..για την αποκατάσταση της αλήθειας ..
ΚΥΡΙΕ ΝΕΤΑΝΙΑΧΟΥ, Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΜΑΚΚΑΒΑΙΩΝ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΟΛΟΚΛΗΡΗ Η ΙΣΤΟΡΙΑ
Μια απάντηση από την αρχαία Επίδαυρο, την πατρίδα του Ασκληπιού.
Κύριε Νετανιάχου,
Άκουσα με ιδιαίτερη προσοχή την ομιλία σας, στην οποία ανατρέχετε 2.200 χρόνια πίσω, για να μιλήσετε για τους Μακκαβαίους και τον πόλεμό τους εναντίον των Σελευκιδών Ελλήνων.
Μιλήσατε για διωγμούς, για σφαγές, για ελευθερία και για την ιστορική δοκιμασία του λαού σας.
Επειδή όμως επικαλεστήκατε την Ιστορία, επιτρέψτε μου να σας απαντήσω μέσα από την ίδια την Ιστορία.
Διότι η Ιστορία δεν είναι προσωπικό κτήμα κανενός πρωθυπουργού, ούτε μπορεί να χρησιμοποιείται επιλεκτικά ως δικαστήριο στο οποίο ο ένας λαός βρίσκεται πάντοτε στη θέση του θύματος και ο άλλος πάντοτε στη θέση του ενόχου.
Γνωρίζουμε τους Μακκαβαίους, κύριε Νετανιάχου.
Γνωρίζουμε όμως και όσα προηγήθηκαν.
Γνωρίζουμε τους αρχαίους Φιλισταίους, τις αιγαιακές τους ρίζες και τις παραδόσεις που τους συνδέουν με την Κρήτη.
Γνωρίζουμε τους Φοίνικες, τους Πέρσες, τις εκστρατείες εναντίον του Ελληνισμού και τη ναυμαχία της Σαλαμίνας το 480 π.Χ.
Γνωρίζουμε τον Μέγα Αλέξανδρο και την κατάληψη της Τύρου.
Γνωρίζουμε τον Αντίοχο Δ΄ τον Επιφανή και τα διατάγματά του εναντίον της ιουδαϊκής θρησκευτικής λατρείας.
Αλλά γνωρίζουμε επίσης ότι οι Μακκαβαίοι δεν υπήρξαν απλώς αθώοι άνθρωποι που δέχονταν επιθέσεις.
Υπήρξαν ένοπλοι εξεγερμένοι που πολέμησαν, σκότωσαν και επιδίωξαν να επιβάλουν τη δική τους πολιτική και θρησκευτική τάξη.
Σύμφωνα με το ίδιο το Α΄ Μακκαβαίων, ο Ματταθίας σκότωσε έναν Ιουδαίο που προχώρησε σε θυσία σύμφωνα με τη βασιλική εντολή, καθώς και έναν αξιωματούχο του βασιλιά.
Αργότερα, η δυναστεία των Ασμοναίων δεν περιορίστηκε στην υπεράσπιση της ανεξαρτησίας της. Επεκτάθηκε στρατιωτικά, κατέστρεψε το σαμαρειτικό ιερό στο όρος Γαριζίν και επέβαλε στους Ιδουμαίους την αποδοχή των ιουδαϊκών θρησκευτικών νόμων ως προϋπόθεση παραμονής στην πατρίδα τους.
Πώς γίνεται, λοιπόν, κύριε Νετανιάχου, η επιβολή μιας θρησκείας να θεωρείται τυραννία όταν την ασκεί ένας Σελευκίδης βασιλιάς, αλλά να παρουσιάζεται ως ιστορικός θρίαμβος όταν την εφαρμόζει μια άλλη δυναστεία;
Ασφαλώς, οι διωγμοί του Αντιόχου δεν παύουν να είναι διωγμοί.
Αλλά ούτε και οι πράξεις των αντιπάλων του απαλλάσσονται από την ιστορική κρίση.
Και ας προχωρήσουμε στη ρωμαϊκή περίοδο.
Κατά τα έτη 115–117 μ.Χ., στα χρόνια του Τραϊανού, εκδηλώθηκαν αιματηρές ιουδαϊκές εξεγέρσεις στην Κυρηναϊκή, στην Αίγυπτο και στην Κύπρο.
Ο Κάσσιος Δίων μάς μεταφέρει μια τρομακτική εικόνα.
Περιγράφει εξεγερμένους να θανατώνουν Έλληνες και Ρωμαίους, να ακρωτηριάζουν τα θύματά τους, να μεταχειρίζονται ανθρώπινα σώματα με φρικτή αγριότητα και να οδηγούν ανθρώπους σε βίαιους θανάτους.
Αναφέρει 220.000 νεκρούς στην Κυρηναϊκή και 240.000 στην Κύπρο, αριθμούς που η σύγχρονη ιστορική έρευνα αντιμετωπίζει με επιφύλαξη.
Υπάρχει ακόμη και μια ανατριχιαστική αφήγηση, που αναπαράγεται σε νεότερα κείμενα, σύμφωνα με την οποία Έλληνες αιχμάλωτοι καίγονταν μέσα σε μεγάλα αγάλματα του Μολώχ, ως ανθρωποθυσίες.
Αυτή η συγκεκριμένη αφήγηση απαιτεί πρωτογενή ιστορική τεκμηρίωση. Δεν θα την παρουσιάσω ως εξακριβωμένο γεγονός.
Όμως η ύπαρξη ακραίας βίας κατά ελληνικών πληθυσμών στις εξεγέρσεις εκείνης της περιόδου αποτελεί πραγματικό αντικείμενο της αρχαίας ιστοριογραφίας.
Και ρωτώ:
Ποιος θα μιλήσει για τους Έλληνες που σφαγιάστηκαν; Ποιος θα μνημονεύσει τους αμάχους; Ποιος θα αναζητήσει την ιστορική αλήθεια για εκείνους που δεν είχαν την τύχη να βρεθούν στην πλευρά των νικητών;
Γιατί μας ζητάτε να θυμόμαστε τους νεκρούς των Μακκαβαίων, αλλά δεν αναφέρεστε ποτέ στα ελληνικά θύματα άλλων ιστορικών συγκρούσεων;
Η ανθρώπινη ζωή δεν αποκτά αξία από το θρήσκευμα του νεκρού.
Ούτε η σφαγή μετατρέπεται σε αρετή επειδή τελείται στο όνομα μιας πατρίδας ή μιας πίστης.
Και φτάνουμε στο σήμερα.
Στη Γάζα, όπου άμαχοι, γυναίκες και παιδιά έχουν χάσει τη ζωή τους μέσα σε έναν πόλεμο που έχει προκαλέσει βαθιά διεθνή ανησυχία.
Και στην Ελλάδα, όπου 57 άνθρωποι χάθηκαν στα Τέμπη, στις 28 Φεβρουαρίου 2023.
Δεν εξισώνω τα ιστορικά γεγονότα ούτε αποδίδω την τραγωδία των Τεμπών σε κάποιον ατεκμηρίωτο ξένο ή θρησκευτικό μηχανισμό.
Αλλά η ελληνική κοινωνία έχει δικαίωμα να απαιτεί να μάθει ποιοι έλαβαν τις αποφάσεις, ποιοι παρέλειψαν να προστατεύσουν την ανθρώπινη ζωή, ποιες ευθύνες έχουν διαπιστωθεί και ποιες εξακολουθούν να διερευνώνται.
Διότι ο άνθρωπος μπορεί να θυσιάζεται όχι μόνο μπροστά στους βωμούς των αρχαίων θεών, αλλά και στον σύγχρονο βωμό της εξουσίας, του κέρδους και της αδιαφορίας.
Και αυτός ο βωμός δεν έχει εθνικότητα.
Απαιτεί όμως λογοδοσία.
Κύριε Νετανιάχου,
Επικαλεστήκατε τον Ελληνισμό ως ιστορικό διώκτη του λαού σας.
Όμως ο Ελληνισμός δεν είναι μόνο τα βασίλεια των Σελευκιδών.
Είναι η φιλοσοφία, η ιατρική, η επιστήμη, η τραγωδία, η δημοκρατική σκέψη και η αναζήτηση του δικαίου.
Είναι ο Ασκληπιός, ο Ιπποκράτης και ο Σωκράτης.
Είναι ένας πολιτισμός που άφησε μνημεία, επιστημονικές παραδόσεις και πνευματικά έργα τα οποία εξακολουθούν να αποτελούν κτήμα της ανθρωπότητας.
Και αυτή η κληρονομιά δεν μπορεί να σβηστεί από την πολιτική ρητορική ενός σύγχρονου ηγέτη.
Δεν θα δεχθώ να δικάζεται ολόκληρος ο Ελληνισμός για τις πράξεις ενός βασιλιά, όπως δεν θα δεχθώ να δικάζεται ολόκληρος ο εβραϊκός λαός για τις πράξεις μιας αρχαίας εξέγερσης ή μιας σημερινής κυβέρνησης.
Αυτό είναι το μέτρο της δικαιοσύνης.
Και εάν επιθυμούμε πραγματικά να αναζητήσουμε την αλήθεια, ας ανοίξουμε όλα τα βιβλία της Ιστορίας.
Όχι μόνο όσα εξυπηρετούν την εξουσία.
Και ας θυμηθούμε τη μεγάλη προειδοποίηση της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας:
Η ύβρις αρχίζει όταν ο ισχυρός πιστεύει πως η δύναμή του αποτελεί απόδειξη δικαιοσύνης.
Εσείς μιλήσατε για το φως της αλήθειας.
Το φως όμως δεν έχει νόημα όταν φωτίζει μόνο τα εγκλήματα των αντιπάλων μας και αφήνει στο σκοτάδι τις πράξεις εκείνων με τους οποίους ταυτιζόμαστε.
Η Ιστορία δεν ζητά άλλους νικητές.
Ζητά αλήθεια.
Ζητά δικαιοσύνη.
Και πάνω απ' όλα, ζητά να πάψει η ανθρώπινη ζωή να γίνεται αναλώσιμο υλικό της εξουσίας.
Μαχάων — Ελευθέριος Μακριδόπουλος
Αρχαία Επίδαυρος — Ελλάδα
