Η συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν στην Άγκυρα, στο πλαίσιο του 6ου Συμβουλίου Ανώτατης Συνεργασίας Ελλάδας -Τουρκίας, μπήκε στο μικροσκόπιο του ομότιμου καθηγητή Οικονομικής Γεωγραφίας και Γεωπολιτικής Θεωρίας του ΕΚΠΑ, Ιωάννη Μάζη, σε παρέμβασή του στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής». Και το συμπέρασμα ήταν ξεκάθαρο: η γεωπολιτική δεν κρίνεται από χαμόγελα, φράσεις και «καλές φωτογραφίες», αλλά από τις πράξεις – από το τι κάνουν «τα χέρια», όχι τα χείλη.
Ο κ. Μάζης ξεκίνησε με μια «αμερικανική παροιμία», όπως είπε, που συνοψίζει όλη τη λογική του: «Μην κοιτάς τα χείλια μου, κοίτα τα χέρια μου». Με αυτό το κριτήριο, τόνισε ότι πριν και μετά τη συνάντηση η τουρκική συμπεριφορά δεν άλλαξε ούτε χιλιοστό. Και γι’ αυτό, η Αθήνα οφείλει να διαβάζει κάθε κοινό ανακοινωθέν όχι ως “συμβολισμό”, αλλά ως μηχανισμό δεσμεύσεων και παγίδων.
«Καλώδιο – Κάσος ξανά; Θα γίνει, αν ρωτάμε την Τουρκία»
Αναφερόμενος στο σκέλος της ενέργειας, ο καθηγητής στάθηκε σε αυτό που, όπως είπε, «φωνάζει» μέσα από τις διατυπώσεις: οι αναφορές σε διασύνδεση ηλεκτρικής ενέργειας, ΑΠΕ και «περιφερειακή σταθερότητα» δεν είναι ουδέτερες.
Όταν ο δημοσιογράφος υπαινίχθηκε το “καλώδιο”, ο κ. Μάζης έθεσε το κρίσιμο ερώτημα: εάν η Ελλάδα επιχειρήσει ξανά να προχωρήσει σε πόντιση, θα ζήσουμε «μια νέα Κάσο»; Η απάντησή του ήταν κατηγορηματική: ναι, «αν δεν λάβουμε τη σύμφωνη γνώμη της Τουρκίας». Με άλλα λόγια, ο καθηγητής διάβασε τη γραμμή πίσω από τις λέξεις: ότι όσα αφορούν το Αιγαίο δεν αντιμετωπίζονται ως κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας, αλλά ως πεδίο όπου «γίνεται αναφορά» και ζητείται άδεια – και αυτό, κατά τη δική του ανάγνωση, είναι η ουσία της τουρκικής αντίληψης περί «περιφερειακής σταθερότητας».
«Η Τουρκία δεν άλλαξε. Κάποιος θα πλησιάσει – ποιος;»
Ο κ. Μάζης επέμεινε ότι η «αντίληψη περιφερειακής σταθερότητας» της Άγκυρας παραμένει ίδια. Άρα, προειδοποίησε πως κάποιος θα αναγκαστεί να “πλησιάσει” τη θέση του άλλου. Και έθεσε το ερώτημα ωμά: ποιος θα μετακινηθεί; Η Ελλάδα;
Στο ίδιο πλαίσιο σχολίασε τη φράση του Ερντογάν περί «πολύτιμου φίλου» και περί επίλυσης «αλληλένδετων ζητημάτων στο Αιγαίο». Για τον κ. Μάζη, αυτό το “αλληλένδετα” δεν είναι αθώο: υπονοεί ότι η Τουρκία δεν αναγνωρίζει μία διαφορά, αλλά πακέτο απαιτήσεων, κάτι που ιστορικά αποτελεί πάγια τακτική της.
«Διεθνές δίκαιο; Οι Τούρκοι εννοούν το τουρκικό δίκαιο»
Στο σημείο που η συζήτηση έφτασε στο «διεθνές δίκαιο», ο καθηγητής υπογράμμισε ότι η επίκλησή του δεν λέει τίποτα αν δεν συμφωνούν οι πλευρές στο τι σημαίνει. Επικαλέστηκε μάλιστα τη γνωστή θέση του Νίκου Δένδια: ότι οι τουρκικές ερμηνείες καταλήγουν σε αυτό που ο ίδιος ο Μάζης αποκάλεσε ευθέως «τουρκικό δίκαιο», όχι διεθνές.
Και εδώ έβαλε την πιο τεχνική –αλλά κρίσιμη– παράμετρο: η κυβέρνηση μιλά για λύση της μιας και μόνης διαφοράς (υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ) με βάση το Δίκαιο της Θάλασσας, όμως η Τουρκία δεν έχει κυρώσει τη σχετική σύμβαση. Άρα, αν πας σε ένα δικαιοδοτικό όργανο που στηρίζεται στη συναίνεση (ή σε διαιτησία), τίποτα δεν εγγυάται ότι ο μη συμβαλλόμενος θα δεχθεί την εφαρμογή του κανόνα που δεν αναγνωρίζει.
«Πρώτα 12 μίλια – μετά συζητήσεις»
Σε αυτό το σημείο ο κ. Μάζης έθεσε μια σαφή λογική ακολουθία: πριν από οποιαδήποτε διαδικασία που αφήνει περιθώρια ελιγμών στην άλλη πλευρά, η Ελλάδα –όπως είπε– όφειλε να έχει επεκτείνει την αιγιαλίτιδα ζώνη στα 12 ναυτικά μίλια, κάτι που χαρακτήρισε μονομερώς ασκούμενο κυριαρχικό δικαίωμα παράκτιου κράτους.
Με απλά λόγια: πρώτα θωρακίζεις τη θέση σου με τα δικαιώματα που ήδη έχεις, μετά ανοίγεις συζήτηση για δικαστήριο/διαιτησία. «Ούτε αυτό έγινε», ήταν η αιχμή του.
«Σκηνοθεσία που ξεπλένει την Άγκυρα – και θα τη δείχνει στις Βρυξέλλες»
Η πιο πολιτική –και βαριά– κριτική του καθηγητή αφορούσε το επικοινωνιακό αποτέλεσμα της συνάντησης. Υποστήριξε ότι η “σκηνοθεσία” του ταξιδιού και των δηλώσεων τελικά ξεπλένει την Άγκυρα, σε μια στιγμή που η Τουρκία –κατά τον ίδιο– επιδιώκει:
- να προχωρήσει την τελωνειακή ένωση με την ΕΕ, και
- να ενταχθεί σε ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά/δανειακά εργαλεία που σχετίζονται με εξοπλισμούς και την αμυντική αρχιτεκτονική της Ευρώπης.
Μάλιστα προειδοποίησε ότι όταν ο Ερντογάν ή ο Φιντάν βρεθούν στις Βρυξέλλες, θα μπορούν να προβάλλουν το βίντεο της «συναίνεσης» και να λένε: «Δεν βλέπετε; Αφού συμφωνούμε. Ποιος κίνδυνος;» Άρα –όπως υποστήριξε– υπονομεύεται κάθε ελληνικό επιχείρημα περί τουρκικής απειλής.
«Το “θέατρο” με Δένδια – και το μήνυμα προς την κοινή γνώμη»
Ο κ. Μάζης μίλησε και για το παράλληλο επικοινωνιακό αφήγημα γύρω από τον υπουργό Άμυνας, αφήνοντας αιχμές ότι παρουσιάστηκε μια εικόνα “θεατρική”, αφού –όπως ειπώθηκε– ο κ. Δένδιας ήταν σε συνάντηση στις Βρυξέλλες «ουδεμίας σημασίας», ενώ δεν ήταν καν παρών και ο Τούρκος ομόλογος στο αντίστοιχο επίπεδο επαφών.
Κλείνοντας, τόνισε ότι «ο Έλληνας δεν είναι ανόητος». Μπορεί να είναι κουρασμένος και πιεσμένος, είπε, αλλά καταλαβαίνει – και διαθέτει «αριστοφανικό συναίσθημα» που του επιτρέπει να διαβάζει το παρασκήνιο πίσω από την παράσταση.
https://geopolitico.gr/
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου