Barak Ravid
Φωτογραφική σύνθεση του προέδρου Τραμπ πάνω από τη σημαία του Ιράν, με Ιρανούς στρατιώτες στο προσκήνιο.
Φωτογραφική σύνθεση: Sarah Grillo/Axios. Φωτογραφίες: Kyle Mazza/Anadolu και Majid Saeedi μέσω Getty Images.
ΟΛευκός Οίκος πιστεύει ότι βρίσκεται κοντά σε συμφωνία με το Ιράν για ένα μονοσέλιδο μνημόνιο κατανόησης, με στόχο τον τερματισμό του πολέμου και τον καθορισμό ενός πλαισίου για πιο λεπτομερείς πυρηνικές διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους και δύο ακόμη πηγές που έχουν ενημερωθεί για το ζήτημα.
Η μεγάλη εικόνα: Οι ΗΠΑ αναμένουν ιρανικές απαντήσεις σε αρκετά βασικά σημεία μέσα στις επόμενες 48 ώρες. Τίποτε δεν έχει ακόμη συμφωνηθεί, όμως οι πηγές ανέφεραν ότι αυτή είναι η πιο κοντινή στιγμή σε συμφωνία από τότε που άρχισε ο πόλεμος.
Μεταξύ άλλων προβλέψεων, η συμφωνία θα περιλάμβανε δέσμευση του Ιράν για μορατόριουμ στον πυρηνικό εμπλουτισμό, συμφωνία των ΗΠΑ να άρουν τις κυρώσεις τους και να αποδεσμεύσουν δισεκατομμύρια παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων, καθώς και άρση από τις δύο πλευρές των περιορισμών γύρω από τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ.
Πολλοί από τους όρους που περιγράφονται στο υπόμνημα θα εξαρτώνται από την επίτευξη τελικής συμφωνίας, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αναζωπύρωσης του πολέμου ή μιας παρατεταμένης εκκρεμότητας, κατά την οποία ο θερμός πόλεμος θα έχει σταματήσει, αλλά τίποτε δεν θα έχει πραγματικά επιλυθεί.
Έλεγχος πραγματικότητας: Ο Λευκός Οίκος πιστεύει ότι η ιρανική ηγεσία είναι διχασμένη και ότι μπορεί να είναι δύσκολο να διαμορφωθεί συναίνεση ανάμεσα στις διαφορετικές φράξιες. Ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι παραμένουν επιφυλακτικοί ως προς το αν θα επιτευχθεί ακόμη και μια αρχική συμφωνία.
Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν εκφράσει αισιοδοξία για συμφωνία σε αρκετές στιγμές κατά τους προηγούμενους γύρους διαπραγματεύσεων και στη διάρκεια του σημερινού πολέμου, χωρίς όμως μέχρι τώρα να καταφέρουν να φτάσουν σε μία.
Ωστόσο, οι δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η απόφαση του προέδρου Τραμπ να υπαναχωρήσει από τη νεοανακοινωθείσα επιχείρησή του στα Στενά του Ορμούζ και να αποφύγει την κατάρρευση της εύθραυστης εκεχειρίας βασίστηκε στην πρόοδο των συνομιλιών.
Στο παρασκήνιο: Το μονοσέλιδο μνημόνιο κατανόησης, το οποίο περιλαμβάνει 14 σημεία, βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση ανάμεσα στους απεσταλμένους του Τραμπ, Steve Witkoff και Jared Kushner, και αρκετούς Ιρανούς αξιωματούχους, τόσο απευθείας όσο και μέσω μεσολαβητών.
Στην τρέχουσα μορφή του, το μνημόνιο κατανόησης θα κήρυττε το τέλος του πολέμου στην περιοχή και την έναρξη μιας περιόδου 30 ημερών διαπραγματεύσεων για μια λεπτομερή συμφωνία, με στόχο το άνοιγμα των στενών, τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και την άρση των αμερικανικών κυρώσεων.
Οι διαπραγματεύσεις αυτές θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν στο Ισλαμαμπάντ ή στη Γενεύη, ανέφεραν δύο πηγές.
Οι περιορισμοί του Ιράν στη ναυσιπλοΐα μέσω των στενών και ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός θα αίρονταν σταδιακά κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου των 30 ημερών, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο.
Αν οι διαπραγματεύσεις καταρρεύσουν, οι αμερικανικές δυνάμεις θα μπορούσαν να επαναφέρουν τον αποκλεισμό ή να επαναλάβουν τη στρατιωτική δράση, είπε ο Αμερικανός αξιωματούχος.
Εστίαση στο θέμα: Η διάρκεια του μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου βρίσκεται υπό ενεργή διαπραγμάτευση, με τρεις πηγές να λένε ότι θα είναι τουλάχιστον 12 χρόνια και μία να θεωρεί πιθανό σημείο κατάληξης τα 15 χρόνια. Το Ιράν πρότεινε πενταετές μορατόριουμ στον εμπλουτισμό, ενώ οι ΗΠΑ ζήτησαν 20 χρόνια.
Οι ΗΠΑ θέλουν να εισαγάγουν πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία οποιαδήποτε ιρανική παραβίαση σχετικά με τον εμπλουτισμό θα παρατείνει το μορατόριουμ, είπε η πηγή. Μετά τη λήξη του, το Ιράν θα μπορούσε να εμπλουτίζει ουράνιο στο χαμηλό επίπεδο του 3,67%.
Το Ιράν θα δεσμευόταν στο μνημόνιο κατανόησης ότι δεν θα επιδιώξει ποτέ πυρηνικό όπλο ούτε θα πραγματοποιήσει δραστηριότητες σχετικές με την οπλοποίηση. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, τα μέρη συζητούν ρήτρα με την οποία το Ιράν θα δεσμευόταν να μη λειτουργεί υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Το Ιράν θα δεσμευόταν επίσης σε ένα ενισχυμένο καθεστώς επιθεωρήσεων, συμπεριλαμβανομένων αιφνιδιαστικών επιθεωρήσεων από επιθεωρητές του ΟΗΕ, σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο.
Οι ΗΠΑ θα δεσμεύονταν, στο πλαίσιο του μνημονίου κατανόησης, σε σταδιακή άρση των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στο Ιράν και σε σταδιακή αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν παγωμένα σε όλο τον κόσμο.
Το παρασκήνιο: Δύο πηγές με γνώση του θέματος υποστήριξαν επίσης ότι το Ιράν θα συμφωνούσε να απομακρύνει από τη χώρα το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιό του, μια βασική προτεραιότητα των ΗΠΑ την οποία η Τεχεράνη έχει μέχρι τώρα απορρίψει.
Μία πηγή είπε ότι μία από τις επιλογές που συζητούνται είναι η μεταφορά του υλικού στις ΗΠΑ.
Τι λένε: Ο υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio δήλωσε την Τρίτη ότι «δεν χρειάζεται να έχουμε την πραγματική συμφωνία γραμμένη μέσα σε μία ημέρα».
«Αυτό είναι εξαιρετικά σύνθετο και τεχνικό. Αλλά πρέπει να έχουμε μια διπλωματική λύση που να είναι πολύ σαφής ως προς τα θέματα για τα οποία είναι διατεθειμένοι να διαπραγματευτούν και ως προς την έκταση των παραχωρήσεων που είναι πρόθυμοι να κάνουν από την αρχή, ώστε να αξίζει τον κόπο», πρόσθεσε.
Ωστόσο, ο Rubio χαρακτήρισε επίσης ορισμένους από τους κορυφαίους ηγέτες του Ιράν «τρελούς στο μυαλό» και είπε ότι δεν είναι σαφές αν θα προχωρήσουν σε συμφωνία.
ΗΠΑ και Ιράν πλησιάζουν σε μνημόνιο για τον τερματισμό του πολέμου, λέει πακιστανική πηγή
Reuters
6 Μαΐου 2026, 10:07 π.μ. GMT+3
Μια Ιρανή γυναίκα περπατά δίπλα σε αντιισραηλινή τοιχογραφία σε δρόμο της Τεχεράνης, Ιράν, 5 Μαΐου 2026.
Majid Asgaripour/WANA — West Asia News Agency μέσω REUTERS
Περίληψη
Πακιστανική πηγή: «Θα το κλείσουμε πολύ σύντομα».
Το Ιράν απαιτεί μια δίκαιη και συνολική συμφωνία στις συνομιλίες, λέει ο υπουργός Εξωτερικών Αραγτσί.
Ο Τραμπ ισχυρίζεται ότι υπάρχει «μεγάλη πρόοδος» προς συμφωνία και παγώνει τη συνοδεία πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Γαλλικό πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων χτυπήθηκε στα στενά, τραυματίστηκε πλήρωμα.
Ο αποκλεισμός των στενών και η συνεχιζόμενη σύγκρουση διαταράσσουν την πετρελαϊκή τροφοδοσία και την παγκόσμια οικονομία.
6 Μαΐου — Reuters: Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν πλησιάζουν σε συμφωνία για ένα μονοσέλιδο μνημόνιο με στόχο τον τερματισμό του πολέμου στον Κόλπο, δήλωσε πηγή από το Πακιστάν, που λειτουργεί ως μεσολαβητής και είναι εξοικειωμένη με τις διαπραγματεύσεις.
Η πακιστανική πηγή ανέφερε ότι προηγούμενο δημοσίευμα του αμερικανικού μέσου Axios σχετικά με το προτεινόμενο μνημόνιο ήταν ακριβές. Το δημοσίευμα του Axios επικαλούνταν δύο Αμερικανούς αξιωματούχους και δύο ακόμη πηγές με γνώση των συζητήσεων.
«Θα το κλείσουμε πολύ σύντομα. Πλησιάζουμε», δήλωσε η πακιστανική πηγή.
Το Axios μετέδωσε την Τετάρτη ότι ο Λευκός Οίκος πίστευε πως πλησιάζει σε ένα μονοσέλιδο μνημόνιο για τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν, αφού ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ πάγωσε μια ναυτική αποστολή, ηλικίας τριών ημερών, για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
Το δημοσίευμα του Axios ανέφερε ότι οι ΗΠΑ αναμένουν ιρανικές απαντήσεις σε αρκετά βασικά σημεία μέσα στις επόμενες 48 ώρες. Το αμερικανικό Υπουργείο Εξωτερικών και ο Λευκός Οίκος δεν απάντησαν αμέσως σε αιτήματα για σχόλιο.
Μεταξύ άλλων προβλέψεων, σύμφωνα με το Axios, η συμφωνία θα περιλάμβανε δέσμευση του Ιράν για μορατόριουμ στον πυρηνικό εμπλουτισμό, συμφωνία των ΗΠΑ να άρουν τις κυρώσεις και να αποδεσμεύσουν δισεκατομμύρια δολάρια παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων, καθώς και άρση από τις δύο πλευρές των περιορισμών γύρω από τη διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Μνημόνιο κατανόησης 14 σημείων
Το μονοσέλιδο μνημόνιο κατανόησης, που περιλαμβάνει 14 σημεία, τελούσε υπό διαπραγμάτευση ανάμεσα στους Αμερικανούς απεσταλμένους Steve Witkoff και Jared Kushner και αρκετούς Ιρανούς αξιωματούχους, τόσο απευθείας όσο και μέσω μεσολαβητών, ανέφερε το Axios.
Στην τρέχουσα μορφή του, το μνημόνιο θα κήρυσσε το τέλος του πολέμου στην περιοχή και την έναρξη περιόδου 30 ημερών διαπραγματεύσεων για μια λεπτομερή συμφωνία, με στόχο το άνοιγμα των στενών, τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και την άρση των αμερικανικών κυρώσεων, πρόσθεσε το Axios.
Οι περιορισμοί του Ιράν στη ναυσιπλοΐα μέσω των στενών και ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός του Ιράν θα αίρονταν σταδιακά κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου των 30 ημερών, ανέφερε το Axios, επικαλούμενο έναν Αμερικανό αξιωματούχο, ο οποίος πρόσθεσε ότι αν οι διαπραγματεύσεις καταρρεύσουν, οι αμερικανικές δυνάμεις θα μπορούσαν να επαναφέρουν τον αποκλεισμό ή να επαναλάβουν τη στρατιωτική δράση.
Νωρίτερα, ο Τραμπ ανακοίνωσε παύση του «Project Freedom», μιας αποστολής που είχε ανακοινωθεί την Κυριακή για την καθοδήγηση πλοίων μέσα από τα αποκλεισμένα στενά. Η αποστολή δεν είχε καταφέρει να επιφέρει κάποια σημαντική επανέναρξη της κυκλοφορίας στη θαλάσσια οδό, ενώ προκάλεσε νέο κύμα ιρανικών επιθέσεων σε πλοία στα στενά και σε στόχους σε γειτονικές χώρες.
Στο τελευταίο περιστατικό, γαλλική ναυτιλιακή εταιρεία ανέφερε την Τετάρτη ότι ένα από τα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων της είχε χτυπηθεί στα στενά την προηγούμενη ημέρα και ότι τραυματισμένα μέλη του πληρώματος είχαν απομακρυνθεί.
Ανακοινώνοντας ότι παγώνει την αποστολή, ο Τραμπ επικαλέστηκε «μεγάλη πρόοδο» στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
«Συμφωνήσαμε αμοιβαία ότι, ενώ ο αποκλεισμός θα παραμείνει πλήρως σε ισχύ, το Project Freedom — η κίνηση πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ — θα παγώσει για σύντομο χρονικό διάστημα, ώστε να δούμε αν η συμφωνία μπορεί να οριστικοποιηθεί και να υπογραφεί», έγραψε ο Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ο Τραμπ είχε ξεκινήσει τη ναυτική αποστολή για την καθοδήγηση πλοίων μέσω των στενών, αφού είχε δηλώσει ότι πιθανότατα θα απορρίψει την τελευταία πρόταση του Ιράν. Η ιρανική προσφορά, που έγινε την περασμένη εβδομάδα, περιείχε επίσης 14 σημεία. Ζητούσε να παραμεριστεί η συζήτηση για τα πυρηνικά ζητήματα μέχρι να τελειώσει ο πόλεμος και να επιλυθεί η διαφορά για τη ναυσιπλοΐα.
Σε σχόλια κατά τη διάρκεια επίσκεψης στην Κίνα την Τετάρτη, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δεν έκανε καμία αναφορά στις τελευταίες δηλώσεις του Τραμπ, αλλά είπε ότι η Τεχεράνη επιμένει σε «μια δίκαιη και συνολική συμφωνία».
Ο Αραγτσί ανέφερε επίσης σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι είχε τηλεφωνική συνομιλία με τον υπουργό Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας και ότι τόνισε τη σημασία της διπλωματίας μεταξύ των κρατών της περιοχής για την αποτροπή της κλιμάκωσης.
Τα Στενά παραμένουν κλειστά από τα τέλη Φεβρουαρίου
Το Ιράν έχει ουσιαστικά κλείσει τα Στενά για κάθε ναυσιπλοΐα, εκτός από τη δική του, από τότε που οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο στις 28 Φεβρουαρίου. Τον Απρίλιο, η Ουάσινγκτον επέβαλε τον δικό της ξεχωριστό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια.
Η αποστολή του Τραμπ, Project Freedom, με στόχο να χρησιμοποιηθεί το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ για το άνοιγμα των Στενών, απέτυχε να πείσει τα εμπορικά πλοία ότι η διέλευση ήταν ασφαλής, ενώ προκάλεσε νέες επιθέσεις από το Ιράν. Η Τεχεράνη δήλωσε ότι επεκτείνει την περιοχή υπό τον έλεγχό της ώστε να περιλαμβάνει τμήματα της ακτογραμμής των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, στην απέναντι πλευρά των Στενών.
Όσο η αποστολή βρισκόταν σε ισχύ, ιρανικά drones και πύραυλοι έπληξαν αρκετά πλοία μέσα και γύρω από τα Στενά, συμπεριλαμβανομένου ενός νοτιοκορεατικού φορτηγού πλοίου που ανέφερε έκρηξη στο μηχανοστάσιό του.
Η Τεχεράνη έπληξε επίσης επανειλημμένα στόχους στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, μεταξύ των οποίων και το μοναδικό μεγάλο εμιρατινό πετρελαϊκό λιμάνι στην ακτή πέρα από τα Στενά, το οποίο έχει επιτρέψει ορισμένες εξαγωγές χωρίς να χρειάζεται διέλευση μέσα από αυτά.
Ρεπορτάζ: Γραφεία Reuters
Κείμενο: Raju Gopalakrishnan και Peter Graff
Επιμέλεια: Lincoln Feast και Alex Richardson
https://www.anixneuseis.gr/
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου