Τί προέχει; Η ηθική της πεποίθησης ή η ηθική της ευθύνης;

Διαβάσαμε προ ημερών ότι συνελήφθη στην Κρήτη Παλαιστίνιος,

κατηγορούμενος για ένταξη στη Χαμάς. Συνελήφθη προκειμένου να

προληφθεί τυχόν ενέργεια της οργάνωσης στην πατρίδα μας με απρόβλεπτες

συνέπειες. Στο παρελθόν η χώρα μας ήταν στο απυρόβλητο λόγω της φιλο -

παλαιστινιακής πολιτικής της αλλά σήμερα; Όμως τα μέλη των ισραηλινών

ενόπλων δυνάμεων, των IDF, που μας επισκέπτονται; Πόσοι εξ αυτών με

θέση ευθύνης συμμετείχαν στη γενοκτονία στη Γάζα (1); Χρησιμοποιώντας

την τεχνητή νοημοσύνη, για να εξολοθρεύσουν έναν μαχητή ισοπέδωναν

νοσοκομεία και σχολεία με εκατόμβη νεκρών. Αυτοί γιατί είναι

καλοδεχούμενοι; Διότι το Ισραήλ είναι υπόδικο στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο

για εγκλήματα πολέμου και κατά της ανθρωπότητας, έχει εκδοθεί μάλιστα

ένταλμα συλλήψεως κατά του Νετανιάχου με τον οποίο ο πρωθυπουργός της

χώρας συναντάται και συνομιλεί. Από τον Μεσαίωνα και έπειτα ο πόλεμος

είχε τους κανόνες του: Το δίκιο της κήρυξής του (jus ad bellum) και το δίκαιο

της διεξαγωγής του (jus in bello). Ο πόλεμος δηλαδή έχει κάποιες νόρμες

όπως όρισε η Σύμβαση της Γενεύης το 1864 και όπως επικύρωσαν οι

συνθήκες της Χάγης από το 1907. Το Ισραήλ καταπάτησε και καταπατά κάθε

κανόνα. Τρομοκρατικές χαρακτηρίζονται οι οργανώσεις που αντιστέκονται

στην κατοχή του λαού τους, στα δεινά που υφίστανται και αμφισβητούν το

status των κυρίαρχων. Με αυτή τη λογική, τρομοκράτες ήταν οι αγωνιστές

του 1821 που εισέβαλαν στην Τριπολιτσά και κατέσφαξαν τους

αλλόθρησκους; Ήταν οι αιώνες της κατοχής, της υποταγής, των δεινών, η

Τριπολιτσά δεν προέκυψε εν κενώ όπως είπε ο ΓΓ του ΟΗΕ για την 7η

Οκτωβρίου. Είχε όμως και βαρύ τίμημα. Ακολούθησε η σφαγή της Χίου ως

αντίποινα της Υψηλής Πύλης. Όπως ακολούθησε η γενοκτονία της Γάζας για

την 7η Οκτωβρίου. Όμως τί προέχει; Η ηθική της πεποίθησης ή η ηθική της

ευθύνης; Είναι το δίλλημα του Μαξ Βέμπερ στο οποίο πρέπει να απαντήσουν

τα έθνη που ζουν κάτω από ζυγό. Αιώνια σκλάβοι και υποχείρια με τη λογική

της ευθύνης ή θυσίες για την ελευθερία με τη λογική της πεποίθησης;

Πώς βιώνουν την κατοχή οι υποταγμένο λαοί; Πώς νιώθουν την

καταπίεση, την ταπείνωση και τον εξευτελισμό; Πώς και γιατί αντιδρούν

με αυτό τον τρόπο; Η Παλαιστίνη προσομοιάζει με την αποικιακή πόλη

που περιγράφει ο Φραντς Φανόν στο έργο του Της γης οι κολασμένοι

(1961), που προλόγισε ο Ζαν - Πολ Σαρτρ, στην οποία συνυπάρχουν στην

πραγματικότητα δύο πόλεις, η λευκή πόλη και η έγχρωμη, η πρώτη

ευρωπαϊκή και πολιτισμένη η δεύτερη πρωτόγονη, κυριαρχημένη από

στοιχειώδεις υλικές ανάγκες, την οποία περιγράφουν συνήθως μ ένα σχεδόν

ζωολογικό λεξιλόγιο: χρώματα, μυρωδιές, ανηθικότητα, βρώμα, σύγχυση,

θόρυβοι, συγχρωτισμός. Βιώνοντας την γαλλική αποικιοκρατία στην Αλγερία ο

Φανόν, ανέλυσε, ως ψυχίατρος ο ίδιος, τις ψυχοσωματικές συνέπειες της

αποικιοκρατίας και το φαινόμενο της βίας. Το θεμελιακό ερώτημα για τον

Φανόν είναι το πώς μπορεί να ανακτηθεί η ανθρωπιά στη βάση των

απάνθρωπων πρακτικών και εμπειριών της αποικιοκρατικής κυριαρχίας.

Όταν σκοτώνουν εσένα και τους συντρόφους σου σαν να είστε σκυλιά

γράφει, δεν υπάρχει καμιά άλλη λύση παρά να χρησιμοποιήσετε όλα τα

διαθέσιμα μέσα για να αποκατασταθείτε ως ανθρώπινα όντα. Πρέπει λοιπόν

να ασκήσετε όσο το δυνατόν μεγαλύτερη πίεση στο σώμα του βασανιστή σας,

έτσι ώστε τα λογικά του που κάπου τα έχασε να ανακτήσουν την ανθρώπινη

διάστασή τους

Όπως το αντιλήφθηκε καθαρά ο Φανόν: ...Σε ατομικό επίπεδο η βία (κατά

του αποικιοκράτη) είναι δύναμη κάθαρσης. Απαλλάσσει τον

αποικιοκρατούμενο από το σύμπλεγμα κατωτερότητάς του, από την παθητική

στάση απόγνωσης. Τον ενθαρρύνει και αποκαθιστά την αυτοπεποίθησή του.

Ο Φανόν τόνισε το ζήτημα της βίας, σημειώνει ο Ντέιβιντ Χάρβεϊ, επειδή πολύ

συχνά οι ανθρώπινες καταστάσεις επιδεινώνονται σε τέτοιο βαθμό που δεν

υπάρχει άλλη επιλογή. Ακόμη και ο Γκάντι αναγνώρισε αυτή την

πραγματικότητα, προσθέτει.

Ο Ζαν Αμερί θαύμαζε τον Φανόν και υποστήριζε την άποψή του περί βίας και

είχε υποστηρίξει το FLN στον πόλεμο της Αλγερίας. Ο Αμερί δεν υποστήριζε

την άποψη του Φανόν με την ιδιότητα του υπαρξιστή φιλοσόφου, όπως ο

Σαρτρ, αλλά σαν ένας Εβραίος που είχε επιζήσει από τα ναζιστικά

στρατόπεδα.

Γιατί όμως συνέβη την 7η Οκτωβρίου 2023; Ήταν τυχαίο ή αναμενόμενο;

Λίγες ημέρες πριν, στις 22 Σεπτεμβρίου, ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου έδωσε μια

θεατρική παράσταση από το βήμα της Γ.Σ. του ΟΗΕ. Κρατώντας έναν χάρτη

της Μ. Ανατολής στο ένα χέρι και έναν μαρκαδόρο στο άλλο βάλθηκε να

χαράζει ενεργειακούς αγωγούς, και μεταφορικά δίκτυα που θα συνέδεαν το

Ισραήλ με αραβικά κράτη. Στον χάρτη του Ισραηλινού πρωθυπουργού, της

Νέας Μ. Ανατολής έλαμπε δια της απουσίας της η Παλαιστίνη. Τρεις μέρες

πριν την ομιλία Νετανιάχου στον ΟΗΕ, ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν σε

συνέντευξή του προετοίμαζε το έθνος τους για συμφωνία συμφιλίωσης με το

Ισραήλ στα πλαίσια της τραμπικής έμπνευσης Συμφωνιών του Αβραάμ. Έτσι

ώστε δύο χρόνια μετά ο Ισραηλινός δημοσιογράφος Γκίντεον Λέβι να

διαπιστώνει: Το παλαιστινιακό ζήτημα είχε εξοστρακιστεί εντελώς από τη

διεθνή ατζέντα. Άλλη μια συμφωνία ειρήνης, αυτή τη φορά με τη Σαουδική

Αραβία, και οι Παλαιστίνιοι θα μετατρέπονταν σε Ινδιάνους της περιοχής.

Όμως ήλθε ο πόλεμος και τους ανέβασε στην κορυφή της διεθνούς ατζέντας

(2), με τεράστιο βέβαια τίμημα.

Ο συλληφθείς θα πρέπει να τύχει στη χώρα μας δίκαιης δίκης και να μην

εκδοθεί στο Ισραήλ διότι, αθώος ή ένοχος, στην περίπτωση αυτή είναι σαν να

αποστέλλεται στο εκτελεστικό απόσπασμα αφού το Ισραήλ καινοτόμησε και

σε αυτό:: Επανέφερε τη θανατική ποινή αλλά με φυλετικά κριτήρια, μόνον για

τους Παλαιστινίους: Μέσα στην αλαζονεία της ισχύος ξέχασαν το πρόσφατο

παρελθόν τους (Καθημερινή 7/4/2026)

(1) Ομέρ Μπάρτοφ,ΙΣΡΑΗΛ: Τί πήγε λάθος; εκδ. Μεταίχμιο

(2) Πέτρος Παπακωνσταντίνου,Πολεμικός καπιταλισμός, εκδ. Τόπος

Μακροδημόπουλος Δημήτρης

Αλεξ/πολη - κιν. 6947-771412