ΚΙΝΗΜΑ ΜΑΡΙΑΣ ΚΑΡΥΣΤΙΑΝΟΥ - ΟΞΥΓΟΝΟ

Η Ελλάδα που Ονειρευόμαστε

Ένα κείμενο για την Ελλάδα που κάποιοι από εμάς του κινήματος θέλουμε και οραματιζόμαστε.

Κάποιοι από εμάς δεν θέλουμε μια Ελλάδα που απλώς επιβιώνει.
Θέλουμε μια Ελλάδα που αυξάνει τη δύναμή της, τον πληθυσμό της, την επιρροή της και το βάρος της στο παγκόσμιο χάρτη.

Όχι μια χώρα δέκα εκατομμυρίων που φοβάται το αύριο, αλλά μια χώρα που ξεφεύγει από το όριο της συρρίκνωσης, που αυξάνει τον πληθυσμό της, που φτάνει σε έναν ισχυρό αριθμό δεκάδων εκατομμυρίων, με αυτοπεποίθηση, συνοχή και ισχυρό ρόλο.

Μια χώρα που δεν πεθαίνει σιωπηλά

Όλοι μας παραδεχόμαστε πως η Ελλάδα σήμερα δεν καταρρέει από πόλεμο ή καταστροφή.

Καταρρέει αργά και σταθερά. Όχι με πολεμικές εκρήξεις και νεκρούς, αλλά με τη σιωπηλή διάβρωση του δημογραφικού, με την αποβιομηχάνιση που άδειασε πόλεις της περιφέρειας και την επαρχία, με την κοινωνική κόπωση που έγινε μόνιμη κατάσταση και που μοιραία οδηγεί σε μαρασμό.

Και τέλος με τη φυγή των νέων παιδιών μας που έπαψε σε βάθος χρόνου να σοκάρει και δυστυχώς έγινε συνήθεια.

Όμως αυτός ο αργός θάνατος, ευτυχώς δεν είναι αναπόφευκτος, γιατί πρόκειται για αποτέλεσμα έλλειψης οράματος.

Δημογραφία σημαίνει μέλλον, όχι επιδόματα

Ας είμαστε ειλικρινείς με τους εαυτούς μας. Καμία κοινωνία δεν κάνει παιδιά όταν δεν πιστεύει στο αύριο.

Το δημογραφικό δεν λύνεται με αποσπασματικά μέτρα της πλάκας.

Λύνεται μόνο όταν μια νέα οικογένεια νιώθει επιτέλους, ότι ο κόπος της έχει αξία, ότι η εργασία ανταμείβεται και ότι η ζωή δεν είναι μια ατελείωτη στασιμότητα δίχως προοπτική.

Μια Ελλάδα που αρχίζει και πάλι να παράγει, να εξάγει, να δημιουργεί, τότε αρχίζει να γεννά και ανθρώπους.

Παραγωγή, όχι διαχείριση φτώχειας

Η Ελλάδα δεν μπορεί να ζει εσαεί κάτω από τη διαχείριση των ελλείψεων. Χώρα που δεν παράγει, δυστυχώς εξαρτάται. Χώρα που δεν μεταποιεί, φτωχαίνει. Χώρα που δεν δημιουργεί προστιθέμενη αξία, τότε βλακωδώς, μετατρέπει τους νέους της σε εξαγώγιμο προϊόν.

Η αναστροφή έρχεται με επαναθεμελίωση της παραγωγής. Όχι βέβαια με επιστροφή σε ένα ξεπερασμένο βιομηχανικό μοντέλο, αλλά με έξυπνη σύνδεση των δυνατοτήτων της που ήδη υπάρχουν.

Ενέργεια που δεν καταναλώνεται άναρχα, αλλά στηρίζει βιομηχανία, μεταποίηση και τεχνολογία. Τρόφιμα που δεν πωλούνται χύμα, αλλά γίνονται προϊόντα ταυτότητας.

Τουρισμός που δεν λειτουργεί αποκομμένα, αλλά τροφοδοτεί την τοπική οικονομία, την αγροτική παραγωγή, τη μεταποίηση.

Αυτό σημαίνει ελληνικές μονάδες μεταποίησης, σύγχρονα logistics, σοβαρές υποδομές και ένα κράτος που δεν στέκεται απέναντι στην παραγωγή ως εμπόδιο, μα ως εγγυητής κανόνων.

Soft Power, όταν ο πολιτισμός γίνεται οικονομία και ισχύς

Η Ελλάδα διαθέτει ένα κεφάλαιο που δεν αποτυπώνεται εύκολα σε ισολογισμούς, αλλά καθορίζει τη θέση της στη παγκόσμια γεωπολιτική σκακιέρα. Την πολιτισμική και πνευματική της ακτινοβολία. Το πρόβλημα μας, ευτυχώς, δεν είναι ότι δεν την έχουμε, αλλά ότι δεν τη μετατρέπουμε σε σύγχρονη ισχύ.

Ο πολιτισμός δεν είναι μόνο μνημεία. Είναι αφήγηση, εικόνα, ιδέες. Είναι κινηματογράφος, σειρές, ψηφιακά παιχνίδια, εκπαιδευτικό περιεχόμενο, σύγχρονη δημιουργία.

Η Ελλάδα μπορεί να γίνει τόπος παραγωγής ιστοριών, όχι απλώς φόντο για τουρίστες. Να φιλοξενεί στούντιο, σχολές, δημιουργικά hubs. Να μετατρέψει το τοπίο, την ιστορία και τη μυθολογία της σε παγκόσμιο περιεχόμενο.

Το ίδιο ισχύει και για την τεχνολογία. Μικρές και μεσαίες εταιρείες λογισμικού, δημιουργικά γραφεία, στούντιο ανάπτυξης παιχνιδιών μπορούν να λειτουργήσουν σε μια χώρα με ποιότητα ζωής, κλίμα και πολιτισμικό βάθος. Αυτό δεν είναι ουτοπία. Είναι επιλογή πολιτικής κατεύθυνσης.

Θρησκεία και Ορθοδοξία

Η κατά πολλούς δαιμονοποιημένη Ορθοδοξία δεν είναι μόνο πίστη. Είναι πολιτισμός, αξιακό σύστημα, δίκτυο ομόθρησκων λαών.

Μπορεί να λειτουργήσει ως ήπια διπλωματία, ως γέφυρα πολιτισμών, ως πηγή σταθερότητας σε έναν κόσμο που κάθε μέρα που περνά, ολοένα και χάνει τα σημεία αναφοράς του.

Συνεπώς, η Ορθοδοξία δεν αντιμετωπίζεται ως βάρος ή αναχρονισμός, αλλά ως στοιχείο πολιτισμικής συνέχειας. Ως γλώσσα αξιών σε έναν κόσμο αποσύνθεσης. Ως ήπια δύναμη που δημιουργεί δίκτυα, σχέσεις, γέφυρες.

Σε αυτό το σημείο θέλω να είμαι ξεκάθαρος. Άλλο η πίστη, άλλο το κράτος.

Ο θεσμικός διαχωρισμός Εκκλησίας και Κράτους δεν συνιστά επίθεση στη θρησκεία, αλλά προϋπόθεση ενός σύγχρονου, ουδέτερου και αξιόπιστου κράτους που σέβεται όλους τους πολίτες του.

Παράλληλα, απελευθερώνει την Εκκλησία από διοικητικούς και πολιτικούς ρόλους που δεν της ανήκουν, επιτρέποντάς της να επιτελεί το πνευματικό και κοινωνικό της έργο με μεγαλύτερη αυτονομία και αυθεντικότητα.

Η Ορθοδοξία παραμένει ζωντανό στοιχείο ταυτότητας και πολιτισμικής ισχύος, όχι μέσω κρατικής εξάρτησης, αλλά μέσω ελευθερίας.

Η Ελλάδα διαθέτει κάτι που ελάχιστες χώρες στον κόσμο διαθέτουν. Και αυτό δεν είναι άλλο από τη πολιτισμική και τη πνευματική ακτινοβολία.

Πολιτισμός

Η Ελλάδα δεν είναι μόνο παρελθόν. Είναι πηγή ιδεών. Η δημοκρατία, η φιλοσοφία, οι τέχνες και η επιστήμη δεν γίνεται να ανήκουν μόνο σε μουσεία.

Είναι διαχρονικοί τρόποι σκέψης που μπορούν ακόμη και σήμερα να συνομιλήσουν με τον σύγχρονο κόσμο.

Αυτό είναι εργαλείο παγκόσμιας επιρροής.

Βιομηχανία και βαριά παραγωγή. Δίχως αυτά δεν υπάρχει χώρα

Αν θέλουμε να μιλήσουμε σοβαρά για μέλλον, οφείλουμε να μιλήσουμε για βιομηχανία. Όχι ως νοσταλγία ενός μακρινού παρελθόντος, αλλά ως προϋπόθεση εθνικής επιβίωσης.

Καμία χώρα δεν διατηρεί πληθυσμό, κοινωνική συνοχή και γεωπολιτικό βάρος δίχως σύγχρονη και ισχυρή παραγωγική βάση.

Η Ελλάδα πρέπει να χτίσει βαριά και μεσαία βιομηχανία του 21ου αιώνα. Μεταποίηση μετάλλων, προηγμένα υλικά, ενεργειακός εξοπλισμός, ναυπηγικές και επισκευαστικές δραστηριότητες, υποδομές logistics που εξυπηρετούν εισαγωγές και εξαγωγές.

Βιομηχανία που στηρίζεται σε φθηνή και σταθερή ενέργεια, σε εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό και σε καθαρούς κανόνες.

Χωρίς αυτόν τον κορμό, όλα τα υπόλοιπα χάνονται ως ρητορικές

κορώνες.

Άμυνα, drones και τεχνολογία. Από αγοραστές σε δημιουργούς

Η αμυντική διάσταση μιας χώρας είναι βιομηχανία υψηλής τεχνολογίας.

Η εξέλιξη των μη επανδρωμένων συστημάτων, των αισθητήρων, των συστημάτων επιτήρησης, της τεχνητής νοημοσύνης και των εφαρμογών διπλής χρήσης δημιουργεί έναν νέο κλάδο, στον οποίο η Ελλάδα ήδη δαπανά τεράστια ποσά ως πελάτης.

Η επιλογή είναι απλή. Αρχίζουμε να συμπαράγουμε. Να δημιουργούμε οικοσύστημα εταιρειών, εργαστηρίων, ερευνητικών ομάδων και βιομηχανικών μονάδων που δεν καλύπτουν μόνο αμυντικές ανάγκες, αλλά παράγουν τεχνογνωσία, εξαγώγιμα προϊόντα και θέσεις εργασίας υψηλής ειδίκευσης.

Η άμυνα, όταν συνδεθεί με την έρευνα και τη βιομηχανία, παύει να είναι κόστος και γίνεται επένδυση.

Ναυτιλία και θαλάσσια ισχύς. Ο φυσικός μας μοχλός ανάπτυξης

Η ναυτιλία δεν είναι απλώς ένας επιτυχημένος κλάδος της ελληνικής οικονομίας. Είναι στρατηγικό πλεονέκτημα παγκόσμιας κλίμακας, βαθιά συνδεδεμένο με τη γεωγραφία, την ιστορία και την ίδια την ταυτότητα της χώρας.

Η Ελλάδα ελέγχει ένα από τα μεγαλύτερα εμπορικά ναυτιλιακά δυναμικά στον κόσμο, όμως μεγάλο μέρος της προστιθέμενης αξίας παράγεται εκτός των συνόρων της.

Το στοίχημα είναι να αγκυρωθεί περισσότερο στην ελληνική οικονομία.

Λιμάνια που λειτουργούν ως διεθνή logistics hubs, ναυπηγοεπισκευαστικές ζώνες σύγχρονες και ανταγωνιστικές, ναυτιλιακή τεχνολογία, πράσινα καύσιμα, θαλάσσια έρευνα, εκπαίδευση και καινοτομία μπορούν να μετατρέψουν τη ναυτιλία σε πολλαπλασιαστή βιομηχανίας, ενέργειας και τεχνογνωσίας.

Σε έναν κόσμο όπου οι θαλάσσιες οδοί, η εφοδιαστική αλυσίδα και η ενεργειακή μεταφορά αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη γεωπολιτική σημασία, η Ελλάδα δεν μπορεί να αντιμετωπίζει τη θάλασσα μόνο ως σύνορο. Είναι χώρος ισχύος, ασφάλειας και ανάπτυξης.

Η ναυτιλία, όταν συνδεθεί οργανικά με τη βιομηχανία, την ενέργεια και την τεχνολογία, μπορεί να λειτουργήσει ως ένας από τους βασικούς πυλώνες μιας χώρας που αποφασίζει να μεγαλώσει ξανά.

Τεχνητή νοημοσύνη και ψηφιακή ισχύς. Νέο παραγωγικό πεδίο

Η τεχνητή νοημοσύνη είναι ο πολλαπλασιαστής ισχύος κάθε σύγχρονης οικονομίας.

Από τη βιομηχανία και τα logistics, μέχρι την ενέργεια, την άμυνα, τη δημόσια διοίκηση και τον πολιτισμό.

Η Ελλάδα πρέπει να αξιοποιήσει την AI ως πεδίο ανάπτυξης λύσεων. Με πανεπιστήμια, start-ups εταιρείες, software houses και κέντρα δεδομένων που λειτουργούν σε περιβάλλον σταθερό, ασφαλές και ελκυστικό για ανθρώπους υψηλής εξειδίκευσης.

Χώρες χωρίς πρώτες ύλες έχουν χτίσει ισχύ πάνω στη γνώση.

Η Ελλάδα διαθέτει και γνώση και γεωγραφία και ακόμα περισσότερα. Αυτό που λείπει είναι η επιλογή και το όραμα.

Ενέργεια, κοιτάσματα και εθνικό κεφάλαιο

Η συζήτηση για την ενέργεια πρέπει να πάψει να μένει σε συνθήματα. Αν υπάρχουν κοιτάσματα, το ζήτημα δεν είναι αν τα εκμεταλλευόμαστε άκριτα, αλλά αν τα εντάσσουμε σε εθνική στρατηγική.

Τα έσοδα από φυσικούς πόρους δεν πρέπει να καταναλώνονται. Πρέπει να αποταμιεύονται και να επενδύονται.

Ένα ισχυρό εθνικό αναπτυξιακό ταμείο, στα πρότυπα χωρών που μετέτρεψαν τον φυσικό τους πλούτο σε μακροχρόνια ισχύ, όπως η Νορβηγία θα μπορούσε να χρηματοδοτεί βιομηχανία, τεχνολογία, δημογραφική πολιτική και παιδεία. Όχι για μια τετραετία, αλλά για ολόκληρες γενιές.

Παράλληλα, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η αποθήκευση και τα δίκτυα είναι μια μελλοντική πράσινη πολιτική ή οποία όταν φτάσει στο απαραίτητο τεχνολογικό επίπεδο θα μπορεί να προσφέρει φθηνή ενέργεια, και παραγωγή.

Παιδεία και γνώση. Ο πολλαπλασιαστής όλων των άλλων

Εδώ από μέρους μας, χρειάζεται απόλυτη καθαρότητα. Άλλο η δημόσια παιδεία και άλλο αυτό για το οποίο θα μιλήσουμε εδώ.

Η δημόσια παιδεία είναι θεμέλιο κοινωνικής συνοχής, ισότητας και δημοκρατίας. Είναι ύψιστη υποχρέωση του κράτους απέναντι στους πολίτες του και σαφώς δεν τίθεται σε αντιπαράθεση με κανένα αναπτυξιακό σχέδιο.

Εδώ μιλάμε για κάτι πολύ διαφορετικό. Η γνώση ως στρατηγικός τομέας ανάπτυξης και διεθνούς ισχύος.

Μιλάμε για ένα νέο, παράλληλο οικοσύστημα ανώτατης εκπαίδευσης, έρευνας και κατάρτισης παγκόσμιας εμβέλειας.

Για πανεπιστήμια, σχολές και ερευνητικά κέντρα state of the art που λειτουργούν ως κόμβοι προσέλκυσης ξένων σπουδαστών, ερευνητών και συνεδρίων. Για εκπαιδευτικά ιδρύματα που συνδέονται οργανικά με τη ναυτιλία, την ενέργεια, την άμυνα, την τεχνολογία, την τεχνητή νοημοσύνη και τον πολιτισμό.

Σε έναν κόσμο όπου η γνώση, η έρευνα και η εξειδίκευση μετακινούν ανθρώπους και κεφάλαια, η Ελλάδα μπορεί να εξελιχθεί σε εκπαιδευτικό και επιστημονικό κόμβο της Ανατολικής Μεσογείου.

Όχι ανταγωνιζόμενη τα μεγάλα διεθνή πανεπιστήμια, αλλά προσφέροντας ποιότητα, εξειδίκευση, ασφάλεια, ποιότητα ζωής και πολιτισμικό βάθος.

Η παιδεία, με αυτή την έννοια, παύει να ένας ακόμη τομέας και μετατρέπεται σε μηχανισμό που δίνει βάθος χρόνου και στεγανά σε όλους τους άλλους.

Δίχως αυτήν, η βιομηχανία γερνά, η ναυτιλία μένει τεχνολογικά πίσω, η άμυνα εξαρτάται από τρίτους και ο πολιτισμός μένει μια αναπαράσταση του παρελθόντος.

Όταν η γνώση παράγεται, προσελκύεται και παραμένει εδώ στη χώρα μας, τότε η αύξηση του πληθυσμού, η επιστροφή της διασποράς και η εγκατάσταση ανθρώπων υψηλής εκπαιδευτικής αξίας αποτελεί φυσικό επακόλουθο.

Γιατί μια ισχυρή Ελλάδα συμφέρει όλους

Μια φτωχή, γερασμένη χώρα δεν είναι ασφαλής για κανέναν.
Ούτε για τους πολλούς. Ούτε για τους λίγους.

Μια ισχυρή Ελλάδα σημαίνει κοινωνική ειρήνη, πολιτική και οικονομική σταθερότητα, προβλεψιμότητα και βάθος αγοράς. Στοιχεία απαραίτητα για οποιονδήποτε πολίτη που σχεδιάζει και φαντάζεται το μέλλον του με αισιοδοξία σε αυτή τη χώρα.

Η ευρωστία της χώρας είναι ζήτημα καθαρής επιβίωσης και δεν χωρά σε ταξικά κουτάκια.

Μια Ελλάδα που μεγαλώνει ξανά

Ονειρευόμαστε μια Ελλάδα που κρατά τα παιδιά της, που φέρνει πίσω τη διασπορά της, που προσελκύει ανθρώπους με δεξιότητες και διάθεση να ενταχθούν, που ενσωματώνει με κανόνες και συνοχή, που αυξάνει τον πληθυσμό της χωρίς να χάνει την ταυτότητά της.

Μια χώρα με παραγωγή, πολιτισμό, πίστη και αυτοπεποίθηση.

Όχι ως χιλιοειπωμένα συνθήματα, αλλά ως μια απτή καθημερινή πραγματικότητα.

Μια χώρα που αξιοποιεί τη γεωγραφία της, τον χώρο της και όλες τις δυνατότητές της, όπως κάνουν άλλες χώρες μικρότερες σε έκταση αλλά ισχυρότερες σε πληθυσμό και αυτάρκεια.

Ο μηχανισμός που τα δένει όλα

Τίποτα από τα παραπάνω δεν μπορεί να σταθεί αν λειτουργεί αποσπασματικά.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι ένας μόνιμος μηχανισμός εθνικής και στρατηγικής κατεύθυνσης.

Ένας πυρήνας στρατηγικού σχεδιασμού με ορίζοντα δεκαετιών, που δεν αλλάζει με κυβερνήσεις και δεν εξαρτάται από πολιτικούς κύκλους. Εκεί όπου βιομηχανία, ενέργεια, άμυνα, τεχνολογία, πολιτισμός και δημογραφία αντιμετωπίζονται ως ένα ενιαίο σύστημα ισχύος.

Μόνο έτσι η παραγωγή θα μεταφράζεται πια σε θέσεις εργασίας, οι θέσεις εργασίας σε κοινωνική συνοχή, η συνοχή σε γεννήσεις, επιστροφές και προσέλκυση ανθρώπων υψηλής αξίας.

Μόνο έτσι η γεωγραφία παύει να είναι απλώς χάρτης και γίνεται το απόλυτο πλεονέκτημα.

Και μόνο έτσι ο πολιτισμός και η πίστη παύουν να είναι σύμβολα και γίνονται ζωντανή δύναμη επιρροής.

Η αύξηση του πληθυσμού είναι συνέπεια όλων αυτών.

Συνέπεια μιας χώρας που προσφέρει ασφάλεια, προοπτική, νόημα και συμμετοχή όλων μας. Μιας χώρας που δεν διώχνει τους νέους της και δεν φοβάται όσους θέλουν να ενταχθούν σε αυτήν με κανόνες και όνειρα για κοινό μέλλον.

Δεν μιλάμε για κάτι πρωτόγνωρο. Χώρες μικρότερες σε έκταση, με λιγότερους φυσικούς πόρους και πιο δύσκολη γεωγραφία, κατάφεραν να αυξήσουν πληθυσμό, αυτάρκεια και διεθνές βάρος, διότι λειτούργησαν κατά αυτό το τρόπο.

Με όραμα, με συνέπεια, συνέχεια, σοβαρότητα και εθνική αυτοπεποίθηση.

Η Ελλάδα διαθέτει χώρο, θέση, κλίμα, ιστορία και ανθρώπινο δυναμικό. Το μόνο που της λείπει είναι η απόφαση να τα ενώσει.

Κλείνοντας

Η Ελλάδα χρειάζεται συνειδητή επιλογή αλλαγής πορείας.

Ή θα συνεχίσει να μικραίνει, να γερνά και να διαχειρίζεται την παρακμή της, ή θα επιλέξει τη μεγέθυνση. Παραγωγική, πληθυσμιακή, πολιτισμική, γεωπολιτική. Τρίτος δρόμος δεν υπάρχει.

Το ερώτημα δεν είναι λοιπόν αν μπορούμε. Βεβαίως και μπορούμε!

Το ερώτημα είναι αν θα τολμήσουμε να σκεφτούμε και να πράξουμε ξανά ως χώρα που αξίζει και πάλι να μεγαλώσει.

Αυτή είναι η Ελλάδα που ονειρευόμαστε...

Dimitris Milas