Η εκπομπή “Geopolitics” στην τηλεόραση της Ναυτεμπορικής, με τον Σάββα Καλεντερίδη, επέστρεψε σε ένα πεδίο όπου η Τουρκία παίζει συστηματικά «στα όρια»: όχι μόνο με πλοία και αεροσκάφη, αλλά με χαρτιά, κείμενα, οργανισμούς και διαδικασίες. Καλεσμένος ο Ταξίαρχος (Ι) ε.α. Γεώργιος Ανεψιός, διδάκτωρ διεθνούς δικαίου και επί χρόνια διδάσκων σε Σχολές των Ενόπλων Δυνάμεων και πανεπιστήμια, με εμπειρία στη στρατιωτική διπλωματία, έβαλε το θέμα στη σωστή του βάση: τι είναι λειτουργική αρμοδιότητα, τι είναι κυριαρχία, και πώς η Άγκυρα προσπαθεί να μετατρέψει το πρώτο σε “αμφισβήτηση” του δεύτερου.
«Υβριδικές επιθέσεις» πριν την Άγκυρα – και το μήνυμα Φιντάν
Στην εισαγωγική ανασκόπηση, ο Σ. Καλεντερίδης περιέγραψε ένα μοτίβο πίεσης πριν από την επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού στην Άγκυρα:
- τη γνωστή “γραμμή” του 25ου μεσημβρινού που επιχειρεί να “κόψει” το Αιγαίο,
- και τη δημόσια τοποθέτηση του Χακάν Φιντάν, την οποία χαρακτήρισε βαριά πολιτικοδιπλωματική πρόκληση, καθώς έδωσε “διαχωρισμό” εντός Ελλάδας (οι “συνεργάσιμοι” και ο “μη συνεργάσιμος”). Το υπονοούμενο ήταν σαφές: εσωτερική πίεση μέσω εξωτερικής παρέμβασης.
Η μεγάλη εικόνα: η Τουρκία δεν «καίγεται» τώρα για Ελλάδα-Κύπρο, αλλά θέλει κέρδη στην ΕΕ
Στο ίδιο πλαίσιο, τέθηκε και η εκτίμηση ότι η Άγκυρα έχει αυτή την περίοδο προτεραιότητες (Γάζα, Ιράν, Συρία, Ιράκ), άρα δεν επιδιώκει «ανοιχτό μέτωπο» με την Ελλάδα. Όμως υπάρχει δεύτερος στόχος: να “λειαίνει” την εικόνα της ώστε η Αθήνα να μην αποτελέσει εμπόδιο σε ευρωπαϊκές επιδιώξεις της Τουρκίας (τελωνειακή ένωση, “made in Turk” ως “made in Europe”, γενικότερη αποκατάσταση σχέσεων).
Ανεψιός: το FIR δεν είναι κυριαρχία – είναι λειτουργική αρμοδιότητα, αλλά έχει τεράστια σημασία
Ο Γ. Ανεψιός έκανε την κρίσιμη διάκριση: οι περιοχές FIR και οι αρμοδιότητες ελέγχου/διαχείρισης πτήσεων συγκροτούνται για ασφάλεια αερομεταφορών και δεν ταυτίζονται αυτόματα με κυριαρχία. Είναι, όπως ειπώθηκε, ένα είδος «ΚΟΚ του αέρα».
Ωστόσο, τόνισε πως ειδικά στο Αιγαίο η Τουρκία προσπαθεί επί δεκαετίες να “εργαλειοποιήσει” αυτό το καθεστώς για να παράγει πολιτικό αποτέλεσμα.
Γιατί η Τουρκία «μετάνιωσε»: η γραμμή FIR ακουμπά τα όρια επικράτειας
Ένα από τα πιο αιχμηρά σημεία της συζήτησης ήταν η επισήμανση ότι η πολυμερής οριοθέτηση (δεκαετία ’50, ολοκλήρωση 1958 με υπογραφές) αποτυπώνει στην πράξη μια γραμμή που «διαβάζεται» ως όριο προς δυσμάς για την τουρκική επικράτεια στο Αιγαίο. Από εκεί, ξεκίνησε το σταθερό τουρκικό σπρώξιμο μετά το 1974: αμφισβήτηση στην πράξη, με πτήσεις και μεθοδεύσεις, όχι επειδή είναι “νομικά” ισχυρή, αλλά επειδή επιδιώκει να επιβάλλει συνήθεια και εικόνα.
«Παράβαση» vs «παραβίαση»: η ουσία για τον κόσμο
Για να μην χάνεται ο κόσμος στους όρους, έγινε καθαρό:
- Παράβαση: παράβαση κανόνων εναέριας κυκλοφορίας (π.χ. χωρίς σχέδιο πτήσης).
- Παραβίαση: είσοδος στον εθνικό εναέριο χώρο.
Και από εκεί εξηγούνται τα επιχειρησιακά: αναγνώριση έναντι αναχαίτισης.
Η NOTAM 714 (1974): το “κόψιμο” του Αιγαίου στη μέση και το μάθημα αποφασιστικότητας
Κορυφαίο σημείο: η αναφορά στην τουρκική NOTAM 714 το 1974, με την οποία επιχειρήθηκε να επιβληθεί μια κόκκινη γραμμή που ουσιαστικά «διχοτομεί» το Αιγαίο, ζητώντας από την αεροναυτιλία να αναφέρεται στην Τουρκία ανατολικά της γραμμής. Η ελληνική αντίδραση, όπως εξηγήθηκε, ενεργοποίησε ισχυρά πρακτικά αντίμετρα (με κόστος και για την αεροπορική βιομηχανία), τα οποία τελικά οδήγησαν σε απόσυρση της τουρκικής κίνησης.
Το συμπέρασμα που βγήκε χωρίς περιστροφές: όταν κρατάς γραμμή, ο άλλος αναγκάζεται να κάνει πίσω. Όταν “στρογγυλεύεις”, του δίνεις χώρο να το πουλήσει ως κανονικότητα.
Ανεψιός: «εικόνα και αξιοπιστία» – οι συμμαχίες δεν είναι βιτρίνα
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στην έννοια της αξιοπιστίας: δεν αρκεί να υπογράφεις συμφωνίες· πρέπει να τηρείς και το πνεύμα τους. Αλλιώς, η αποτροπή σου αδειάζει. Ειπώθηκε μάλιστα καθαρά ότι οι φωτογραφίες “καλού κλίματος” και οι φιλοφρονήσεις, όταν απέναντι έχεις αναθεωρητή, μπορεί να γίνουν δώρο στον αντίπαλο.
“Action plan” για drones: η επόμενη μεγάλη συζήτηση
Στο κλείσιμο, έγινε γέφυρα για επόμενη εκπομπή: ευρωπαϊκό action plan για drones/anti-drone, που ανοίγει νέο πεδίο πολιτικοστρατιωτικής συνεργασίας και –όπως ειπώθηκε– μπορεί να αποτελέσει σοβαρό πλεονέκτημα αν αξιοποιηθεί έγκαιρα.
https://geopolitico.gr/
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου