Τετάρτη 22 Ιουλίου 2026

ΣΟΛΩΝ ο Αθηναίος (639-559 π.Χ.) Νομοθέτης, πολιτικός, ποιητής και ένας από τους 7 σοφούς της Αρχαίας Ελλάδας.

 


[Τους δε νόμους τοις αραχνίοις ομοίους· και γαρ εκείνα, εάν μεν εμπέση τι κούφον και ασθενές, στέγειν· εάν δε μείζον, διακόψαν οίχεσθαι...]
Απόδοση...Οι νόμοι μοιάζουν με τον ιστό της αράχνης, αν πέσει πάνω του κάτι ελαφρό και αδύναμο, το συγκρατεί, αν όμως πρόκειται για κάτι μεγαλύτερο, σκίζει τον ιστό και φεύγει.

(...) Γεννημένος στη Σαλαμίνα, ο Σόλων υπήρξε μια από τις πιο σημαντικές μορφές στην ιστορία των Αθηνών. Αρχικά έμπορος με δεξιότητες του στη δημόσια ομιλία και την ποίηση κέρδισε αναγνώριση. Το 595 π.Χ. η Αθήνα και τα Μέγαρα βρίσκονταν σε διαμάχη για τη Σαλαμίνα. Όταν ο Σόλων έμαθε για τις σκέψεις των Αθηναίων να εγκαταλείψουν το νησί, παρουσιάστηκε στην αγορά απαγγέλλοντας ποιήματα που ενέπνευσαν τους Αθηναίους. Με τη βοήθειά του, νίκησαν τη Μέγαρα. Ένα χρόνο αργότερα, έγινε άρχων της Αττικής και προχώρησε σε σημαντικές αλλαγές στους νόμους που όριζαν τις ελευθερίες και τα δικαιώματα των Αθηναίων.

Το νομοθετικό έργο του Σόλωνα περιελάμβανε πρώτα μέτρα επανόρθωσης της υπάρχουσας κατάστασης, πολιτειακές μεταρρυθμίσεις που αφορούσαν στο πολιτικό σώμα, στη λαϊκή κυριαρχία και στα δικαστήρια, καθώς και νομοθετήματα σε συγκεκριμένους τομείς.

-Ο Σόλων εισήγαγε πρώτα την ΣΕΙΣΑΧΘΙΑ (σείω που σημαίνει αφαιρώ και το άχθος- βάρος), μειώνοντας την εξάρτηση από δανειστές και την δουλεία καταργώντας συνάμα τα υφιστάμενα χρέη ιδιωτών προς ιδιώτες και προς το δημόσιο,
-Απελευθέρωσε όσους Αθηναίους είχαν γίνει δούλοι λόγω χρεών στην ίδια την Αθήνα και επανέφερε στην πόλη όσους είχαν μεταπωληθεί, δίνοντας αμνηστεία στα αδικήματα που επέφεραν στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων.
-Στις πολιτειακές μεταρρυθμίσεις του περιλαμβάνονται και μέτρα που διεύρυναν τη λαϊκή κυριαρχία ιδρύοντας τη βουλή των 400 μεταφέροντας στην εκκλησία του δήμου την αρμοδιότητα της εκλογής των αρχόντων, που είχε ως τότε ο Άρειος Πάγος.
-Θέσπισε νόμους κοινωνικής πρόνοιας για αναπήρους, επικλήρους, προστασίας της οικογένειας και του γάμου που περιελάμβαναν μέτρα εναντίον της μοιχείας, του βιασμού, της μαστροπείας και της πορνείας.
-Υποχρέωση των γονέων να διδάξουν στα παιδιά τους κάποια τέχνη και απαλλαγή των τέκνων από τη φροντίδα των ηλικιωμένων γονέων τους, αν οι τελευταίοι δεν είχαν ανταποκριθεί σε αυτή την υποχρέωσή τους.
Το σύστημα του Σόλωνα έδωσε σε όλους τους πολίτες τη δύναμη να εκλέγουν αξιωματούχους, θέτοντας τα θεμέλια για τη μετέπειτα ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ.
-Στον χώρο της δικαιοσύνης οι μεταρρυθμίσεις του ήταν επίσης σημαντικές προς την κατεύθυνση του εκδημοκρατισμού και του ελέγχου της εξουσίας. Έδωσε τη δυνατότητα σε κάθε πολίτη, όχι μόνο στον παθόντα, να καταγγέλλει στον Άρειο Πάγο με εισαγγελία (αγωγή) οποιονδήποτε, ακόμα και άρχοντα, και να εμφανίζεται ως κατήγορος. Με αυτό τον τρόπο κατοχυρώθηκε ουσιαστικά το έννομο συμφέρον του απλού πολίτη σε σχέση με την άσκηση της εξουσίας από τα κρατικά όργανα, ακόμα και αν οι ενέργειες των κρατικών οργάνων δεν τον έβλαπταν άμεσα.
-Ο Σόλωνας χώρισε τους κατοίκους σε 4 τάξεις με βάση όχι την καταγωγή όπως ίσχυε αλλά την κτηματική τους περιουσία. Στην 1η τάξη ανήκαν αυτοί που είχαν ιδιόκτητη γη και εισόδημα 500 μεδίμνων, η 2η όσοι είχαν εισόδημα 300, η 3η όσους είχαν εισόδημα περισσότερο απο 200 και λιγότερο απο 300 και στην 4η ανήκαν αυτοί που είχαν ελάχιστο ή και καθόλου.Στις πρώτες 3 τάξεις επέβαλε φορολογία αναλόγως των εσόδων τους.
Ο Σόλων, για να αποφύγει μεταβολές της νομοθεσίας του και για να μην αναμειχθεί στην εφαρμογή της, αποδήμησε για 10 χρόνια. Kατά τη διάρκεια της αυτοεξορίας του επισκέφτηκε, μεταξύ άλλων, και το βασιλιά των Σάρδεων Κροίσο, ο οποίος τον ρώτησε αν γνώριζε κανέναν άνθρωπο πιο ευτυχισμένο από αυτόν.
Ο Σόλων του ανέφερε 3 περιπτώσεις ευτυχισμένων ανθρώπων και τον συμβούλεψε με το γνωστό ΜΗΔΕΝΑ προ του ΤΕΛΟΥΣ ΜΑΚΑΡΙΖΕ που ερμηνεύεται...Kανένα μη θεωρείς ευτυχισμένο αν πρώτα δε δεις το τέλος του!
Όταν ξαναγύρισε στην Αθήνα, τη βρήκε σε πολύ καλή κατάσταση χάρη στα δικά του νομοθετικά μέτρα και πέθανε ευτυχισμένος σε βαθιά γεράματα.
Σημ...Ο αστεροειδής 3279 Σόλων (Solon), που ανακαλύφθηκε το 1960, ονομάσθηκε έτσι προς τιμή του Σόλωνα του Αθηναίου.

Κάποια αποφθέγματά του...
Τα κράτη τότε κυβερνώνται πολύ καλά, όταν οι πολίτες πειθαρχούν στους άρχοντες και οι άρχοντες στους νόμους.
Όταν μάθεις να κυβερνιέσαι, θα ξέρεις να κυβερνάς.
Όταν αξιώνεις από τους άλλους να αναγνωρίζουν τις ευθύνες τους, να αναλαμβάνεις κι εσύ ο ίδιος τις δικές σου.
Μακριά από κάθε υπερβολή.
Μη συναναστρέφεσαι ανήθικα άτομα.
Να μην ψευδολογείς, αλλά να λες την αλήθεια.
Έχε τη λογική οδηγό στη ζωή σου.
Μή μιλάς για κάτι που δεν το είδες.
Να δίνεις στους συμπολίτες σου όχι τις πιο ευχάριστες συμβουλές, αλλά τις πιο ορθές.
Να τιμάς τους φίλους σου.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου