Τετάρτη 12 Αυγούστου 2026

Ολέθριο λάθος από Τουρκία, παραβιάζει το Montreux και προκαλεί Ρωσία - Ενεργοποιείται το δόγμα Gromyko, «μόλις 2 εκρήξεις αρκούν»

 


Ανοιχτή πρόκληση της Άγκυρας στη Μόσχα: De facto ακύρωση του Montreux για τα ρωσικά πλοία – Παίζουν με τη φονική πυρηνική ισχύ της Ρωσίας οι Τούρκοι;

Την προσωρινή αναστολή της έκδοσης αδειών διέλευσης για εμπορικά πλοία που διέρχονται μέσω των Δαρδανελλίων προς τη Μαύρη Θάλασσα ή την παράταση του χρόνου εξέτασης των αιτήσεων διέλευσης ανακοίνωσε η τουρκική κυβέρνηση, λόγω των επιθέσεων ρωσικών και ουκρανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών εναντίον τουρκικών εμπορικών πλοίων.
Πρόκειται για fake news από δημοσιογράφους της συμφοράς ή παραλήρημα των Τούρκων κυβερνώντων;
Ας ανοίξουμε το κείμενο της Σύμβασης του Montreux του 1936:
Άρθρο 2: «Σε καιρό ειρήνης, τα εμπορικά πλοία απολαύουν πλήρους ελευθερίας διέλευσης και ναυσιπλοΐας στα Στενά, ημέρα και νύχτα, ανεξάρτητα από τη σημαία και το φορτίο τους, χωρίς καμία διατύπωση».
Το Άρθρο 3 προβλέπει υγειονομικό (!) έλεγχο για τα πλοία που διέρχονται από τα Στενά.
Μάλιστα, ο έλεγχος θα πραγματοποιείται «τόσο την ημέρα όσο και τη νύχτα, με τη μεγαλύτερη δυνατή ταχύτητα».
Άρθρο 4: «Κατά τη διάρκεια του πολέμου, όταν η Τουρκία δεν είναι εμπόλεμο μέρος, τα εμπορικά πλοία, ανεξάρτητα από τη σημαία και το φορτίο τους, θα απολαύουν της ελευθερίας διέλευσης και ναυσιπλοΐας στα Στενά, υπό τους όρους που προβλέπονται στα άρθρα 2 και 3».
Τι συνέβη λοιπόν; Η Ρωσία και η Ουκρανία de facto βρίσκονται σε πόλεμο στη Μαύρη Θάλασσα από τον Φεβρουάριο του 2022.
Μάλιστα, το Κίεβο υποστηρίζει εδώ και καιρό ότι ο πόλεμος με τη Ρωσική Ομοσπονδία διεξάγεται από τον Μάρτιο του 2014.
Τι, οι Τούρκοι πλοιοκτήτες δεν το είχαν ακούσει αυτό;
Και αν κατευθύνονται προς τη βόρεια περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, όπου εδώ και τέσσερα χρόνια διεξάγονται πολεμικές επιχειρήσεις, τότε, φυσικά, αναλαμβάνουν έναν συγκεκριμένο κίνδυνο.
Και αν κάποια τουρκικά πλοία στη Μαύρη Θάλασσα χτυπήθηκαν από drone, αυτό αποτελεί άραγε λόγο για καταγγελία της Σύμβασης του Montreux;

«Τουρκική λίμνη»

Mήπως στην Άγκυρα εξακολουθούν να είναι πεπεισμένοι ότι βρισκόμαστε στον 17ο αιώνα, όταν οι Τούρκοι σουλτάνοι θεωρούσαν τη Μαύρη Θάλασσα «τουρκική λίμνη»;
Ναι, παρεμπιπτόντως, και τότε οι Κοζάκοι του Don και της Zaporizhia λήστευαν τακτικά όχι μόνο τουρκικά πλοία, αλλά και τα λιμάνια της Τραπεζούντας, της Σινώπης, της Βάρνας κ.ά.
Μια αρκετά παρόμοια κατάσταση διαμορφώθηκε στο βόρειο τμήμα της Μαύρης Θάλασσας κατά τα έτη 1941–1944.
Η Γερμανία και η ΕΣΣΔ βομβάρδιζαν τα πλοία και τα λιμάνια η μία της άλλης. Επλήττονταν και τουρκικά πλοία.
Ωστόσο, οι Τούρκοι δεν έδιναν σημασία σε αυτό και, χωρίς να εισέλθουν στον πόλεμο, παρείχαν σοβαρή υποστήριξη στη Γερμανία.
Έτσι, κατά τα έτη 1941–1944, η Τουρκία έστελνε στη Γερμανία μια εξαιρετικά σημαντική στρατηγική πρώτη ύλη: χρώμιο.
Σύμφωνα με την εμπορική συμφωνία, μόνο από τις 7 Ιανουαρίου έως τις 31 Μαρτίου 1943 η Τουρκία είχε αναλάβει την υποχρέωση να παραδώσει στους Γερμανούς 41 χιλιάδες τόνους μεταλλεύματος χρωμίου.
Μόλις στις 20 Απριλίου 1944, υπό την ισχυρή πίεση της ΕΣΣΔ, της Αγγλίας και των ΗΠΑ, η Τουρκία σταμάτησε τις παραδόσεις χρωμίου.
Επιπλέον, οι Τούρκοι προμήθευαν τους Γερμανούς και τους Ρουμάνους με άλλα είδη πρώτων υλών, τρόφιμα, καπνό και άλλα προϊόντα.
Εντάξει, όταν μέσω των Στενών, σύμφωνα με το Άρθρο 4 της Σύμβασης του Montreux, διέρχονταν γερμανικά εμπορικά πλοία.
Όμως οι Τούρκοι επέτρεπαν πρόθυμα τη διέλευση και σε πλοία του Kriegsmarine (γερμανικού πολεμικού ναυτικού) ειδικής κατασκευής.
Μέχρι τον Ιούνιο του 1941 οι Γερμανοί δεν διέθεταν στη Μαύρη Θάλασσα ούτε ένα πολεμικό πλοίο.
Ωστόσο, κατά τα έτη 1941–1944, στη Βάρνα, στο Λιντς και στην κατεχόμενη Nikolayev κατασκεύασαν αρκετές εκατοντάδες πολεμικά πλοία πολλαπλών χρήσεων, εκτοπίσματος 300–700 τόνων, τα οποία, όταν απαιτούνταν, μπορούσαν να μετατραπούν σε περιπολικά πλοία, πλοία ανθυποβρυχιακού πολέμου, αντιαεροπορικής άμυνας, να χρησιμοποιηθούν ως ναρκοθέτες κ.λπ.
Τέτοια πλοία, τα οποία για λόγους παραπλάνησης ονομάζονταν «ταχύπλοα μεταγωγικά», ήταν εξοπλισμένα με πυροβόλα των 88 mm και 75 mm, καθώς και με αντιαεροπορικά αυτόματα πυροβόλα των 37 mm και 20 mm.
Οι υπερκατασκευές τους ήταν καλυμμένα με θωράκιση πάχους 20 mm.
Τη ζωτικότητα των πλοίων εξασφάλιζαν ο διπλός πυθμένας και 5–6 στεγανά διαμερίσματα.
Κανένας εμπορικός στόλος στον κόσμο δεν χρησιμοποιούσε τέτοια πλοία.
Κατά τη διέλευση των Στενών, στα «ταχύπλοα μεταγωγικά» τα πυροβόλα, με τη βοήθεια ειδικών μηχανισμών, κατέβαιναν στο αμπάρι.
Και οι τουρκικές αρχές είχαν πάθει «τύφλωση» και τους φαινόταν ότι επρόκειτο για ειρηνικά πλοία.
Από τα τέλη του 1941 έως τις αρχές του 1944, εκατοντάδες «ταχύπλοα μεταγωγικά» διέσχισαν τα Στενά.
Έτσι, για παράδειγμα, κατά τα έτη 1941–1942 διέσχισαν τα Στενά τα F-123, F-129, F-131, F-360, F-370 κ.ά. Ενώ τα F-124, F-126, F-127, F-338 κ.ά. διέσχισαν τα Στενά περισσότερες από δύο φορές.
Το 1941, το 1942 και το 1943, η σοβιετική πρεσβεία στην Άγκυρα επέστησε επανειλημμένα την προσοχή του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών στην παραβίαση της Σύμβασης του Montreux, στην απαράδεκτη διέλευση μέσω των Στενών γερμανικών και άλλων πλοίων υπό σημαίες εμπορικού στόλου, αλλά, σύμφωνα με τα στοιχεία που διέθετε η πρεσβεία, «με σκοπούς στρατιωτικού χαρακτήρα».

Σύμβαση του Montreux

Στο υπόμνημα του σοβιετικού πρέσβη Vinogradov, το οποίο παραδόθηκε στον υπουργό Εξωτερικών Sarcoglou στις 17 Ιουνίου 1944, γινόταν λόγος για μια σειρά περιστατικών διέλευσης από τα Στενά γερμανικών πολεμικών και στρατιωτικών βοηθητικών πλοίων υπό το πρόσχημα ότι ήταν εμπορικά.
Και τώρα, σε μια ανάλογη κατάσταση, η Τουρκία de facto αποχώρησε από τη Σύμβαση του Montreux και απαιτεί από τις Ένοπλες Δυνάμεις της Ρωσικής Ομοσπονδίας να μην πλήττουν τα λιμάνια της Οδησσού και τα πλοία που κατευθύνονται προς τα λιμάνια της Οδησσού.
Την ίδια στιγμή, στην Άγκυρα γνωρίζουν πολύ καλά ότι οι επιδρομές ουκρανικών drones και πυραύλων εναντίον της Σεβαστούπολης, του Qerch, του Novorossiysk και άλλων λιμανιών, καθώς και εναντίον ρωσικών εμπορικών πλοίων, πραγματοποιούνται εδώ και τέσσερα χρόνια.
Για ακατανόητους λόγους, από τις καθημερινές ειδήσεις της ρωσικής τηλεόρασης εξαφανίστηκαν οι αναφορές για πλήγματα εναντίον πλοίων και λιμενικών εγκαταστάσεων στην περιοχή της Οδησσού.
Τι είναι αυτό, συνθηκολόγηση του Κρεμλίνου απέναντι στην Άγκυρα;
Οι Τούρκοι εδώ και πολύ καιρό ονειρεύονταν να κλείσουν τα Στενά για τα ρωσικά πλοία.
Έτσι, το 1952, μετά την ένταξη της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ, η Άγκυρα ανακοίνωσε το κλείσιμο του Βοσπόρου για τα σοβιετικά πλοία.
Για κάποιο χρονικό διάστημα η Μόσχα δεν αντέδρασε.
Τελικά, δυτικοί δημοσιογράφοι αποφάσισαν να ρωτήσουν απευθείας τον επικεφαλής του υπουργείου Εξωτερικών, Andrei Gromyko.
Του ζήτησαν να εξηγήσει τι θα έκανε πλέον η Σοβιετική Ένωση, πώς θα έφτανε ο στόλος στη Μεσόγειο;
Ο Gromyko απάντησε παράξενα — περίπου ότι ο Βόσπορος δεν είναι και τόσο απαραίτητος σε κανέναν.
Και πρόσθεσε: «…μόλις δύο εκρήξεις αρκούν, και εκτός από τον Βόσπορο θα εμφανιστούν κι άλλα Στενά, αν και η Κωνσταντινούπολη μπορεί να μη συνεχίσει να υπάρχει».
Να σημειωθεί πως τα λόγια του Gromyko δεν αποτελούσαν καθόλου μπλόφα.
Στην ΕΣΣΔ, από τις αρχές της δεκαετίας του 1960, διεξάγονταν εργασίες για τη χρήση πυρηνικών εκρήξεων με σκοπό τη δημιουργία μεγάλων καναλιών.
Έτσι, στο πλαίσιο του σχεδίου «Τάιγκα», σε αραιοκατοικημένες περιοχές της Περιφέρειας του Περμ, στις 23 Μαρτίου 1971, ανατινάχθηκαν τρεις πυρηνικές συσκευές ισχύος 15 κιλοτόνων η καθεμία.
Ως αποτέλεσμα της έκρηξης σχηματίστηκε πλωτό κανάλι μήκους 700 μ., πλάτους 30 μ. και βάθους 10–15 μ.
Από αυτό θα μπορούσαν άνετα να διέρχονται φορτηγά πλοία μεταφοράς χύδην φορτίου εκτοπίσματος 10–30 χιλιάδων τόνων.
Ωστόσο, στη συνέχεια, λόγω της έντονης ραδιενεργού μόλυνσης της περιοχής, η ΕΣΣΔ εγκατέλειψε τη χρήση πυρηνικών εκρήξεων για τη δημιουργία καναλιών.
Αλήθεια, δεν γνωρίζουν στην Άγκυρα ότι, εάν χρειαστεί, 3–4 ειδικές πυρηνικές γομώσεις ισχύος 15–20 κιλοτόνων η καθεμία, αν δεν καταστρέψουν ολοκληρωτικά, τουλάχιστον θα τυφλώσουν την αεράμυνα της περιοχής του Βοσπόρου;
Και λίγα λεπτά αργότερα θα φτάσει ένα «προϊόν» ισχύος 100 μεγατόνων, παρόμοιο με εκείνο που δοκιμάστηκε στις 30 Οκτωβρίου 1961 στη Νέα Γη.
Μετά από αυτό, οι Τούρκοι θα πάψουν να παραπονιούνται για τη στενότητα του Βοσπόρου — θα γίνει περίπου τέσσερις φορές πλατύτερος…


www.bankingnews.gr

Το Νερό ως Δώρο της Φύσης και Κοινωνικό Αγαθό

 


Εισαγωγή

Το νερό δεν είναι απλώς ένας φυσικός πόρος. Είναι η ίδια η βάση της ζωής. Από το κύτταρο του ανθρώπινου σώματος μέχρι τα οικοσυστήματα του πλανήτη, τίποτα δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς νερό. Η πρόσβαση σε καθαρό και επαρκές νερό αποτελεί θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα, αναγνωρισμένο από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών. Παρ’ όλα αυτά, τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται μια έντονη και ανησυχητική τάση: η εμπορευματοποίηση και ιδιωτικοποίηση του νερού.

Το παρόν άρθρο υποστηρίζει, με πλήρη τεκμηρίωση, ότι το νερό είναι δώρο της Φύσης, κοινωνικό αγαθό και πρέπει πάντα να βρίσκεται υπό δημόσιο έλεγχο. Η ιδιωτικοποίηση της διαχείρισης και εκμετάλλευσής του δεν είναι απλώς μια λανθασμένη πολιτική επιλογή· αποτελεί έγκλημα κατά των ανθρώπων, καθώς στερεί από κοινωνίες ένα βασικό μέσο επιβίωσης, εντείνει τις ανισότητες και υπονομεύει τη δημοκρατία.


1. Το νερό ως δώρο της Φύσης

Το νερό δεν δημιουργήθηκε από τον άνθρωπο, ούτε μπορεί να παραχθεί τεχνητά σε κλίμακα που να υποκαθιστά τα φυσικά αποθέματα. Αποτελεί προϊόν γεωλογικών, κλιματικών και οικολογικών διεργασιών που εξελίσσονται εδώ και δισεκατομμύρια χρόνια. Ο υδρολογικός κύκλος – εξάτμιση, συμπύκνωση, βροχόπτωση, απορροή – λειτουργεί ανεξάρτητα από ανθρώπινες οικονομικές λογικές.

Η ιδέα ότι κάτι τόσο θεμελιώδες μπορεί να γίνει αντικείμενο ιδιοκτησίας έρχεται σε σύγκρουση με την ίδια τη φυσική και ηθική τάξη των πραγμάτων. Όπως ο αέρας, έτσι και το νερό είναι στοιχείο κοινό, αναγκαίο και αναντικατάστατο. Η Φύση το προσφέρει χωρίς διακρίσεις· οι κοινωνίες οφείλουν να το διαχειρίζονται με σεβασμό και δικαιοσύνη.


2. Το νερό ως ανθρώπινο δικαίωμα

Το 2010, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ αναγνώρισε ρητά το δικαίωμα στο ασφαλές και καθαρό πόσιμο νερό και στην αποχέτευση ως ανθρώπινο δικαίωμα απαραίτητο για την πλήρη απόλαυση της ζωής και όλων των άλλων ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Αυτό σημαίνει ότι:

  • Η πρόσβαση στο νερό δεν μπορεί να εξαρτάται από το εισόδημα.

  • Το νερό δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως εμπόρευμα.

  • Η Κοινωνία (το σώμα των Πολιτών που συναπαρτίζει τον Δήμο) έχει την υποχρέωση να διασφαλίζει την καθολική, ποιοτική και οικονομικά προσιτή παροχή του.

Όταν η διαχείριση του νερού περνά σε ιδιωτικά χέρια, το δικαίωμα αυτό μετατρέπεται σε προϊόν προς πώληση. Όποιος δεν μπορεί να πληρώσει, αποκλείεται. Αυτό συνιστά κατάφωρη παραβίαση θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων.


3. Το νερό ως κοινωνικό αγαθό

Κοινωνικό αγαθό είναι εκείνο που:

  • Καλύπτει βασικές ανάγκες

  • Αφορά το σύνολο της κοινωνίας

  • Δεν μπορεί να υποκατασταθεί

  • Πρέπει να παρέχεται με ισότητα και αλληλεγγύη

Το νερό πληροί όλες αυτές τις προϋποθέσεις. Δεν υπάρχει εναλλακτική λύση στο νερό. Δεν μπορεί κανείς να επιλέξει “να μην καταναλώνει”. Η κοινωνική συνοχή, η δημόσια υγεία, η αγροτική παραγωγή και η οικονομία εξαρτώνται άμεσα από αυτό.

Η δημόσια διαχείριση του νερού επιτρέπει:

  • τον Μακροπρόθεσμο σχεδιασμό

  • την Προστασία των υδάτινων πόρων

  • την Διαφάνεια και δημοκρατικό έλεγχο

  • την Ισότιμη πρόσβαση για όλους


4. Τι σημαίνει ιδιωτικοποίηση του νερού

Η ιδιωτικοποίηση δεν αφορά μόνο την πώληση των δικτύων ύδρευσης. Περιλαμβάνει:

  • Παραχώρηση της διαχείρισης σε πολυεθνικές

  • Εκμετάλλευση πηγών και υδροφόρων οριζόντων

  • Εμφιάλωση και εμπορική εκμετάλλευση

  • Καθορισμό τιμών με γνώμονα το κέρδος

Ο στόχος μιας ιδιωτικής εταιρείας δεν είναι η κοινωνική ευημερία, αλλά η μεγιστοποίηση του κέρδους. Αυτό οδηγεί αναπόφευκτα σε:

  • Αυξήσεις τιμολογίων

  • Υποβάθμιση της ποιότητας

  • Μείωση επενδύσεων σε υποδομές

  • Αποκλεισμό ευάλωτων ομάδων


5. Παραδείγματα ιδιωτικοποίησης και οι καταστροφικές τους συνέπειες

5.1 Βολιβία – Η “Εξέγερση του Νερού” στην Κοτσαμπάμπα (Cochabamba)

Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, η διαχείριση του νερού στην πόλη Κοτσαμπάμπα παραχωρήθηκε σε πολυεθνική εταιρεία. Μέσα σε λίγους μήνες, οι τιμές αυξήθηκαν έως και 200%. Άνθρωποι αναγκάζονταν να ξοδεύουν το ένα τέταρτο του εισοδήματός τους μόνο για νερό.

Ακολούθησαν μαζικές διαδηλώσεις, βίαιες συγκρούσεις και τελικά η ακύρωση της ιδιωτικοποίησης. Το παράδειγμα αυτό δείχνει ξεκάθαρα ότι όταν το νερό γίνεται εμπόρευμα, η κοινωνία εξεγείρεται.

5.2 Γαλλία – Επαναδημοτικοποίηση του νερού στο Παρίσι

Για δεκαετίες, η ύδρευση του Παρισιού βρισκόταν στα χέρια ιδιωτικών κολοσσών. Τα αποτελέσματα: υψηλές τιμές και έλλειψη διαφάνειας. Το 2010, ο Δήμος Παρισιού επανέφερε το νερό υπό δημόσιο έλεγχο. Τα τιμολόγια μειώθηκαν, η ποιότητα βελτιώθηκε και τα κέρδη επενδύθηκαν ξανά στις υποδομές.

Αυτό αποδεικνύει ότι ο δημόσιος έλεγχος δεν είναι μόνο ηθικά, αλλά και οικονομικά αποδοτικός.


6. Ηθική διάσταση: γιατί η ιδιωτικοποίηση είναι έγκλημα κατά των ανθρώπων

Η στέρηση ή ο περιορισμός πρόσβασης στο νερό:

  • Θέτει σε κίνδυνο ζωές

  • Εντείνει τη φτώχεια

  • Δημιουργεί κοινωνικές ανισότητες

  • Μετατρέπει την επιβίωση σε προνόμιο

Όταν μια εταιρεία αποκόπτει το νερό σε ένα νοικοκυριό επειδή δεν μπορεί να πληρώσει, δεν πρόκειται για απλή επιχειρηματική πράξη. Πρόκειται για πράξη βίας. Το νερό είναι συνδεδεμένο με την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Η ιδιωτικοποίησή του ισοδυναμεί με εμπορευματοποίηση της ίδιας της ζωής.


7. Περιβαλλοντικές συνέπειες της ιδιωτικής εκμετάλλευσης

Οι ιδιωτικές εταιρείες συχνά:

  • Υπεραντλούν υδάτινους πόρους

  • Αδιαφορούν για την οικολογική ισορροπία

  • Προτάσσουν το βραχυπρόθεσμο κέρδος

Αυτό οδηγεί σε:

  • Εξάντληση υδροφόρων οριζόντων

  • Υφαλμύρωση

  • Καταστροφή οικοσυστημάτων

  • Μακροπρόθεσμη έλλειψη νερού


8. Η ελληνική πραγματικότητα και ο κίνδυνος ιδιωτικοποίησης

Στην Ελλάδα, το νερό ιστορικά θεωρείται δημόσιο αγαθό. Ωστόσο, κατά καιρούς έχουν υπάρξει πιέσεις για ιδιωτικοποίηση ή μερική εκχώρηση της διαχείρισης. Η κοινωνική αντίδραση υπήρξε έντονη, με δημοψηφίσματα, κινητοποιήσεις και δικαστικές αποφάσεις που υπερασπίστηκαν τον δημόσιο χαρακτήρα του νερού.

Το ελληνικό παράδειγμα δείχνει ότι οι κοινωνίες έχουν δύναμη όταν υπερασπίζονται τα κοινά αγαθά.


10. Η γεωπολιτική του νερού: το μέλλον των συγκρούσεων

Στον 21ο αιώνα, το νερό αντικαθιστά σταδιακά το πετρέλαιο ως στρατηγικό αγαθό. Ήδη μιλάμε για «υδατικούς πολέμους». Περιοχές όπως η Μέση Ανατολή, η Βόρεια Αφρική και η Κεντρική Ασία αντιμετωπίζουν σοβαρές εντάσεις λόγω ελέγχου ποταμών και υδροφόρων οριζόντων.

Όταν το νερό συγκεντρώνεται στα χέρια:

  • κρατών χωρίς δημοκρατικό έλεγχο ή

  • ιδιωτικών πολυεθνικών

τότε μετατρέπεται σε εργαλείο εξουσίας και εκβιασμού. Η ιδιωτικοποίηση σε τέτοιο πλαίσιο δεν είναι απλώς κοινωνικά άδικη· είναι γεωπολιτικά επικίνδυνη.


11. Γιατί ούτε το κράτος ούτε οι δήμοι είναι πάντα λύση

Είναι κρίσιμο να ειπωθεί μια δύσκολη αλήθεια:
ο δημόσιος έλεγχος δεν ταυτίζεται αυτόματα με τον κρατικό ή δημοτικό έλεγχο.

Η εμπειρία δείχνει ότι:

  • Κυβερνήσεις αλλάζουν, αλλά τα συμφέροντα παραμένουν

  • Δήμαρχοι και τοπικές αρχές συχνά εμπλέκονται σε πελατειακά δίκτυα

  • Η διαφθορά δεν εξαφανίζεται απλώς επειδή κάτι ονομάζεται «δημόσιο»

Άρα το πραγματικό ερώτημα είναι:
ποιος ελέγχει τον ελεγκτή;


12. Ρηξικέλευθη λύση: Διαχείριση του νερού απευθείας από τους πολίτες

Η πιο ριζοσπαστική – και ταυτόχρονα βαθιά δημοκρατική – λύση είναι η κοινωνική αυτοδιαχείριση του νερού.

Τι σημαίνει αυτό πρακτικά

  • Το νερό ανήκει νομικά στο σύνολο των κατοίκων

  • Δεν διοικείται από υπουργεία ή δημάρχους

  • Δεν μπορεί να πωληθεί, εκχωρηθεί ή ιδιωτικοποιηθεί

  • Η διαχείριση γίνεται από συνελεύσεις πολιτών

Το νερό αντιμετωπίζεται ως Κοινό Αγαθό (Commons), όχι ως κρατική ή ιδιωτική περιουσία.


13. Το μοντέλο της Άμεσης Δημοκρατίας στη διαχείριση του νερού

13.1 Τοπικές Συνελεύσεις Νερού

Κάθε περιοχή (δήμος, κοινότητα, λεκάνη απορροής) διαθέτει:

  • Ανοιχτή συνέλευση πολιτών

  • Ισότιμη συμμετοχή όλων

  • Υποχρεωτική διαφάνεια

Οι αποφάσεις αφορούν:

  • Τιμολόγηση (μόνο για συντήρηση, όχι κέρδος)

  • Έργα υποδομής

  • Προστασία πηγών

  • Διαχείριση ξηρασίας


13.2 Ανακλητοί και κληρωτοί διαχειριστές

Αντί για μόνιμους διευθυντές:

  • Οι διαχειριστές κληρώνονται

  • Έχουν σύντομη θητεία

  • Είναι ανά πάσα στιγμή ανακλητοί

  • Δεν αμείβονται με προνόμια

Αυτό:

  • Μηδενίζει τα κίνητρα διαφθοράς

  • “Σπάει” τη συγκέντρωση εξουσίας

  • Επαναφέρει την έννοια της υπηρεσίας προς το κοινό


13.3 Απόλυτη διαφάνεια μέσω τεχνολογίας

Κάθε πολίτης έχει πρόσβαση σε:

  • Έσοδα – έξοδα σε πραγματικό χρόνο

  • Ποιότητα νερού

  • Αποθέματα

  • Συμβάσεις και αποφάσεις

Η τεχνολογία (ανοιχτά δεδομένα, blockchain, δημόσιες πλατφόρμες) μπορεί να λειτουργήσει ως ασπίδα κατά της διαφθοράς.


14. Υπαρκτά παραδείγματα κοινωνικής διαχείρισης

14.1 Ιταλία – Κίνημα για το Δημόσιο Νερό

Το 2011, πάνω από 27 εκατομμύρια Ιταλοί ψήφισαν σε δημοψήφισμα ενάντια στην ιδιωτικοποίηση του νερού. Σε πολλές περιοχές δημιουργήθηκαν κοινωνικοί φορείς διαχείρισης με συμμετοχή πολιτών.

14.2 Λατινική Αμερική – Κοινότητες αυτοδιαχείρισης

Σε χώρες όπως η Ουρουγουάη και τμήματα της Βραζιλίας, κοινότητες διαχειρίζονται το νερό συλλογικά, με συνταγματική κατοχύρωση του νερού ως κοινωνικού αγαθού.


15. Γιατί η κοινωνική διαχείριση μειώνει σχεδόν στο μηδέν τη διαφθορά

Η διαφθορά ευδοκιμεί όταν:

  • Υπάρχει συγκέντρωση εξουσίας

  • Οι αποφάσεις λαμβάνονται κεκλεισμένων των θυρών

  • Οι πολίτες είναι παθητικοί

Η άμεση δημοκρατία:

  • Διαχέει την εξουσία

  • Υποχρεώνει στη λογοδοσία

  • Μετατρέπει τον πολίτη από καταναλωτή σε θεματοφύλακα


16. Νομική και ηθική θεμελίωση των Κοινών Αγαθών

Το νερό ανήκει στη σφαίρα των αναπαλλοτρίωτων αγαθών, όπως:

  • Η ζωή

  • Η ανθρώπινη αξιοπρέπεια

  • Το περιβάλλον

Η ιδιωτικοποίησή του παραβιάζει:

  • το Διεθνές δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων

  • τις Συνταγματικές αρχές

  • Τη βασική ηθική της κοινωνικής συμβίωσης


17. Συμπέρασμα – Κάλεσμα ευθύνης και δράσης

Το νερό είναι:

  • Δώρο της Φύσης

  • Θεμέλιο της ζωής

  • Κοινωνικό αγαθό

Η ιδιωτικοποίησή του δεν είναι απλώς λάθος πολιτική· είναι έγκλημα κατά των ανθρώπων.
Η λύση δεν βρίσκεται ούτε στις αγορές ούτε στις κλειστές κυβερνητικές αίθουσες.
Βρίσκεται στους ίδιους τους πολίτες.

Η κοινωνική, άμεση και δημοκρατική διαχείριση του νερού δεν είναι ουτοπία.
Είναι αναγκαιότητα.


Πηγές:

  1. United Nations General Assembly. Resolution 64/292: The Human Right to Water and Sanitation. United Nations, 2010. https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/A-9-2022-0231_EL.html?utm_source=chatgpt.com

  2. European Parliament. Report on the Right to Water in the European Union. European Parliament, 2022. https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/A-9-2022-0231_EL.html?utm_source=chatgpt.com

  3. SaveGreekWater. “Οδηγός για την εφαρμογή του δικαιώματος στο νερό.” SaveGreekWater. https://www.savegreekwater.org/archives/4813?utm_source=chatgpt.com

  4. Le Monde Diplomatique. “Το νερό δεν είναι απλώς ένα αγαθό κοινής ωφέλειας.” Le Monde Diplomatique, Aug. 2023. https://www.monde-diplomatique.gr/2023/08/article1376.html?utm_source=chatgpt.com

  5. Αυγή. “Νερό ως κοινό αγαθό – Κίνδυνοι ιδιωτικοποίησης.” Η Αυγή. https://www.avgi.gr/koinonia/262043_nero-os-koino-agatho?utm_source=chatgpt.com

  6. Διδακτορική διατριβή. Το νερό ως οικονομικό αγαθό στο διεθνές δίκαιο. Didaktorika.gr, 2022. https://www.didaktorika.gr/eadd/handle/10442/52774?utm_source=chatgpt.com

  7. European Citizens’ Initiative – Right2Water. Water and Sanitation are a Human Right: Water is a Public Good, Not a Commodity. 2012. https://citizens-initiative.europa.eu/initiatives/details/2012/000003/water-and-sanitation-are-human-right-water-public-good-not-commodity_el?utm_source=chatgpt.com

  8. UN University. “Looming Water Supply Crisis Puts Billions at Risk.” Reuters, 20 Jan. 2026. https://www.reuters.com/sustainability/climate-energy/looming-water-supply-bankruptcy-puts-billions-risk-un-report-warns-2026-01-20/?utm_source=chatgpt.com

  9. Pacific Institute. “Increasing Water-Related Violence and Social Impact.” The Guardian, 23 Jan. 2026. https://www.theguardian.com/environment/2026/jan/23/water-related-violence-increase-pacific-institute?utm_source=chatgpt.com

  10. The Guardian. “English Water System Singled Out for Criticism by UN Special Rapporteur.” The Guardian, 9 Oct. 2024. https://www.theguardian.com/environment/2024/oct/09/english-water-system-singled-out-criticism-un-special-rapporteur?utm_source=chatgpt.com

Apollodoros

Η Μεγάλη Σκακιέρα και η κατάρρευση της αμερικανικής ψευδαίσθησης!



 Η Παγκοσμιοποίηση πεθαίνει, η Ουκρανία ηττάται παρά την απίστευτη σε υλικό και χρήμα χορήγηση από τις ΗΠΑ και ΕΕ, η Ρωσια...ήταν πολύ σκληρή για να πεθάνει και το Ιράν στο τέλος, έβγαλε και τη γλώσσα του περιπαικτικά! Quid delictum est?*



Η Δύση στα χέρια των Νεοταξιτών, έγινε ένα κράμα από πολυπολιτισμικά σκουπίδια και έρμαιο σε χέρια διαχειριστών και όχι ηγετων! Σήμερα, πληρώνει το βαρύ τίμημα...



Εάν παρατηρήσει κανείς με ψύχραιμη απόσταση τις σημερινές παγκόσμιες εξελίξεις, βλέπει την Ουκρανία να παραπαίει και να χάνει σταδιακά το Ντονμπάς, τη Ζαπορίζια, το Μικολάεφ και την Οδησσό, ενώ έχει ήδη ηττηθεί στρατηγικά στον αέρα. Ταυτόχρονα βλέπει και τις Ηνωμένες Πολιτείες, τον τελευταίο κυρίαρχο της μεταψυχροπολεμικής εποχής, να παραπαίουν και αυτές, όχι πλέον από εξωτερική πίεση μόνο, αλλά από την ίδια την αδυναμία τους να διατηρήσουν το βάρος της ηγεμονίας που οι ίδιες είχαν υψώσει σε δόγμα.


Είκοσι περίπου χρόνια πριν, ένας από τους οξυδερκέστερους Αμερικανούς γεωστρατηγιστές, ο Ζμπίγκνιεφ Μπρεζίνσκι, είχε ήδη διατυπώσει με ακρίβεια το δίλημμα που σήμερα εκρήγνυται μπροστά μας. Σε δοκίμιό του με τίτλο «Το δίλημμα του τελευταίου κυρίαρχου», δημοσιευμένο το 2005, έθεσε το ερώτημα που ακόμη και σήμερα παραμένει αναπάντητο: Kυριαρχία για ποιο σκοπό;


Η Θεωρία του Μπρεζίνσκι


Ο Μπρεζίνσκι δεν ήταν απλώς ένας ακόμη ακαδημαϊκός. Είχε διατελέσει Σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας επί προεδρίας Κάρτερ, είχε μελετήσει σε βάθος τη σοβιετική πραγματικότητα και είχε κατανοήσει όσο λίγοι τη γεωγραφική λογική της εξουσίας. Η σκέψη του δεν βασιζόταν σε ηθικολογίες ούτε σε ιδεολογικές εμμονές· βασιζόταν στην ψυχρή παρατήρηση του χάρτη. Και ο χάρτης, για εκείνον, είχε ένα μόνο κέντρο βάρους: την Ευρασία.


Η κεντρική του θέση, όπως την ανέπτυξε στο βιβλίο «Η Μεγάλη Σκακιέρα» το 1997, είναι απλή και αδυσώπητη. Η Ευρασία αποτελεί τη σκακιέρα πάνω στην οποία παίζεται το παιχνίδι της παγκόσμιας πρωτοκαθεδρίας. Όποιος ελέγχει την Ευρασία, ελέγχει τον κόσμο.


Για πρώτη φορά στην Iστορία, μια μη ευρασιατική δύναμη, οι Ηνωμένες Πολιτείες, βρέθηκε στη θέση να ασκεί αποφασιστική επιρροή πάνω σε αυτή την ήπειρο. Η διατήρηση αυτής της πρωτοκαθεδρίας, όπως υποστήριζε, εξαρτάται από ένα και μόνο στρατηγικό καθήκον: Να εμποδιστεί η εμφάνιση οποιασδήποτε δύναμης ή συνασπισμού δυνάμεων που θα μπορούσε να κυριαρχήσει στην Ευρασία και να αμφισβητήσει την αμερικανική θέση.


Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Μπρεζίνσκι διέκρινε δύο κατηγορίες κρατών. Από τη μία τους γεωστρατηγικούς παίκτεςτη Γαλλία, τη Γερμανία, τη Ρωσία, την Κίνα και την Ινδία —, κράτη ικανά να διαμορφώνουν ενεργά το γεωπολιτικό παιχνίδι. Από την άλλη τους γεωπολιτικούς άξονες, κράτη των οποίων η σημασία δεν πηγάζει από την εγγενή τους ισχύ, αλλά από τη γεωγραφική τους θέση. Ανάμεσά τους ξεχώριζε με δραματική έμφαση η Ουκρανία.


Η φράση του παραμένει μέχρι σήμερα η πιο εύστοχη σύνοψη του ουκρανικού ζητήματος: Χωρίς την Ουκρανία, η Ρωσία παύει να είναι ευρασιατική αυτοκρατορία! Με την Ουκρανία υποταγμένη και ενσωματωμένη, η Ρωσία γίνεται αυτόματα αυτοκρατορία. Η ανεξαρτησία της Ουκρανίας δεν ήταν για τον Μπρεζίνσκι ζήτημα δημοκρατίας ή ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ήταν ζήτημα γεωπολιτικών μαθηματικών.


Η Ουκρανία πρόσφερε στη Ρωσία πληθυσμό, γεωργικό πλούτο, βιομηχανική βάση και πρόσβαση στη Μαύρη Θάλασσα. Η απώλειά της μείωνε τη Ρωσία σε περιφερειακή ασιατική δύναμη, περιορισμένη και αποδυναμωμένη. Η ανάκτησή της την επανέφερε στο επίπεδο της αυτοκρατορίας.


Αυτή η διάγνωση αποδείχθηκε προφητική. Ο πόλεμος που ξέσπασε το 2022 εξ' αιτίας της δυτικής νεοταξικής λαίλαπας και συνεχίζεται μέχρι σήμερα, δεν είναι παρά η βίαιη επιβεβαίωση της λογικής του Μπρεζίνσκι. Η Ρωσία δεν πολεμά για αφηρημένες ιδεολογίες. Πολεμά για να μην χάσει οριστικά τον γεωπολιτικό άξονα που της επιτρέπει να παραμένει μεγάλη δύναμη.


Η Δύση, από την πλευρά της, υποστηρίζει την Ουκρανία όχι από αφηρημένη αλληλεγγύη, αλλά επειδή γνωρίζει ότι η πλήρης ρωσική επικράτηση θα ανατρέψει την ισορροπία στην Ευρασία.


Όμως ο Μπρεζίνσκι δεν περιορίστηκε στη γεωγραφική ανάλυση. Στο δοκίμιο του 2005 προχώρησε βαθύτερα. Διαπίστωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν καταστεί ο τελευταίος πραγματικά κυρίαρχος του πλανήτη. Ενώ όλα τα άλλα κράτη έβλεπαν την κυριαρχία τους να διαβρώνεται από την οικονομική αλληλεξάρτηση, τους υπερεθνικούς θεσμούς και τη διεθνή κοινή γνώμη, η Αμερική διατηρούσε ακόμη την ικανότητα μονομερούς δράσης. Η εισβολή στο Ιράκ, η άρνηση του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, η απόρριψη του Πρωτοκόλλου του Κιότο κλπ ήταν εκδηλώσεις αυτής της μοναδικής κυριαρχίας.


Αυτή όμως η κυριαρχία δεν ήταν χωρίς κόστος. Ο Μπρεζίνσκι έθεσε το κρίσιμο ερώτημα: Κυριαρχία για ποιο σκοπό;

Αν η Αμερική χρησιμοποιούσε την ισχύ της αποκλειστικά για να προστατεύσει τα στενά εθνικά της συμφέροντα και να διεξάγει έναν ατέρμονα «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας», θα προκαλούσε παγκόσμια αντιπάθεια, θα απομονωνόταν και τελικά θα υπονόμευε την ίδια την ασφάλειά της. Το πραγματικό πρόβλημα της εποχής, όπως υποστήριζε, δεν ήταν η τρομοκρατία. Η τρομοκρατία ήταν σύμπτωμα. Το βαθύτερο φαινόμενο ήταν η παγκόσμια πολιτική αφύπνιση.


Για πρώτη φορά στην Ιστορία, δισεκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον πλανήτη, ιδιαίτερα νέοι και φτωχοί, αποκτούσαν πολιτική συνείδηση μέσω της παιδείας, των μέσων ενημέρωσης και της δημογραφικής έκρηξης. Αυτή η αφύπνιση ήταν ριζοσπαστική, λαϊκιστική και συχνά εχθρική προς την αμερικανική ηγεμονία.


Για να στηρίξει την προειδοποίησή του, ο Μπρεζίνσκι επικαλέστηκε τρεις μεγάλους στοχαστές του πολιτισμικού πεπρωμένου. Τον Όσβαλντ Σπένγκλερ, τον Άρνολντ Τόινμπι και τον Σάμιουελ Χάντινγκτον. Οι δύο πρώτοι και ο τρίτος, ιδιαίτερα, φωτίζουν με διαφορετικό τρόπο το ίδιο ζήτημα: Την αδυναμία ενός πολιτισμού να διατηρήσει επ’ αόριστον την παγκόσμια κυριαρχία όταν έχει ήδη εισέλθει στη φάση της παρακμής ή όταν αγνοεί τις πολιτισμικές ρίζες των αντιπάλων του.


Η Θεωρία του Σπέγκλερ


Ο Όσβαλντ Σπένγκλερ, στο μνημειώδες έργο του «Η Παρακμή της Δύσης», ανέπτυξε μια οργανική θεώρηση της Ιστορίας. Κάθε πολιτισμός γεννιέται, ανθεί, ωριμάζει και πεθαίνει όπως ένας ζωντανός οργανισμός.


Η Δύση, την οποία ονόμασε «φαουστιανό» πολιτισμό, είχε ήδη, κατά τη γνώμη του, περάσει από την εποχή της δημιουργικής κουλτούρας στην εποχή του πολιτισμούδηλαδή από την εποχή της ψυχής στην εποχή του καθαρού νου, από τη θρησκευτική και καλλιτεχνική δημιουργία στη μηχανική, χρηματική και αυτοκρατορική εξουσία.


Στην τελική φάση εμφανίζεται ο ...«Καίσαρας»: Η δημοκρατία παραχωρεί τη θέση της σε ισχυρές προσωπικότητες που κυβερνούν μέσω του χρήματος και της δύναμης, ενώ οι πόλεμοι γίνονται για την κληρονομιά ολόκληρου του κόσμου.


Ο Σπένγκλερ προειδοποιούσε ότι το αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι η υποδούλωση της ανθρωπότητας σε λίγες ισχυρές φύσεις και ελίτ, αποφασισμένες να κυριαρχήσουν και δεν εννοούσε απόλυτα τους Νεοταξίτες. Αυτοί ουσιαστικά αντέγραψαν τις θεωρίες του και τις οικειοποιήθηκαν. Ο Μπρεζίνσκι λοιπόν, επικαλείται αυτή την προειδοποίηση για να δείξει τον κίνδυνο που διατρέχει η Αμερική αν συνεχίσει να ασκεί την κυριαρχία της ως καθαρή δύναμη χωρίς ανώτερο σκοπό.


Η προσπάθεια να διατηρηθεί η μοναδική κυριαρχία με στρατιωτικά και οικονομικά μέσα μπορεί να μετατρέψει την ίδια την Αμερική σε μηχανισμό αυτοκρατορικής εξάντλησης, όπου η εσωτερική συνοχή διαβρώνεται και η εξωτερική επιρροή χάνει κάθε ηθική νομιμοποίηση.


Ο Σάμιουελ Χάντινγκτον, από την άλλη πλευρά, στο έργο του «Η Σύγκρουση των Πολιτισμών», προσέφερε μια διαφορετική αλλά εξ' ίσου ανησυχητική προοπτική. Μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, υποστήριζε πως οι μεγάλες συγκρούσεις δεν θα είναι πλέον ιδεολογικές, αλλά πολιτισμικές. Οι άνθρωποι θα ταυτίζονται όλο και περισσότερο με τον πολιτισμό τους — δυτικό, ορθόδοξο, ισλαμικό, σινικό, ινδουιστικό — και οι γραμμές ρήξης θα ακολουθούν τα πολιτισμικά σύνορα.


Η προσπάθεια της Δύσης να επιβάλει τις δικές της αξίες ως παγκόσμιες θα συναντήσει ολοένα και ισχυρότερη αντίσταση. Η δημοκρατία, αντί να κοσμοπολιτίζει, μπορεί να λειτουργήσει παραδοσιακοποιητικά: Να ενισχύσει την πολιτισμική αυτοσυνείδηση και να οξύνει τις αντιθέσεις.


Ο Χάντινγκτον διέβλεπε ότι η Δύση θα βρεθεί αντιμέτωπη με «τους υπόλοιπους» και ότι η προσπάθεια να διατηρήσει την παγκόσμια ηγεμονία χωρίς να αναγνωρίσει την πολιτισμική πολυμορφία, θα οδηγούσε σε απομόνωση και σύγκρουση.

Ο Μπρεζίνσκι χρησιμοποιεί αυτή τη διάγνωση για να επισημάνει ότι η αμερικανική κυριαρχία δεν μπορεί πλέον να βασίζεται στην υπόθεση πως ο υπόλοιπος κόσμος θα αποδεχθεί αδιαμαρτύρητα το νεοταξικό δυτικό μοντέλο. Η παγκόσμια πολιτική αφύπνιση που περιγράφει είναι ακριβώς η αφύπνιση πολιτισμικών ταυτοτήτων που αρνούνται να υποταχθούν.


Έτσι, ο Μπρεζίνσκι συνθέτει τις δύο θεωρίες σε μια ενιαία προειδοποίηση. Από τον Σπένγκλερ αντλεί τον φόβο της εσωτερικής παρακμής: Η Δύση, και ιδιαίτερα η Αμερική, κινδυνεύει να μετατραπεί σε καθαρό μηχανισμό ισχύος χωρίς ψυχή, όπου η δημοκρατία εκφυλίζεται σε καισαρισμό και το χρήμα αντικαθιστά κάθε ανώτερη αρχή.


Από τον Χάντινγκτον αντλεί τον φόβο της εξωτερικής αντίστασης: Ο υπόλοιπος κόσμος δεν είναι κενός χώρος προς κατάκτηση, αλλά σύνολο πολιτισμών με δική τους ιστορική μνήμη και βούληση αυτοπροσδιορισμού. Η προσπάθεια να επιβληθεί μονομερής κυριαρχία θα προκαλέσει όχι μόνο γεωπολιτική, αλλά και πολιτισμική αντίδραση.


Η πρόταση του Μπρεζίνσκι ήταν σαφής. Η Αμερική όφειλε να μετατρέψει την κυριαρχία της σε εργαλείο παροχής διεθνών δημόσιων αγαθών. Να ηγηθεί μιας πολυμερούς, συνεργατικής τάξης, αντί να επιμένει σε μονομερή ηγεμονία. Να αναγνωρίσει έμμεσα την πολυπολικότητα και να αναπτύξει κοινό όραμα με τις άλλες μεγάλες δυνάμεις. Διαφορετικά, η προσπάθεια να διατηρηθεί η μοναδική κυριαρχία θα οδηγούσε σε αυτοκαταστροφή, όπως ακριβώς γίνεται τώρα.


Είκοσι χρόνια μετά, το δίλημμα που είχε θέσει έχει γίνει πραγματικότητα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε μονόδρομο εσωτερικής και εξωτερικής εξάντλησης. Η στήριξη προς την Ουκρανία έχει μετατραπεί, όπως ορθά επισημαίνει ο Γάλλος ιστορικός Εμμανουέλ Τοντ, σε μηχανισμό που καταδικάζει την ίδια την Ουκρανία σε καταστροφική ήττα. Όσο η Ουκρανία λαμβάνει όπλα, θα πολεμά. Η συνέχιση της σύγκρουσης έχει γίνει ο ίδιος ο λόγος ύπαρξης του ουκρανικού κράτους.


Ταυτόχρονα, ο πληθυσμός της χώρας μειώνεται καταστροφικά, ενώ καλλιεργείται ένας παράλογος υπερεθνικισμός που δικαιολογεί μια αυτοκτονική αντιπαράθεση με τη Ρωσία. Η Δύση, με την υποστήριξή της, επιβάλλει ουσιαστικά στην Ουκρανία τη θανατική ποινή.


Την ίδια στιγμή, τα ψεύδη των προηγούμενων ετών καταρρέουν το ένα μετά το άλλο. Το 2022 Ουκρανοί αξιωματούχοι διαβεβαίωναν ότι τα ρωσικά αποθέματα πυραύλων είχαν εξαντληθεί. Το 2025 ο ίδιος ο Ζελένσκι διαβεβαίωνε τον Γερμανό καγκελάριο ότι η ρωσική στρατιωτική βιομηχανία θα κατέρρεε. Τα δυτικά μέσα ενημέρωσης αναπαρήγαγαν με ενθουσιασμό τις ίδιες προβλέψεις. Και όμως, το 2026 οι ίδιοι Ουκρανοί αξιωματούχοι παραδέχονται ότι η ρωσική παραγωγή πυραύλων υπερβαίνει τα σχέδια, ότι οι βαλλιστικοί πύραυλοι εκτοξεύονται σε ρυθμούς που ξεπερνούν τις δυνατότητες της ουκρανικής αεράμυνας και ότι η φύση του αεροπορικού πολέμου έχει αλλάξει ριζικά. Ο αεροπορικός πόλεμος που υποτίθεται ότι θα ανάγκαζε τη Ρωσία σε ειρήνη έχει αποτύχει παταγωδώς.


Η κατάρρευση δεν περιορίζεται στην Ουκρανία. Επεκτείνεται στην ίδια την αμερικανική στρατηγική. Το εκστρατευτικό μοντέλο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων, βασισμένο στην απόλυτη υπεροχή της εφοδιαστικής αλυσίδας, έχει εξαντληθεί. Η εποχή των αεροπλανοφόρων, των οποίων η συμβολική σημασία υπερίσχυε της πολεμικής τους χρησιμότητας, φτάνει στο τέλος της. Η Αμερική αποδεικνύεται απροετοίμαστη — και ψυχολογικά ακόμη περισσότερο — να αντιμετωπίσει αντίπαλο με συγκρίσιμη ισχύ πυρός.


Το πάθημα του Βιετνάμ που δεν έγινε...μάθημα, επιστρέφει: Η εμπλοκή σε μακρινά μέτωπα χωρίς ξεκάθαρο στρατηγικό τέλος οδηγεί σε εσωτερική εξάντληση και σε εγκατάλειψη του κανόνα του χρυσού, όπως συνέβη το 1971.


Ο Μπρεζίνσκι είχε προειδοποιήσει. Είχε καλέσει την Ουάσινγκτον να αναπτύξει κοινό όραμα με τις άλλες μεγάλες δυνάμεις. Είχε μιλήσει για την ανάγκη αναγνώρισης της πολυπολικότητας. Είχε επισημάνει ότι η προσπάθεια να διατηρηθεί η μοναδική κυριαρχία θα κατέληγε σε αυτοκαταστροφή.


Σήμερα βλέπουμε ακριβώς αυτό. Οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται μπροστά σε ένα νέο στρατηγικό δίλημμα! Είτε να ζήσουν για τον εαυτό τους, επιστρέφοντας σε μια μορφή φρουρίου της Βόρειας Αμερικής, είτε να συνεχίσουν να θυσιάζουν τα εθνικά τους συμφέροντα για την άνεση συμμάχων που αποδεικνύονται ολοένα και πιο ανίκανοι να σηκώσουν το βάρος της δικής τους άμυνας.


Εν κατακλείδι


Η Ευρασία ζει πλέον τη δική της ζωή. Η Μέση Ανατολή αρχίζει να ακολουθεί τον ίδιο δρόμο. Οι περιφερειακές δυνάμεις — η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία, το Πακιστάν — διαμορφώνουν δικούς τους μηχανισμούς ασφαλείας στο κενό που αφήνει η αμερικανική υποχώρηση. Οι BRICS+ και ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης λειτουργούν χωρίς τη Δύση. Το παλιό σύστημα συντεταγμένων απλά καταρρέει.


Ο Μπρεζίνσκι δεν ήταν προφήτης. Ήταν παρατηρητής της γεωγραφίας και της ισχύος. Είδε καθαρά ότι η Ουκρανία ήταν ο αποφασιστικός άξονας. Είδε επίσης ότι η αμερικανική κυριαρχία δεν μπορούσε να διατηρηθεί επ’ αόριστον ως μονομερής επιβολή.


Από τον Σπένγκλερ άντλησε την επίγνωση ότι κάθε πολιτισμός έχει το δικό του βιολογικό όριο. Από τον Χάντινγκτον την επίγνωση ότι οι πολιτισμοί δεν εξαφανίζονται όταν ηττώνται στρατιωτικά, αλλά επανέρχονται με νέα ένταση ταυτότητας.


Εκεί που υπερεκτίμησε την κατάσταση ήταν στην αντοχή της αμερικανικής εσωτερικής συνοχής και στην ταχύτητα με την οποία άλλες δυνάμεις θα αμφισβητούσαν την ηγεμονία. Σήμερα, το δίλημμα που έθεσε έχει πάρει συγκεκριμένη μορφή. Η Αμερική είτε θα αποδεχθεί την πολυπολικότητα και θα αναζητήσει μια νέα ισορροπία, είτε θα συνεχίσει να καταναλώνει τη δύναμή της σε πολέμους χωρίς νίκη, μέχρις ότου η ίδια η εξάντληση την αναγκάσει σε υποχώρηση.


Η Ίστορία είναι βάναυση και το κυριότερο; Δεν περιμένει! Η Μεγάλη Σκακιέρα εξακολουθεί μεν να υπάρχει, αλλά τα πιόνια έχουν ήδη αρχίσει να κινούνται με δική τους λογική. Και ο "τελευταίος κυρίαρχος" ανακαλύπτει, με καθυστέρηση βέβαια, ότι η κυριαρχία χωρίς στρατηγικό σκοπό και χωρίς πολιτισμική επίγνωση μετατρέπεται σε παγίδα! Και η Αμερική, όχι μόνο του Τράμπ αλλά και των προηγούμενων της Νεοταξίας, έχουν μπεί στη παγίδα αυτή και απλα, δεν μπορούν να την ακυρώσουν. Είναι πολύ αργά πια. To μόνο που απομένει, είναι το ξεκαθάρισμα λογαριασμών για το ποιός θα πάρει τη μεγάλη μερίδα. Κι αυτό ακριβώς θα είναι το διακύβευμα στην 4η φάση του Γ' Παγκοσμίου Πολεμου που έχει ήδη αρχίσει...


Quid delictum est?* = "Τι λάθος-παράπτωμα έγινε;" Το ερώτημα του αυτοκράτορα της Ρώμης Μάρκου Αυρηλίου για τον κακό και άστατο χαρακτήρα του γιού του Κόμμοδου


Πύρινος Λόγιος