Νέος ερευνητής στις ΗΠΑ, στα τέλη της δεκαετίας του 80, διδάχτηκα ότι η δουλειά του ερευνητή ήταν να ρωτά, να ψάχνει και να δημοσιεύσει ό,τι βρίσκει. Δεν είναι όμως έτσι, κατάλαβα λίγο αργότερα. Καθόλου έτσι. Δεν λειτουργεί μ' αυτόν τον τρόπο ο πραγματικός κόσμος. Χαρακτηριστικό το παράδειγμα του Ignatz Semmelweis, Ούγγρου γιατρού που αφιέρωσε τη ζωή του στη μελέτη της δράσης των μεθόδων απολύμανσης. Είχε δημοσιεύσει ότι η απολύμανση των χεριών των ιατρών μαιευτήρων μπορούσε να περιορίσει δραστικά τον πυρετό και τον θάνατο των νεογνών. Τότε ο πυρετός των βρεφών ήταν πολύ συχνός στα δημόσια νοσοκομεία και μάλιστα είχε θνησιμότητα μέχρι και 30%. Με το απλό λοιπόν πλύσιμο των χεριών με απολυμαντικό το ποσοστό έπεφτε στο 1%. Πολύ εντυπωσιακό. Και όμως, η επιστημονική κοινότητα πολέμησε λυσσαλέα τον Ούγγρο γιατρό, ο οποίος δεν μπόρεσε να δει εν ζωή τα ευρήματά του να εφαρμόζονται. Πέθανε σε άσυλο σχετικά νέος, με την ρετσινιά του γραφικού νέου γιατρού που έλεγε τρέλες. Πολύ αργότερα αυτά που έλεγε εφαρμόστηκαν. Ο Thomas Kuhn, στη «Δομή των Επιστημονικών Επαναστάσεων», εξηγεί ότι η ιστορία του Ignatz Semmelweis είναι μάλλον ο κανόνας παρά η εξαίρεση.
Στο βιβλίο «The secret history on the war on cancer», η συγγραφέας γιατρός Devra Davis εξηγεί πως για πολλά χρόνια μέχρι και σήμερα η ανθρωπότητα δίνει λάθος μάχες, με λάθος όπλα, εναντίον του καρκίνου. Εξηγεί πώς έχει πειστεί η ανθρωπότητα να αποκαλεί ακόμη τον καρκίνο επάρατο νόσο, ενώ έχει αφήσει ακόμη ανενόχλητους τους βασικούς υπαίτιους: κάπνισμα, αλκοόλ, περιβάλλον της εργασίας, περιβαλλοντικοί ρύποι. Παρόμοια και αποκαλυπτική είναι η περιγραφή τέτοιων συμπεριφορών από την πολιτεία και τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε ως κοινωνίες τον καρκίνο, στο σημαντικό βιβλίο «Cancer is a Political Disease», των Robert Lichter και Stanley Rothman. Και όντως είναι έτσι όταν πλέον γνωρίζουμε ότι η διατροφή παίζει το 35% στην υπόθεση καρκίνος, το κάπνισμα 15%, το περιβάλλον εργασίας 15%, οι μολύνσεις από συγκεκριμένα αίτια πάνω από 10% ενώ η παχυσαρκία σχεδόν το 20%. Για αυτά όμως η συζήτηση δεν γίνεται. Η συζήτηση γίνεται αλλιώς. Γίνεται το βράδυ στις ειδήσεις όταν ακούσουμε ότι βρέθηκε το φάρμακο για τον καρκίνο. Το οποίο βέβαια, για μας που γνωρίζουμε, ποτέ δεν θα βρεθεί.
«Ο καρκίνος δεν είναι κακοήθης. Κακοήθης είναι η άγνοιά μας για αυτόν», έλεγε ο αείμνηστος καθηγητής Αλέξανδρος Συμεωνίδης.
Η επιστήμη δεν είναι μια απλή καταγραφή της αλήθειας. Είναι μια υπόθεση που διαμορφώνεται μέσα στην κοινωνία κάτω από την πίεση κοινωνικών επιταγών. Επομένως, το ζήτημα είναι σε ποια μερίδα της κοινωνίας είσαι και για τι πράγμα πιέζεις. Ενώ γνωρίζουμε πλέον τον ρόλο της διατροφής και της φυσικής δραστηριότητας στην αποφυγή νόσων, δεν έχουμε αποφασίσει ακόμη ως κοινωνία να εντάξουμε την διατροφική αγωγή στα σχολεία και στα πανεπιστήμια. Πώς να πειστεί ο νέος φοιτητής της Ιατρικής για την αναγκαιότητα της προληπτικής αντιμετώπισης όταν βλέπει να τον διδάσκουν σημαντικά μαθήματα φιγούρες καθηγητών που ανεβαίνουν με δυσκολία στο έδρανο να διδάξουν από το πάχος, που καπνίζουν στο διάλλειμα; Ό,τι και να του πουν δεν νομίζω ότι θα τον πείσουν.
*Ο Δημήτρης Κουρέτας είναι Αναπληρωτής Πρύτανη στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
protagon.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου