Το Ριάντ αναζητά έξοδο από την κρίση στην Υεμένη, η Τεχεράνη κρατά το «κλειδί» του Hormuz και οι ΗΠΑ προσπαθούν να ανακτήσουν την πρωτοβουλία
Η Μέση Ανατολή εισέρχεται σε μία νέα, εξαιρετικά επικίνδυνη φάση, καθώς διαφορετικά μέτωπα που μέχρι σήμερα αντιμετωπίζονταν ως ξεχωριστές κρίσεις αρχίζουν να συνδέονται μεταξύ τους.
Υεμένη, Ερυθρά Θάλασσα και Στενά του Hormuz διαμορφώνουν πλέον ένα ενιαίο γεωπολιτικό παζλ, στο οποίο κάθε κίνηση μιας χώρας επηρεάζει άμεσα τις υπόλοιπες.
Στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον όχι μόνο η αντιπαράθεση Ιράν–ΗΠΑ, αλλά και η προσπάθεια της Σαουδικής Αραβίας να περιορίσει το μέτωπο της Υεμένης, ενώ η Τεχεράνη χρησιμοποιεί το Hormuz ως βασικό διαπραγματευτικό όπλο.
Την ίδια στιγμή, ο πρώην επικεφαλής του γραφείου για τον Περσικό Κόλπο στο υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν, Mohammad Farazmand, προειδοποιεί ότι μετά τον πόλεμο διαμορφώνεται μία νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας στη Μέση Ανατολή, με το Ιράν και το Ισραήλ να βρίσκονται στον πυρήνα της νέας αντιπαράθεσης.
Μυστικό μήνυμα του Ριάντ στη Σαναά: «Να τελειώσει ο πόλεμος»
Η πλέον ενδιαφέρουσα εξέλιξη έρχεται από την Υεμένη.
Σύμφωνα με πληροφορίες του ιρανικού πρακτορείου Tasnim, η Σαουδική Αραβία φέρεται να απέστειλε μυστικό μήνυμα στην αντιπροσωπεία της Υεμένης στο Μουσκάτ, ζητώντας τον τερματισμό της σύγκρουσης και επιστροφή στη συμφωνία Ριάντ–Σαναά του 2022.
Η πληροφορία έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το Ριάντ βρίσκεται αντιμέτωπο με την αναζωπύρωση του μετώπου με τους Houthis, ενώ η προηγούμενη σχετική εκεχειρία είχε περιορίσει σημαντικά τις άμεσες συγκρούσεις.
Οι επαφές Σαουδικής Αραβίας–Houthis μέσω Ομάν είχαν ήδη ενταθεί πριν από τη νέα κλιμάκωση, με το Ριάντ να επιδιώκει διπλωματική λύση, διατηρώντας ταυτόχρονα στρατιωτικές επιλογές ως εναλλακτική.
Το μήνυμα του Ριάντ, εφόσον επιβεβαιωθεί πλήρως, δείχνει ότι η Σαουδική Αραβία δεν επιθυμεί να ανοίξει ένα νέο, παρατεταμένο μέτωπο στην Υεμένη, την ώρα που η ευρύτερη περιοχή βρίσκεται ήδη σε κατάσταση πολεμικής έντασης.
Η Σαναά δεν αρκείται στην επιστροφή του 2022
Η απάντηση της πλευράς της Ansar Allah φέρεται να ήταν αρνητική.
Η Σαναά ζητά πλέον πραγματικές και δεσμευτικές εγγυήσεις και όχι απλώς επιστροφή στο προηγούμενο καθεστώς.
Στο επίκεντρο των απαιτήσεων βρίσκονται:
ο τερματισμός του αποκλεισμού,
η καταβολή αποζημιώσεων,
ο τερματισμός της σαουδαραβικής παρέμβασης στις εσωτερικές υποθέσεις της Υεμένης.
Αυτό σημαίνει ότι η διαπραγμάτευση έχει αλλάξει χαρακτήρα.
Το Ριάντ ζητά αποκλιμάκωση.
Η Σαναά επιχειρεί να μετατρέψει τη στρατιωτική πίεση σε πολιτικό και οικονομικό αντάλλαγμα.
Και αυτή ακριβώς η σχέση στρατιωτικής ισχύος και πολιτικής διαπραγμάτευσης αποτελεί το πρώτο κομμάτι του νέου γεωπολιτικού παζλ.
Από την Υεμένη στην Ερυθρά Θάλασσα
Το δεύτερο κομμάτι είναι η Ερυθρά Θάλασσα.
Οι Houthis δεν αποτελούν πλέον απλώς έναν εσωτερικό παράγοντα της Υεμένης.
Η δυνατότητά τους να απειλούν τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα και στο Bab el-Mandeb προσδίδει στην κρίση διεθνείς διαστάσεις.
Μάλιστα, οι τελευταίες επιθέσεις έχουν ήδη προκαλέσει νεκρούς σε εμπορικό πλοίο στην περιοχή του Bab el-Mandeb, ενώ οι Houthis έχουν εντείνει τις επιθέσεις τους σε συνδυασμό με την ευρύτερη περιφερειακή κρίση.
Έτσι, η Υεμένη αποκτά μία πολύ μεγαλύτερη στρατηγική σημασία.
Δεν αφορά μόνο τα σύνορα της Σαουδικής Αραβίας.
Αφορά μία από τις βασικές εμπορικές θαλάσσιες οδούς μεταξύ Ασίας, Μέσης Ανατολής και Ευρώπης.
Και στο Hormuz το Ιράν κρατά το δικό του «κλειδί»
Στο άλλο άκρο της περιφερειακής αλυσίδας βρίσκεται το Hormuz.
Εδώ το Ιράν διαθέτει ένα διαφορετικό αλλά εξίσου ισχυρό εργαλείο πίεσης.
Η Τεχεράνη επιμένει ότι τα Στενά δεν θα ανοίξουν πλήρως χωρίς συμφωνία με τις ΗΠΑ και χωρίς ικανοποίηση των ιρανικών όρων.
Τα δεδομένα της ναυσιπλοΐας αποτυπώνουν το μέγεθος της διαταραχής: στις 11 Αυγούστου καταγράφηκαν μόλις 8 διελεύσεις πλοίων μέσω του Hormuz, έναντι περίπου 130–140 ημερησίως πριν από το κλείσιμο των Στενών.
Την ίδια ώρα, η κίνηση μέσω του Bab el-Mandeb αυξήθηκε, ένδειξη ότι μέρος της ναυτιλίας επιχειρεί να αναδρομολογηθεί.
Εδώ βρίσκεται το δεύτερο μεγάλο πρόβλημα για την Ουάσιγκτον.
Εάν το Hormuz παραμένει κλειστό και ταυτόχρονα η Ερυθρά Θάλασσα παραμένει ασταθής, η παγκόσμια ναυτιλία αντιμετωπίζει πίεση και από τα δύο άκρα της Μέσης Ανατολής.
Το Ιράν μετατρέπει το Hormuz σε διαπραγματευτικό όπλο
Η Τεχεράνη επιχειρεί να μετατρέψει τη γεωγραφία σε πολιτική ισχύ.
Το Hormuz είναι ένα στενό θαλάσσιο πέρασμα, αλλά η σημασία του είναι δυσανάλογα μεγάλη λόγω της θέσης του στην παγκόσμια ενεργειακή αλυσίδα.
Γι' αυτό και η ιρανική θέση είναι πλέον ξεκάθαρη: το άνοιγμα των Στενών δεν αποτελεί μονομερή παραχώρηση, αλλά αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Οι ΗΠΑ από την πλευρά τους πιέζουν για επαναλειτουργία του περάσματος, ενώ ο Donald Trump έχει απαιτήσει ακόμη και αποζημίωση από το Ιράν, γεγονός που περιπλέκει περαιτέρω τις συνομιλίες.
Άρα, ενώ το Ριάντ προσπαθεί να περιορίσει το μέτωπο της Υεμένης, η Τεχεράνη κρατά ανοιχτό ένα πολύ μεγαλύτερο διαπραγματευτικό μέτωπο μέσω του Hormuz.
Η προειδοποίηση Mohammad Farazmand: Η επόμενη σύγκρουση μπορεί να είναι διαφορετική
Σε αυτό ακριβώς το περιβάλλον αποκτά ιδιαίτερη σημασία η ανάλυση του Mohammad Farazmand.
Ο πρώην Ιρανός διπλωμάτης εξετάζει τη νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας της Μέσης Ανατολής μετά τον πόλεμο και θέτει ένα κρίσιμο ερώτημα:
Τι θα συμβεί εάν ο πόλεμος Ιράν–ΗΠΑ επαναληφθεί;
Η απάντηση δεν αφορά μόνο τις δύο χώρες.
Στο νέο περιβάλλον, χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Πακιστάν μπορούν να βρεθούν σε διαφορετικούς βαθμούς εμπλοκής στη νέα περιφερειακή εξίσωση.
Αυτό είναι που καθιστά ιδιαίτερα επικίνδυνη τη σημερινή συγκυρία.
Μία νέα σύγκρουση δεν θα ξεκινούσε απαραίτητα από το σημείο όπου σταμάτησε η προηγούμενη.
Θα μπορούσε να εξελιχθεί σε πολυμέτωπη σύγκρουση, με παράλληλη ενεργοποίηση της Υεμένης, της Ερυθράς Θάλασσας, του Hormuz και άλλων περιφερειακών μετώπων.
Το Ριάντ βρίσκεται μπροστά σε δύσκολη επιλογή
Η Σαουδική Αραβία βρίσκεται έτσι σε μία ιδιαίτερα δύσκολη θέση.
Από τη μία πλευρά, θέλει να διατηρήσει τη στρατηγική της σχέση με τις ΗΠΑ.
Από την άλλη, δεν έχει κανένα συμφέρον να μετατραπεί η επικράτειά της σε βασικό πεδίο αντιπαράθεσης ενός νέου πολέμου Ιράν–ΗΠΑ.
Και γι' αυτό το μυστικό μήνυμα προς τη Σαναά αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Το Ριάντ επιχειρεί να κλείσει ένα μέτωπο πριν ανοίξει ένα μεγαλύτερο.
Η προσέγγιση με τους Houthis θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ασφαλιστική δικλίδα.
Εάν όμως η Σαναά θεωρεί ότι διαθέτει πλέον μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ, τότε το Ριάντ θα χρειαστεί να προσφέρει πολύ περισσότερα από μία απλή επιστροφή στη συμφωνία του 2022.
Η Ουάσιγκτον έχει δύο προβλήματα αντί για ένα
Για τις ΗΠΑ, το πρόβλημα είναι ακόμη μεγαλύτερο.
Η Ουάσιγκτον δεν αντιμετωπίζει πλέον μόνο το Ιράν.
Αντιμετωπίζει ένα δίκτυο αλληλένδετων κρίσεων.
Στο Hormuz, η Τεχεράνη έχει τη δυνατότητα να επηρεάσει τη ναυσιπλοΐα και τις ενεργειακές ροές.
Στην Ερυθρά Θάλασσα, οι Houthis μπορούν να απειλήσουν εμπορικά πλοία.
Στην Υεμένη, το Ριάντ επιχειρεί να αποφύγει μία νέα μεγάλης κλίμακας σύγκρουση.
Και στο διπλωματικό επίπεδο, χώρες όπως το Ομάν και το Πακιστάν επιχειρούν να διατηρήσουν ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας.
Το μεγάλο γεωπολιτικό παζλ της Μέσης Ανατολής
Έτσι, τα τρία μέτωπα αρχίζουν να συγκλίνουν:
Υεμένη – Ερυθρά Θάλασσα – Hormuz
Το Ριάντ αναζητά συμφωνία με τη Σαναά για να περιορίσει το μέτωπο της Υεμένης.
Η Σαναά επιχειρεί να μετατρέψει τη στρατιωτική πίεση σε πολιτικά ανταλλάγματα.
Η Τεχεράνη χρησιμοποιεί το Hormuz ως μοχλό πίεσης απέναντι στην Ουάσιγκτον.
Και η Ουάσιγκτον προσπαθεί να ανακτήσει την πρωτοβουλία χωρίς να οδηγηθεί σε έναν ακόμη μεγαλύτερο περιφερειακό πόλεμο.
Το κρίσιμο πλέον είναι εάν το μυστικό μήνυμα του Ριάντ αποτελεί την απαρχή μιας πραγματικής συμφωνίας στην Υεμένη ή εάν αποτελεί απλώς μία προσωρινή προσπάθεια περιορισμού των απωλειών.
Γιατί εάν τα δύο μέτωπα — Υεμένη και Hormuz — παραμείνουν ταυτόχρονα ενεργά, η κρίση δεν θα αφορά πλέον μόνο το Ιράν, τη Σαουδική Αραβία ή τους Houthis.
Θα αφορά την ίδια την ενεργειακή και εμπορική ασφάλεια ολόκληρης της Μέσης Ανατολής.
Το κρίσιμο σταυροδρόμι
Η Μέση Ανατολή βρίσκεται πλέον μπροστά σε δύο διαφορετικά σενάρια.
Το πρώτο είναι η ελεγχόμενη αποκλιμάκωση: το Ριάντ και η Σαναά καταλήγουν σε συμφωνία, το μέτωπο της Υεμένης περιορίζεται, οι ΗΠΑ και το Ιράν βρίσκουν έναν συμβιβασμό και σταδιακά αποκαθίσταται η ναυσιπλοΐα στο Hormuz.
Το δεύτερο είναι η αλυσιδωτή κλιμάκωση.
Μία νέα επίθεση στο Ιράν μπορεί να ενεργοποιήσει τους συμμάχους της Τεχεράνης. Η Υεμένη μπορεί να ξαναγίνει ενεργό μέτωπο.
Η Ερυθρά Θάλασσα μπορεί να μετατραπεί εκ νέου σε ζώνη υψηλού κινδύνου για τη ναυτιλία. Και το Hormuz μπορεί να παραμείνει κλειστό.
Σε αυτή την περίπτωση, η κρίση παύει να είναι ένας πόλεμος μεταξύ κρατών και μετατρέπεται σε κρίση των παγκόσμιων ενεργειακών και εμπορικών ροών.
Και αυτή είναι ίσως η σημαντικότερη παράμετρος της νέας γεωπολιτικής εξίσωσης:
Το Ριάντ προσπαθεί να κλείσει το μέτωπο της Υεμένης, η Τεχεράνη κρατά το Hormuz ως διαπραγματευτικό όπλο και η Ουάσιγκτον καλείται να αποφασίσει εάν θα επιλέξει τον συμβιβασμό ή τη νέα στρατιωτική κλιμάκωση.
Το ποια από τις δύο επιλογές θα επικρατήσει θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό όχι μόνο το μέλλον του Ιράν, αλλά τη νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας ολόκληρης της Μέσης Ανατολής.
www.bankingnews.gr
Υεμένη, Ερυθρά Θάλασσα και Στενά του Hormuz διαμορφώνουν πλέον ένα ενιαίο γεωπολιτικό παζλ, στο οποίο κάθε κίνηση μιας χώρας επηρεάζει άμεσα τις υπόλοιπες.
Στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον όχι μόνο η αντιπαράθεση Ιράν–ΗΠΑ, αλλά και η προσπάθεια της Σαουδικής Αραβίας να περιορίσει το μέτωπο της Υεμένης, ενώ η Τεχεράνη χρησιμοποιεί το Hormuz ως βασικό διαπραγματευτικό όπλο.
Την ίδια στιγμή, ο πρώην επικεφαλής του γραφείου για τον Περσικό Κόλπο στο υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν, Mohammad Farazmand, προειδοποιεί ότι μετά τον πόλεμο διαμορφώνεται μία νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας στη Μέση Ανατολή, με το Ιράν και το Ισραήλ να βρίσκονται στον πυρήνα της νέας αντιπαράθεσης.
Μυστικό μήνυμα του Ριάντ στη Σαναά: «Να τελειώσει ο πόλεμος»
Η πλέον ενδιαφέρουσα εξέλιξη έρχεται από την Υεμένη.
Σύμφωνα με πληροφορίες του ιρανικού πρακτορείου Tasnim, η Σαουδική Αραβία φέρεται να απέστειλε μυστικό μήνυμα στην αντιπροσωπεία της Υεμένης στο Μουσκάτ, ζητώντας τον τερματισμό της σύγκρουσης και επιστροφή στη συμφωνία Ριάντ–Σαναά του 2022.
Η πληροφορία έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το Ριάντ βρίσκεται αντιμέτωπο με την αναζωπύρωση του μετώπου με τους Houthis, ενώ η προηγούμενη σχετική εκεχειρία είχε περιορίσει σημαντικά τις άμεσες συγκρούσεις.
Οι επαφές Σαουδικής Αραβίας–Houthis μέσω Ομάν είχαν ήδη ενταθεί πριν από τη νέα κλιμάκωση, με το Ριάντ να επιδιώκει διπλωματική λύση, διατηρώντας ταυτόχρονα στρατιωτικές επιλογές ως εναλλακτική.
Το μήνυμα του Ριάντ, εφόσον επιβεβαιωθεί πλήρως, δείχνει ότι η Σαουδική Αραβία δεν επιθυμεί να ανοίξει ένα νέο, παρατεταμένο μέτωπο στην Υεμένη, την ώρα που η ευρύτερη περιοχή βρίσκεται ήδη σε κατάσταση πολεμικής έντασης.
Η Σαναά δεν αρκείται στην επιστροφή του 2022
Η απάντηση της πλευράς της Ansar Allah φέρεται να ήταν αρνητική.
Η Σαναά ζητά πλέον πραγματικές και δεσμευτικές εγγυήσεις και όχι απλώς επιστροφή στο προηγούμενο καθεστώς.
Στο επίκεντρο των απαιτήσεων βρίσκονται:
ο τερματισμός του αποκλεισμού,
η καταβολή αποζημιώσεων,
ο τερματισμός της σαουδαραβικής παρέμβασης στις εσωτερικές υποθέσεις της Υεμένης.
Αυτό σημαίνει ότι η διαπραγμάτευση έχει αλλάξει χαρακτήρα.
Το Ριάντ ζητά αποκλιμάκωση.
Η Σαναά επιχειρεί να μετατρέψει τη στρατιωτική πίεση σε πολιτικό και οικονομικό αντάλλαγμα.
Και αυτή ακριβώς η σχέση στρατιωτικής ισχύος και πολιτικής διαπραγμάτευσης αποτελεί το πρώτο κομμάτι του νέου γεωπολιτικού παζλ.
Από την Υεμένη στην Ερυθρά Θάλασσα
Το δεύτερο κομμάτι είναι η Ερυθρά Θάλασσα.
Οι Houthis δεν αποτελούν πλέον απλώς έναν εσωτερικό παράγοντα της Υεμένης.
Η δυνατότητά τους να απειλούν τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα και στο Bab el-Mandeb προσδίδει στην κρίση διεθνείς διαστάσεις.
Μάλιστα, οι τελευταίες επιθέσεις έχουν ήδη προκαλέσει νεκρούς σε εμπορικό πλοίο στην περιοχή του Bab el-Mandeb, ενώ οι Houthis έχουν εντείνει τις επιθέσεις τους σε συνδυασμό με την ευρύτερη περιφερειακή κρίση.
Έτσι, η Υεμένη αποκτά μία πολύ μεγαλύτερη στρατηγική σημασία.
Δεν αφορά μόνο τα σύνορα της Σαουδικής Αραβίας.
Αφορά μία από τις βασικές εμπορικές θαλάσσιες οδούς μεταξύ Ασίας, Μέσης Ανατολής και Ευρώπης.
Και στο Hormuz το Ιράν κρατά το δικό του «κλειδί»
Στο άλλο άκρο της περιφερειακής αλυσίδας βρίσκεται το Hormuz.
Εδώ το Ιράν διαθέτει ένα διαφορετικό αλλά εξίσου ισχυρό εργαλείο πίεσης.
Η Τεχεράνη επιμένει ότι τα Στενά δεν θα ανοίξουν πλήρως χωρίς συμφωνία με τις ΗΠΑ και χωρίς ικανοποίηση των ιρανικών όρων.
Τα δεδομένα της ναυσιπλοΐας αποτυπώνουν το μέγεθος της διαταραχής: στις 11 Αυγούστου καταγράφηκαν μόλις 8 διελεύσεις πλοίων μέσω του Hormuz, έναντι περίπου 130–140 ημερησίως πριν από το κλείσιμο των Στενών.
Την ίδια ώρα, η κίνηση μέσω του Bab el-Mandeb αυξήθηκε, ένδειξη ότι μέρος της ναυτιλίας επιχειρεί να αναδρομολογηθεί.
Εδώ βρίσκεται το δεύτερο μεγάλο πρόβλημα για την Ουάσιγκτον.
Εάν το Hormuz παραμένει κλειστό και ταυτόχρονα η Ερυθρά Θάλασσα παραμένει ασταθής, η παγκόσμια ναυτιλία αντιμετωπίζει πίεση και από τα δύο άκρα της Μέσης Ανατολής.
Το Ιράν μετατρέπει το Hormuz σε διαπραγματευτικό όπλο
Η Τεχεράνη επιχειρεί να μετατρέψει τη γεωγραφία σε πολιτική ισχύ.
Το Hormuz είναι ένα στενό θαλάσσιο πέρασμα, αλλά η σημασία του είναι δυσανάλογα μεγάλη λόγω της θέσης του στην παγκόσμια ενεργειακή αλυσίδα.
Γι' αυτό και η ιρανική θέση είναι πλέον ξεκάθαρη: το άνοιγμα των Στενών δεν αποτελεί μονομερή παραχώρηση, αλλά αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Οι ΗΠΑ από την πλευρά τους πιέζουν για επαναλειτουργία του περάσματος, ενώ ο Donald Trump έχει απαιτήσει ακόμη και αποζημίωση από το Ιράν, γεγονός που περιπλέκει περαιτέρω τις συνομιλίες.
Άρα, ενώ το Ριάντ προσπαθεί να περιορίσει το μέτωπο της Υεμένης, η Τεχεράνη κρατά ανοιχτό ένα πολύ μεγαλύτερο διαπραγματευτικό μέτωπο μέσω του Hormuz.
Η προειδοποίηση Mohammad Farazmand: Η επόμενη σύγκρουση μπορεί να είναι διαφορετική
Σε αυτό ακριβώς το περιβάλλον αποκτά ιδιαίτερη σημασία η ανάλυση του Mohammad Farazmand.
Ο πρώην Ιρανός διπλωμάτης εξετάζει τη νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας της Μέσης Ανατολής μετά τον πόλεμο και θέτει ένα κρίσιμο ερώτημα:
Τι θα συμβεί εάν ο πόλεμος Ιράν–ΗΠΑ επαναληφθεί;
Η απάντηση δεν αφορά μόνο τις δύο χώρες.
Στο νέο περιβάλλον, χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Πακιστάν μπορούν να βρεθούν σε διαφορετικούς βαθμούς εμπλοκής στη νέα περιφερειακή εξίσωση.
Αυτό είναι που καθιστά ιδιαίτερα επικίνδυνη τη σημερινή συγκυρία.
Μία νέα σύγκρουση δεν θα ξεκινούσε απαραίτητα από το σημείο όπου σταμάτησε η προηγούμενη.
Θα μπορούσε να εξελιχθεί σε πολυμέτωπη σύγκρουση, με παράλληλη ενεργοποίηση της Υεμένης, της Ερυθράς Θάλασσας, του Hormuz και άλλων περιφερειακών μετώπων.
Το Ριάντ βρίσκεται μπροστά σε δύσκολη επιλογή
Η Σαουδική Αραβία βρίσκεται έτσι σε μία ιδιαίτερα δύσκολη θέση.
Από τη μία πλευρά, θέλει να διατηρήσει τη στρατηγική της σχέση με τις ΗΠΑ.
Από την άλλη, δεν έχει κανένα συμφέρον να μετατραπεί η επικράτειά της σε βασικό πεδίο αντιπαράθεσης ενός νέου πολέμου Ιράν–ΗΠΑ.
Και γι' αυτό το μυστικό μήνυμα προς τη Σαναά αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Το Ριάντ επιχειρεί να κλείσει ένα μέτωπο πριν ανοίξει ένα μεγαλύτερο.
Η προσέγγιση με τους Houthis θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ασφαλιστική δικλίδα.
Εάν όμως η Σαναά θεωρεί ότι διαθέτει πλέον μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ, τότε το Ριάντ θα χρειαστεί να προσφέρει πολύ περισσότερα από μία απλή επιστροφή στη συμφωνία του 2022.
Η Ουάσιγκτον έχει δύο προβλήματα αντί για ένα
Για τις ΗΠΑ, το πρόβλημα είναι ακόμη μεγαλύτερο.
Η Ουάσιγκτον δεν αντιμετωπίζει πλέον μόνο το Ιράν.
Αντιμετωπίζει ένα δίκτυο αλληλένδετων κρίσεων.
Στο Hormuz, η Τεχεράνη έχει τη δυνατότητα να επηρεάσει τη ναυσιπλοΐα και τις ενεργειακές ροές.
Στην Ερυθρά Θάλασσα, οι Houthis μπορούν να απειλήσουν εμπορικά πλοία.
Στην Υεμένη, το Ριάντ επιχειρεί να αποφύγει μία νέα μεγάλης κλίμακας σύγκρουση.
Και στο διπλωματικό επίπεδο, χώρες όπως το Ομάν και το Πακιστάν επιχειρούν να διατηρήσουν ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας.
Το μεγάλο γεωπολιτικό παζλ της Μέσης Ανατολής
Έτσι, τα τρία μέτωπα αρχίζουν να συγκλίνουν:
Υεμένη – Ερυθρά Θάλασσα – Hormuz
Το Ριάντ αναζητά συμφωνία με τη Σαναά για να περιορίσει το μέτωπο της Υεμένης.
Η Σαναά επιχειρεί να μετατρέψει τη στρατιωτική πίεση σε πολιτικά ανταλλάγματα.
Η Τεχεράνη χρησιμοποιεί το Hormuz ως μοχλό πίεσης απέναντι στην Ουάσιγκτον.
Και η Ουάσιγκτον προσπαθεί να ανακτήσει την πρωτοβουλία χωρίς να οδηγηθεί σε έναν ακόμη μεγαλύτερο περιφερειακό πόλεμο.
Το κρίσιμο πλέον είναι εάν το μυστικό μήνυμα του Ριάντ αποτελεί την απαρχή μιας πραγματικής συμφωνίας στην Υεμένη ή εάν αποτελεί απλώς μία προσωρινή προσπάθεια περιορισμού των απωλειών.
Γιατί εάν τα δύο μέτωπα — Υεμένη και Hormuz — παραμείνουν ταυτόχρονα ενεργά, η κρίση δεν θα αφορά πλέον μόνο το Ιράν, τη Σαουδική Αραβία ή τους Houthis.
Θα αφορά την ίδια την ενεργειακή και εμπορική ασφάλεια ολόκληρης της Μέσης Ανατολής.
Το κρίσιμο σταυροδρόμι
Η Μέση Ανατολή βρίσκεται πλέον μπροστά σε δύο διαφορετικά σενάρια.
Το πρώτο είναι η ελεγχόμενη αποκλιμάκωση: το Ριάντ και η Σαναά καταλήγουν σε συμφωνία, το μέτωπο της Υεμένης περιορίζεται, οι ΗΠΑ και το Ιράν βρίσκουν έναν συμβιβασμό και σταδιακά αποκαθίσταται η ναυσιπλοΐα στο Hormuz.
Το δεύτερο είναι η αλυσιδωτή κλιμάκωση.
Μία νέα επίθεση στο Ιράν μπορεί να ενεργοποιήσει τους συμμάχους της Τεχεράνης. Η Υεμένη μπορεί να ξαναγίνει ενεργό μέτωπο.
Η Ερυθρά Θάλασσα μπορεί να μετατραπεί εκ νέου σε ζώνη υψηλού κινδύνου για τη ναυτιλία. Και το Hormuz μπορεί να παραμείνει κλειστό.
Σε αυτή την περίπτωση, η κρίση παύει να είναι ένας πόλεμος μεταξύ κρατών και μετατρέπεται σε κρίση των παγκόσμιων ενεργειακών και εμπορικών ροών.
Και αυτή είναι ίσως η σημαντικότερη παράμετρος της νέας γεωπολιτικής εξίσωσης:
Το Ριάντ προσπαθεί να κλείσει το μέτωπο της Υεμένης, η Τεχεράνη κρατά το Hormuz ως διαπραγματευτικό όπλο και η Ουάσιγκτον καλείται να αποφασίσει εάν θα επιλέξει τον συμβιβασμό ή τη νέα στρατιωτική κλιμάκωση.
Το ποια από τις δύο επιλογές θα επικρατήσει θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό όχι μόνο το μέλλον του Ιράν, αλλά τη νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας ολόκληρης της Μέσης Ανατολής.
www.bankingnews.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου