινοβολίας των κινητών τηλεφώνων στην υγεία μας Leif Salford, καθηγητής στο Lund University της Σουηδίας, επισημαίνει το κολοσσιαίο σκάνδαλο των κινητών τηλεφώνων, βγάζοντας το ζοφερό συμπέρασμα ότι «η έκθεση [μας] στα μικροκύματά [τους] είναι το μεγαλύτερο βιολογικό πείραμα στο οποίο έχει υποβληθεί ποτέ ο άνθρωπος», και ότι κινδυνεύει άμεσα «να πνιγεί σε μια θάλασσα μικροκυμάτων».

Τα επιστημονικά δεδομένα και τα επιχειρήματα των εταιρειών κινητής τηλεφωνίας

Κατά την πορεία της διερεύνησης μακροπρόθεσμων προβλημάτων υγείας, οι μελέτες που καταλήγουν σε θετικό αποτέλεσμα στην πραγματικότητα πιστοποιούν ότι υπάρχουν βιολογικές επιπτώσεις ακόμα κι όταν δεν διευκρινίζεται το πώς συμβαίνουν. Ως μεμονωμένες αυτές οι μελέτες, μπορεί να μην αντιπροσωπεύουν μια ολοκληρωμένη επιστημονική απόδειξη, είναι όμως σημαντικά τμήματα μιας δαιδαλώδους βιολογικής αιτιολογίας, που μπορεί να πάρει χρόνια για να αποκαλυφθεί πλήρως. Υπό αυτή την έννοια, μπορεί να μην υπάρχει πλήρως ολοκληρωμένη απόδειξη ότι π.χ. το τσιγάρο ή η ακτινοβολία των κινητών τηλεφώνων προκαλούν καρκίνο, όμως οι έρευνες διαρκώς αποκαλύπτουν επιμέρους σαφείς ενδείξεις και στατιστικά στοιχεία που δείχνουν ότι υφίσταται πρόβλημα υγείας. Καθώς η αφανής περίοδος εξέλιξης πολλών μακροχρόνιων ασθενειών κυμαίνεται από 10 έως 40 χρόνια, στην Ελλάδα οι επιπτώσεις των κινητών τηλεφώνων στην υγεία μας θα γίνουν φανερές κυρίως μετά το 2010, επειδή η ευρεία χρήση τους ξεκίνησε στην χώρα μας πριν μια 5ετία περίπου.

Οι εταιρείες κατασκευής κινητών τηλεφώνων εξακολουθούν να υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχει εναντίον των προϊόντων τους ούτε ένα επιβαρυντικό στοιχείο, θέση που θα μπορούσε να είναι είτε εσκεμμένη παραπληροφόρηση της κοινής γνώμης ή ανεπαρκής κατανόηση των διαδικασιών της επιστημονικής έρευνας. Η επιλεκτική προσέγγιση των κινδύνων για την υγεία μας από τις εταιρείες κινητής τηλεφωνίας και γενικότερα από άλλες εταιρείες παραγωγής επισφαλών προϊόντων, και από τις ουσιαστικά συμπορευόμενες με αυτές εθνικές και διεθνείς υπηρεσίες ελέγχου, ουσιαστικά ωθεί τους πολίτες να συνεχίζουν να εκτίθενται σε τοξικούς παράγοντες ακόμα κι όταν υπάρχουν έρευνες που δείχνουν ότι κινδυνεύει η υγεία τους. Τα κράτη στην καλύτερη περίπτωση φθάνουν μέχρι να συνιστούν στους χρήστες την ‘λελογισμένη’ χρήση των προϊόντων αυτών, θέτοντας και κάποια «όρια ασφαλείας»-άλλοθι, όπως θα δούμε. Η ανθρωποκεντρική προσέγγιση της λύσης αυτού του προβλήματος θα απαιτούσε από τις εταιρείες αυτές να αποδεικνύουν την ασφάλεια των προϊόντων τους πριν τα κράτη τους επιτρέψουν τη διάθεσή τους στους καταναλωτές. Κάτι τέτοιο είναι ουτοπικό για τις οικονομίες της «ελεύθερης αγοράς» των χωρών της ΕΕ.

Βιολογικές επιπτώσεις

Τα κινητά τηλέφωνα, όπως και οι κεραίες των εταιρειών κινητής τηλεφωνίας, οι κεραίες ραδιοτηλεοπτικών σταθμών και οι πυλώνες της ΔΕΗ, εκπέμπουν μια μορφή ακτινοβολίας που εμφανίστηκε στον πλανήτη μας πολύ πρόσφατα (πριν περίπου 100 χρόνια). Κατά συνέπεια, ο οργανισμός του ανθρώπου δεν ανέπτυξε μηχανισμούς προστασίας έναντι αυτής κατά την μακρόχρονη διάρκεια της εξέλιξής του. Το σώμα μας αποτελείται από κύτταρα και όργανα, και η φυσιολογική ανάπτυξή του εξαρτάται από την αρμονική λειτουργία τους. Πολλές σημαντικές λειτουργίες των κυττάρων, όπως του εγκεφάλου μας, στηρίζονται σε ηλεκτρικά ρεύματα ανάλογα αυτών που παράγουν οι ηλεκτρομαγνητικές ακτινοβολίες. Είναι λοιπόν προφανές ότι τα κινητά τηλέφωνα και οποιαδήποτε άλλη παρόμοια εξωτερική πηγή ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας αλλοιώνουν τις φυσιολογικές λειτουργίες των κυττάρων και βλάπτουν τον οργανισμό μας.

Πρόσφατη μελέτη εξουδετέρωσε το μοναδικό επιχείρημα των εταιρειών κινητής τηλεφωνίας, ότι δηλαδή οι ακτινοβολίες των κινητών τηλεφώνων δεν προκαλούν βιολογικές βλάβες επειδή δεν είναι «ιονίζουσες» (δηλαδή, δεν αλλοιώνουν τα χημικά συστατικά των κυττάρων και των οργανισμών), και ότι το μόνο που θα μπορούσαν να προκαλέσουν είναι «θερμικές επιδράσεις», που όμως είναι αμελητέες με το λίγο ποσό ακτινοβολίας που εκπέμπουν. Η μελέτη βρήκε έναν νέο μηχανισμό πρόκλησης βιολογικών βλαβών από την ακτινοβολία των κινητών τηλεφώνων. Μπορεί να αυξήσει δραματικά (έως 11 φορές) τις δυνάμεις που αναπτύσσονται μεταξύ των συστατικών του σώματός μας, κι επομένως τις φυσιολογικές αλληλεπιδράσεις τους [5], με συνέπεια καρκινογενέσεις και άλλες σοβαρές βλάβες που θα εκδηλωθούν 10-20 χρόνια αργότερα. Οι βιολογικές βλάβες στον άνθρωπο και στα πειραματόζωα (οι οποίες θα παρουσιαστούν ακολούθως) μπορούν να εξηγηθούν με βάση αυτόν το μηχανισμό.

Η ακτινοβολία των κινητών τηλεφώνων εκπέμπεται ισόποσα προς όλες τις κατευθύνσεις και απορροφάται κυρίως από τον εγκέφαλό μας. Έρευνες στη Ρωσία το 2000 έδειξαν ότι ο εγκέφαλος απορροφά το 98% και η υπόλοιπη αρκεί για να πραγματοποιηθεί το τηλεφώνημα. Αυτά επιβεβαιώθηκαν και από μια έκθεση της Επιτροπής Περιβαλλοντικής Υγείας της Αγγλίας, που συμπέρανε ότι το «20-80% της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας των κινητών τηλεφώνων απορροφάται άμεσα από το κεφάλι του χρήστη», και ότι η «έκθεση στην ακτινοβολία των κινητών τηλεφώνων επί μερικά λεπτά μπορεί να μετασχηματίσει έναν όγκο από 5% σε 95% καρκινικό» [6]. Η ακτινοβολία ενός κινητού τηλεφώνου διεισδύει πιο βαθιά στον εγκέφαλο ενός 5χρονου και 10χρονου παιδιού απ’ ό,τι ενός ενήλικα (εικόνα-1) [7]. Ενδεικτικά, από το 1998 ήταν γνωστό ότι οι συστηματικοί χρήστες παρουσιάζουν κούραση, πονοκεφάλους, αίσθηση καψίματος στο δέρμα κ.α. [8, 9]. Οι επιπτώσεις όμως είναι πολύ πιο σοβαρές (μέχρι και καρκινογενέσεις), όπως δείχνουν οι ακόλουθες έρευνες.

Α. Βλάβες στο DNA, στα έμβρυα και στην αναπαραγωγή

Το σώμα μας αποτελείται από 50.000 τρισεκατομμύρια κύτταρα και δημιουργεί 1 δισεκατομμύριο νέα κύτταρα κάθε ώρα. Το αν αυτά τα κύτταρα θα είναι φυσιολογικά ή καρκινογόνα εξαρτάται και από το αν είναι κατεστραμμένο το DNA τους. Στις ΗΠΑ, ο Δρ. Henry Lai από το Πανεπιστήμιο Ουάσινγκτον διαπίστωσε καταστροφή του DNA (εικόνα-2) μετά από έκθεση ποντικού σε ποσότητα ακτινοβολίας κινητου τηλεφώνου πιο κάτω ακόμα και από το «ασφαλές» επίπεδο έκθεσης (SAR ή Ειδικός Ρυθμός Απορρόφησης, βλέπε σχετικά παρακάτω) που ισχύει στις ΗΠΑ [10, 11]. Αυτό επιβεβαιώθηκε και από έρευνα του Δρ. Phillips και συνεργατών του, που διαπίστωσαν καταστροφή του DNA σε κύτταρα μετά από 24ωρη έκθεση σε χαμηλής έντασης ακτινοβολία μέχρι και 666 φορές χαμηλότερη από το θεσπισθέν επίσημο όριο έκθεσής μας [12].

Η καταστροφή του DNA από την ακτινοβολία του κινητού τηλεφώνου μπορεί να οδηγήσει σε βλαβερές μεταλλάξεις στα γονίδια, που μεταφέρονται από γενεά σε γενεά. Αυτό το παρατήρησαν οι Δρ. Magras και Xenos σε ποντίκια που παρουσίασαν μόνιμη στειρότητα μετά από έκθεση επί 5 γενεές σε ακτινοβολία ισόποση με αυτή που εκτίθενται οι χρήστες κινητών και ζουν κοντά σε κεραίες κινητής τηλεφωνίας. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι το ποσό της ακτινοβολίας στο οποίο εκτέθηκαν τα ποντίκια ήταν 500 φορές χαμηλότερο από το μέγιστο επιτρεπτό όριο έκθεσης του ανθρώπου σήμερα [13]. Άλλες μελέτες σε εγκυμονούντα ποντίκια έδειξαν ότι η μακροχρόνια έκθεση στην ακτινοβολία των κινητών επηρεάζει την ανάπτυξη του εμβρύου, κάτι που έχει επιβεβαιωθεί επίσης στα κοτόπουλα και τις φρουτόμυγες [14, 15].

Το 1997, ερευνητές του Καθολικού Πανεπιστήμιου των ΗΠΑ έκθεσαν 3.000 έμβρυα όρνιθας σε ακτινοβολία ανάλογη με αυτή που εκπέμπουν τα κινητά τηλέφωνα, και διαπίστωσαν αύξηση νευρωνικών βλαβών κατά 2,5 φορές (εικόνα-3) [16, 17]. Οι βρεφικές ανωμαλίες είναι το βασικό αίτιο της βρεφικής θνησιμότητας στον Δυτικό κόσμο, με υπεύθυνες κυρίως την ανεγκεφαλίτιδα και την δισχιδή ράχη. Είναι ανωμαλίες του φυσιολογικού κλεισίματος του νευρικού σωλήνα (στο έμβρυο 4 εβδομάδων) και αποτελούν δυσμορφίες του νωτιαίου μυελού και του αναπτυσσόμενου εγκεφάλου. Επομένως, η ακτινοβολία του κινητού τηλεφώνου μπορεί να προκαλέσει τέτοιες ανωμαλίες σε χρήστες π.χ. έγκυες γυναίκες.

Β. Βλάβες στον εγκέφαλο

Πρόκληση καλοήθων και κακοήθων όγκων: Η χρήση κινητού τηλεφώνου για πάνω από 10 χρόνια αυξάνει 4 φορές τον κίνδυνο ανάπτυξης ακουστικού νευρώματος στο ακουστικό νεύρο του αυτιού [18]. Το ακουστικό νεύρωμα μπορεί να προκαλέσει βλάβες στον εγκέφαλο και να εξελιχθεί σε καρκίνο. Οι όγκοι του ακουστικού νευρώματος αναπτύσσονται πιο συχνά στην πλευρά του εγκεφάλου (πίσω από το αυτί) που τοποθετεί ο χρήστης το κινητό τηλέφωνο, και ο κίνδυνος αυξάνει με την αύξηση της συχνότητας και της διάρκειας χρήσης του κινητού. Κίνδυνο ανάπτυξης εγκεφαλικών όγκων επίσης διατρέχουν και οι χρήστες ασύρματων τηλεφώνων (ντεκ) [14,19]. Οι συχνοί χρήστες κινητού τηλεφώνου παρουσιάζουν επίσης μείωση της αντικαρκινικής ορμόνης μελατονίνη, γεγονός που συσχετίστηκε με αύξηση κατά 2,5 φορές της συχνότητας εμφάνισης καρκίνου στον εγκέφαλο [20]. Επιτάχυνση της καρκινογένεσης διαπιστώθηκε σε λευχαιμικά κύτταρα μετά από έκθεσή τους σε ακτινοβολία 1 μιλιβαττ (τα κινητά τηλέφωνα εκπέμπουν και 5 φορές πιο πάνω) [14, 21], ενώ διπλάσιο ποσοστό ανάπτυξης καρκίνου μετρήθηκε σε ποντίκια που εκτέθηκαν επί ενάμυσι χρόνο σε ανάλογη ακτινοβολία [14].

Βλάβες στον αιματο-εγκεφαλικό φραγμό: Το 2002, έρευνες του καθηγητή Darius Leszcynski της Υπηρεσίας Ασφαλείας από Ακτινοβολίες και Πυρηνικά της Φιλανδίας, έδειξαν για πρώτη φορά στον άνθρωπο ότι τα κινητά τηλέφωνα ενεργοποιούν εκατοντάδες πρωτεϊνών σε κύτταρα αρτηριών [22, 23], με αποτέλεσμα την υπολειτουργία του αιματο-εγκεφαλικού φραγμού και την είσοδο σε αυτόν τοξικών ουσιών. Ανάλογα αποτελέσματα είχαν δείξει και άλλες προηγηθείσες μελέτες [24]. Η αδιαμφισβήτητη σχέση μεταξύ βλάβης στον εγκέφαλο και της ακτινοβολίας κινητού τηλεφώνου δείχθηκε σε ποντικούς από τον καθηγητή Νευροχειρουργικής Leif Salford, στο Πανεπιστήμιο Lund της Σουηδίας. Έδειξε ότι ακτινοβολία 16.000 φορές χαμηλότερη από το «αβλαβές» επίσημο όριο έκθεσης του ανθρώπου προκαλεί διαρροή πρωτεϊνών μέσα από τον αιματο-εγκεφαλικό φραγμό σε πάνω από το 50% των ποντικών [25-29]. Ο εκτεθειμένος εγκέφαλος είναι διάσπαρτος με μαύρες κηλίδες από τις πρωτεΐνες που έχουν διαρρεύσει από τα γειτονικά αιμοφόρα αγγεία, και επίσης δείχνει σημάδια σημαντικών νευρωνικών βλαβών (εικόνα-4). Επομένως, ακόμα και ένα άτομο που βρίσκεται κοντά σε κάποιο χρήστη κινητού τηλεφώνου ή μακρυά από μια κεραία μπορεί να επηρεαστεί από την ακτινοβολία τους.

Γ. Άλλες βλάβες

Προβλήματα στην ακοή και την όραση: Τα συνήθη συμπτώματα που σχετίζονται με προβλήματα ακοής είναι η προσωρινή μείωσή της, ζαλάδες, ναυτία, προβλήματα ισορροπίας, καθώς και οξείς πόνοι, αίσθηση θέρμανσης και καψίματος στο αυτί. Στα προβλήματα στο μάτι περιλαμβάνονται ο περιοδικός ακούσιος σπασμός (το γνωστό τικ), το τρεμόπαιγμα, η θολή όραση, και ως πιο ακραίες οι αιμορραγίες και η τύφλωση. Αυτά επιβεβαιώνονται από έρευνες του φημισμένου νοσοκομείου Karolinska  της Σουηδίας, καθώς και από τον καθηγητή Henry Kues του πανεπιστημίου John Hopkins των ΗΠΑ, που μετά από 15ετή έρευνα βρήκε ότι η ακτινοβολία των κινητών καταστρέφει τα ενδοθηλιακά κύτταρα του κερατοειδή χιτώνα και τα φωτοκύτταρα του αμφιβληστροειδή χιτώνα (εικόνα-5) [30].

Διαταραχές ύπνου, πονοκέφαλοι, ημικρανίες: Η  ακτινοβολία προκαλεί μέχρι και διαταραχές στα αρχικά στάδια ύπνου σε άτομα που χρησιμοποιούν κινητό τηλέφωνο λίγο πριν κοιμηθούν, όπως έδειξε μελέτη των ερευνητών Alexander Borbely και Peter Ackerman του Πανεπιστημίου της Ζυρίχης [14, 31, 32]. Η καταστροφή του αιματο-εγκεφαλικού φραγμού μπορεί επίσης να προκαλέσει πονοκεφάλους, αίσθημα κούρασης, προβλήματα ύπνου [22, 23], κάτι που επιβεβαιώνει σουηδική μελέτη σε χρήστες κινητού για πάνω από 15 λεπτά [14], και μια περιπτωσιολογική έρευνα ανάλυσης των συμπτωμάτων 3.000 χρηστών [33]. Το πιο συχνό παράπονο αυτών των χρηστών (του 38%) ήταν οι πονοκέφαλοι (ήπιοι, αυξομειούμενοι, οξείς) και οι ημικρανίες. Συσχέτιση μεταξύ εμφάνισης πονοκεφάλων και βλάβης του αιματο-εγκεφαλικού φραγμού έχει δειχθεί και από άλλες δημοσιευμένες έρευνες [34, 35].

Νευροεκφυλιστικές ασθένειες: Σουηδική μελέτη αποκάλυψε το ενδεχόμενο πρόκλησης της ασθένειας Alzheimer [6, 36, 37], μια γαλλική μελέτη έδειξε την εμφάνιση συμπτωμάτων της ασθένειας Alzheimer σε ποντικούς [6, 38], και μια αμερικάνικη μελέτη σε ποντίκια διαπίστωσε απώλεια της βραχύβιας μνήμης και μαθησιακά προβλήματα μετά από 45λεπτη έκθεση στην ακτινοβολία [14].

Αύξηση της αρτηριακής πίεσης: Έρευνα του νευρολόγου Δρ. Stefan Braune και συνεργατών του το 1998 στο Freiburg της Γερμανίας, χρηματοδοτηθείσα από την Deutsche Telecom, έδειξε ότι η ακτινοβολία των κινητών τηλεφώνων προκαλεί αύξηση της πίεσης του αίματος [39]. Οι ερευνητές τοποθέτησαν κινητό τηλέφωνο στην δεξιά πλευρά του κεφαλιού 10 εθελοντών και το λειτουργούσαν εν αγνοία τους με τηλεκοντρόλ. Κάθε φορά που ενεργοποιείτο το κινητό ανέβαινε η πίεση του αίματος των εθελοντών κατά περίου 1 μονάδα (5-10 mm Hg), πιθανώς διότι η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία του δημιουργούσε συστολή στις αρτηρίες του αίματος. Αυτή η αύξηση θα μπορούσε να προκαλέσει καρδιακή προσβολή σε κάποιον με σοβαρά καρδιαγγειακά προβλήματα (π.χ. ανεύρισμα).

 

Γ. Βιολογικές βλάβες στα παιδιά

Από το 1997, αυστραλιανή μελέτη συμπέραινε ότι τα παιδιά απορροφούν ακτινοβολίες μικροκυμάτων σε ρυθμό 3,3 φορές μεγαλύτερο από τους ενήλικες [40]. Στην Μεγάλη Βρετανία το 2000, μια έκθεση κρατικής επιτροπής Independent Expert Group on Mobile Phones, γνωστή και ως «Έκθεση Stewart», επισήμαινε την ανησυχία της για τις επιπτώσεις της ακτινοβολίας των κινητών τηλεφώνων στα παιδιά λόγω του ότι το νευρικό σύστημά τους είναι υπό ανάπτυξη. Επιπλέον, τα οστά του κρανίου τους είναι λεπτότερα από των ενήλικων και επομένως επιτρέπουν την απορρόφηση περισσότερης ακτινοβολίας από τον εγκέφαλο. Στο ίδιο συμπέρασμα κατέληγε και βρετανική ερευνητική ομάδα για παιδιά κάτω των 16 ετών [41]. Θα πρέπει να συνεκτιμηθεί επίσης, ότι το αμυντικό ανοσοποιητικό σύστημα των παιδιών -που η αποτελεσματικότητά του αποδομείται από την ακτινοβολία του κινητού τηλεφώνου- είναι λιγότερο ανεπτυγμένο από αυτό ενός ενήλικα, και επομένως αδυνατεί να αντιμετωπίζει τα προβλήματα υγείας που προκαλούνται από μακροχρόνια έκθεση σε τέτοια ακτινοβολία.

Η Έκθεση Stewart συνιστά ότι «η ευρέως διαδεδομένη χρήση κινητών από παιδιά θα πρέπει να αποθαρρύνεται. Επίσης, δεν θα πρέπει να διαφημίζεται από τις εταιρείες κινητής τηλεφωνίας η χρήση κινητών από παιδιά».” Παράλληλα, ο Υπουργός Παιδείας της Αγγλίας το 2000 ζήτησε από τα σχολεία να περιορίσουν τη χρήση κινητών τηλεφώνων σε παιδιά μέχρι 16 ετών και να εξασφαλίσουν ότι οι παρακείμενες κεραίες κινητής τηλεφωνίας δεν εκπέμπουν «ισχυρής έντασης ακτινοβολία» στον σχολικό χώρο [42]. Παρόμοιες πολιτικά συγκρατημένες επιφυλάξεις για την χρήση κινητών από παιδιά διατυπώθηκαν το 2001 από την γαλλική κυβέρνηση και από το γερμανικό Ινστιτούτο Οικολογίας. Τέτοια ημίμετρα είχαν το αντίθετο αποτέλεσμα: να αυξηθεί η χρήση κινητών από τα αγγλόπαιδα από 25% το 1999 στο 64% μόνο μέσα σε ένα χρόνο [43].

 Οι ανησυχίες από την έκθεση των παιδιών στην ακτινοβολία των κινητών τηλεφώνων βασίζονται σε συγκεκριμένες ερευνητικές μελέτες. Κατ’ αρχάς, μελέτες του καθηγητή Om Gandhi από το Πανεπιστήμιο της πολιτείας Utah των ΗΠΑ, έδειξαν ότι η τρέχουσα μέθοδος μέτρησης του «ασφαλούς» ορίου μέγιστης έκθεσης στην ακτινοβολία των κινητών τηλεφώνων (βλέπε σχετική ενότητα κατωτέρω) χρησιμοποιεί ψεύτικα κεφάλια ενήλικα, πολύ μεγαλύτερα από ενός παιδιού, που σημαίνει ότι το μέγιστο καθιεροθέν «ασφαλές» όριο (SAR) απορροφούμενης ακτινοβολίας δεν προσδιορίστηκε και δεν ισχύει για τα παιδιά [44].

 Ο Δρ. Gerard Hyland, ειδικός στις ακτινοβολίες χαμηλής στάθμης και σύμβουλος της βρετανικής κυβέρνησης στα κινητά τηλέφωνα, σημειώνει ότι «η ακτινοβολία είναι γνωστό ότι επιδρά στα εγκεφαλικά κύματα, και τα παιδιά είναι ιδιαιτέρως ευάλωτα…Οι κύριες επιδράσεις είναι νευρολογικές, προκαλώντας πονοκεφάλους, απώλεια μνήμης και διαταραχές ύπνου» [45]. Ακόμα κι ένα τηλεφώνημα διάρκειας 2 λεπτών μπορεί να αλλοιώσει την ηλεκτρική δραστηριότητα του παιδικού εγκεφάλου μέχρι και 1 ώρα αργότερα. Τέτοια αλλοίωση μπορεί να προξενήσει ψυχιατρικά και συμπεριφορικά προβλήματα και βλάβες στην μαθησιακή ικανότητα. Κατά τον Δρ. Hyland, «η αλλοίωση των εγκεφαλικών κυμάτων μπορεί να προκαλέσει απώλεια συγκέντρωσης και μνήμης, και επιθετική συμπεριφορά» [46]. Ανάλογες επιπτώσεις είχαν διαπιστωθεί το 1996 και σε παιδιά που ζουν κοντά σε ραδιοσταθμούς: παρουσιάζουν χαμηλή μνήμη και χαμηλά αντανακλαστικά και νευρομυϊκή αντοχή [47]. Τον ίδιο χρόνο, διαπιστώθηκε σημαντική ελάττωση της οπτικής αντίδρασης και μειωμένη μνημονική λειτουργία σε παιδιά που εκτίθενται σε ένταση ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας μέχρι και 40 χαμηλότερη από το ανώτατο όριο (SAR) των ΗΠΑ [48].

Οι επιπτώσεις της ακτινοβολίας των κινητών τηλεφώνων και άλλων πηγών παρόμοιας (μη ιονίζουσας) ακτινοβολίας στα παιδιά μπορεί να είναι ακόμα πιο σοβαρές. Μελέτες του καθηγητή Leif Salford του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Lund της Σουηδίας έδειξαν ότι η ακτινοβολία των κινητών τηλεφώνων θα μπορούσε να καταστρέψει εγκεφαλικά κύτταρα σε νέους ανθρώπους και να οδηγήσει στην πρώιμη εμφάνιση ασθενειών όπως του Alzheimer. Διαπίστωσε νέκρωση εγκεφαλικών κυττάρων σε νεαρούς ποντικούς ηλικίας 12-26 εβδομάδων, που τα νευρικά τους κύτταρα βρίσκονται σε στάδιο ανάπτυξης ανάλογο με αυτό των εφήβων και των μικρών παιδιών [49]. Αυτά τα ευρήματα θα μπορούσαν να συσχετιστούν με τον αυξημένο βαθμό λευχαιμίας (διπλάσιο) και θνησιμότητας που παρατηρήθηκαν από το 1996 σε παιδιά που ζούσαν κοντά σε τηλεοπτικές κεραίες, δηλαδή που εκτίθενται σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία AM-FM έντασης μέχρι και 8000 φορές χαμηλότερη από το επίσημο επιτρεπτό όριο (SAR) των ΗΠΑ [50]. Τα αυξημένα ποσοστά λευχαιμίας επιβεβαιώθηκαν 2 χρόνια αργότερα και σε παιδιά που ζούσαν μέχρι και 6 χιλιόμετρα από ραδιοφωνικoύς σταθμούς [51].

Εμπόδια των εταιρειών κατασκευής κινητών τηλεφώνων σε ερευνητές

Το 1991, η Motorola χρηματοδότησε έρευνα των βιοχημικών Jerry Phillips και Ross Adey για τις επιπτώσεις της ακτινοβολίας των κινητών τηλεφώνων στην υγεία μας. Σύμφωνα με καταγγελία του Phillips, η εταιρεία τους ασκούσε πιέσεις να παραποιήσουν και να μην αποκαλύψουν τα αποτελέσματα των ερευνών τους, π.χ., ότι η ακτινοβολία των κινητών τηλεφώνων καταστρέφει το γενετικό υλικό (το DNA) των ποντικών. Όταν βέβαια δεν συμμορφώθηκαν με τις υποδείξεις διεκόπη η χρηματοδότηση της έρευνάς τους [8].

Η πιο κραυγαλέα περίπτωση παρεμπόδισης ερευνών από τις εταιρείες κατασκευής κινητών τηλεφώνων αφορά τον επιδημιολόγο Δρ. George Carlo. Διετέλεσε διευθυντής (1993-2001) του ερευνητικού προγράμματος Wireless Technology Research (WTR) για τις επιδράσεις των κινητών τηλεφώνων στον άνθρωπο. Η έρευνα χρηματοδοτήθηκε με 28 εκατομ. δολάρια από εταιρείες κατασκευής κινητών τηλεφώνων και διεξήχθη μέχρι το 1998, ένα χρόνο πριν ορίσει η ΕΕ το ανώτατο όριο (SAR) απορροφούμενης ακτινοβολίας στα 2 βαττ/κιλό ιστού. Η έρευνα αυτή έδειξε αναμφισβήτητη συσχέτιση μεταξύ της ακτινοβολίας των κινητών τηλεφώνων και της ανάπτυξης καρκίνου στον χρήστη τους. Ο Δρ. Carlo συμπέρανε ότι αυτού του είδους οι ακτινοβολίες ενδέχεται να προκαλούν γενετικές βλάβες, σημειώνοντας ότι «δεν είναι πλέον σωστό να ισχυρίζονται οι εταιρείες κατασκευής κινητών τηλεφώνων ότι τα προϊόντα τους είναι ασφαλή».

Στις 07-10-1999 ο Δρ. Carlo, ως πρόεδρος της WTR, ενημέρωσε την γνωστή εταιρία κατασκευής κινητών τηλεφώνων AT&T ότι η πιθανότητα εμφάνισης σπάνιων νευροεπιθηλιακών όγκων και όγκων ακουστικού νευρώματος (acoustic neuroma) του εγκεφάλου στους πάνω από 6 χρόνια χρήστες κινητών τηλεφώνων ήταν υπερδιπλάσια απ’ ό,τι στους μη χρήστες, και ότι υπάρχει συσχέτιση μεταξύ των εγκεφαλικών όγκων που αναπτύσσονται στην δεξιά πλευρά του κρανίου και της χρήσης του κινητού τηλεφώνου στην ίδια πλευρά του. Όπως δήλωσε τον ίδιο χρόνο, «Οι εταιρείες δαπανούν  εκατομμύρια δολάρια για να με δυσφημούν γιατί δεν τους άρεσε ό,τι τους είπα...Δείχνουν προκλητική αδιαφορία για τους χρήστες κινητών τηλεφώνων» [52]. Ο Δρ. Carlo έστειλε επίσης επιστολές σε αμερικάνους βουλευτές, προειδοποιώντας ότι η ακτινοβολία κινητών τηλεφώνων προκαλεί καταστροφή του DNA των κυττάρων του αίματος του ανθρώπου (και τη δημιουργία μικροπυρήνων), που σημαίνει ότι μπορούν να μετεξελιχθούν σε καρκινικά [6, 38, 53]. Μετά από ανασκόπιση των ευρημάτων 75 μελετών για τη σχέση της ακτινοβολίας των κινητών τηλεφώνων με καρκίνο εγκεφάλου, ο Δρ. Carlo συμπέρανε ότι υπάρχουν «βάσιμα ερωτηματικά για την ασφάλεια» χρήσης τους, που δείχνουν ότι οι περί του αντιθέτου ισχυρισμοί των κατασκευαστών τους είναι ανυπόστατοι [54]. Τα αποτελέσματα των ερευνών του ο Δρ. Carlo τα έχει αποκαλύψει και σε βιβλίο του που έγραψε μετά την απόλυση του από το ερευνητικό πρόγραμμα, το 2001 [55].

Έμμεση αποδοχή της επικινδυνότητα των κινητών τηλεφώνων από τις εταιρείες κατασκευής τους

Τους πιθανούς κινδύνους υγείας από την χρήση των κινητών τηλεφώνων τους αποδέχονται έμεσα και οι ίδιες οι κατασκευάστριες εταιρείες. Αυτό φαίνεται από το ότι ορισμένες πατέντες για τα κινητά τους σχεδιάστηκαν να προσφέρουν προστασία στον χρήστη από την εκπεμπόμενη ακτινοβολία τους. Για παράδειγμα, μια πατέντα της Nokia (κατατέθηκε στις 28-07-1998) αναφέρει τα εξής: «Έχει υποστηριχθεί ότι η ακτινοβολία ραδιοσυχνοτήτων προκαλεί αλλαγές στην ηλεκτρική κατάσταση -στην ιοντική ισορροπία- των νευρικών κυττάρων. Μια διαρκής και εστιασμένη έκθεση στην ακτινοβολία ραδιοσυχνοτήτων έχει υποστηριχθεί ότι αδυνατίζει τις στρώσεις μυελίνης των νευρικών κυττάρων, και τελικά οδηγεί σε εξασθένιση της ακουστικής ικανότητας, σε ιλίγγους κ.λπ. Έχει προταθεί ότι η ακτινοβολία ραδιοσυχνοτήτων μπορεί να διεγείρει υπερπαραγωγή των υποστηρικτικών κυττάρων του νευρικού συστήματος, και στην χειρότερη περίπτωση μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη κακοήθων όγκων όπως π.χ. γλοιώματος». Η Motorola, η Ericsson και άλλοι κατασκευαστές κινητών τηλεφώνων έχουν καταθέσει παρόμοιες πατέντες [8].

Οι εταιρείες αυτές αντιδρούν ακόμα και σε κάθε απόπειρα μερικής αντιμετώπισής του προβλήματος από εταιρίες άλλων προϊόντων. Ενδεικτικά, το 2002 η γνωστή φίρμα Levi's επρόκειτο να κυκλοφορήσει ένα μπουφάν με ειδική τσέπη για κινητό τηλέφωνο, που θα προφύλασσε τον χρήστη από την ακτινοβολία του [6]. Αναγκάστηκε να υποχωρήσει μετά από σφοδρές αντιδράσεις των εταιριών κατασκευής κινητών τηλεφώνων, που δεν ήθελαν να φανεί ότι υπάρχει πρόβλημα επικινδυνότητας των κινητών, και αφετέρου διότι θέλουν οι ίδιες κάποια στιγμή να καρπωθούν τα κέρδη για πιο ασφαλή τηλέφωνα, κατοχυρώνοντάς τα με σχετικές πατέντες.

Βέβαια, οι κατασκευαστικές εταιρείες θα αντιμετώπιζαν νομικά προβλήματα αν ξεκινούσαν να πωλούν κινητά τηλέφωνα με εσωτερική προστασία για την ακτινοβολία τους. Θα ήταν σαν να παραδέχονταν ότι υπάρχει πρόβλημα επικινδυνότητας του προϊόντος τους, και θα νομιμοποιούσαν εναντίον τους δικαστικές αγωγές από άτομα που ανέπτυξαν διάφορες ασθένειες από τη χρήση των κινητών τηλεφώνων. Το ότι όμως τα κινητά τους δημιουργούν σοβαρα προβλήματα υγείας στο χρήστη αποδεικνύεται έμμεσα και από το ότι διεθνείς ασφαλιστικές εταιρίες όπως οι Lloyd’s και Stirling, αρνούνται να τους καλύψουν ασφαλιστικά έναντι του ρίσκου να δεχθούν μελλοντικές δικαστικές αγωγές στην περίπτωση που αποδειχθεί ότι τα κινητά προκαλούν μακροχρόνιες βλάβες στον χρήστη [8, 56]. Την όποια, δε, μικρή μείωση στην εκπομπή ακτινοβολίας των κινητών τηλεφώνων τους (ήδη κυκλοφορούν κινητά τηλέφωνα με όριο εκπεμπόμενης ακτινοβολίας κάτω από αυτό που έχουν υιοθετήσει η ΕΕ και οι ΗΠΑ), την κάνουν μόνο για οικονομικούς λόγους: λόγου χάριν, εν όψει του γεγονότος ότι η Κίνα πρόκειται να επιτρέψει την πώληση κινητών με χαμηλό όριο SAR. Μια χώρα με εκατοντάδες εκατομμύρια πιθανούς αγοραστές κινητών τηλεφώνων δύσκολα θα μπορούσε να αγνοηθεί από τους κατασκευαστές κινητών τηλεφώνων [6].

 

Συνένοχες οι κρατικές Υπηρεσίες Ελέγχου και οι Διεθνείς Οργανισμοί

Τόσο οι υπηρεσίες ελέγχου των ΗΠΑ, όσο και της ΕΕ αδιαφορούν μέχρι σήμερα να πάρουν ουσιαστικά μέτρα για την αντιμετώπιση των κινδύνων υγείας από την ακτινοβολία των κινητών τηλεφώνων και των κεραιών των σταθμών βάσης. Μη εξαιρετέα από την συγκάλυψη του σκανδάλου των κινητών είναι και η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, που, ενώ εκδίδει συμβουλευτική οδηγία υπέρ της χρήσης ακουστικών κινητού τηλεφώνου (hands-free), δεν διαπιστώνει την ύπαρξη αναμφισβήτητων αποδείξεων για κίνδυνο στην υγεία του χρήστη [14, 42]. Οι κρατικές υπηρεσίες υγείας της Αγγλίας και των υπόλοιπων χωρών της ΕΕ θεωρούν ότι δεν υπάρχουν αδιαμφισβήτητες αποδείξεις ότι η χρήση των κινητών προκαλεί καρκίνο, ούτε ότι αυξάνει τους κινδύνους στην υγεία. Αντιφάσκουσα με αυτό, βέβαια, η Αγγλία συνεργάστηκε με τις χώρες της ΕΕ στην έκδοση οδηγιών το 1999 (European Council Recommendation 519/1999/EC) για το μέγιστο «ασφαλές» όριο εκπεμπόμενης ακτινοβολίας των κινητών (SAR). Όπως θα δούμε ακολούθως, η τιμή SAR ορίστηκε για να αποφευχθεί η υπερθέρμανση των κυττάρων του εγκεφάλου, η μόνη δηλαδή επίδραση που προβληματίζει τα κράτη της ΕΕ και όχι ο ήδη γνωστός κίνδυνος πρόκλησης καρκίνων και μιας πληθώρας άλλων σοβαρών προβλημάτων υγείας. Και αυτό παρότι ακόμα και η Έκθεση Stewart στην Αγγλία συμπέραινε από τον 08-1999 ότι υπάρχουν «επιστημονικές αποδείξεις που δείχνουν ότι μπορεί να προκληθούν βιολογικές επιδράσεις από την έκθεση στην ακτινοβολία σε επίπεδα κάτω από αυτά που ορίζουν αυτές οι οδηγίες». Τον ίδιο χρόνο, επίσης, η Επιτροπή Επιστήμης και Τεχνολογίας της Βουλής των Κοινοτήτων συνιστούσε χλιαρά «ότι η βιομηχανία και το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιολογικής Προστασίας πρέπει να διερευνήσουν τρόπους για να σχεδιαστούν κινητά τηλέφωνα που να μειώνουν την έκθεση στην ακτινοβολία ως δυνατότητα επιλογής του καταναλωτή» [6]. Με άλλα λόγια, οι Άγγλοι βουλευτές προσπαθούσαν να προστατέψουν την υγεία τους, συνιστώντας στις εταιρείες όχι να κατασκευάζουν ακίνδυνα κινητά για όλο τον κόσμο, αλλά στην ουσία να προσφέρουν την επιλογή του «ασφαλούς» αλλά ακριβού κινητού τηλεφώνου στους λίγους οικονομικά ευκατάστατους χρήστες, και του επικίνδυνου και φτηνού στους υπόλοιπους, δηλαδή τους πολλούς χρήστες.

Πώς αντιμετωπίζουν σήμερα το σκάνδαλο των κινητών τα κράτη της ΕΕ; Όχι μόνο το συγκαλύπτουν, αλλά μας προτρέπουν και πώς να γίνουμε θύματά του. Στις 21-09-2004, πέντε υπηρεσίες χωρών της Βόρειας Ευρώπης, αρμόδιες για τη δημόσια υγεία και την προστασία από την ακτινοβολία, ανακοίνωσαν ότι οι χρήστες κινητών τηλεφώνων καλό είναι να χρησιμοποιούν τα hands-free που μειώνουν την έκθεσή τους στην ακτινοβολία. Οι ίδιες αυτές υπηρεσίες ως «Πόντιος Πιλάτος» επισημαίνουν ότι οι συσκευές κινητής τηλεφωνίας δεν συνιστούν κίνδυνο για την υγεία όταν τηρούνται οι κανόνες χρήσης τους [57].

H Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαφώνησε ακόμα και με το ανεπαρκές προληπτικό μέτρο της τοποθέτησης των κεραιών κινητής τηλεφωνίας σε απόσταση μεγαλύτερη των 300 μέτρων από κατοικημένες περιοχές, παρότι έχει δειχθεί από προαναφερθείσες έρευνες ότι ακόμα και ελάχιστα ποσά ακτινοβολίας μπορούν να έχουν σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία μας. Συγκεκριμένα, σε σχετικό ερώτημα του ευρωβουλευτή της Ν.Δ. (καθηγ. βιοχημείας) Α. Τρακατέλλη αναφορικά με την επικινδυνότητα της λειτουργίας των κεραιών στο Χορτιάτη Θεσσαλονίκης και σε άλλες περιοχές της χώρας, ο αρμόδιος επίτροπος Ε. Λικάνεν απάντησε ότι «οι επιστημονικές αποδείξεις δεν υποστηρίζουν την άποψη που λέει ότι μια κεραία σε απόσταση 300 μ. θα είχε επιπτώσεις στην υγεία. Από τη στιγμή που τα πραγματικά επίπεδα έκθεσης παραμένουν κάτω από τα συνιστώμενα επίπεδα, η υγεία των πολιτών είναι καλά προστατευμένη σύμφωνα με όσα γνωρίζουμε» [58]. Το εξωφρενικό της υπόθεσης είναι ότι αυτό που αμφισβητεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το προβλέπει και τo νομοσχέδιο του υπουργείου Μεταφορών για τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες: θα απαιτεί να ξηλωθούν εντός ενός έτους όλες οι κεραίες που βρίσκονται σε ακτίνα μικρότερη των 300 μ. από σχολεία, ανώτατα και τεχνολογικά εκπαιδευτικά ιδρύματα και νοσοκομεία. Σημειωτέον,  η κατάθεσή του στη Βουλή καρκινοβατεί επί χρόνια, ίσως γιατί δεν είναι ...έτοιμες ακόμα οι εταιρείες κινητής τηλεφωνίας. Αλλά ακόμα και αυτό το νομοσχέδιο δεν θα αφορά όλες τις κεραίες στη χώρα μας αλλά μόνο τις 4.000 από τις 6.000 [1]. Και μέχρι τότε, ο Συνήγορος του Πολίτη (στερημένος κάθε δικαιώματος νομικής επέμβασης, και στην ουσία δρώντας εκτονωτικά ως «μη κυβερνητική οργάνωση») θα διαμαρτύρεται για τις αυθαιρεσίες των εταιρειών κινητής τηλεφωνίας, που φυτεύουν όπως τους βολεύει όλη τη χώρα με τις τοξικές κεραίες τους. Μόνο στην Πάτρα, έχουν φυτευτεί κυριολεκτικά πάνω στα κεφάλια μας τουλάχιστον 52 κεραίες [59].

Το απατηλό «ασφαλές» όριο (SAR) έκθεσης μας στην ακτινοβολία των κινητών

Τι είναι αυτό το περιβόητο όριο SAR (Specific Absorption Rate, ή Ρυθμός Ειδικής Απορρόφησης), με το οποίο μας καθυσυχάζουν οι διεθνείς υπηρεσίες ελέγχου ακτινοβολιών; Είναι ένας αριθμός που αντιπροσωπεύει την μέγιστη απορροφούμενη ενέργεια (σε βαττ ανά κιλό) από 1 ή 10 γραμμάρια (για τις τιμές SAR των ΗΠΑ και της ΕΕ, αντιστοίχως) ιστού του χρήστη που εκπέμπεται από το κινητό τηλέφωνό του για μια δεδομένη χρονική περίοδο. Η ανώτατη επιτρεπτή τιμή SAR που ισχύει στην ΕΕ (2.0 βαττ/κιλό για 10 γραμμάρια ανθρώπινου ιστού) υποτίθεται ότι περιορίζει μόνο τις «θερμικές επιδράσεις» της ακτινοβολίας στον άνθρωπο και όχι άλλες πολύ πιο σοβαρές βλάβες. Επομένως, το όριο SAR είναι αναξιόπιστο για την αίολογηση της ασφάλειας κινητού τηλεφώνου στη υγεία του χρήστη. Ένας άλλος λόγος αναξιοπιστίας του είναι ότι προσδιορίζεται σε ψεύτικο κεφάλι, γεμισμένο με υγρά που υποτίθεται ότι προσομοιάζουν την ούτως ή άλλως εξαιρετικά σύνθετη και εν πολλοίς άγνωστη σύσταση του ανθρώπινου εγκεφάλου. Είναι επίσης εκπληκτικό ότι για τον προσδιορισμό του SAR οι σχετικές κρατικές υπηρεσίες ελέγχου των ΗΠΑ και της ΕΕ δεν συνεκτίμησαν ούτε καν το μικρό μέγεθος του κρανίου των παιδιών ούτε το απροστάτευτο από τα οστά του κρανίου μάτι.

Το όριο SAR είναι εγκληματικά παραπλανητικό διότι προαναφερθείσες έρευνες έδειξαν ότι βιολογικές βλάβες προκαλούνται ακόμα και σε έκθεση ακτινοβολίας 16.000 φορές κάτω από αυτό το όριο. Βασικά χρησιμοποιείται από τους κρατικούς και διεθνείς οργανισμούς ελέγχου και τις εταιρείες κινητής τηλεφωνίας ως «επιστημονικό» άλλοθι και διαφημιστικό δόλωμα των εταιρειών για την πώληση των τοξικών προϊόντων τους στους χρήστες-θύματα. Το όριο SAR, όπως και κάθε ανάλογο «όριο ασφαλείας» για τη χρήση επικίνδυνων καταναλωτικών προϊόντων, είναι κάτι σαν την παρηγοριά (των διεθνών ελεγκτικών οργανισμών) στον άρρωστο (καταναλωτή) μέχρι να βγει η ψυχή του. Οι τιμές SAR των ευρωπαϊκών κινητών τηλεφώνων μπορούν να βρεθούν στην διαδικτυακή διεύθυνση: http://www.sarvalues.com/eu-complete.html.

Ελαχιστοποίηση βλαβών του χρήστη

Οι οδηγίες «ασφαλούς» χρήσης του κινητού τηλεφώνου δεν έχουν το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα διότι δημιουργούν την εντύπωση ότι θέτουν υπό έλεγχο ένα ως επί το πλείστον ασφαλές προϊόν. Έτσι, καλιεργούν μια ψευδή εντύπωση σχετικής ασφάλειας για τον χρήστη που τελικά καταλήγει στην παραβίασή τους. Παρά το ανέφικτό τους στην πράξη, κάποιοι από τους χρήστες ίσως ωφεληθούν από τις ακόλουθες στοιχειώδεις προφυλάξεις:

1. Να χρησιμοποιείται μόνο όταν είναι απολύτως απαραίτητο, και για τον ελάχιστο δυνατό χρόνο.

2. Να χρησιμοποιείται ελάχιστα είτε μακρυά από αστικά κέντρα ή με μισο-άδεια μπαταρία διότι ακτινοβολεί με την μέγιστη ισχύ του. Η ισχύς που απαιτείται για να πραγματοποιηθεί μια σύνδεση σε αγροτική περιοχή, όπου οι σταθμοί αναμετάδοσης είναι πολύ λιγότεροι, μπορεί να είναι και 1.000 φορές μεγαλύτερη από αυτή που απαιτείται στις αστικές περιοχές [60].

3. Να χρησιμοποιείται πάντα το hands-free ή το σύστημα blue tooth ανοιχτής ακρόασης.

4. Να χρησιμοποιείται κυρίως για αποστολή/λήψη μηνυμάτων, με την προϋπόθεση ότι βρίσκεται μακριά από ζωτικά όργανα (κεφάλι, γεννητικά όργανα).

5. Τα παιδιά θα πρέπει να το χρησιμοποιούν μόνο σε επείγουσες περιπτώσεις και μόνο για μηνύματα.

6. Να μη χρησιμοποιείται κατά την οδήγηση διότι (α) το αυτοκίνητο εγκλωβίζει και μεγιστοποιεί την ακτινοβολία που δέχεται ο χρήστης, και (β) διότι η συνομιλία αποσπά την προσοχή του από την οδήγηση.

Παραπομπές

1. Ελευθεροτυπία, 01-02-2004.

2. Ελευθεροτυπία, 02-10-2004.

3. Κ. Ελευθεροτυπία, ‘Οικονομία’, 25-07-2004.

4. Tegenfeld, Clas. ‘Better Electromagnetic Environment’: www.bemi.se.

5. Bo Sernelius, 2004. Possible induced enhancement of dispersion forces by cellular phones. Phys. Chem. Chem. Phys. 6 (7): 1363-1368.

6. http://www.iconmag.co.uk/mobile_phones1.htm.

7. http://www.rfsafe.com/computer_models_rfs.htm.

8. Begich, Ν., Roderick, J., Cell Phone Convenience or 21st Century Plague, Earthpulse Press (http://www.wsws.org/articles/2002/jul2002/cell-j11.shtml).

9. http://www.globalchange.com/radiation2.htm.

10. Lai, H., Singh, N. P., 2004. Magnetic-field-induced DNA strand breaks in brain cells of the rat. Environmental Health Perspectives 112 (6): 687-694.

11. Radio Frequency Safe: http://www.rfsafe.com/article50.html.

12. Phillips, J. L., et. al., 1998. DNA damage in Molt-4 T- lymphoblastoid cells exposed to cellular telephone radiofrequency fields in vitro. Bioelectrochem. Bioenerg. 45:103-110.

13. Magras, I. N., Xenos, T. D., 1997. RF radiation-induced changes in the prenatal development of mice. Bioelectromagnetics 18:455-461.

14. http://www.globalchange.com/radiation.htm.

15. Panagopoulos, J. D., Karabarbounis, A., Margaritis, H. L. (2004).  Effect of GSM 900-MHz mobile phone radiation on the reproductive capacity of Drosophila melanogaster. Electromagnetic Biol. Med. 23: 29-43.

16. Farrell, J. M. et al., 1997. The effect of pulsed and sinusoidal magnetic fields on the morphology of developing chick embryos. Bioelectromagnetics 18(6): 431-8.

17. Radio Frequency Safe: http://www.rfsafe.com/content-5.html.

18. BBC News, 14-10-2004.

19. International Journal of Oncology, 03-2003.

20. Case-Control Study on Radiology Work, Medical X-ray Investigations, and Use of Cellular Telephones as Risk Factors for Brain Tumors: http://www.emfguru.com/Research/hardel-study.html.

21. New Scientist Mail, 24-10-2002, www.globalchange.com/radiation.htm.

22. BBC News Online, 19-06-2002.

23. http://news.bbc.co.uk/1/hi/health/2053565.stm.

24. Frey, H. A. Headaches from cellular thelephones: Are they real and what are the implications? Environ. Health Perspect. vol. 106(3), March 1998.

25. Salford, L. G., 1997. Blood brain barrier permeability in rats exposed to electromagnetic fields from a GSM wireless communication transmitter. Abstract in Proceedings of the Second World Congress for Electricity and Magnetism in Biology and Medicine, Bologna, Italy, June 1997.

26. Salford, L. G., et. al., 1993. Permeability of the blood brain barrier induced by 915 MHz electromagnetic radiation; continuous wave and modulated at 8, 16, 50 and 200 Hz. Bioelectrochem. Bioenerg. 30: 293-301.

27. Radio Frequency Safe: http://www.rfsafe.com/article490.html.

28. Geoffrey Lean, Environment Editor, 14–09-2003, http://news.independent.co.uk/world/science_medical/story.jsp?story=443248.

29. http://members.iinet.net.au/~emfacts/mobiles/microwaves.html.

30. Microwave News September/October 1998, http://www.microwavenews.com/kuesrfmw.html.

31. Scotsman, 16-10-2000.

32. Sunday Mirror, 15-10-2000.

33. http://www.microshield.co.uk.

34. Sandyk, R., Awerbuch, G. I., 1994. The co-occurance of multiple sclerosis and migraine headache: the serotoninergic link. Int. J. Neurosci. 76: 249-257.

35. Winkler, et al., 1995. Impairment of blood-brain barrier function by serotonin induces desynchronisation of spontaneous cerebral cortical activity: experimental observations in the anaesthetized rat. Neuroscience 68: 1097-1104.

36. Differentiation, May 2002.

37. Laurier, J., Do cellular phones represent a health risk?, 11-07-2002. (http://www.wsws.org/articles/2002/jul2002/cell-j11.shtml).

38. http://www.wsws.org/articles/2002/jul2002/cell-j11.shtml.

39. Lancet, 06-1998.

40. Radio Frequency Safe: http://www.rfsafe.com/article13.html, Helin, Jan. How Dangerous Is Your Mobile Phone? Aftonbladet (Σουηδική εφημερίδα), 08-02-1997.

41. Reuters Business News, June 2000.

42. LLoyds Product Liability Intentional, 30-09-2000.

43. The Ecologist, 26-10-2001.

44. Gandhi, O. P., Lazzi, G., Tinniswood, A., Yu, Q. S., 1999. Comparison of numerical and experimental methods for determination of SAR and radiation patterns of handheld wireless telephones. Bioelectromagnetics Suppl 4: 93-101.

45. Lancet, 11-2000.

46. NFO-Zentrale der Bürgerwelle, 07-04-2004: www.buergerwelle.de/d/dindex.html.

47. Kolodynski, A. A., Kolodynska, V.V., 1996. Motor and psychological functions of school children living in the area of the Skrunda radio location station in Latvia. Sci Total Environ. 180: 87-93.

48. Chiang, H., Yao, G.D., Fang, Q. S., Wang, K. Q., Lu, D. Z., Zhou, Y. K., 1989. Health effects of environmental electromagnetic fields. J. Bioelectricity 8: 127-131.

49. Environmental Health Perspectives, February 2003 (περιοδικό του National Institute of Environmental Health Sciences των ΗΠΑ), www.globalchange.com/radiation.htm.

50. Hocking, B., Gordon, I. R., Grain, H. L., Hatfield, G. E., 1996. Cancer incidence and mortality and proximity to TV towers. Med. J. Aust. 165: 601-605.

51. Michelozzi, P., Ancona, C., Fusco, D., Forastiere, F., Perucci, C. A., 1998. Risk of leukemia and residence near a radio transmitter in Italy. Epidemiology 9 Suppl.: 354p.

52. The Express, 10-1999.

53. Journal of the National Cancer Institute.

54. Medscape, 31-07-2000.

55. Carlo, L. G., Schram, M., Carlo, G., Cell Phones: Invisible Hazards in the Wireless Age: An Insider's Alarming Discoveries About Cancer and Genetic Damage, Carroll & Graf Publishers, 2001.

56. The Observer, 11-04-1999.

57. Ελευθεροτυπία, 22-09-2004.

58. Ελευθεροτυπία, 21-01-2004.

59. Ημέρα, 18-11-2004.

60. Ελευθεροτυπία, 20-08-2004.

 .alopsis