Η Ελλάδα μας έχει φωνάξει πολλές φορές για βοήθεια. Την έχουν πληγώσει με αποφάσεις που δεν σέβονται τον κόπο των ανθρώπων που κρατούν την χώρα όρθια. Οι αγρότες μας δεν ζητούν τίποτα παραπάνω από το αυτονόητο. Να μπορούν να ζήσουν από τον ιδρώτα τους. Να μην χρωστάνε για να καλλιεργήσουν. Να μη γονατίζουν μπροστά στις τιμές της ενέργειας και των εφοδίων που έχουν πάρει την ανηφόρα χρόνια τώρα. Κουράστηκαν να τους λένε υποσχέσεις που χάνονται στο πρώτο φως της επόμενης μέρας
Η πενταετία που πέρασε έφερε σκάνδαλα, ολιγωρία, αδικίες. Η ζωή σε όλη τη χώρα έγινε πιο δύσκολη ενώ άλλοι πλούτιζαν στην πλάτη όλων μας. Στην υγεία περιμέναμε μήνες για ένα ραντεβού. Στην παιδεία είδαμε σχολεία να μένουν με ελλείψεις. Στην ασφάλεια οι πολίτες νιώθουν μόνοι τους. Απαιτούμε πραγματικό σεβασμό στα χρήματα μας και διαφάνεια σε κάθε απόφαση που μας αφορά
Οι άνθρωποι της παραγωγής, της υπαίθρου, της καθημερινής μάχης αξίζουν καλύτερη Ελλάδα. Δεν ζητούν χάρες. Είναι περήφανοι. Απαιτούμε να ακουστεί η φωνή τους παντού. Να προστατευτεί η γη τους, η δουλειά τους, τα παιδιά τους. Η χώρα δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο στο τουρισμό και σε μακέτες. Η Ελλάδα παράγει. Η Ελλάδα δημιουργεί. Η Ελλάδα δεν θα μείνει με σταυρωμένα τα χέρια
Η αγανάκτηση μπορεί να γίνει δύναμη. Η απογοήτευση μπορεί να γίνει αλλαγή. Η σιωπή τελείωσε. Νιώθω μέσα μου πως έφτασε η ώρα να πούμε φτάνει πια. Να σταθούμε ο ένας δίπλα στον άλλον, χωρίς φόβο και χωρίς να κοιτάμε το προσωπικό συμφέρον. Έτσι αλλάζουν τα πράγματα, με καρδιά και πείσμα
Ο χαρακτηρισμός«σταλμένος από τον Θεό» που αποδόθηκε στον Vladimir Putin από ηγέτες της Κεντρικής Ασίας δεν ήταν απλώς μια φιλοφρόνηση∙ ήταν προάγγελος των γεωπολιτικών εξελίξεων που ακολούθησαν.
Με κινήσεις–αστραπή, η Μόσχα επιχειρεί να «κλειδώσει» τον Καύκασο, ενεργοποιώντας νέες συμμαχίες και στρατιωτικά προγράμματα που αλλάζουν τους συσχετισμούς ισχύος στην περιοχή. Την ίδια στιγμή, ο Recep Tayyip Erdogan ενισχύει το νεοσύστατο «τουρκικό ΝΑΤΟ», μια φιλοδοξία που προκαλεί έντονη αντίδραση στο Κρεμλίνο. Η απάντηση του Putin δεν περιορίζεται στη ρητορική• είναι στρατηγική, στοχευμένη και —κυρίως— προειδοποιητική. Στον Καύκασο, το παιχνίδι ισχύος μόλις ξεκίνησε. Ειδικότερα, η Ρωσία ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει την έναρξη ενός ολοκληρωμένου προγράμματος εξοπλισμού των ενόπλων δυνάμεων του Οργανισμού του Συμφώνου Συλλογικής Ασφάλειας (ΟΣΣΑ), με στόχο την ενίσχυση της στρατιωτικής ετοιμότητας και την αναβάθμιση των συστημάτων αεράμυνας. Τη σχετική δήλωση έκανε ο Vladimir Putin κατά τη σύνοδο κορυφής του Οργανισμού στο Μπισκέκ. Ο Ρώσος πρόεδρος τόνισε ότι η Μόσχα επιδιώκει τη βελτίωση της διοίκησης και του ελέγχου του στρατιωτικού αποσπάσματος του ΟΣΣΑ, ενώ επεσήμανε ότι η ανάπτυξη των αεροπορικών δυνάμεων και των συστημάτων αεράμυνας αποτελεί βασική προτεραιότητα της ρωσικής προεδρίας το 2026. Παράλληλα, ανέφερε ότι η Ρωσία προγραμματίζει την εμβάθυνση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών - μελών στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας, ώστε ο Οργανισμός να διατηρήσει τεχνολογική υπεροχή. Οι δηλώσεις του Putin θεωρούνται αντανακλαστική κίνηση μετά τις πρόσφατες συνομιλίες μεταξύ ηγετών της Κεντρικής Ασίας και του προέδρου των ΗΠΑ, Donald Trump, όπως εξήγησε ο στρατιωτικός αναλυτής και απόστρατος συνταγματάρχης Viktor Litovkin. Ο ίδιος υπενθύμισε ότι ο Trump έτυχε θερμής υποδοχής από τους ηγέτες της περιοχής, με τον Πρόεδρο του Καζακστάν, Tokayev, να τον χαρακτηρίζει «σταλμένο από τον Θεό». Ωστόσο, σημείωσε ότι η Ρωσία επί χρόνια προμήθευε τον εξοπλισμό των χωρών του ΟΣΣΑ σε ιδιαίτερα χαμηλές τιμές, συχνά σε επίπεδα εργοστασιακού κόστους.
Η ανάγκη εκσυγχρονισμού
Κατά τον Litovkin, η δήλωση του Putin εντάσσεται στην προσπάθεια διατήρησης της ρωσικής επιρροής στην περιοχή, καθώς ο εξοπλισμός των δημοκρατιών της Κεντρικής Ασίας χρειάζεται αναβάθμιση. Παράλληλα, η Ρωσία επιδιώκει να αποτρέψει τον προσανατολισμό των χωρών αυτών προς κινεζικά ή δυτικά οπλικά συστήματα, δεδομένου ότι η αγορά ρωσικού εξοπλισμού συνοδεύεται από εκπαιδευτική συνεργασία και πολιτική επιρροή. Οι ρωσικέςανησυχίες δεν περιορίζονται στη γεωπολιτική. Η περιοχή διαθέτει στρατηγικά κοιτάσματα σπάνιων γαιών, ουρανίου, φυσικού αερίου και ορυκτών. Επιπλέον, αποτελεί το «υπογάστριο» της Ρωσίας, μια περιοχή από όπου ιστορικά έχουν εκδηλωθεί απειλές εναντίον της. Ο Litovkin υπενθύμισε τη σημασία της 201ης ρωσικής στρατιωτικής βάσης στο Τατζικιστάν, σημειώνοντας ότι τυχόν ρωσική αποχώρηση θα δημιουργούσε άμεσα κενό ασφαλείας, το οποίο θα μπορούσαν να καλύψουν ριζοσπαστικές ομάδες, όπως οι Taliban.
Η τουρκική και αζερική δραστηριότητα
Ο ειδικός Mikhail Alexandrov ανέφερε ότι η δήλωση του Putin αποτελεί έμμεσο μήνυμα προς την Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν, τα οποία ενισχύουν τον Οργανισμό Τουρκικών Κρατών (OTG), μετατρέποντάς τον από πολιτιστικό σε στρατιωτικοπολιτικό πλαίσιο, με κοινές ασκήσεις και εξοπλιστικά προγράμματα. Η Μόσχα ανησυχεί ότι η Άγκυρα επιχειρεί να δημιουργήσει ένα «τουρκικό ΝΑΤΟ», ικανό να επηρεάσει τα τουρκόφωνα εδάφη της Ρωσίας, όπως το Μπασκορτοστάν και το Ταταρστάν, μέσω δικτύων δολιοφθοράς ή εξτρεμιστικών πυρήνων. Σύμφωνα με τον Alexandrov, το ρωσικό στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα έχει πλέον αποκτήσει τέτοια δυναμική, ώστε μετά το πέρας των μαχών στην Ουκρανία θα χρειαστεί είτε να μειώσει την παραγωγή είτε να στραφεί στις εξαγωγές. Η προμήθεια εξοπλισμού στις χώρες του ΟΣΣΑ αναμένεται να γίνει σε ρωσικές —και όχι διεθνείς— τιμές, χωρίς ωστόσο να επηρεαστεί η κερδοφορία των επιχειρήσεων. Η πρωτοβουλία Putin αποτελεί μια προσπάθεια ενίσχυσης της συμμαχικής συνοχής, αλλά και προληπτικής θωράκισης της Κεντρικής Ασίας απέναντι στη διείσδυση των ΗΠΑ, της Κίνας και της Τουρκίας. Παράλληλα, διαψεύδει τη δυτική ρητορική ότι η Ρωσία σχεδιάζει επιθετικές ενέργειες στην περιοχή. Κατά τον Alexandrov, το Καζακστάν εξακολουθεί να διατηρεί συμμαχική σχέση με τη Μόσχα, παρά τις επιμέρους πολιτικές διαφοροποιήσεις, ενώ οι ισχυρισμοί ότι η Ρωσία σχεδιάζει επίθεση στη χώρα είναι «απολύτως αβάσιμοι».
Η Ευρώπη βρίσκεται ξανά σε ένα ιστορικό σταυροδρόμι. Τριάντα πέντε χρόνια μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, ένα νέο – αόρατο αυτήν τη φορά – τείχος υψώθηκε μέσα στην ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ένα τείχος από κανόνες, μηχανισμούς, οικονομισμό και πολιτισμική ηγεμονία. Είναι αυτό που ο Γάλλος ιστορικός Εντουάρ Ουσσόν ονομάζει «η Δημοκρατία του Βερολίνου»∙ ένα σύστημα όπου η Γερμανία κάνει «ό,τι της καπνίσει» και οι υπόλοιποι προσπαθούν να προσαρμοστούν.
Για να κατανοήσουμε όμως αυτή την κυριαρχία, πρέπει να δούμε τις ιδεολογικές της ρίζες. Γιατί ο σύγχρονος γερμανικός τρόπος άσκησης ισχύος είναι προϊόν μιας μακράς παράδοσης που ξεκινά από τον γερμανικό ρομαντισμό, διαπερνά τον Χέρντερ και τον εθνικό ιδεαλισμό, και φτάνει μέχρι την πολιτική κουλτούρα της σημερινής ΕΕ.
Όπως σημειώνει ο Ρίτσαρντ Βόλιν στο βιβλίο του “η γοητεία του ανορθολογισμού”, ο γερμανικός ρομαντισμός εισήγαγε μια βαθιά τομή: αντικατέστησε τον οικουμενικό ορθό λόγο του Διαφωτισμού με μια «νέα αρχή πραγματικότητας, ηθικής και ιστορίας» βασισμένη όχι στην καθολικότητα, αλλά στο «Volk», στο «έθνος-λαό» με τις δικές του ιδιαίτερες πνευματικές δυνάμεις .
Στη θέση της οικουμενικότητας εμφανίζεται μια «ποικιλία εθνικών πνευμάτων που αγωνίζονται από κοινού να αναπτύξουν τις ξεχωριστές τους δυνάμεις» . Αυτό το σχήμα παράγει σχεδόν αναπόφευκτα μια ιδεολογική ιεράρχηση: δεν είναι όλα τα έθνη ίσα∙ κάποια θεωρούνται φορείς ανώτερου ιστορικού προορισμού.
Από εκεί ως την «θεοποίηση του κράτους» και την εμπιστοσύνη στην εξουσία «των μεγάλων ανδρών» υπάρχει μία μόνο γραμμή. Δεν είναι τυχαίο ότι, όπως τονίζει ο Βόλιν, ο γερμανικός λαός παρουσιάζεται ιστορικά ως «έρμαιο των ιδεών»∙ των μεγάλων αφηγήσεων που τον οδηγούν είτε στα σημαντικότερα επιτεύγματα είτε στις καταστροφικότερες παρεκτροπές του
Με άλλα λόγια: ο πυρήνας της γερμανικής ιδεολογίας δεν είναι ούτε ανθρωπιστικός ούτε διαφωτιστικός. Είναι οργανικός, ιεραρχικός, τελεολογικός. Και αυτό το πολιτισμικό φορτίο ταξιδεύει μέχρι το σήμερα.
Μετά το 1989, όταν η Γερμανία επανενώθηκε, η Ευρώπη αντί να βρει την ευκαιρία να χαλαρώσει, παγιδεύτηκε. Αντί η Γαλλία – όπως σημειώνει ο Ουσσόν – να ξαναβρεί την εθνική της ανεξαρτησία, «κλείστηκε στην ήπειρο», υιοθέτησε το κοινό νόμισμα και μετατράπηκε στον μόνιμο συνοδό του Βερολίνου.
Το αποτέλεσμα; Η Γερμανία επέβαλε τα κριτήρια του Μάαστριχτ, την αυστηρή δημοσιονομική ορθοδοξία, την άρνηση κάθε κοινής οικονομικής πολιτικής, την ενεργειακή αυτοχειρία της εξόδου από την πυρηνική ενέργεια, την επέκταση της ΕΕ όπως εκείνη επιθυμούσε και μια καταστροφικά μονομερή σχέση με τη Ρωσία, που οδήγησε στην ουκρανική κρίση.
Όλα αυτά είναι έκφραση ενός ιδεολογικού τρόπου ύπαρξης: ο γερμανικός τρόπος ως γενικός κανόνας. Η ταύτιση του Volk με το Norm. Ο “λαός”, ως ενιαία και αυθεντική οντότητα, εξισώνεται με την ίδια την πηγή της κανονικότητας. Ό,τι θέλει ο «λαός» είναι από μόνο του ο κανόνας, ο νόμος, το σωστό.
Από τις Autobahns και την αισθητική του υπερμεγέθους μέχρι τη σύγχρονη οικονομική «γραφειοκρατία της ηθικής», η Γερμανία προβάλλει ως πρότυπο αυτά που το δικό της ιστορικό φαντασιακό θεωρεί αυτονόητα. Το διακύβευμα είναι βαθύτερο από νομισματική πολιτική: είναι η ηγεμονία ενός ολόκληρου πολιτισμικού υποδείγματος.
Αυτό το υπόδειγμα έφτασε στα όριά του. Η Ευρώπη συνειδητοποιεί πλέον ότι η γερμανική ηγεμονία δεν είναι ούτε ουδέτερη ούτε αθώα: είναι αποτέλεσμα μιας μακράς ιδεολογικής κληρονομιάς.
Στη Γαλλία, o Ουσόν εκφράζει μια ολόκληρη σχολή σκέψης που ζητά «να κατεδαφίσουμε το νέο Τείχος του Βερολίνου» και να σταματήσει η χώρα να υιοθετεί «γερμανικούς κανόνες ενάντια στα δικά της συμφέροντα».
Στην Ιταλία, κεντρικές πολιτικές δυνάμεις μιλούν ανοικτά για «γερμανικό εκβιασμό» μέσω της ΕΚΤ και του Συμφώνου Σταθερότητας.
Στην Ολλανδία, η άνοδος των αντισυστημικών κομμάτων συνδέεται με την κόπωση απέναντι στην «γερμανική Ευρώπη της λιτότητας».
Στην Ισπανία και την Πορτογαλία, η συζήτηση για χαλάρωση των κανόνων αποκτά πλέον χαρακτήρα εθνικής επιβίωσης.
Στην Ανατολική Ευρώπη, οι κυβερνήσεις βλέπουν την διεύρυνση ως μηχανισμό γερμανικής οικονομικής διείσδυσης.
Στην Ελλάδα, η μνημονιακή εμπειρία έδειξε με τον πιο ωμό τρόπο τι σημαίνει μια ΕΕ που «οικοδομήθηκε πάνω σε γερμανικούς κανόνες»: δημοσιονομική εξόντωση χωρίς πολιτικό έλεγχο.
Η Ευρώπη συνειδητοποιεί ότι η γερμανική επικυριαρχία δεν είναι πια το τίμημα της σταθερότητας, αλλά το εμπόδιο κάθε πολιτικής αλλαγής.
Το ουσιαστικό πρόβλημα είναι ότι η Γερμανία δεν μπορεί να φανταστεί τον εαυτό της εκτός αυτής της θέσης.
Η Γερμανία πιστεύει ότι εκφράζει έναν ορθολογικό, ηθικό ευρωπαϊσμό.
Όμως το σύστημα που παράγει είναι αποτέλεσμα ενός ανορθολογικού ρομαντικού υποβάθρου: μυστικισμός, πίστη σε ιστορικές αποστολές, ταύτιση του κράτους με την αλήθεια, παραδοσιακός ιδεαλισμός.
Όπως γράφει η Μπάτλερ, ( Αγγλίδα καθηγήτρια γερμανικής φιλολογίας (1884–1959)) ο γερμανικός λαός «είναι έρμαιο των ιδεών του» – και αυτό κάνει τη γερμανική πολιτική απρόβλεπτη, άκαμπτη και ενίοτε επικίνδυνη.
Η κρίση της «Δημοκρατίας του Βερολίνου» – από την ενεργειακή αυτοκτονία μέχρι την πολιτική αστάθεια – δεν είναι απλώς συγκυριακή. Είναι ιδεολογική. Και η Ευρώπη το βλέπει.
Γι’ αυτό, σε αντίθεση με όσα πολλοί πίστευαν μετά το 2008, σήμερα καταγράφονται τάσεις απεξάρτησης: συμμαχίες Νότου για αλλαγή του Συμφώνου Σταθερότητας, προσπάθειες για στρατηγική αυτονομία ανεξάρτητη από το Βερολίνο, αναθεώρηση της ευρωπαϊκής βιομηχανικής πολιτικής, νέες εθνικές ατζέντες που αμφισβητούν τη γερμανική μονόδρομη ορθοδοξία.
Και τώρα τι;
Το δίλημμα είναι απλό: ή η Ευρώπη θα συνεχίσει να ζει μέσα στο «νέο Τείχος του Βερολίνου» – ένα σύνολο κανονιστικών αλυσίδων που κατασκευάστηκαν εν πολλοίς από το γερμανικό πολιτισμικό φαντασιακό – ή θα αποκτήσει ξανά πολιτικό βηματισμό, στρατηγική σκέψη και δημοκρατική αυτονομία.
Η γερμανική ηγεμονία ήταν κάποτε το κόστος της σταθερότητας.
Σήμερα είναι το βασικό εμπόδιο της αλλαγής.
Και όπως έλεγε ο Ουσσόν, «όταν είσαι αιχμάλωτος της δικής σου επιθυμίας, δεν ξέρεις πια πώς μοιάζει η ελευθερία».
Αυτή είναι η στιγμή που οι ευρωπαϊκοί λαοί αρχίζουν να το θυμούνται.
πηγή: εφημερίδα “Θεσσαλονίκη”
Παγγερμανισμός
ΠΟΣΟ ΕΠΗΡΕΑΖΕΤΑΙ ΣΗΜΕΡΑ Η ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟ VOLK
Το Volk είναι από τις πιο φορτισμένες και παρεξηγημένες έννοιες της γερμανικής πολιτικής και πολιτισμικής ιστορίας. Αν δεν την “πιάσεις” στο ιστορικό της πλαίσιο, φαίνεται απλά σαν ένα ρομαντικό “έθνος-λαός”. Στην πραγματικότητα είναι κάτι πολύ πιο βαθύ, πιο σύνθετο και συχνά σκοτεινό.
Τι είναι το Volk
Στη γερμανική σκέψη (κυρίως 18ος–20ός αιώνας), το Volk δεν σημαίνει απλώς “λαός”. Σημαίνει οργανική κοινότητα, μια σχεδόν βιοπολιτική ενότητα ανθρώπων που μοιράζονται:
κοινή καταγωγή
κοινή γλώσσα
κοινή κουλτούρα
κοινό “πνεύμα” (Volksgeist)
Δεν είναι πολιτικός όρος. Είναι πνευματο-εθνοτικός όρος. Δεν είναι κάτι που “επιλέγεις”∙ είναι κάτι που είσαι.
Στο βάθος της ιδέας, το Volk λειτουργεί σαν ζωντανός οργανισμός με δική του “μοίρα”, δικά του “δεσμά αίματος”, και συχνά τίθεται πάνω από το άτομο.
Πώς γεννήθηκε αυτή η ιδέα;
Η ρίζα της βρίσκεται κυρίως:
1. Herder (τέλη 18ου αιώνα)
Ο Herder μίλησε για το Volksgeist — το “πνεύμα” κάθε λαού. Δεν το εννοούσε ρατσιστικά. Ήθελε να δείξει ότι κάθε λαός έχει τη δική του πολιτισμική αξία.
Αλλά… Αυτό το υλικό αργότερα το πήραν άλλοι και το χρησιμοποίησαν αλλιώς.
2. Ρομαντικός Εθνικισμός (19ος αιώνας)
Οι Γερμανοί ρομαντικοί, σε μια χώρα κατακερματισμένη, ήθελαν να χτίσουν ενότητα. Το Volk έγινε το “μυστικιστικό τσιμέντο” της γερμανικής εθνικής ταυτότητας.
Εκεί αρχίζει η εθνο-οργανική αντίληψη του έθνους.
Πώς συνδέθηκε με την γερμανική ιδεολογία (και τον ναζισμό);
Εδώ γίνεται πιο έντονο:
Οι ναζί δεν “επινόησαν” την ιδέα του Volk. Απλώς πήραν τις πιο ακραίες εκδοχές της και τις βιολογικοποίησαν.
Στον ναζισμό:
Volk = φυλή
Volk = “λαός αίματος” (Blut)
Volk = σώμα που πρέπει να παραμείνει καθαρό
Volk = έδαφος + αίμα (Blut und Boden)
Το άτομο δεν έχει αυτονομία∙ υπάρχει μόνο ως μέλος του Volk
Ο Χίτλερ μιλάει συνεχώς για το “Volksgemeinschaft”: μια “εθνική/φυλετική κοινότητα” όπου ο καθένας έχει ρόλο στην υπηρεσία της “φυλετικής μοίρας”.
Εδώ η έννοια μετατρέπεται σε ιδεολογία αποκλεισμού. Μόνο όσοι είναι “μέσα στο Volk” έχουν δικαιώματα∙ οι υπόλοιποι είναι “ξένοι”, “υπάνθρωποι”, “εχθροί”.
Γιατί έχει σημασία ακόμη και σήμερα;
Γιατί:
επηρέασε βαθιά την έννοια της γερμανικής ταυτότητας
δημιούργησε ένα μοντέλο εθνικισμού κοινοτιστικού, όχι πολιτικού
εξηγεί τη διαφορά Γερμανικού (ethnos) vs. Γαλλικού (demos) εθνικισμού
ξαναεμφανίζεται σήμερα στην ακροδεξιά της Κεντρικής Ευρώπης, έστω με άλλους όρους
“Εμείς είμαστε ο λαός”
Γεωπολιτική Ανάλυση του Volk
1. Το Volk ως μονάδα ισχύος
Σε πολλές γεωπολιτικές παραδόσεις (κυρίως Haushofer, Ratzel, Kjellén), το κράτος θεωρείται ζωντανός οργανισμός. Η γερμανική εκδοχή αυτού του οργανισμού είχε ως “ψυχή” το Volk.
Έτσι γεννήθηκε μια ιδέα:
Το κράτος δεν είναι απλώς θεσμικό μόρφωμα, αλλά η γεωπολιτική έκφραση του Volk.
Αυτό σημαίνει πως:
τα σύνορα δεν είναι απαραίτητα νόμιμα∙ πρέπει να ταιριάζουν στην “κοινότητα”
το Volk έχει “δικαίωμα” (ή ανάγκη) σε Lebensraum
η ισχύς της Γερμανίας δεν είναι μόνο στρατιωτική αλλά και “φυλετική/πολιτισμική δυναμική”
Ήταν η βάση του μεσοπολεμικού γερμανικού επεκτατισμού.
2. Το Volk ως “χώρος” (Raum)
Οι Γερμανοί γεωπολιτικοί δεν έβλεπαν τον κόσμο υπό την κλασική γαλλική/βρετανική λογική κυριαρχίας. Έβλεπαν ότι:
ένα Volk “πνίγεται” όταν ο ζωτικός χώρος είναι μικρός
ένα Volk δικαιούται ενοποίηση όταν είναι διασκορπισμένο
Γι’ αυτό:
η Αυστρία έπρεπε να ενωθεί
οι Σουδίτες Γερμανοί έπρεπε να ενσωματωθούν
οι Γερμανοί του Βολγκογκράντ θεωρούνταν “κομμάτι του γερμανικού κόσμου”
η Ανατολή παρουσιαζόταν ως φυσικός χώρος επέκτασης
Στα μάτια αυτής της ιδεολογίας, ο χάρτης δεν είναι ουδέτερος.
3. Το Volk ως πηγή γεωπολιτικής επιθετικότητας
Μια ιδέα-κλειδί:
Το Volk έχει περισσότερη νομιμοποίηση από το κράτος.
Άρα, όταν το Volk “καλεί”, η γεωπολιτική επιθετικότητα παρουσιάζεται ως ηθικό καθήκον. Π.χ.:
“Να προστατεύσουμε τους Γερμανούς όπου κι αν βρίσκονται.”
“Να ενώσουμε τον γερμανικό κόσμο.”
“Να απελευθερώσουμε τους ομοεθνείς που ζουν υπό ξένη κυριαρχία.”
4. Μετά το 1945: δεν πέθανε πραγματικά
Επίσημα, η Γερμανία αποναζιστικοποιήθηκε. Όμως, απέφυγε να απορρίψει εντελώς την οργανική ιδέα του Volk.
Η έννοια της ιθαγένειας μέχρι το 2000 βασιζόταν στο αίμα, όχι στο έδαφος.
Οι Γερμανοί της Ανατολικής Ευρώπης συνέχιζαν να θεωρούνται “εξόριστο γερμανικό στοιχείο”.
Η ιδέα της “πολιτισμικής ενότητας” του γερμανικού κόσμου παρέμενε σε νομικά και κοινωνικά επίπεδα.
Σήμερα έχει περιοριστεί, αλλά δεν έχει εξαφανιστεί εντελώς.
5. Πώς επηρεάζει τη σύγχρονη γεωπολιτική της Γερμανίας;
α) Το άγχος του δημογραφικού
Αν το Volk νοείται ως “φορέας ιστορικής αποστολής”, τότε:
η μείωση γεννήσεων
η αντικατάσταση πληθυσμού θεωρούνται υπαρξιακές απειλές.
Αυτό εξηγεί μέρος της έντασης γύρω από:
Μετανάστευση
Προσφυγικό
Ενσωμάτωση
β) Η εμμονή με την «ευρωπαϊκή τάξη»
Η Γερμανία, επειδή έχει ιστορικό τραύμα από την ιδέα του Volk ως επιθετικής δύναμης, σήμερα εξάγει την αντίστροφη ιδέα:
“Μόνο μέσα σε μια υπερεθνική δομή (ΕΕ) μπορεί το Volk να παραμείνει ασφαλές.”
Άρα:
θέλει η Ευρώπη να είναι φέουδο γερμανικής οικονομικής ισχύος
φοβάται το χάος των εθνικισμών (γιατί ταυτίζεται με το δικό της παρελθόν)
γ) Ο ρόλος της Ανατολικής Ευρώπης
Η γερμανική πολιτική στην Πολωνία, Ουγγαρία, Βαλτική έχει κάτι από τον παλιό “γερμανικό ζωτικό χώρο” — αλλά με οικονομικά, όχι στρατιωτικά μέσα.
Π.χ.:
η Γερμανία θέλει σταθερή “ζώνη” ανατολικά της
επενδύει μαζικά εκεί
απορροφά εργατικό δυναμικό από εκεί
δημιουργεί έναν οικονομικό χώρο εξαρτώμενο από το Βερολίνο
6. Η σχέση με Ελλάδα – Τουρκία
Η Γερμανία συχνά σκέφτεται τις διεθνείς σχέσεις όχι με όρους “κρατών” αλλά με όρους συστημάτων και χώρων. Γι’ αυτό:
βλέπει την Τουρκία ως κεντρικό παίχτη για τη “σταθερότητα” — όχι επειδή την εμπιστεύεται, αλλά επειδή την θεωρεί αναγκαίο άξονα
αντιμετωπίζει το Αιγαίο σαν σύνορο συστημάτων, όχι σαν χώρο κυριαρχικών δικαιωμάτων
μετράει όλα με βάση το πώς επηρεάζονται οι “ευρωπαϊκοί πληθυσμοί”
έχει εμμονή στη διατήρηση ροών (ενέργειας, πληθυσμών, εμπορίου)
Η οργανική σκέψη του Volk εδώ μετασχηματίζεται σε γεωοικονομική λογική χώρου.
Στα δύο έχει κοπεί από το μεσημέρι της Κυριακής (30 Νοεμβρίου) η Ελλάδα καθώς οι αγρότες που είχαν συγκεντρωθεί κοντά στον κόμβο της Νίκαιας, προχώρησαν στο κλείσιμο της Εθνικής Οδού Αθηνών – Θεσσαλονίκης ενώ αντιμετωπίστηκαν με πρωτοφανή μέτρα καταστολής.
Οι αγρότες, κλιμακώνουν τις κινητοποιήσεις τους, διαμαρτυρόμενοι για το αυξημένο κόστος παραγωγής, τις χαμηλές τιμές και τις καθυστερήσεις στις πληρωμές από τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Ένταση επικράτησε από το μεσημέρι της Κυριακής (30/11) στον Πλατύκαμπο, λίγες ώρες πριν από τη συγκρότηση του μεγάλου αγροτικού μπλόκου στη Νίκαια, που είχε προαναγγελθεί από την Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Λάρισας. Αγρότες που κινούνταν με τρακτέρ προς το σημείο επιχείρησαν να βγουν στην Εθνική Οδό, με αποτέλεσμα να έρθουν αντιμέτωποι με ισχυρές δυνάμεις των ΜΑΤ. Όταν οι αγρότες κινήθηκαν με τα πόδια στον κόμβο της Νίκαιας, η αστυνομία του σταμάτησε, ακολούθησαν επεισόδια με μάχες σώμα με σώμα, χημικά και κρότου λάμψης. Οι αγρότες στη συνέχεια έσπασαν κιγκλίδωμα στον αυτοκινητόδρομο, πέρασαν με τρακτέρ και απέκλεισαν την κυκλοφορία και στα δύο ρεύματα. Νωρίτερα είχαν γίνει επεισόδια και στον κόμβο του Πλατυκάμπου, όπου αγρότες σήκωσαν περιπολικό στα χέρια και έσπασαν τον φραγμό της αστυνομίας, ενώ άλλοι αγρότες απέκλεισαν τον κόμβο του Ε- 65.
Στον κόμβο της Νίκαιας βρίσκονται το απόγευμα της Κυριακής (30/11) αγρότες που είχαν συγκεντρωθεί από Φάρσαλα, Τύρναβο, Ελασσόνα και Λάρισα και αγρότες που είχαν προσυγκεντρωθεί από Πλατύκαμπο, Αγιά και Μαγνησία, στον κόμβο του Πλατύκαμπου. Έχουν σπάσει τα μπλόκα των αστυνομικών, αφού προηγήθηκαν μεγάλες εντάσεις με ρίψη πολλών χημικών και κρότου λάμψης από την πλευρά των αστυνομικών Αποτέλεσμα ήταν να τραυματιστούν δύο αγρότες, ένας αγροτοσυνδικαλιστής, ο κ. Σιδηρόπουλος, τραυματίστηκε όταν σύμφωνα με καταγγελίες του ιδίου, χτυπήθηκε από αστυνομικούς στον κόμβο της Νίκαιας και ένας αγρότης στον κόμβο του Πλατυκάμπου ενώ έγιναν 3 συλλήψεις.
Χημικά και συγκρούσεις ΜΑΤ στα μπλόκα Να σημειωθεί ότι η παρουσία αστυνομικών δυνάμεων, οι οποίες είχαν τοποθετήσει κλούβα κάθετα στο οδόστρωμα κλείνοντας πλήρως τη διέλευση, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από τους συγκεντρωμένους. Ακολούθησαν λεκτικοί διαπληκτισμοί και αυξημένη πίεση προς την αστυνομία να απομακρύνει τα οχήματά της. Στη συνέχεια σημειώθηκαν νέα επεισόδια, με τις δυνάμεις των ΜΑΤ να κάνουν χρήση χημικών προκειμένου να αποτρέψουν την προώθηση των τρακτέρ προς τη Νίκαια. Οι σημερινές κινητοποιήσεις στη Θεσσαλία αποτελούν το προοίμιο της μεγάλης συγκέντρωσης, όπου συνεχίζουν να καταφθάνουν εκατοντάδες αγρότες, καθώς διαμαρτύτονται για την καταστροφή του πρωτογενούς τομέα, την οποία απεργάζεται η κυβέρνηση. Η ανακοίνωση της ΕΛΑΣ για τις τρεις συλλήψεις
«Συνελήφθησαν σήμερα (30-11-2025) το μεσημέρι, από αστυνομικούς που λάμβαναν μέτρα τάξης κατά τη διάρκεια αγροτικών κινητοποιήσεων σε περιοχές της Λάρισας, τρεις ημεδαποί, οι οποίοι –κατά περίπτωση– προέβησαν σε έκνομες ενέργειες σε βάρος αστυνομικών και υπηρεσιακού εξοπλισμού. Ειδικότερα, δύο συνελήφθησαν στον Πλατύκαμπο Λάρισας, από τους οποίους ο ένας για βία κατά υπαλλήλων και δικαστικών προσώπων, φθορά ξένης ιδιοκτησίας και αντίσταση, ενώ ο δεύτερος για φθορά ξένης ιδιοκτησίας. Η τρίτη σύλληψη πραγματοποιήθηκε στον κόμβο Νίκαιας και αφορά σωματικές βλάβες, βία κατά υπαλλήλων και δικαστικών προσώπων και αντίσταση. Από τις επιθέσεις στο σημείο τραυματίστηκαν δύο αστυνομικοί, οι οποίοι μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο για την παροχή πρώτων βοηθειών. Οι αστυνομικές δυνάμεις συνεχίζουν να βρίσκονται στους χώρους όπου πραγματοποιούνται αγροτικές κινητοποιήσεις με σκοπό τη διευκόλυνση της κυκλοφορίας και την ασφαλή μετακίνηση των πολιτών μέσω του οδικού δικτύου της περιοχής. Οι συλληφθέντες θα οδηγηθούν στον αρμόδιο Εισαγγελέα.»
Ένταση των κινητοποιήσεων διαρκείας
Από σήμερα, Κυριακή 30 Νοεμβρίου, αγρότες και κτηνοτρόφοι σε όλη τη χώρα βγαίνουν στους δρόμους με εκατοντάδες τρακτέρ, υλοποιώντας τις αποφάσεις της πανελλαδικής σύσκεψης που πραγματοποιήθηκε πριν από μία εβδομάδα στη Νίκαια της Λάρισας. Εως τις 5 Δεκεμβρίου τα τρακτέρ θα εμφανιστούν σε κομβικά σημεία του εθνικού οδικού δικτύου, ενώ θα υπάρξουν και παρεμβάσεις με αποκλεισμούς σε λιμάνια και τελωνεία. Οι αγρότες της Θεσσαλίας ανοίγουν ουσιαστικά τον κύκλο των κινητοποιήσεων, ζητώντας την άμεση καταβολή αποζημιώσεων και χρημάτων που, όπως υποστηρίζουν, καθυστερούν εδώ και μήνες. Την ίδια στιγμή εκφράζουν έντονη δυσαρέσκεια για τις καταβολές της ενιαίας ενίσχυσης της περασμένης Παρασκευής, καθώς πολλοί παραγωγοί στη Θεσσαλία θεωρούν ότι έλαβαν ελάχιστα χρήματα σε σχέση με όσα ανέμεναν, ενώ αρκετοί αγρότες επισημαίνουν ότι δεν έλαβαν ούτε ένα ευρώ ή είδαν τα ποσά τους να «εξαφανίζονται» λόγω αυτόματων χρεώσεων από τον ΕΛΓΑ. Οι προσυγκεντρώσεις ξεκίνησαν από τις 08.00 στο Καράβωμα, στις 10.00 στον Περιφερειακό Βόλου και στο Πεδίο του Άρεως. Στις 11.00 οι φάλαγγες των τρακτέρ συγκεντρώθηκαν στην παλαιά εθνική οδό Βόλου–Λάρισας, στο ύψος του Ριζομύλου, από όπου κινήθηκαν ενιαία προς τη Νίκαια σχηματίζοντας μία από τις μεγαλύτερες αγροτικές πορείες των τελευταίων ετών. Οι παραγωγοί τονίζουν ότι πρόκειται για μία πανθεσσαλική κινητοποίηση διαρκείας, με στόχο να αναδειχθούν τα προβλήματα των μικρομεσαίων αγροτών. Μπλόκα σε Νίκαια και Καρδίτσα – Στο επίκεντρο ο Ε65
Στη Λάρισα, οι αγρότες έστησαν το ένα από τα δύο μεγάλα μπλόκα σήμερα στην εθνική οδό Θεσσαλονίκης – Αθήνας, στον κόμβο της Νίκαιας. Σ το μπλόκο αυτό συμμετείχαν αγρότες από Λάρισα, Φάρσαλα, Μαγνησία και Τύρναβο, δηλώνοντας αποφασισμένοι να ανέβουν στον αυτοκινητόδρομο και να προχωρήσουν στον αποκλεισμό της ΠΑΘΕ. Στην Καρδίτσα, τρακτέρ παρατάχθηκαν στον κόμβο του αυτοκινητόδρομου Ε65, ενώ νέες συγκεντρώσεις έγιναν στον κόμβο Μεγαλοχωρίου στα Τρίκαλα. Οι αγρότες από τα Τρίκαλα έχουν ήδη αποφασίσει τη δημιουργία μπλόκου την προσεχή Τετάρτη (3/12) , με το βλέμμα στραμμένο και στον αποκλεισμό του Ε65. Επιπλέον, πιθανό θεωρείται ένα ακόμη μπλόκο στον νομό Τρικάλων από αγρότες της περιοχής του Ζάρκου, πάνω στον άξονα Λάρισας – Τρικάλων.
ΠΑΣΟΚ: Αστυνομική βία και χημικά αντί για ενισχύσεις επιφύλαξε στους αγρότες η κυβέρνηση Μητσοτάκη
Την επέμβαση της αστυνομίας και τη χρήση χημικών στα επεισόδια με τους αγρότες στη Λάρισα, κατέκρινε με δήλωση του ο Κώστας Τσουκαλάς. Ο εκπρόσωπος τύπου του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής ανέφερε ότι «στην Εκκλησία τα θαύματα διαρκούν τρεις ημέρες, το "θαύμα" που διαφήμιζε στους αγρότες η Νέα Δημοκρατία δεν κράτησε ούτε μία. Παρά τις κυβερνητικές εξαγγελίες, από σήμερα οι αγρότες βρίσκονται αντιμέτωποι με τη σκληρή αλήθεια: μειωμένες ενισχύσεις και άδειοι τραπεζικοί λογαριασμοί. Από το 70% της βασικής ενίσχυσης που έπρεπε να δοθεί ως προκαταβολή, δόθηκε μόλις το 44%. Και τόνισε πώς «για να σταματήσουν την αγανάκτησή τους χρησιμοποιούν την αστυνομική βία. Αντί για υποστήριξη, επεφύλαξαν ξύλο και χημικά. Έσπειραν ανέμους, θερίζουν θύελλες».
Κωνσταντοπούλου: «Κάτω τα χέρια από τους αγρότες»
Την ένταση σχολίασε με σκληρή δήλωση η Ζωή Κωνσταντοπούλου, ζητώντας από την κυβέρνηση να αποσύρει άμεσα τις αστυνομικές δυνάμεις: «Κάτω τα χέρια από τους αγρότες. Πληροφορούμαι ότι χτυπούν, συλλαμβάνουν και ρίχνουν χημικά σε μια συγκέντρωση με δίκαια αιτήματα. Πρόκειται για πράξη αυταρχισμού», ανέφερε μεταξύ άλλων, κάνοντας λόγο για «εξαθλίωση των πραγματικών αγροτών».
Βελόπουλος: «Άσκησαν βία ακόμη και σε δημοσιογράφους»
Αιχμηρός εμφανίστηκε και ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης, Κυριάκος Βελόπουλος, κατηγορώντας την κυβέρνηση για «βάρβαρη αντιμετώπιση» των διαμαρτυρόμενων αγροτών: «Μαζί με την καταστολή των αγροτών, άσκησαν βία ακόμα και σε δημοσιογράφους και τεχνικούς τηλεοπτικού σταθμού», δήλωσε. Σε νέα τοποθέτησή του, κατηγόρησε τον πρωθυπουργό ότι «επικαλείται ανύπαρκτα νούμερα», ενώ «χρωστάει ακόμη τα περσινά χρήματα», κάνοντας αναφορά σε «γαλάζιες ακρίδες» που «έφαγαν τα χρήματα των αγροτών».
Η κυκλοφορία των οχημάτων θα διεξάγεται από εναλλακτικές διαδρομές, ως ακολούθως:
Η κυκλοφορία των οχημάτων θα διεξάγεται από εναλλακτικές διαδρομές, ως ακολούθως:
Κατεύθυνση κυκλοφορίας από και προς Λάρισα: Όλα τα οχήματα θα εκτρέπονται από τον ισόπεδο κυκλικό κόμβο Δέλτα Παλαμά, μέσω των Τ.Κ. Γοργοβιτών – ΒΙ.ΠΕ. και είσοδο στην Ε.Ο. Καρδίτσας – Λάρισας (ύψος 1ης διασταύρωσης Ματαράγκας) και αντίστροφα.
Κατεύθυνση κυκλοφορίας από και προς Λαμία: Όλα τα οχήματα θα εκτρέπονται από τον ισόπεδο κυκλικό κόμβο Δέλτα Παλαμά, μέσω των Τ.Κ. Αγίων Θεοδώρων, Καρποχωρίου και είσοδο στην Ε.Ο. Τρικάλων – Καρδίτσας – Ν. Μοναστηρίου (ύψος αερογέφυρας Σοφάδων) και αντίστροφα.
Στις εισόδους – εξόδους, αμφίπλευρα, του Ανισόπεδου Κόμβου Καρδίτσας του Αυτοκινητόδρομου Κεντρικής Ελλάδας (Ε-65)
Η κυκλοφορία των οχημάτων θα διεξάγεται από εναλλακτικές διαδρομές, ως ακολούθως: Κίνηση εντός Ε-65: Η είσοδος και η έξοδος των οχημάτων που κινούνται στον Αυτοκινητόδρομο, και προορίζονταν για τον Α/Κ Καρδίτσας θα διεξάγεται από τις προηγούμενες ή επόμενες εισόδους – εξόδους του Ε-65, ήτοι τους Α/Κ Σοφάδων και Προαστίου.
