ΕΚΤ: Γιατί πρέπει να έχουμε μετρητά στο σπίτι – Το «Plan B» των 100 ευρώ και το κιτ επιβίωσης

 

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, ζητώντας από τους πολίτες της ΕΕ να διατηρούν ένα μικρό ποσό μετρητών στο σπίτι. Από κυβερνοεπιθέσεις και μπλακάουτ μέχρι πολεμικές συρράξεις, τα ψηφιακά συστήματα μπορούν να καταρρεύσουν, καθιστώντας τα φυσικά χρήματα το μοναδικό μέσο συναλλαγής.

«Ρεζέρβα» έως 100 ευρώ

Η ΕΚΤ καλεί τους Ευρωπαίους να διατηρούν έως 100 ευρώ σε μετρητά ως ασφάλεια σε περίπτωση που τα ψηφιακά συστήματα, οι τράπεζες και τα ΑΤΜ τεθούν εκτός λειτουργίας. Παράλληλα, η Κομισιόν ζητά από τους πολίτες να έχουν έτοιμο ένα «κιτ επιβίωσης» για 72 ώρες, χωρίς πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες.

Στόχος είναι η ενίσχυση της ετοιμότητας απέναντι σε:

Μαζικές κυβερνοεπιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές.

Φυσικές καταστροφές και εκτεταμένα μπλακάουτ.

Πολεμικές συρράξεις ή αστάθεια στο τραπεζικό σύστημα.

Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της ΕΚΤ με τίτλο «Τα μαθήματα για τον ρόλο των φυσικών χρημάτων σε τέσσερις κρίσεις», τα χαρτονομίσματα λειτούργησαν ως κρίσιμο εργαλείο σε περιόδους αστάθειας, όπως:

Η κρίση χρέους στην Ελλάδα (2014-2015).

Η πανδημία Covid-19.

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία (2022).

Το πρόσφατο μπλακάουτ στην Ισπανία (Απρίλιος 2025).

Όπως επισημαίνει η Τράπεζα, «τα μετρητά αποτελούν κρίσιμο στοιχείο εθνικής ετοιμότητας», καθώς διασφαλίζουν τη συνέχεια των συναλλαγών και τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των πολιτών σε συνθήκες πίεσης. Η ΕΚΤ παρομοιάζει τα χαρτονομίσματα με «ρεζέρβα» για το σύστημα πληρωμών, απαραίτητα όταν τα ηλεκτρονικά μέσα καταρρεύσουν.

Το παράδειγμα του μπλακάουτ στην Ισπανία

Το πρόσφατο μπλακάουτ στην Ιβηρική χερσόνησο επιβεβαίωσε στην πράξη τη χρησιμότητα του φυσικού χρήματος. Με την κατάρρευση του ηλεκτρικού δικτύου και των τηλεπικοινωνιών, τα POS, οι ηλεκτρονικές συναλλαγές και τα ΑΤΜ τέθηκαν εκτός λειτουργίας. Τα μετρητά έγιναν το μοναδικό μέσο πληρωμής ώσπου αποκαταστάθηκαν οι υπηρεσίες.

Η ΕΚΤ τονίζει ότι η ύπαρξη ρευστού δεν είναι δείγμα ανασφάλειας, αλλά σύνεσης, καθώς αποτρέπει τον προσωρινό αποκλεισμό των πολιτών από συναλλαγές σε περιόδους κρίσης.

Το «κιτ επιβίωσης» των 72 ωρών

Σε παράλληλη κίνηση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάλεσε τα κράτη-μέλη να διασφαλίσουν πως κάθε πολίτης διαθέτει ένα «κιτ επιβίωσης» με νερό, ξηρά τροφή, φάρμακα, φακό και, φυσικά, λίγα μετρητά. Χώρες όπως η Γαλλία, η Σουηδία και η Φινλανδία έχουν ήδη εκδώσει αναλυτικές οδηγίες για τις ανάγκες τριών ημερών, στις οποίες περιλαμβάνονται:

6 λίτρα νερό ανά άτομο.

Τρόφιμα χωρίς μαγείρεμα (κονσέρβες, ξηρά τροφή).

Φάρμακα, κουτί πρώτων βοηθειών, κουβέρτα.

Φακός, φορτιστής κινητού, τρανζίστορ.

Μετρητά, εφεδρικά κλειδιά και έγγραφα.

Kυβερνοεπιθέσεις παντού

Η ανάγκη για εναλλακτικά μέσα συναλλαγής καθίσταται επιτακτική λόγω της ανησυχητικής αύξησης των μαζικών κυβερνοεπιθέσεων σε κρίσιμες υποδομές, εταιρείες και τράπεζες. Αυτές οι επιθέσεις (όπως το ransomware) μπορούν να «κλειδώσουν» δεδομένα και να παραλύσουν δίκτυα πληρωμών και αλυσίδες εφοδιασμού.

Οι εξελίξεις αυτές επιβεβαιώνουν ότι η πλήρης εξάρτηση από το ψηφιακό χρήμα δεν αποτελεί πανάκεια. Η ΕΚΤ υπενθυμίζει ότι το φυσικό νόμισμα, εκτός από μέσο πληρωμής, παραμένει σύμβολο εμπιστοσύνης, κοινωνικής συνοχής και εθνικής ανθεκτικότητας ιδίως στις κρίσεις όπου όλα τα υπόλοιπα «σβήνουν».

https://www.rosa.gr/