Ποιός κερδίζει;

 Γράφει ο Μανώλης Σκούληκας

Ενώ οι προοπτικές για την υπογραφή της εκεχειρίας-έστω και εξ αποστάσεως- φαντάζουν έτι περαιτέρω πελιδνές υπό το πρίσμα των συνεχιζόμενων εχθροπραξιών, το Ιράν απολαμβάνει τη σαδιστική του εκδίκηση, προκαλώντας όμως επικίνδυνα όχι μόνο μια αλλά δύο πυρηνικές δυνάμεις.

Το μνημόνιο αποτυπώνει μάλλον ρεαλιστικά την παρούσα κατάσταση καθώς κάθε εμπλεκόμενος προσπαθεί να επιτύχει καίριους μη αλληλοεπικαλυπτόμενους στρατηγικούς στόχους μέσα από τη διαπραγμάτευση άμεσα αλληλοεπικαλυπτόμενων τακτικών διακυβευμάτων. Προς χάριν της αποχής από σκωπτικές κριτικές, ας επικεντρωθούμε στις επιμέρους επιτεύξεις των συμμετεχόντων:

Το Ιράν καταφέρνει:

• Να αναγνωριστεί ως κυρίαρχο κράτος από τις ΗΠΑ και οι τρομοκρατικές του δραστηριότητες να κανονικοποιηθούν μαζί με τον πυραυλικό και αντιπυραυλικό του επανεξοπλισμό. Πιθανότατα να διατηρήσει το πρόγραμμα εμπλουτισμού πυρηνικού υλικού, λόγω της μειωμένης εποπτείας, και σύντομα να απολαύσει μιας θέσεως στην κονίστρα των πυρηνικών δυνάμεων παρά τις διαβεβαιώσεις του προς το αντίθετο.
• Να αποσπάσει τεράστια ποσά που θα χρησιμοποιηθούν για τον επανεξοπλισμό και την αναδόμησή του, αναζωογονώντας την ασθμαίνουσα οικονομία του.
• Να παρουσιάσει το αφήγημα της νίκης στον πληθυσμό του και να συσπειρωθεί γύρω από το καθεστώς των μουλάδων, εδραιώνοντας τη νέα ιεραρχία που προέκυψε μετά τον αποκεφαλισμό της παλαιάς. Οι μειονότητες θα αποθαρρυνθούν και ο πληθυσμός θα ανακουφιστεί μετά την εκ νέου εισροή αγαθών στην αγορά.
• Να γίνει ο αδιαμφισβήτητος τοπικός ηγεμόνας στην περιοχή, εντάσσοντας τις πετρομοναρχίες του Κόλπου στη σφαίρα επιρροής του, υπό την απειλή συνεχιζόμενων βομβαρδισμών και διακοπής της ροής των υδρογονανθράκων της περιοχής.
• Να γίνει ο ελεγκτής, αν όχι ο εκβιαστής, των Στενών του Ορμούζ, κερδίζοντας τεράστιες χρηματικές απολαβές και επιρροή στη ροή των υδρογονανθράκων του Κόλπου. Ας μην ξεχνάμε ότι ο έλεγχός της περιοχής δεν γίνεται μόνο με τη ναρκοθέτηση των στενών αλλά και με την ικανότητα να πλήττεται πυραυλικά και οποιοδήποτε μέρος της Αραβικής Χερσονήσου.
• Να αποξενώσει τις ΗΠΑ από το Ισραήλ, το οποίο με την αδιάλλακτη στάση του εξανάγκασε τους δύο ομόλογους ηγέτες να ανακαλύψουν τα όρια των αντοχών της συμμαχίας τους, ενώ η τοποθέτηση του Λιβάνου ως πρώτου από τους όρους της εκεχειρίας από το Ιράν, μεταθέτει το πολιτικό κόστος στο Ισραήλ.

Η Κίνα καταφέρνει:

• Να απομειώσει σημαντικά το αντιπυραυλικό οπλοστάσιο των ΗΠΑ, με μεσοπρόθεσμο ορίζοντα αναπλήρωσης. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τη στρατηγική της θέση στην Άπω Ανατολή.
• Να υποβάλλει τις ΗΠΑ, και τον Τραμπ προσωπικά, σε ένα αλγεινό πολιτικό κόστος με μια αναξιοπρεπή αποχώρησή τους από την περιοχή, ταπεινωμένες από μια κατώτερή τους γαιοστρατηγικά δύναμη.
• Να αυξήσει το αποτύπωμά της στην ευρύτερη Μέση ανατολή και ειδικά στον Κόλπο, μέσα από το πληρεξούσιό της Ιράν, χωρίς μάλιστα να «λερώσει» η ίδια τα χέρια της.
• Να θέσει υπό την επιρροή της τη ροή των υδρογονανθράκων του Κόλπου, πιθανότατα μεγαλώνοντας το ποσοστό των εισαγωγών της από την περιοχή, μια πολύ ευοίωνη προοπτική για αυτήν στα πλαίσια της κούρσας για την Τεχνητή Νοημοσύνη και τη βιομηχανική παραγωγή της.
• Να σταματήσει τις προοπτικές του IMEC (India-Middle East Corridor) λόγω της αστάθειας της περιοχής.

Το Ισραήλ καταφέρνει:

• Να απεμπλακεί από το «χαλινάρι» των ΗΠΑ και να συνεχίσει τις πολιτικές του εναντίον του Ιράν ανενόχλητο μέχρις εσχάτων.
• Να ανοίξει τις προοπτικές συμμαχιών εναντίον του Άξονα του Κακού/Αντίστασης όπως με κάποιες από τις πετρομοναρχίες ή και την Ινδία που αντιλαμβάνονται τα κρατικά και οικονομικά τους συμφέροντα ως αντικείμενα αυτών των ισλαμοφασιστικών κρατών της περιοχής.
• Να απομειώσει βραχυπρόθεσμα την επιρροή και ισχύ των πληρεξουσίων τρομοκρατών του Ιράν στην περιοχή, καταλαμβάνοντας ουδέτερες ζώνες και μειώνοντας τις στρατιωτικές τους δυνάμεις
• Να απομειώσει τις πυραυλικές και αντι-αεροπορικές δυνάμεις του Ιράν.
• Να καταστείλει βραχυπρόθεσμα το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Οι ΗΠΑ καταφερνουν:

• Να απομειώσουν στρατιωτικά το Ιράν, ελαττώνοντας την ισχύ του στην περιοχή έστω και μερικώς.
• Να απεξαρτηθούν από την επιρροή του αμερικανο-ισραηλινού λόμπι στη Ουάσιγκτων ώστε να μην είναι πλέον υποχρεωμένοι να σπαταλούν δυνάμεις σε μέτωπα τα οποία, αν και σημαντικότατα, είναι δευτερεύοντα στον ευρύτερο γαιοστρατηγικό σχεδιασμό των ΗΠΑ ενόψει της διαμάχης τους με την Κίνα.
• Να απεμπλακούν από έναν αδιέξοδο και επίπονο πόλεμο ώστε να είναι διαθέσιμες για την εμπλοκή τους στο πρώτιστο μέτωπο της παρούσας παγκόσμιας διαμάχης: την Άπω ανατολή και δή, την Ταϊβάν.

Η σωβούσα παγκόσμια διαμάχη της εποχής μας θα μπορούσε να ονομαστεί ο «Πόλεμος των Δρόμων», καθώς οι εμπορικοί δρόμοι και ο έλεγχός τους είναι το διακύβευμα της οικονομικής αντιπαράθεσης των δύο μεγάλων οικονομικών δυνάμεων της εποχής μας. Την παρτίδα άνοιξε η Δύση κόβοντας το Δρόμο του Μεταξιού με τον πόλεμο στην Ουκρανία. Κατόπιν ακολούθησε η Κίνα κόβοντας τον IMEC με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Όμως η διακοπή των εμπορικών δρόμων δεν απαιτεί απόλυτη στρατιωτική κατίσχυση στην περιοχή αλλά απλή ανθεκτικότητα στα αντίπαλα πλήγματα ώστε να συνεχίζει η απειλή της διέλευσης. Υπό αυτό τοι πρίσμα, η Μέση Ανατολή δεν φαίνεται να ανοίγει στο διεθνές εμπόριο καθώς οι τοπικοί δρώντες είναι αρκετά εξτρεμιστικοί ώστε να υποστηρίξουν ένα συνεχιζόμενο πόλεμο αποδεχόμενοι τα επακόλουθα πλήγματα. Δεν θα μπορούσαμε όμως να πούμε το ίδιο για τους Ευρωπαίους που χάνουν όλο και περισσότερο τη διάθεσή τους για πόλεμο, ανοίγοντας την προοπτική επανεκκίνησης του Δρόμου του Μεταξιού μέσω Ρωσίας.

Η επερχόμενη ειρήνευση στην Ουκρανία, και το βάλτωμα του πολέμου με το Ιράν και τους πληρεξουσίους του στη Μέση ανατολή, ανοίξει καινούριους ορίζοντες στη διαμετακομιστική εμπορική και ενεργειακή ροή, μεταξύ των οποίων είναι οι θαλάσσιοι δρόμοι και το πέρασμα από την Τουρκία, η οποία προσεχώς θα πρέπει να επιλέξει αν δεν επιθυμεί να γίνει στόχος και των δύο αντιμαχομένων πλευρών.

https://geopolitico.gr/