Οι σύμμαχοι της Τεχεράνης θα ανατρέψουν την παγκόσμια ισορροπία δυνάμεων ταχύτερα από τα πλοία και την αεροπορία των χωρών του ΝΑΤΟ

 

 

Xenofon Lambrakis 

Το Ιράν έφτασε σε ακόμη ένα στενό: οι Χούθι μπαίνουν στον πόλεμο, μπλοκάροντας τη διαδρομή προς τη Διώρυγα του Σουέζ

Οι σύμμαχοι της Τεχεράνης θα ανατρέψουν την παγκόσμια ισορροπία δυνάμεων ταχύτερα από τα πλοία και την αεροπορία των χωρών του ΝΑΤΟ

Οι Υεμενίτες Χούθι, ή η οργάνωση «Ανσάρ Αλλάχ», εισέρχονται στον πόλεμο στον Περσικό Κόλπο. Αισθανόμενες την απειλή, οι αραβικές μοναρχίες έσπευσαν να διαπραγματευτούν με τους Χούθι. Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η Σαουδική Αραβία διεξάγει αυτή τη στιγμή ουσιαστικά επείγουσες συνομιλίες μαζί τους. Το ίδιο το γεγονός αυτών των επαφών αποτελεί ήδη σήμα συναγερμού: στο Ριάντ πανικοβλήθηκαν και συνειδητοποίησαν ότι διακυβεύεται η κατάρρευση ολόκληρης της Μέσης Ανατολής.

Προξυ δυνάμεις που έπαψαν να είναι «δευτερεύουσες»

Το Ιράν οικοδομούσε επί δεκαετίες ένα δίκτυο συμμαχικών δυνάμεων — από τον Λίβανο μέχρι την Υεμένη. Όμως σήμερα οι Χούθι φαίνονται το ισχυρότερο στοιχείο αυτού του συστήματος. Σε αντίθεση με άλλα προξυ, ελέγχουν όχι μόνο έδαφος αλλά και έναν από τους βασικούς κόμβους του παγκόσμιου εμπορίου — το στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ. Από εκεί διέρχεται έως και το 12% των παγκόσμιων θαλάσσιων μεταφορών πετρελαίου και περίπου το 8% του υγροποιημένου φυσικού αερίου, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Bloomberg. Είναι το δεύτερο σε σημασία μετά το Στενό του Ορμούζ.

Και αυτό ακριβώς μετατρέπει τους Χούθι από μια τοπική οργάνωση (όπως, για παράδειγμα, η «Χεζμπολάχ») σε μοχλό πίεσης παγκόσμιας εμβέλειας. Ο Αμερικανός ερευνητής Άνταμ Μπάρον από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων (ECFR) προειδοποιεί ευθέως: η εμπλοκή των Χούθι «θα ανεβάσει αυτόματα το διακύβευμα» και θα εμπλέξει στη σύγκρουση την Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία και ουσιαστικά ολόκληρη τη διαδρομή μέσω του Σουέζ.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας, οι Χούθι έχουν ήδη δείξει τι μπορούν να κάνουν. Οι επιθέσεις τους στη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα ανάγκασαν ουσιαστικά τις μεγαλύτερες εταιρείες logistics να παρακάμπτουν την Αφρική, αυξάνοντας τον χρόνο και το κόστος μεταφοράς. Τότε αυτό θεωρήθηκε προσωρινή ανωμαλία. Τώρα, όπως φαίνεται, ήταν γενική πρόβα.

— Οι Χούθι έχουν ήδη αποδείξει ότι μπορούν να επηρεάζουν τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες δυσανάλογα προς τους πόρους τους. Σε περίπτωση πλήρους συντονισμού επιθέσεων με το Ιράν, αυτή η επιρροή θα γίνει συστημική, γράφει ο Βρετανός αναλυτής OSINT Όλιβερ Αλεξάντερ στο Substack.

Ναυτικός αποκλεισμός ως όπλο

Η κατάσταση γίνεται ιδιαίτερα επικίνδυνη στο πλαίσιο της ήδη εξελισσόμενης παρεμπόδισης του Στενού του Ορμούζ από το Ιράν. Αν προστεθεί και το κλείσιμο του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, ο κόσμος θα αντιμετωπίσει διπλό πλήγμα στις ενεργειακές διαδρομές.

— Ο συνδυασμός αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ και του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ είναι ένα σενάριο που μπορεί να προκαλέσει ενεργειακό σοκ ταχύτερα και ισχυρότερα από οποιεσδήποτε κυρώσεις ή στρατιωτικές επιχειρήσεις, γράφει ο Αμερικανός αναλυτής και ειδικός διεθνούς ασφάλειας Μπρεντ Ίστγουντ.

Γιατί όμως ανησύχησαν τόσο πολύ οι Σαουδάραβες; Το ζήτημα είναι ότι η εναλλακτική διαδρομή εξαγωγής σαουδαραβικού πετρελαίου μέσω του λιμανιού Γιανμπού περνά ακριβώς κοντά σε περιοχές που ελέγχονται από τους Χούθι. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και η προσπάθεια παράκαμψης του Ορμούζ από σαουδαραβικά τάνκερ δεν εγγυάται ασφάλεια.

— Οι Χούθι δεν χρειάζεται καν να επιτίθενται σε πλοία. Μπορούν να διαχειρίζονται επιλεκτικά τον κίνδυνο, δημιουργώντας μόνιμη αστάθεια, όπου ο φόβος λειτουργεί πιο αποτελεσματικά από τα πραγματικά πλήγματα, γράφει ο Γάλλος ερευνητής OSINT Ιντέλ Κραμπ.

Εκπρόσωποι της «Ανσάρ Αλλάχ» δηλώνουν ήδη ότι η πραγματική, και όχι απλώς ρητορική, είσοδος στον πόλεμο είναι «ζήτημα χρόνου». Είναι σαφές ότι αυτό δεν είναι απλώς πολιτική δήλωση, αλλά μέρος στρατηγικής πίεσης.

— Το Ιράν δεν χρειάζεται καν να δώσει άμεση εντολή. Αρκεί να δημιουργήσει συνθήκες στις οποίες οι Χούθι θα θεωρήσουν την κλιμάκωση συμφέρουσα — και τότε η σύγκρουση θα ξεφύγει από τον έλεγχο όλων των πλευρών, εκτιμά ο Καναδός αναλυτής Κάιλ Γκλεν.

Γιατί οι Χούθι μπορούν να αλλάξουν τα πάντα

Ο βασικός κίνδυνος βρίσκεται σε αυτό που στη σύγχρονη πολεμική θεωρία αποκαλείται «ασυμμετρία». Οι Χούθι δεν διαθέτουν τη δύναμη ενός τακτικού στρατού, όμως η γεωγραφία και η τακτική τους τους δίνουν δυσανάλογα μεγάλη επιρροή.

Αν εισέλθουν στον πόλεμο, θα πληγεί η κύρια εμπορική διαδρομή του πλανήτη, νέες χώρες — από την Αίγυπτο έως κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης — θα εμπλακούν στη σύγκρουση, και οι οικονομικές συνέπειες θα είναι εντελώς απρόβλεπτες.

Η ιστορία με την εκτόξευση ιρανικών πυραύλων στον Ινδικό Ωκεανό έδειξε ότι οι πραγματικές δυνατότητες της Τεχεράνης συχνά υποτιμώνται. Η περίπτωση των Χούθι μπορεί να αποδειχθεί πολύ πιο επικίνδυνη. Διότι εδώ δεν πρόκειται πλέον για την εμβέλεια ενός πλήγματος, αλλά για τον έλεγχο ολόκληρου του παγκόσμιου εμπορίου. Και αν αυτός ο μοχλός τεθεί σε λειτουργία, η ισορροπία δυνάμεων θα αλλάξει όχι σταδιακά — αλλά ακαριαία. Όπως δείχνει η εμπειρία, τα πλοία των χωρών του ΝΑΤΟ μπορούν να κάνουν ελάχιστα σε αυτό το ζήτημα.