Η αποκάλυψη της ντροπής ξεκινά από την απόλυτη επικράτηση της φτώχειας, το 18% των εργαζομένων στην Ελλάδα, σχεδόν ένας στους πέντε δηλαδή, στοιβάζεται στην κατηγορία των 651 έως 1.000 ευρώ μεικτά!
Το κυβερνητικό ψέμα για μια ισχυρή οικονομία θάβεται καθημερινά κάτω από τα συντρίμμια των οικογενειακών προϋπολογισμών
Από τον Νίκο Σώκο
Η Ελλάδα σταμάτησε να είναι μια χώρα σε κρίση και εξελίχθηκε σε μια χώρα με μόνιμη, θεσμοθετημένη παρακμή. Το κυβερνητικό ψέμα για μια ισχυρή οικονομία θάβεται καθημερινά κάτω από τα συντρίμμια των οικογενειακών προϋπολογισμών.
Τα στοιχεία της διεθνούς πλατφόρμας Paylab φανερώνουν το αποκρουστικό πρόσωπο ενός κοινωνικού κανιβαλισμού, τον οποίο το Μαξίμου αποκαλεί ανάπτυξη, την ώρα που η μεσαία τάξη διολισθαίνει βίαια προς τον πάτο μιας πυραμίδας εξαθλίωσης. Ζούμε πλέον στην εποχή του μισθού-κοροϊδία, όπου η πλειονότητα των εργαζομένων αναγκάζεται να επιβιώσει σε μια αγορά εργασίας που μάλλον μοιάζει με ιμπεριαλιστική αποικία, παρά με ευρωπαϊκό κράτος.
Η αποκάλυψη της ντροπής ξεκινά από την απόλυτη επικράτηση της φτώχειας, το 18% των εργαζομένων στην Ελλάδα, σχεδόν ένας στους πέντε δηλαδή, στοιβάζεται στην κατηγορία των 651 έως 1.000 ευρώ μεικτά!
Την ίδια ώρα το 10% του πληθυσμού ζει με λιγότερα από 801 ευρώ τον μήνα… Αυτά τα νούμερα, που η κυβέρνηση προσπαθεί να κρύψει πίσω από πανηγυρικές ομιλίες, αποτελούν την ταφόπλακα κάθε ονείρου για αξιοπρεπή διαβίωση. Όταν το 35% της χώρας κινείται σε μισθολογικά κλιμάκια κάτω των 1.350 ευρώ μεικτά, η έννοια της μεσαίας τάξης παύει να υφίσταται και δίνει τη θέση της σε μια στρατιά «νεόπτωχων» που εργάζονται μόνο και μόνο για να πληρώνουν λογαριασμούς, ενοίκια και πανάκριβο σούπερ μάρκετ.
Η εικόνα της χώρας των δύο ταχυτήτων ολοκληρώνεται με τη σκανδαλώδη απόσταση μεταξύ των «απόκληρων» και των «εκλεκτών». Ενώ το λειτούργημα του βοηθού νηπιαγωγού παλεύει με 797 ευρώ, οι ράφτες με 904 και οι καθαριστές με 958 ευρώ, μια μικρή κάστα διευθυντικών στελεχών και CEOs απολαμβάνει προκλητικούς μισθούς που αγγίζουν τα 7.940 ευρώ. Αυτή η χαοτική ανισότητα, όπου το 10% των υψηλά αμειβόμενων απολαμβάνει απολαβές που ξεκινούν από τα 3.295 ευρώ και εκτοξεύονται στα ύψη, δεν είναι ένα οικονομικό ατύχημα, αλλά το αποτέλεσμα μιας συνειδητής πολιτικής.
Η σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρώπη γίνεται το τελειωτικό χτύπημα της εθνικής μας τραγωδίας. Χώρες όπως η Ουγγαρία και η Σλοβακία, μέχρι το πρόσφατο παρελθόν, θεωρούνταν οικονομικά υποδεέστερες. Τώρα πια επιτυγχάνουν μέσους μισθούς άνω των 2.000 ευρώ μεικτά και η Ελλάδα του «επιτελικού κράτους» παραμένει προσκολλημένη στον πάτο, ανταγωνιζόμενη τη Βουλγαρία και τη Σερβία για την τελευταία θέση στη λίστα της αξιοπρέπειας. Όχι, η μεσαία τάξη δεν εξαφανίζεται απλώς, αλλά εκτελείται αργά και μεθοδικά από μια πολιτική που θεωρεί την κοινωνική δικαιοσύνη εμπόδιο της «ανάπτυξης» και τον εργαζόμενο νούμερο στα Excel των επενδυτών.
Πτώχευση
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν διοικεί τη χώρα, αλλά διαχειρίζεται μια επιχείρηση σε πτώχευση, όπου το μόνο που παράγεται σε αφθονία είναι η απόγνωση των πολλών και τα κέρδη των ελάχιστων κολλητών του συστήματος. Ίσως αυτό να υπονοούν εκείνοι που θεωρούν τη θέση του πρωθυπουργού ανάλογη με εκείνη του CEO…
Ακόμα και οι ηλικίες της μέγιστης προσφοράς βιώνουν την απόλυτη μισθολογική καθίζηση. Οι εργαζόμενοι 45-54 ετών, άνθρωποι με μεγάλη πείρα και οικογενειακά βάρη, βλέπουν τον μέσο μισθό τους να καταβαραθρώνεται στα 2.050 ευρώ μεικτά, με το 25% εξ αυτών να μην αγγίζει ούτε τα 1.165 ευρώ. Η κυβέρνηση θυσιάζει τη ζωή εκατομμυρίων πολιτών στον βωμό των δεικτών και των αξιολογήσεων, την ώρα που οι τελευταίες καταχωρίσεις στο Paylab δείχνουν ανθρώπους με μεταπτυχιακά και δεκαετή προϋπηρεσία να θεωρούνται «τυχεροί» αν αγγίζουν μισθούς που σε άλλες χώρες θεωρούνται στοιχειώδεις για την επιβίωση.
Η Ελλάδα των δύο ταχυτήτων είναι παρούσα και η ευθύνη βαραίνει αποκλειστικά εκείνους που μετέτρεψαν την πατρίδα μας σε μια αποθήκη φθηνών χεριών και ακριβών ονείρων.
Η Ελλάδα του ’26 τιμωρεί τη νεολαία και τις γυναίκες
Ο κυβερνητικός παραλογισμός γίνεται ακόμα πιο εξοργιστικός αν παρατηρήσουμε την κατάσταση της νεολαίας και των γυναικών. Οι νέοι κάτω των 24 ετών, το υποτιθέμενο μέλλον της πατρίδας, καταδικάζονται σε έναν διάμεσο μισθό μόλις 1.318 ευρώ, με το 10% εξ αυτών να προσπαθεί να ορθοποδήσει με το εξευτελιστικό ποσό των 784 ευρώ. Η νέα γενιά στερείται πλήρως τα όνειρα που της υποσχέθηκαν. Πώς να δημιουργήσει οικογένεια ή να ανεξαρτητοποιηθεί;
Πού να είσαι και γυναίκα δηλαδή! Εδώ το φυλετικό χάσμα παραμένει μια ανοιχτή πληγή με αποδοχές 13,1% μικρότερες από τους άνδρες. Η Ελλάδα του ’26 τιμωρεί τη γνώση, την προσφορά και το φύλο, επιβεβαιώνοντας πως η «συμπερίληψη» και η «ισότητα» είναι απλώς κενά συνθήματα στα χείλη των «γαλάζιων» δήθεν φιλελεύθερων υπουργών.
Για λήψη μέτρων κατά της Ευρωπαϊκής Ένωσης προειδοποίησε σήμερα η Κίνα, σε περίπτωση υιοθέτησης από την πλευρά της ΕΕ νομοσχεδίου για την ενίσχυση της βιομηχανίας της γηραιάς ηπείρου, δίχως να λάβει υπόψη τις κινεζικές θέσεις.
Το Πεκίνο εκτιμά ότι μια τέτοια κίνηση από την πλευρά της ΕΕ θα έβλαπτε πολλές εταιρείσχέδιο νόμου για την αποκαλούμενη «βιομηχανική επιτάχυνση» παρουσιάστηκε την 4η Μαρτίου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και μένει να εγκριθεί από τα κράτη μέλη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Το υπουργείο Εμπορίου της Κίνας ανέφερε σε ανακοίνωσή του πως υπέβαλε την 24η Απριλίου τα σχόλιά του στην Κομισιόν και εξέφρασε τις «σοβαρές ανησυχίες» του Πεκίνου.
«Η Κίνα θα παρακολουθήσει με προσοχή τη νομοθετική διαδικασία» και είναι «έτοιμη να διεξαγάγει διάλογο», σημείωσε.
Ωστόσο «αν η ΕΕ αγνοήσει τις προτάσεις της Κίνας και επιμείνει στην υιοθέτηση αυτού του κειμένου ως έχει, ζημιώνοντας τα συμφέροντα κινεζικών εταιρειών, η Κίνα δεν θα έχει άλλη επιλογή παρά να λάβει αντίμετρα», διεμήνυσε το υπουργείο.
Το κείμενο της Κομισιόν απαιτεί από εταιρείες σε τομείς που χαρακτηρίζονται στρατηγικής σημασίας «έναν αριθμό ή ένα ποσοστό συστατικών» που θα έχουν «προέλευση» από την Ευρώπη ώστε να έχουν δικαίωμα να λαμβάνουν δημόσιες χρηματοδοτήσεις, σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Το κειμενο αφορά ειδικά την αυτοκινητοβιομηχανία, τους παραγωγούς ειδών ανανεώσιμης ενέργειας (φωτοβολταϊκά πλαίσια, μπαταρίες, αντλίες θερμότητας, πυρηνικοί ηλεκτροπαραγωγικοί σταθμοί...), τη βαριά βιομηχανία κ.ο.κ..
Παρότι το κείμενο δεν την κατονομάζει, η Κίνα είναι σαφές πως βρίσκεται στο στόχαστρο.
Οι Ευρωπαίοι καταγγέλλουν εδώ και χρόνια πρακτικές αθέμιτου ανταγωνισμού από πλευράς κινεζικών εταιρειών που κατ’ αυτούς επιδοτούνται γενναία από το Πεκίνο.
Το κείμενο επιβάλλει «πολλούς περιορισμούς στις άμεσες ξένες επενδύσεις (ΑΞΕ) σε τέσσερις αναδυόμενους τομείς στρατηγικής σημασίας», πιο συγκεκριμένα αυτούς «των μπαταριών, των ηλεκτρικών αυτοκινήτων, των φωτοβολταϊκών και των πρώτων υλών καίριας σημασίας», και θεσπίζει «ρήτρες» για την προέλευση ειδών ή συστατικών «αποκλειστικά» Made in Europe, που θα βλάψουν κυρίως κινεζικές εταιρείες, προωθούν «διακριτική μεταχείριση» σε βάρος τους, διαμαρτυρήθηκε το κινεζικό υπουργείο Εμπορίου, μιλώντας περί υπονόμευσης του δίκαιου ανταγωνισμού που επιπλέον κρίνει πως θα επιβραδύνει τη λεγόμενη πράσινη μετάβαση της ΕΕ.
Συναντηθήκαμε σε ένα συμπαθητικό εστιατόριο στο Κουκάκι, στα μέσα Δεκεμβρίου. Στα δελτία ειδήσεων έπαιζαν «ψηλά» το ενδεχόμενο εκλογής μουφτή στη Θράκη, τo συνέδριο της Ν.Δ. και η πρωτοφανής κακοκαιρία στις ΗΠΑ. Ποια κακοκαιρία; Στην Αθήνα είχε λαμπρό ήλιο και θερμοκρασίες φθινοπώρου. Η ανάλαφρη διάθεσή μου γρήγορα βάρυνε όταν αρχίσαμε να συζητούμε για το μέλλον της χώρας.
Η Μαρία Ευθυμίου ήταν ξεκάθαρη και με συγκεκριμένο σκεπτικό: η βαθιά και παρατεταμένη κρίση που περνάμε δεν μας έδωσε κανένα ουσιαστικό μάθημα. Η πλειονότητα του ελληνικού λαού δεν θέλει να αλλάξει, άρα οποιαδήποτε βελτίωση υπάρξει θα είναι προσωρινή. Δεν θα επιτρέψει να κάνουμε το άλμα που χρειάζεται. Εάν η δυσλειτουργία, η σήψη και η διάλυση παραταθούν, κάποιοι από τους γείτονές μας που εποφθαλμιούν θα μας διαμελίσουν και θα μας απορροφήσουν. Το να ακούς μια τέτοια μαύρη εκτίμηση από έναν άνθρωπο σοβαρό που σπάνια μιλάει στα Μέσα, αλλά έχει αφιερώσει τη ζωή του στη μελέτη της Ιστορίας, σου προκαλεί σύγκρυο.
– Μα δεν πιστεύετε ότι σιγά σιγά τα πράγματα θα πάνε καλύτερα, ιδιαίτερα αν υπάρξει μια πολιτική ηγεσία στον τόπο που θα ενισχύσει την ανάπτυξη;
– Με τα μυαλά και τη νοοτροπία που έχουμε σήμερα, δεν σωζόμαστε. Μπορεί για ένα χρονικό διάστημα λίγων ετών να έρθουν περισσότερα κεφάλαια στην Ελλάδα και να υπάρξει ανάκαμψη. Θα είναι, όμως, πρόσκαιρη. Και θα ξαναβυθιστούμε – εάν πράττουμε τα ίδια. Μεγάλη ευκαιρία μας έδωσε, προ τριακονταπενταετίας, η είσοδός μας στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Εμείς, όμως, αντί να ταιριάξουμε με τα προηγμένα κράτη και να αλλάξουμε τα δυσλειτουργούντα σημεία μας, ενδιαφερθήκαμε μόνο για τα χρήματα. Οι πλούσιες και καλοδιοικούμενες χώρες, όμως, δεν έγιναν πλούσιες και καλοδιοικούμενες επειδή βρήκαν ξαφνικά χρήματα. Αμα ήταν έτσι, η Νιγηρία –που έχει πάμπλουτο υπέδαφος– θα ήταν μία από τις πιο πλούσιες και καλοδιοικούμενες χώρες του κόσμου. Δεν είναι θέμα πλούτου. Είναι πώς προσλαμβάνεις τον εαυτό σου και τη λειτουργία σου μέσα στην κοινωνία που ανήκεις. Είναι θέμα βαθύτατα πολιτικό, δηλαδή. Και αφορά όλη την κοινωνία, έναν έναν τον πολίτη.
– Ναι αλλά έχουμε προχωρήσει αρκετά τα τελευταία 30 χρόνια…
– Ασφαλώς. Αν δεις την Ελλάδα του ’49, όταν τελείωσε ο Εμφύλιος, ήταν μια χώρα καψαλισμένη από πάνω μέχρι κάτω. Η διαφορά εικόνας με σήμερα είναι τεράστια. Από τη δεκαετία του ’60 κιόλας είχε βελτιωθεί πολύ η χώρα. Και, βέβαια, μετά το ’80 ήρθαν πολλά χρήματα από την Ε.Ε. Aκοπα χρήματα. Τα οποία μας δίνονταν για να κάνουμε υποδομές, ώστε να μπορέσουμε να εκτοξεύσουμε την οικονομία μας και να συγκλίνουμε προς το ευρωπαϊκό επίπεδο. Εμείς διαχειριστήκαμε το πράγμα όπως το διαχειριστήκαμε. Χωρίς σοβαρότητα και αναμέτρηση με το μέλλον. Eτσι, ήρθε η κρίση. Και βλέπω γύρω μας χώρες που βρίσκονταν κάτω να ανεβαίνουν προς τα πάνω, ενώ εμείς που ήμασταν ψηλότερα να πέφτουμε συνεχώς. Σε όλους τους τομείς. Και πώς να μην κατρακυλάμε, όταν δεν θέλουμε να δούμε τον εαυτό μας και να αλλάξουμε. Eχουμε εθιστεί να είμαστε μωρά. Για όσα παθαίνουμε φταίνε πάντα οι άλλοι και ουδέποτε εμείς. Eτσι ανατρεφόμαστε και στις οικογένειές μας, όπου περιμένουμε οι γονείς μας να μας συντηρούν μέχρι τα γεράματά μας. Το ίδιο κάνουμε και με τις χώρες με τις οποίες μετέχουμε σε ευρύτερους συνασπισμούς. Περιμένουμε να μας νταντεύουν επίσης. Αενάως. Και να είμαστε, βέβαια, πάντοτε εν αγανακτήσει. Το να είμαστε «αγανακτισμένοι» είναι σταθερό σημείο μας. Eχουμε έφεση σ’ αυτό.
– Πώς θα ενηλικιωθούμε και θα γίνουμε πιο ισχυροί;
– Για να γίνουμε πιο ισχυροί, θα πρέπει να συνομιλήσουμε με τον εαυτό μας και να πορευτούμε στη ζωή μας με εντιμότητα. Και όχι να καταφεύγουμε στη θρασυδειλία που δείχνουμε, δηλαδή να κοιτάμε πόσα θα αρπάξουμε, βρίζοντας κι από πάνω, κατηγορώντας τους άλλους για τα δικά μας λάθη κι ανεπάρκειες. Δεν γίνεται με τέτοια αναξιοπρέπεια να πορευθεί μια κοινωνία. Πρέπει να γίνουμε γενναίοι. Γενναίος είναι αυτός που αναλαμβάνει την ευθύνη των πράξεών του και αποφασίζει να βασιστεί στις δυνάμεις του για να προχωρήσει. Να τηρήσει μιαν αντρίκια συμπεριφορά, όπως λέγαμε παλιά. Αλλά δεν νομίζω ότι θα συμβεί κάτι τέτοιο. Πολύ φοβάμαι ότι η μακρόσυρτη αδυναμία μας θα δώσει χώρο να απορροφηθούμε από άλλες δυνάμεις.
– Με βίαιο τρόπο εννοείτε;
– Eνα τμήμα της εξέλιξης αυτής αναπόφευκτα θα είναι βίαιο. Και θα μας οδηγήσει, σταδιακά, να χάσουμε την πολιτιστική μας ταυτότητα – την οποία, εξάλλου, οι ίδιοι αποποιούμεθα και για την οποία αδιαφορούμε. Oπως, π.χ., για τη γλώσσα μας.
– Θεωρείτε ότι η Τουρκία μπορεί να διαδραματίσει αυτό τον ρόλο;
– Η Τουρκία είναι μεγάλος παίκτης. Και εξ αυτού, εξαιρετικά επικίνδυνη. Πάντως, δεν θα είναι η Γερμανία αυτή που θα μας απορροφήσει, όπως λένε κάποιοι.
– Ναι, αλλά δεν βλέπω πολλούς να βγαίνουν και να τονίζουν ότι πρέπει να αλλάξουμε και να σοβαρευτούμε.
– Eχει λεχθεί σε όλους τους τόνους, από πολλούς και επί μακρόν. Εμείς, ωστόσο, δεν το ακούμε αυτό. Μας αρέσει να ζούμε μέσα στη συνωμοσιολογία: ότι όλοι μάς επιβουλεύονται, ότι μας ζηλεύουν για το ωραίο μας κλίμα, τη χαλαρή ζωή μας, τα ορυκτά μας κ.λπ. Μέχρι και σήμερα το ένα τρίτο του ελληνικού λαού πιστεύει ότι το ψεκάζουν. Οπότε τι συζητούμε; Από ποια βάση ξεκινάμε;
Αν βάλεις ταμπέλα «αριστερού», ό,τι και να κάνεις γίνεται ανεκτό
Η Μαρία Ευθυμίου θεωρεί ότι η χώρα συνεχίζει σήμερα να ταλανίζεται και να μην μπορεί να ξεπεράσει τον διχασμό και τις πληγές του Εμφυλίου. Μπορεί, λέει, ο Εμφύλιος να τελείωσε το ’49, πολιτικά, όμως, ο διχασμός μεταξύ Αριστεράς και Δεξιάς παρατείνεται, με μεταλλάξεις, μέχρι σήμερα. Μάλιστα, στη διάρκεια των δεκαετιών που κύλησαν, συνέβη μία ανατροπή: οι ηττημένοι του Εμφυλίου αναδείχθηκαν, μέσα από το λαϊκό αφήγημα, στους ηθικούς νικητές του. Μέσα στο υποσυνείδητο σημαντικού μέρους του ελληνικού λαού οι ηττημένοι του Εμφυλίου κατετάγησαν στα «παλικάρια», στους «κοινωνικά ευαίσθητους», στους «προοδευτικούς». Eτσι, στη Μεταπολίτευση, το οικοδόμημα της κοινωνίας περιστράφηκε υποδορίως γύρω από αυτό το αφήγημα. Ο καθένας παρουσίαζε τον εαυτό του ως «αριστερό», άρα ως «θύμα» της εκάστοτε «κακής κυβέρνησης» (που ο ίδιος πάντως εξέλεγε και παρωθούσε στα άθλια), ώστε να απαιτεί, υπό ιδεολογική κάλυψη, και άλλες παροχές και άλλες ασυδοσίες που δεν δικαιούνταν ούτε του αναλογούσαν.
Oπως αναφέρει στο τελευταίο βιβλίο της («Μόνο λίγα χιλιόμετρα. Ιστορίες για την Ιστορία», που γράφηκε σε συνεργασία με τον Μάκη Προβατά και κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο από τις εκδόσεις Πατάκη), με την αποκατάσταση της Δημοκρατίας, αντί ν’ αδράξουμε την ευκαιρία να επανεκκινήσουμε την κοινωνία μας σε μια νέα βάση, υγιή, βυθιστήκαμε στις αρρώστιες του παρελθόντος και είδαμε τον εαυτό μας σε αντιπαράθεση με τις προηγούμενες εποχές. Και καθώς αυτές οι προηγούμενες εποχές εμπεριείχαν πολύ και πολλές φορές υποκριτικό «πατριωτικό» λόγο, αποφασίσαμε ότι ο πατριωτισμός –το να πονάς δηλαδή και να φροντίζεις τη χώρα σου, να προστατεύεις την κοινωνία σου και το δημόσιο αγαθό– είναι «αντιδραστικό» και «φασιστικό», ενώ το να καταστρέφεις και να βανδαλίζεις τη δημόσια περιουσία της είναι «προοδευτικό».
Σημειώνει, στη συζήτησή μας, ότι, όπως λέει και ο Ζοζέ Σαραμάγκου, ο αριστερός λόγος σήμερα, αντί να υπερασπίζεται την αλήθεια, έχει γίνει η κολυμβήθρα του Σιλωάμ για την κάλυψη κάθε αθλιότητας. Αν προλάβεις και βάλεις την ταμπέλα του «αριστερού», ό,τι και να κάνεις γίνεται ανεκτό από μια κοινωνία που φοβάται να καταγγείλει το κακό μην τύχει και τη χαρακτηρίσουν, οι με την ταμπέλα «αριστερός» φασίστες, «φασιστική» και «αντιδραστική».
Και φέρνει σαν παράδειγμα την τραγωδία της Marfin. Τους τρεις νεκρούς –μια γυναίκα από τους οποίους ήταν, μάλιστα, έγκυος– που κάηκαν στο κέντρο της Αθήνας από ομάδες «αγανακτισμένων αριστερών», οι οποίοι φώναζαν ηρωικά «να καείτε, να καείτε, να πάτε να γ…τε». Επειδή εργάζονταν, ενώ θα έπρεπε, κατά τη γνώμη των «αριστερών» διαδηλωτών, να απεργούν. Λες κι η απεργία είναι υποχρεωτική. Και γι’ αυτούς τους τρεις ανθρώπους δεν μιλάμε καθόλου επειδή κάηκαν από «αριστερούς». Δεν υπάρχει καμία μνεία. Πουθενά. Ούτε καν μία πλακέτα έξω από το κτίριο όπου κάηκαν ζωντανοί. Αντίθετα, τον τραγουδιστή Παύλο Φύσσα που μαχαιρώθηκε στον Πειραιά από κάποιες εγκληματικές φασιστικές ομάδες τον θυμόμαστε και τον τιμούμε – και σωστά πράττουμε. Τον θυμόμαστε, όμως, και τον τιμούμε επειδή οι δολοφόνοι ήσαν φασίστες και όχι αριστεροί. Αυτή, όμως, η ηθική δεν μπορεί, ως κοινωνία, να μας πάει πουθενά.
Χαμηλές απαιτήσεις
Από το 2006 η Μαρία Ευθυμίου έχει δώσει χιλιάδες διαλέξεις σε όλη την Ελλάδα διδάσκοντας Παγκόσμια και Ελληνική Ιστορία. Δεκάδες χιλιάδες ανθρώπων έχουν προσέλθει στα μαθήματα αυτά για να μπορούν να ερμηνεύουν καλύτερα όσα συμβαίνουν γύρω τους.
Ως προς το θέμα της παιδείας, λέει πως στην κοινωνία έχει δημιουργηθεί ένα κλίμα χαμηλής απαιτητικότητας. Στα σχολεία όλοι οι μαθητές, έτσι κι αλλιώς, παίρνουν Α στο δημοτικό και 19 ή 20 στο γυμνάσιο, δουλέψουν δεν δουλέψουν, μάθουν δεν μάθουν. Εχουμε ένα απίθανο ποσοστό αριστούχων παγκοσμίως. Καμία σύγκριση με παλαιότερα. Ο απόφοιτος δημοτικού του σχολείου της γειτονιάς πριν από 40 χρόνια ήξερε πολύ περισσότερα από πολλούς αποφοίτους λυκείου σήμερα. Μετά το 1980 αποφασίσθηκε το κλίμα αυτό προκειμένου «να μην επιβαρυνθεί η ψυχή των παιδιών». Είναι κι αυτό άλλη μία έκφανση της δήθεν «αριστερής» πλευράς μας. Δηλαδή, του τίποτα.
Η συνάντηση
Το εστιατόριο «Η φάμπρικα του Ευφρόσυνου», το διάλεξε η Μαρία Ευθυμίου – της αρέσει και είναι κοντά στο σπίτι της, στο Κουκάκι. Ξεκινήσαμε το γεύμα με μια υπέροχη κολοκυθόσουπα βελουτέ και μοιραστήκαμε μια γευστική μερίδα ιτσλί πολίτικο (πλιγούρι γεμιστό με κιμά, κουκουνάρι και μπαχαρικά) και μια πολύχρωμη καροτοσαλάτα με μαϊντανό, φουντούκι, αμύγδαλο, λεμόνι, μηλόξιδο και λουκούμι φασκόμηλο. Ηπιαμε νερό και όχι αλκοόλ, γιατί και οι δύο θα πηγαίναμε απευθείας για δουλειά. Μας κέρασαν μια ζεστή μηλόπιτα. Ο λογαριασμός ήταν 35,90 ευρώ.
Oι σταθμοί της
1955 Γεννήθηκε στη Λάρισα.
1962 Εγκαταστάθηκε με την οικογένειά της στην Αθήνα.
1977 Πήρε πτυχίο από το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.
1981 Ξεκίνησε να διδάσκει Ιστορία στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.
1982 Γεννήθηκε ο πρώτος γιος της.
1984 Ολοκλήρωσε το διδακτορικό της στη Σορβόννη. Γεννήθηκε ο δεύτερος γιος της.
2013 Ελαβε το Βραβείο Εξαίρετης Πανεπιστημιακής Διδασκαλίας στη μνήμη Β. Ξανθόπουλου – Στ. Πνευματικού.
Μαρία Ευθυμίου: Ελληνική ιστορία, θρίαμβοι, διχασμοί & καταστροφές, σύγχρονη Ελλάδα
Η Ιστορικός, κύρια Μαρία Ευθυμίου, Ομότιμη Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών με τον χαρακτηριστικό μεταδοτικό της τρόπο, απαντά στις ερωτήσεις της Μέθεξης σχετικά με την αγάπη της για την ιστορία και τη σημασία της μελέτης και γνώσης αυτής. Η συζήτηση, κατόπιν, επικεντρώνεται στην ιστορία του Ελληνισμού και στα στοιχεία που την χαρακτηρίζουν ανα ιστορική περίοδο, στις παθογένειες της σύγχρονης Ελλάδας και στο ελληνικό πανεπιστήμιο. Τέλος, το σχόλιό της για τη σημερινή διακυβέρνηση των Η.Π.Α και για την όλο και αυξανόμενη ισχύ της Κίνας.
Στην αραιοκατοικημένη ενδοχώρα της Ισπανίας, το χωριό Αρένιγιας δοκιμάζει μια πολύ άμεση αντίδραση στην αγροτική παρακμή. Με μόνο περίπου 45 εγγεγραμμένους κατοίκους, αυτή η μικρή κοινότητα στη Σόρια έχει λανσάρει ένα πακέτο που συνδυάζει ένα σπίτι χωρίς ενοίκιο με μόνιμη εργασία και την επιλογή λειτουργίας του μπαρ του χωριού.
Πού βρίσκεται η Αρένιγιας και γιατί προσφέρει δωρεάν στέγαση;
Η Αρένιγιας βρίσκεται στην επαρχία Σόρια , στη βόρεια ενδοχώρα της Ισπανίας, εντός της αυτόνομης κοινότητας της Καστίλης και Λεόν. Η περιοχή βρίσκεται σε αυτό που τα ισπανικά μέσα ενημέρωσης και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής αναφέρουν ως España vaciada , την «άδεια Ισπανία» από αγροτικές επαρχίες χαμηλής πυκνότητας που έχουν χάσει κατοίκους υπέρ μεγαλύτερων πόλεων εδώ και αρκετές δεκαετίες.
Όπως πολλοί δήμοι στη Σόρια, η Αρένιγιας αντιμετωπίζει ένα απλό αριθμητικό πρόβλημα. Καθώς οι νεότεροι άνθρωποι μετακομίζουν και οι μεγαλύτεροι σε ηλικία κάτοικοι γερνούν , το χωριό κινδυνεύει να πέσει κάτω από το όριο στο οποίο μπορούν να διατηρηθούν οι βασικές υπηρεσίες, η κοινωνική ζωή και οι τοπικές υποδομές.
Το τοπικό συμβούλιο και η Asociación Cultural de Arenillas αποφάσισαν ότι η ενεργός ανασύσταση του πληθυσμού είναι ο μόνος τρόπος για να αποφευχθεί η σταδιακή διακοπή της καθημερινής ζωής. Η απάντησή τους ήταν να επικεντρωθούν σε αυτό που τείνει να έχει μεγαλύτερη σημασία για τις οικογένειες που σκέφτονται να μετακομίσουν: την ασφάλεια της στέγασης και τη σταθερή απασχόληση.
Xemenendura, CC BY-SA 4.0 Creative commons
Τι ακριβώς προσφέρει η Arenillas στις νέες οικογένειες;
Το σχέδιο ανασύστασης του Arenillas βασίζεται σε τρία κύρια στοιχεία : δωρεάν δημοτική στέγαση, εγγυημένη εργασία ως οικοδόμος και προαιρετική διαχείριση του κοινωνικού δικηγορικού συλλόγου.
Το πρόγραμμα έχει σχεδιαστεί για οικογένειες που είναι έτοιμες να ζήσουν εκεί όλο το χρόνο και να ενταχθούν στην τοπική ζωή. Για άτομα που έχουν ήδη το δικαίωμα να ζουν και να εργάζονται στην Ισπανία , καταδεικνύει πώς ορισμένα χωριά στο εσωτερικό της χώρας προσπαθούν να εξασφαλίσουν το μέλλον τους.
Δωρεάν στέγαση χωρίς ενοίκιο
Το στεγαστικό σκέλος επικεντρώνεται σε μια ανακαινισμένη δημοτική κατοικία:
Ένα σπίτι που ανήκει σε χωριό και έχει ανακαινιστεί και περιγράφεται ως πλήρως εξοπλισμένο.
Δεν καταβάλλονται ενοίκια · η επιλεγμένη οικογένεια δεν πληρώνει ενοίκιο για το ακίνητο.
Τα νοικοκυριά είναι υπεύθυνα για τα δικά τους λειτουργικά έξοδα, όπως ηλεκτρικό ρεύμα, νερό, θέρμανση και άλλα προσωπικά έξοδα.
Μια εγγυημένη δουλειά ως οικοδόμος στο χωριό
Η Arenillas προσφέρει επίσης μια έμμισθη θέση ως οικοδόμος ή εργάτης οικοδομών. Η θέση διαμορφώνεται ως μόνιμη σύμβαση , σχεδιασμένη να παρέχει ένα σταθερό εισόδημα σε μια πολύ μικρή αγορά εργασίας. Εστιάζεται στη συντήρηση και την αποκατάσταση δημοτικών κτιρίων και υποδομών.
Προαιρετική διαχείριση του μπαρ και του κοινωνικού κέντρου του χωριού
Το τρίτο μέρος του πακέτου αφορά το μπαρ του χωριού, που συχνά αποκαλείται κοινωνικό κέντρο ή κέντρο μπαρ . Σε πολλά μικρά ισπανικά χωριά, αυτός ο χώρος κάνει πολύ περισσότερα από το να σερβίρει ποτά, λειτουργώντας ως ο κύριος τόπος συνάντησης για κατοίκους όλων των ηλικιών. Στο Arenillas, προσφέρεται στην οικογένεια που έρχεται να αναλάβει τη διαχείριση αυτού του μπαρ.
Ποιος μπορεί να υποβάλει αίτηση για δωρεάν σπίτι και εργασία στην Αρένιγιας;
Η πρωτοβουλία Arenillas δεν είναι μια γενική ανοιχτή πρόσκληση. Καθορίζει ένα σχετικά σαφές προφίλ για το ποιον προσπαθεί να προσελκύσει το χωριό.
Προτιμώμενο προφίλ:
Οικογένειες, ιδανικά με παιδιά σχολικής ηλικίας.
Αιτούντες που είναι διατεθειμένοι να ζουν στην Αρένιγιας όλο το χρόνο, όχι μόνο το καλοκαίρι.
Άτομα με εμπειρία στον κατασκευαστικό τομέα ή σε συναφή επαγγέλματα.
Οι υποψήφιοι είναι εξοικειωμένοι με τις ευθύνες της αγροτικής ζωής και τις βασικές εργασίες συντήρησης.
Από νομικής άποψης, το πρόγραμμα απευθύνεται σε όσους έχουν ήδη το δικαίωμα να ζουν και να εργάζονται στην Ισπανία . Αυτό περιλαμβάνει συνήθως τους Ισπανούς πολίτες, τους πολίτες άλλων χωρών της ΕΕ ή του ΕΟΧ και τους υπηκόους τρίτων χωρών που κατέχουν ήδη έγκυρες άδειες παραμονής και εργασίας στην Ισπανία.
Παπαρούνες στη Σόρια. Miguel Ángel García, CC BY 2.0 Creative commons
Σχολεία, υπηρεσίες και καθημερινή ζωή στην Αρένιγιας
Η ζωή στην Αρένιγιας διαφέρει σημαντικά από αυτή σε μια μεγάλη ισπανική πόλη ή παραθαλάσσιο θέρετρο. Το χωριό προσφέρει ένα ήσυχο περιβάλλον, έναν συμπαγή κοινωνικό κύκλο και εύκολη πρόσβαση στην ύπαιθρο, αλλά λιγότερες επιτόπιες υπηρεσίες.
Σχολική εκπαίδευση και μεταφορά παιδιών
Ένα από τα κεντρικά ερωτήματα για κάθε οικογένεια που σκέφτεται να μετακομίσει στην επαρχία είναι η εκπαίδευση. Η Arenillas το αντιμετωπίζει μέσω των εδραιωμένων δεσμών της με τα κοντινά σχολεία:
Τα παιδιά φοιτούν στο colegio comarcal (περιφερειακό σχολείο) στην Berlanga de Duero, έναν μεγαλύτερο κοντινό δήμο που βρίσκεται περίπου 20 χιλιόμετρα μακριά.
Η Χούντα της Καστίλλης και του Λεόν παρέχει δωρεάν υπηρεσία σχολικής μεταφοράς , επομένως οι μαθητές ταξιδεύουν με λεωφορείο χωρίς κόστος για την οικογένεια.
Διαδίκτυο, τηλεργασία και πρακτικές υπηρεσίες
Οι αρχές της Αρένιγιας τονίζουν ότι το χωριό διαθέτει σύνδεση στο διαδίκτυο κατάλληλη για τηλεργασία . Για τα νοικοκυριά που περιλαμβάνουν εργαζόμενους εξ αποστάσεως ή επαγγελματίες στον ψηφιακό τομέα, αυτός μπορεί να είναι καθοριστικός παράγοντας.
Οι καθημερινές υπηρεσίες ακολουθούν συνήθως ένα αγροτικό πρότυπο:
Οι υπηρεσίες υγείας, τα σούπερ μάρκετ και τα περισσότερα εξειδικευμένα καταστήματα βρίσκονται σε κοντινές πόλεις.
Οι διοικητικές εργασίες συχνά απαιτούν ταξίδια σε δημοτικά ή επαρχιακά κέντρα.
Η πολιτιστική ζωή περιστρέφεται γύρω από το μπαρ, την πλατεία του χωριού και τις οργανωμένες δραστηριότητες, ιδιαίτερα το καλοκαίρι.
Πώς να υποβάλετε αίτηση για την προσφορά στέγασης και εργασίας στο Arenillas
Η διαδικασία υποβολής αιτήσεων διεκπεραιώνεται σε τοπικό επίπεδο, με το Ayuntamiento de Arenillas (δημοτικό συμβούλιο) να λειτουργεί ως το κύριο σημείο επαφής και τον πολιτιστικό σύλλογο να συμμετέχει στην τελική επιλογή.
Σύμφωνα με τις τοπικές πληροφορίες, οι μελλοντικές οικογένειες αναμένεται να:
Κάντε μια πρώτη επαφή με το συμβούλιο τηλεφωνικά ( 975 18 51) ή μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ( ayuntamiento@arenillas.es )
Υποβολή γραπτής αίτησης που να αναφέρει:
Σύνθεση οικογένειας και τρέχουσα κατάσταση διαβίωσης.
Λόγοι για τους οποίους επιθυμείτε να μετακομίσετε στην Αρένιγιας και προσδοκίες από την αγροτική ζωή.
Επαγγελματική εμπειρία σε κατασκευές ή συντήρηση κτιρίων.
Οποιαδήποτε προηγούμενη εμπειρία στη διαχείριση μπαρ, καφέ ή κοινοτικών χώρων.
Μια ευρύτερη τάση στην ισπανική España vaciada
Παρόλο που η Arenillas έχει προσελκύσει την προσοχή για τη σαφήνεια της προσφοράς της, αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου κινήματος μεταξύ των δήμων στις εσωτερικές περιοχές της Ισπανίας. Σε όλη την Καστίλλη και Λεόν, την Αραγονία, την Καστίλλη-Λα Μάντσα και άλλες περιοχές που συνδέονται με την España vaciada , τα τοπικά συμβούλια έχουν πειραματιστεί με μέτρα όπως:
Υποστήριξη μικρών αγροτικών επιχειρήσεων , συμπεριλαμβανομένων μπαρ, παντοπωλείων και ξενώνων, όπως αυτός στη Γκαλέρα . Μερικές φορές συνδέεται με περιφερειακά προγράμματα όπως το έργο HolaPueblo .
Προσφορές εργασίας που συνδέονται με δημοτικές υπηρεσίες, γεωργία ή παροχή τοπικής φροντίδας, παράλληλα με στοχευμένες επιχορηγήσεις και φορολογικές ελαφρύνσεις σε εγκαταλελειμμένα χωριά στην Ισπανία.
Ο Ηγέτης είχε μια σπάνια ικανότητα: να μετατρέπει την πραγματικότητα σε διακόσμηση. Αν κάτι δεν πήγαινε καλά, δεν έφταιγε ποτέ αυτός. Έφταιγε το σύμπαν, ο ανάδρομος, η κακή ενέργεια, η κακή ώρα, η κακή διάθεση, η κακή… οπτική γωνία. Αν το έβλεπες από αλλού, όλα ήταν τέλεια.
Και το πιο εντυπωσιακό; Όταν οι πολίτες του θύμιζαν τις παλιές του υποσχέσεις, εκείνος χαμογελούσε με εκείνο το χαμόγελο του ανθρώπου που δεν θυμάται τίποτα αλλά απαιτεί να τον πιστέψεις ότι θυμάται τα πάντα.
Μετά ήρθε η περίοδος της Μεγάλης Διαπραγμάτευσης. Ο Ηγέτης Τσίπρας υποσχέθηκε ότι θα αλλάξει τον κόσμο. Τελικά άλλαξε μόνο… την αφήγησή του. Από «θα γίνει χαμός» σε «έγινε χαμός, αλλά όχι όπως το εννοούσα». Οι πολίτες έμειναν με το στόμα ανοιχτό — όχι από θαυμασμό, αλλά από το ρεύμα που έκανε η απότομη αλλαγή πορείας.
Και όταν η ιστορία έφτασε στο τέλος της, δεν αποσύρθηκε. Όχι. Έμεινε εκεί, σαν screensaver παλιάς εποχής, να θυμίζει ότι κάποτε υπήρξε μια εποχή όπου οι λέξεις είχαν μεγαλύτερη αξία από τα έργα — και οι υποσχέσεις μεγαλύτερη διάρκεια από τα αποτελέσματα.
Σήμερα Αλέξης Τσίπρας συνεχίζει να περιφέρεται στην πολιτεία, κρατώντας το παλιό του σενάριο. Το κοινό όμως έχει αλλάξει. Δεν χειροκροτά. Δεν αποδοκιμάζει. Απλώς κοιτάζει με εκείνο το βλέμμα που λέει: «Το έργο το είδαμε. Δεν χρειάζεται επανάληψη.»
Κι έτσι, ο μύθος του Ηγέτη της Υπόσχεσης έμεινε στην ιστορία ως το πιο καυστικό μάθημα πολιτικής: ότι όταν η ρητορική πετάει πολύ ψηλά, η πραγματικότητα δεν χρειάζεται καν να την τραβήξει κάτω. Πέφτει μόνη της.
