Το κρίταμο (crithmum maritimum) είναι ένα πανάρχαιο και πολύτιμο συστατικό της διατροφής των παράλιων λαών της Μεσογείου. Μεγαλώνει άγριο και μοναχικό στο βράχο, δίπλα στη θάλασσα και τα συνδυάζει όλα: γεύση και πολλαπλή δυνατότητα μαγειρικής αξιοποίησης, μοναδική ιστορία και παράδοση, αλλά και καταπληκτικές ιδιότητες, ως μέρος μιας σύγχρονης, υγιεινής διατροφής.
Είναι ένα φαγώσιμο, αρωματικό φυτό με ισχυρό άρωμα και γεύση, το οποίο είναι συγχρόνως εξαιρετικά υγιεινό, καθώς περιέχει στα συστατικά του ένα ευρύ φάσμα από βιταμίνες, μέταλλα, φυτοθρεπτικά συστατικά και αντιοξειδωτικά.
Ήδη κάποιοι από εσάς το γνωρίζουν. Το τρώνε περιστασιακά σε παράλια μέρη ή το μαζεύουν με φανατισμό από την ακροθαλασσιά, όπου και μεγαλώνει. Το κρίταμο είναι άλλωστε κάπως εθιστικό: το δοκιμάζεις, η γεύση και το άρωμά του μένει και θες λίγο κρασί ή τσίπουρο για να το συνοδεύσεις. Μετά, θες λίγο κρίταμο ακόμα και πάει λέγοντας...Το κρίταμο έχει τη δική του χαρακτηριστική, μοναδική γεύση. Στην ελληνική παραδοσιακή κουζίνα (αλλά και στην κουζίνα άλλων μεσογειακών λαών) χρησιμοποιείται ως «ενισχυτικό γεύσης», σε προσεκτικά προσδιορισμένη ποσότητα, λόγω των συμπυκνωμένων αρωμάτων του. Ταιριάζει καταπληκτικά με σαλάτες, όσπρια και θαλασσινά, αλλά και σε μια σειρά από άλλες συνταγές.
ΚΡΙΤΑΜΟ
Έχοντας εξελιχθεί ως φυτό που επιβιώνει σε ακραίες συνθήκες, στους βράχους που βρέχονται από τη θάλασσα, έχει αναπτύξει ένα μοναδικό, πολύτιμο για την υγεία, κοκτέιλ συστατικών. Η συνεισφορά του στην υγεία ήταν γνωστή από την αρχαιότητα, ενώ πολλοί αρχαίοι λαοί το χρησιμοποιούσαν στη διατροφή τους λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς του σε μεταλλικά άλατα και βιταμίνες. Σύμφωνα δε με τη σύγχρονη έρευνα, 100 γραμμάρια κρίταμο καλύπτουν την ημερήσια δόση που χρειαζόμαστε σε βιταμίνη C.
Το κρίταμο αξιοποιείται παράλληλα κι από την κοσμητική βιομηχανία. Το εκχύλισμά και το αιθέριο έλαιό του χρησιμοποιούνται ευρέως, καθώς είναι γνωστό από την αρχαιότητα και επιβεβαιωμένο από πλήθος σύγχρονες μελέτες ότι βοηθά στην αναγέννηση του δέρματος.Για πρώτη φορά εδώ και εκατοντάδες χρόνια, ο σύγχρονος καταναλωτής έχει πρόσβαση στο μοναδικό αυτό συστατικό σε καθημερινή βάση, καθώς καλλιεργείται πια σε μεγάλες ποσότητες στα ελληνικά παράλια. Αξίζει να ανακαλύψει κανείς αυτό το ωφέλιμο βότανο, είτε από την αρχή, είτε εκ νέου, και να το εντάξει στη διατροφή του.
Βλέπετε, εξελίχθηκε ως φυτό στους βράχους που βρέχονται από τη θάλασσα. Για να επιβιώσει λοιπόν στις ακραίες συνθήκες, αναγκάστηκε να αναπτύξει ένα μοναδικό, πολύτιμο για την υγεία, κοκτέιλ συστατικών.
Η συνεισφορά του κρίταμου στην υγεία ήταν γνωστή από την αρχαιότητα. Πολλοί αρχαίοι λαοί το χρησιμοποιούσαν στη διατροφή τους λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς του σε μεταλλικά άλατα και βιταμίνες. Οι ναυτικοί μάλιστα της Μεσογείου, το έπαιρναν μαζί στα ταξίδια τους ως προστασία ενάντια στο σκορβούτο.
Η σύγχρονη έρευνα που έχει ασχοληθεί ιδιαίτερα με το κρίταμο επιβεβαιώνει τις ευεργετικές του ιδιότητες. Σύμφωνα με τα ευρήματα των επιστημόνων:
100 γραμμάρια κρίταμο καλύπτουν την ημερήσια δόση που χρειαζόμαστε σε βιταμίνη C.
Τα φυλλαράκια του κρίταμου είναι πλούσια σε πολυακόρεστα λιπαρά ω-3 και ω-6.
Το κρίταμο είναι πολύτιμη πηγή αντιοξειδωτικών προϊόντων, κυρίως χλωρογενικού οξέος, το οποίο θεωρείται καταλυτικής σημασίας στην καταπολέμηση της παχυσαρκίας.
Το κρίταμο περιέχει επίσης κινικό οξύ, μια σημαντική φαινολική ένωση που χρησιμοποιείται στην κατασκευή του Tamiflu, ενός φαρμάκου που θεραπεύει τη γρίπη.Το κρίταμο έχει τέλος ισχυρή αντιβακτηριακή και αντιμικροβιακή δράση
Για πρώτη φορά εδώ και εκατοντάδες χρόνια, ο σύγχρονος καταναλωτής έχει πρόσβαση στο μοναδικό αυτό συστατικό σε καθημερινή βάση, καθώς καλλιεργείται πια σε αξιόλογες ποσότητες από πρωτοπόρους έλληνες παραγωγούς. Αξίζει να ανακαλύψει κανείς το κρίταμο και να το εντάξει στη διατροφή του.
newsbeast.gr
*********************
Οι ιδιότητες του Κρίταμου και πως να φτιάξετε αλάτι από κρίταμο
Έντονα αρωματικό βότανο, συμβάλει στην αντιμετώπιση των καφέ κηλίδων, προσφέρει λάμψη και βελτιώνει τον τόνο του δέρματος.
To Crithmum maritimum ή Κρίθμον το παραθαλάσσιον, είναι κοινώς γνωστό ως κρίταμο. Πρόκειται για ένα εδώδιμο άγριο φυτό που απαντάται στις χώρες της Μεσογείου και των δυτικών ακτών της Ευρώπης όπως η Ελλάδα και οι Κανάριοι Νήσοι αντίστοιχα, στις νότιες και δυτικές ακτές της Μεγάλης Βρετανίας και της Ιρλανδίας και στη Βόρεια Αφρική και στη Μαύρη Θάλασσα. Είναι ένα πολυετές φυτό με μπλε – πράσινα κλαδιά και φύλλα και κίτρινα – πράσινα λουλούδια. Το κρίταμο κατατάσσεται στα αλόφυτα διότι ευδοκιμεί σε εδάφη με πολύ υψηλή αλατότητα. Έχει αναπτύξει συστήματα άμυνας και προσαρμογής προκειμένου να επιβιώσει στα σκληρά οικοσυστήματα όπου αναπτύσσεται.Μυθολογία
Σύμφωνα με τη μυθολογία ο Δίας θύμωσε τόσο πολύ με τον Προμηθέα, ο οποίος είχε το θράσος να του προσφέρει ένα πιάτο γεμάτο κόκαλα με λίπος αντί για ένα καλό κομμάτι κρέας, ώστε αφαίρεσε τα προνόμια της φωτιάς από τη Γη τιμωρώντας έτσι τους ανθρώπους πολύ σκληρά. Στη συνέχεια, ο Προμηθέας με πονηριά κατόρθωσε να κλέψει τη φωτιά πίσω από τον Όλυμπο, κρύβοντάς την στο εσωτερικό μιας σχισμής ενός κρίταμου, και να τη δώσει πίσω στην ανθρωπότητα. Για τις ενέργειές του τιμωρήθηκε αυστηρά από το Δία, ο οποίος τον έδεσε σε ένα βράχο, ενώ ένας αετός έτρωγε το συκώτι του κάθε μέρα. Έκτοτε το κρίταμο συνδέεται με τον άνθρωπο και τη χρήση της φωτιάς για να επιβιώσει και να εκπολιτιστεί.Παραδοσιακές χρήσεις
Η ιστορία του κρίταμου χρονολογείται από την αρχαιότητα. Στην αρχαία Ελλάδα διάσημοι γιατροί, όπως ο Διοσκουρίδης, ο πατέρας της φαρμακολογίας και ο περίφημος βοτανολόγος Πλίνιος αναφέρονται στο φυτό και τις πολύτιμες ιδιότητες του. Είχαν σε μεγάλη εκτίμηση το κρίταμο, που περιέχει αιθέρια έλαια, μεταλλικά άλατα, ιώδιο και βιταμίνες, συστατικά ορεκτικά, τονωτικά, ότι πρέπει για μια ωραία σαλάτα. Από την εποχή του Ιπποκράτη, το κρίταμο θεωρείται ένα από τα πιο σημαντικά φάρμακα και μέχρι σήμερα χρησιμοποιείται για τη διουρητικές και αποτοξινωτικές τους ιδιότητες. Οι σπόροι του φυτού έχουν μεγάλη ομοιότητα με το κριθάρι, γι’ αυτό οι αρχαίοι Έλληνες το ονόμαζαν «κρίθμον».
Το φυτό αναφέρεται από τον John Gerard στο Materia Medica (1597). Ο Nicholas Culpeper περιγράφει το φυτό (1653) ως ένα ευχάριστο, ζεστό φυτό με πικάντικη γεύση και χωνευτική δράση. Το κρίταμο είναι πιθανότατα ένα από τα είδη που αναφέρονται από τον Σαίξπηρ στο Βασιλιά Ληρ. Σήμερα το κρίταμο χρησιμοποιείται ευρέως στη μαγειρική ειδικά για την νησιωτική Ελλάδα, καθώς τα φύλλα και οι βλαστοί του είναι εξαιρετική σαλάτα.
Ιδιότητες και σύγχρονες χρήσεις
Περιέχει πολλά θρεπτικά συστατικά, όπως είναι το ιώδιο, και οι βιταμίνες E, C και Κ και τα μεταλλικά άλατα. Επίσης περιέχει υψηλής ποιότητας αντιοξειδωτικές ουσίες και λιπαρά ωμέγα- 3 και χρησιμοποιείται στην φαρμακευτική ως διουρητικό και καθαριστικό του αίματος, ενώ είναι και ευεργετικό για το συκώτι.
Το εκχύλισμα και το αιθέριο έλαιο του κρίταμου χρησιμοποιούνται στην κοσμητολογία. Το κρίταμο διαθέτει ένα εύρος ιδιοτήτων και εφαρμογών σε καλλυντικά προϊόντα. Παίζει ρόλο στη διέγερση του μηχανισμού επούλωσης του δέρματος και βοηθά στη ρύθμιση της παραγωγής κερατίνης προσφέροντας λάμψη στην επιδερμίδα και βελτιώνοντας τον τόνο. Επιπλέον, έχει επίδραση στην αποχρωμάτωση των καφέ κηλίδων του δέρματος. Πλούσιο σε αμινοξέα και φαινολικές ενώσεις, ενισχύει την αντιοξειδωτική προστασία και τονώνει αποτελεσματικά την ανανέωση του δέρματος παρέχοντας άριστα αντιγηραντικά αποτελέσματα.
Οι νεαροί βλαστοί και τα φύλλα του συλλέγονται από Απρίλιο έως Ιούνιο και διατηρούνται στην άλμη. Χρησιμοποιούνται στις σαλάτες. Επίσης βλαστοί και άνθη τηγανίζονται και γίνονται ομελέτες. Στη φαρμακευτική χρησιμοποιείται ως ορεκτικό, διουρητικό, αντιμικροβιακό, καθαριστικό του αίματος και ευεργετικό στο συκώτι. Σύμφωνα με τον Αντώνη Αλιμπέρτη στο βιβλίο του «Θεραπευτικά, αρωματικά και εδώδιμα φυτά της Κρήτης» το αιθέριο έλαιό του είναι πολύ καλό αφροδισιακό. Mε τα κρίταμα κάνει κανείς πολύ ωραίο αλάτι. Αρκεί να τα αποξηράνει και να τα τρίψει, έχουν κρατήσει την αλμύρα και γίνονται φοβερό καρύκευμα.Αλάτι από κρίταμο
Συνταγή από www.alekati.grΥλικά: Φρέσκα κρίταμα.
Εκτέλεση: Αποξηραίνουμε τα κρίταμα στον ήλιο ώσπου να γίνουν εντελώς ξερά.
Αλέθουμε τα αποξηραμένα κρίταμα στο μπλέντερ. Τοποθετούμε την σκόνη σε βάζο. Η σκόνη είναι αλμυρή όπως και τα κρίταμα.
Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αυτή τη σκόνη αντί για αλάτι σε σαλάτες και σε διάφορες συνταγές.
Πηγές :fytokomia.gr –alekati.gr– proionta-tis-fisis.blogspot.com – enallaktikidrasi.gr
*****************
Κρίταμο τουρσί
Το κρίταμο το βρίσκουμε πάνω στα βράχια, δίπλα στη θάλασσα, γύρω γύρω στα ακρογιάλια. Μπορείτε να το μαζέψετε τον Ιούνιο και να το φτιάξετε τουρσί. Έτσι, θα το απολαμβάνετε όλο το χρόνο. Γενικά το χρησιμοποιούμε σε όλες τις σαλάτες. Ταιριάζει πολύ με την ντομάτα και ιδιαίτερα με τη βραστή πατάτα, αλλά και σκέτο σαν μεζεδάκι είναι εξαιρετικό.Υλικά Συνταγής
250 γραμμ. κρίταμα
1/2 λίτρο νερό
1 φλ. τσαγιού λευκό ξίδι
1 κ.σ. αλάτι (ανθός αλατιού)
Εκτέλεση
1η εκδοχή: Απαλό τουρσί
Διαλέγουμε τα πιο τρυφερά βλαστάρια με τα φύλλα τους και τα καθαρίζουμε από τυχόν κιτρινισμένα φύλλα. Τα πλένουμε πολύ καλά.
Βράζουμε 1/2 λίτρο νερό και 1 φλιτζάνι ξίδι σε μια κατσαρόλα. Μόλις πάρει βράση, ρίχνουμε τα κρίταμα και τα ζεματίζουμε για 1΄. Τα βγάζουμε από το νερό και αφήνουμε το ξίδι και το νερό να κρυώσουν καλά. Γεμίζουμε τα βάζα με το ζεματισμένο κρίταμο. Προσθέτουμε σε κάθε βάζο 1 κ.σ. αλάτι (ανθός αλατιού) και συμπληρώνουμε με το κρύο πλέον ξιδόνερο. Το διατηρούμε για πολύ καιρό στο ψυγείο μας.2η εκδοχή: Δυνατό τουρσί
Πλένουμε πολύ καλά τα κρίταμα. Σε κατσαρόλα βράζουμε αλατισμένο νερό και ζεματάμε τα κρίταμα ίσα που να πάρουν βράση. Τα βγάζουμε σε μπολ με κρύο νερό για να κοπεί ο βρασμός τους. Τα στραγγίζουμε καλά. Τα βάζουμε σε βάζο και τα καλύπτουμε με ξίδι. Το φυλάμε για μία νύχτα στο ψυγείο.
Την επόμενη ημέρα στραγγίζουμε καλά τα κρίταμα από το ξίδι. Γεμίζουμε το βάζο με ελαιόλαδο και το φυλάμε στο ψυγείο.
****************
Πηγή φωτογραφιών: Ρουβήμ (ΡΟΔΟΣυλλέκτης)
https://rokar-rokar.blogspot.com/
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου