Παρασκευή, 22 Νοεμβρίου 2019

Νιρ Αβιέλι: Το φαγητό είναι καθρέφτης πολιτισμού, εξουσίας, σεξισμού και εθνικής ταυτότητας

Σε όλους μας αρέσει το φαγητό. Εκτός του ότι από αυτό εξαρτάται η επιβίωσή μας, η παρασκευή και η κατανάλωσή του είναι και μια πολύπλοκη πολιτισμική διαδικασία που διαπερνά πολλές εκφάνσεις της καθημερινής ζωής μας και της συμπεριφοράς μας. Ο Νιρ Αβιέλι, καθηγητής Κοινωνικής Ανθρωπολογίας στο Πανεπιστήμιο Μπεν Γκουριόν του Ισραήλ, ασχολείται πολλά χρόνια με την κοινωνική ανθρωπολογία της διατροφής.
Η συζήτηση μαζί του είναι απολαυστική όχι μόνο γιατί ξεχειλίζει από μυρωδιές και γεύσεις, αλλά και γιατί ρίχνει λίγο φως στο κοινωνικό πλαίσιο τις μίας εκ των δύο μεγαλυτέρων ανθρώπινων απολαύσεων. Απολαύστε τον!
Είναι η πρώτη φορά που βρίσκομαι τετ α τετ με έναν κοινωνιολόγο με ειδικότητα στην κοινωνική ανθρωπολογία της διατροφή και ομολογώ ότι είμαι ήδη εντυπωσιασμένος. Ποια είναι η σχέση σου με το φαγητό, και πώς μπήκες σε αυτή την γευστική περιπέτεια;
Ο άνθρωπος που με έμαθε να μαγειρεύω ήταν η γιαγιά μου, όπως συμβαίνει με πάρα πολλούς. Όλοι στην οικογένεια λατρεύαμε το φαγητό της και μαγείρευε φρέσκο φαγητό κάθε μέρα. Όταν μεγάλωσα αρκετά, μια μέρα τη ρώτησα αν της αρέσει να μαγειρεύει.
Μου απάντησε “όχι”. Αυτό ήταν μια έκπληξη για μένα και τη ρώτησα, γιατί;
Μου είπε ότι όταν ήταν νέα ήθελε να ταξιδέψει, να γνωρίσει τον κόσμο, να ζήσει ξέγνοιαστα, αλλά η ζωή πήρε διαφορετικό δρόμο. Ξέσπασε ο πόλεμος, οι διώξεις, βρέθηκε στο Άουσβιτς όπου κατάφερε να επιβιώσει και μετά παντρεύτηκε και ήρθε στο Ισραήλ.
«Όλη μου τη ζωή μαγειρεύω και δεν μου αρέσει», μου είπε.
Στη λογοτεχνία το μαγείρεμα περιβάλλεται από μια ατμόσφαιρα ρομαντισμού καθώς παρουσιάζεται σαν έκφραση αγάπης, ενδιαφέροντος για την οικογένεια, το φίλο, τον συνάνθρωπο. Αν μοιραζόμαστε το φαγητό μας, είναι ένδειξη ότι νοιαζόμαστε για τον άλλο. Στην κοινωνιολογία χρησιμοποιούμε τους όρους της “ένταξης” και του “αποκλεισμού”.
Δημιουργούμε κύκλους ένταξης. Για παράδειγμα, η οικογένεια, μετά η κοινότητα, η πόλη, η χώρα κτλ και συχνά χρησιμοποιούμε το φαγητό ως αναφορά για τις θετικές πτυχές της κοινωνίας, ή της παρέας.
Εκείνη η στιγμή ήταν πολύ σημαντική για μένα γιατί έμαθα κάτι ακόμη. Ότι το φαγητό είναι και στοιχείο εξουσίας και κάποιες φορές καταπίεσης ή εκμετάλευσης, ιδιαίτερα για τις γυναίκες.
Η κουζίνα μπορεί να γίνει φυλακή.
Τι ακριβώς κάνει ένας κοινωνικός ανθρωπολόγος της διατροφής;
Αρχικά, αυτό που κάνουμε είναι πολύ απλό. Tρώμε, μαγειρεύουμε, πηγαίνουμε στις κουζίνες άλλων ανθρώπων και συμμετέχουμε σε όσο το δυνατόν περισσότερα διατροφικά γεγονότα να το πω απλά.
Νομίζω ότι ο σημαντικός όρος είναι “διατροφικό γεγονός”. Διατροφικό γεγονός είναι κάθε κοινωνικό πλαίσιο στο οποίο έχει μία θέση το φαγητό.
Σήμερα η Κοινωνική Ανθρωπολογία της διατροφής είναι πολύ δημοφιλής. Γιατί καταρχάς αρέσει στους φοιτητές και γιατί όλοι βρίσκουν μια ευχαρίστηση στο φαγητό. Όταν ξεκίνησα, δεν υπήρχε κάποια μεθοδολογία στο πώς να κάνουμε την έρευνα και έτσι πήγα στο Βιετνάμ. Έφτασα λοιπόν και αναρωτιόμουν. «Και τώρα τι κάνω;»
Αυτό όμως είναι πάντα ένα πρόβλημα στην ανθρωπολογία, γιατί στην επιστήμη μας, η ιδέα είναι να προσπαθήσεις να πάρεις θέση και μέρος στη ζωή των άλλων ανθρώπων. Και αυτό ξέρεις είναι μία πολύ αφηρημένη ιδέα. Δεν είναι όπως την στατιστική που έχεις έτοιμα τα δεδομένα ή ψάχνεις και τα βρίσκεις και μετά βγάζεις συμπεράσματα.
Πώς, λοιπόν, παίρνεις μέρος συμμετέχεις στην ζωή των άλλων;
Το φαγητό είναι ένας τρόπος;
Και μάλιστα πολύ αποτελεσματικός, γιατί όλοι τρώνε κάθε μέρα.
Όταν πήγα στο Βιετνάμ, ήμουν ο μόνος Ισραηλινός – και νομίζω ακόμη είμαι – που πήρε ποτέ βίζα για έρευνα και νομίζω ότι ο λόγος ήταν το φαγητό.
Σκέφτηκαν προφανώς: «Θα θέλει να μελετήσει την διατροφή μας, το φαγητό μας είναι το καλύτερο στον κόσμο άρα είναι ευπρόσδεκτος».
Αλλά την ίδια στιγμή δεν καταλάβαιναν ότι το φαγητό είναι πολιτική. Αν τους έλεγα ότι το φαγητό είναι πολιτική δεν θα μου επέτρεπαν να κάνω την έρευνα μου.
Γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι δεν καταλαβαίνουν ότι το φαγητό είναι μια από τις πιο ισχυρές και ευθείες εκφράσεις πολιτικής, σχέσεων εξουσίας, σχέσεων μεταξύ φύλων, σχέσεων μέσα στην κοινωνία.
Θα μπορούσες να αναλύσεις λίγο περισσότερο αυτό που μόλις είπες για τις σχέσεις;
Όταν τρώμε βάζουμε τον εγκέφαλο μας σε κατάσταση περιορισμένης λειτουργίας.
Όλο το αίμα συγκεντρώνεται στην περιοχή του στομαχιού. Δεν σκεφτόμαστε καθαρά. Θεωρούμε το φαγητό μία βιολογική ανάγκη και δεν το μεταφράζουμε σε κοινωνική σχέση όπως άλλες ενέργειες. Δεν σπεύδουμε κάθε φορά να μεταφράσουμε κάποια πράγματα ή σημασίες.
Αλλά ακριβώς επειδή το κάνουμε με έναν αυτοματοποιημένο τρόπο και επειδή δεν σκεφτόμαστε γι’ αυτό, για έναν ανθρωπολόγο, αυτό είναι το πλαίσιο στο οποίο μπορεί να δει πολύ ευθείες και άμεσες εκφάνσεις των κοινωνικών σχέσεων που συνήθως δεν μπορεί να τις δει και κανένας να του τις πει μέσα σε ένα διαφορετικό πλαίσιο. Θα σου δώσω ένα παράδειγμα:
Στο Βιετνάμ το τραπέζι στην οικογένεια είναι στρογγυλό. Πως ξεκινάς και πως τελειώνεις το φαγητό;
Στο βόρειο Βιετνάμ ο αρχαιότερος στην ηλικία λέει «παρακαλώ ξεκινήστε». Στο νότιο και στο κεντρικό Βιετνάμ, αυτό το κάνουν οι νεότεροι την ηλικία.
Μπροστά από τη θέση του καθενός υπάρχει ένα μπολ γεμάτο ρύζι, το οποίο είναι ήδη σερβιρισμένο και το γεύμα ξεκινάει τρώγοντας πρώτα από αυτό το μπολ. Εγώ με τη σύζυγό μου, ζούσαμε σε ένα ξενοδοχείο και 2 με 3 φορές την εβδομάδα τρώγαμε μαζί με την οικογένεια που το είχε. Μπορώ να σου πω ότι κάθε φορά το γεύμα γινόταν με τον ίδιο ακριβώς τρόπο.
Όποιος τελείωνε το φαγητό του σηκωνόταν από το τραπέζι και κάθε φορά μέναμε τελευταίοι εγώ, η γυναίκα μου και η κοπέλα που καθάριζε το ξενοδοχείο.
Γνωρίζω ότι στην Ευρώπη, απ’ όπου και καταγωγή των προγόνων μου, ότι η ευγένεια προστάζει να μη σηκώνεται κάνεις από το τραπέζι μέχρι να τελειώσουν όλοι και αναρωτιόμουν γιατί όλοι σηκώνονται και φεύγουν. Δεν μπορούσα να καταλάβω και μετά άρχισα να παρατηρώ.
Όταν ξεκινούσε το γεύμα, ο πρώτος που έβαζε μία μπουκιά ρύζι στο στόμα του ήταν αυτός που βρισκόταν στην κορυφή της ιεραρχίας. Πάντα.
Και μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα ακολουθείτο από τον επόμενο στην ιεραρχία και μετά τον επόμενο και πάει λέγοντας.
Στην Βιετναμέζικη κοινωνία, που είναι πολύ επηρεασμένη από τον κομφουκιανισμό, υπάρχει η ιεραρχία. Γνωρίζεις την ιεραρχία και αν δεν τη γνωρίζεις δεν μπορείς να επικοινωνήσεις.
Η δεύτερη ερώτηση που σου κάνουν στο Βιετνάμ πάντα, είναι “πόσων ετών είσαι” και συνήθως οι γυναίκες από τις δυτικές χώρες νιώθουν να προσβάλλονται και δεν μπορούν να καταλάβουν ότι αν δε γνωρίζει κάποιος στην ηλικία σου δεν μπορεί να επικοινωνήσει μαζί σου.
Γιατί στο Βιετνάμ δεν χρησιμοποιούν την προσφώνηση κύριος η κυρία. Χρησιμοποιούν προσφώνηση οποία προέρχεται από τις οικογενειακές σχέσεις όπως μικρότερος αδερφός ή μεγαλύτερη αδερφή, ο θείος ο μεγαλύτερος θείος και τα λοιπά.
Πρόσεξε λοιπόν τώρα γιατί έχει σημασία.
Πόσων χρονών είσαι;
Σαράντα εννέα.
Ωραία εγώ είμαι πενήντα τριών, άρα στο Βιετνάμ θα ήσουνα ο μικρότερος μου αδερφός κι εσύ θα με αποκαλούσες μεγάλε αδελφέ. Τι σημαίνει αυτό; Ότι τώρα που πίνουμε καφέ εγώ πρέπει να πληρώσω γιατί είσαι ο μικρός αδερφός μου.Ακόμα κι αν δεν γνωριζόμαστε, ακόμα κι αν γνωριστήκαμε πριν από 5 λεπτά. Από τη στιγμή που θα αποκαλέσει ο ένας τον άλλον μικρό και μεγάλο αδερφό, έχουμε δημιουργήσει μία σχέση που περιλαμβάνει όλο το πλαίσιο των συγγενικών σχέσεων.
Δε λειτουργεί πάντα, αλλά σκέψου με ποιο τρόπο η γλώσσα επηρεάζει τις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων. Πάμε όμως πάλι πίσω στο φαγητό και στο οικογενειακό τραπέζι που λέγαμε.
Θα πρέπει να φας 100 φορές μαζί τους για να καταλάβεις τι ακριβώς συμβαίνει. Είναι πάρα πολύ περίπλοκο. Το με ποια σειρά βάζουν οι άνθρωποι το ρύζι στο στόμα τους λοιπόν δηλώνει ιεραρχία.
Ποια είναι η ιεραρχία;
Ηλικία πριν από το φύλο. Στην Κίνα είναι το αντίστροφο όπως και σε άλλες περιοχές της νοτιοανατολικής Ασίας.
Λοιπόν ηλικία πριν από το φύλο αλλά άντρες πριν από τις γυναίκες. Μετά η μόρφωση.
Στο ξενοδοχείο λοιπόν που μέναμε μαζί μας έτρωγε και ο ρεσεψιονίστας ο οποίος ήταν απόφοιτος του πανεπιστημίου και μιλούσε αγγλικά.
Ήταν ψηλότερα στην ιεραρχία από κάθε άλλον υπάλληλο εκεί μέσα, μεγαλύτερο η μικρότερο σε ηλικία γιατί ακριβώς ήταν μορφωμένος.
Έχουμε λοιπόν τρεις συνθήκες που είναι το φύλο, η ηλικία και μόρφωση, τα οποία παίζουν ρόλο στο πως ξεκινάς και τελειώνεις το φαγητό και τα οποία βρίσκονται σε μία δυναμική σχέση μεταξύ τους για το πιο έρχεται πρώτο και αυτό κάθε φορά εξαρτάται από τις συνθήκες.
Πώς τελείωνε λοιπόν το γεύμα; Ο πρώτος στην ιεραρχία, που ξεκίνησε και πρώτος, είναι αυτός που φεύγει και πρώτος.
Εγώ λοιπόν που ήμουνα μόνο μερικά χρόνια στο Βιετνάμ και έκανα το διδακτορικό μου ήμουν ο νεότερος.
Θυμάμαι μου έλεγε η κόρη του ιδιοκτήτη που ήταν δέκα χρονών: Νιρ, όταν ήρθες εδώ δεν ήξερες τίποτα, ούτε να τρως, ούτε την ιεραρχία, ούτε να μιλάς, τίποτα. Τώρα έχεις αρχίσει να μαθαίνεις, είσαι σε ηλικία περίπου τεσσάρων χρονών.
Το φαντάζεσαι; Ένα κορίτσι δέκα χρονών μου έλεγε ότι ήμουν τεσσάρων χρονών. Ε λοιπόν ήταν φυσικό αφού ήμουν τεσσάρων χρονών να είμαι ο τελευταίος που θα φύγει από το τραπέζι.
Για να κερδίσω λοιπόν τη θέση μου στην κοινωνία θα έπρεπε να μάθω και το φαγητό ήτανε ένας σταθμός μέσα σε αυτή τη διαδικασία της εκμάθησης.
Θυμήσου επίσης ότι το τραπέζι ήτανε στρογγυλό. Στρογγυλό τραπέζι σημαίνει ότι δεν υπάρχει η κεφαλή. Μοιραζόμαστε το φαγητό και το μοιραζόμαστε πολύ προσεκτικά. Νοιαζόμαστε ο ένας για τον άλλον.
Πρόσεξε τώρα μία λεπτομέρεια. Παρά το ότι στο στρογγυλό τραπέζι δεν υπάρχει η κεφαλή του τραπεζιού, στο βιετναμέζικο τραπέζι κεφαλή του τραπεζιού είναι εκεί όπου βρίσκεται η μεγάλη γαβάθα με το ρύζι.
Και η μεγάλη γαβάθα με το ρύζι βρίσκεται πάντα κοντά στην μητέρα.
Είναι μία έκφραση αυτής της δυναμικής ισορροπίας που την βλέπουμε στον κομφουκιανισμό μεταξύ ανδρών και γυναικών και αυτή φυσικά εκφράζεται μέσα από το φαγητό.
Αυτό ήταν ένα παράδειγμα για το πως το φαγητό εκφράζει κοινωνικές σχέσεις και θα σου δώσω ένα άλλο παράδειγμα:
Πως ένας άντρας εκφράζει το θυμό του στη γυναίκα του; Είναι κάτι που όλοι το έχουμε δει.
Δεν λέει τίποτα. Απλά δεν τρώει. Της λέει με τη σιωπή του: “Δεν τρώω το φαγητό σου”. Και η γυναίκα νιώθει αμέσως άσχημα.
Βλέπεις ότι εκφράζει το θυμό του χωρίς να χρειαστεί να μιλήσει.
Πώς το φαγητό καθορίζει την εθνική ταυτότητά μας;
Να ξεκινήσω από την τοπική ταυτότητά μας και να σε πάω πάλι στο Βιετνάμ ως παράδειγμα.
Όταν πήγα εκεί, εγκαταστάθηκα στην πόλη Χόι Αν. Πολύ φημισμένη και πανέμορφη. Χόι Αν σημαίνει “ειρηνική συνάθροιση”. Ήταν το βασικό λιμάνι στο παρελθόν από όπου γινόταν το εμπόριο. Οπότε εκεί έβρισκες Κινέζους, Γιαπωνέζους, Κορεάτες, Ευρωπαίους κυρίως Γάλλους που πήγαιναν να αγοράσουν προϊόντα.
Στον πόλεμο του Βιετνάμ, 60 χιλιόμετρα νότια του Χόι Αν, στο χωριό Μάι Λάι έγινε μια τρομερή σφαγή αμάχων από Αμερικανούς που έμεινε στην ιστορία. Τριάντα χιλιόμετρα βόρεια στο χωριό Φονγκ Νι έγινε μια άλλη σφαγή από Κορεάτες στρατιώτες. Στο Χόι Αν τίποτα, σαν να μην πέρασε από εκεί ο πόλεμος.
Πρόσεξε τώρα. Το πιο φημισμένο φαγητό στο Χόι Αν λέγεται “Κάο Λάο”. Είναι νουντλς με λαχανικά και χοιρινό κρέας. Θα το δεις σε όλους τους τουριστικούς οδηγούς του κόσμου και το έχουν παντού σε όλα τα εστιατόρια. Όταν άρχισα να ψάχνω για την καταγωγή αυτού του πιάτου άλλος μου έλεγε ότι είναι βιετναμέζικο, άλλος κινέζικο, άλλος, άλλος γιαπωνέζικο, άλλος κορεάτικο ακόμη και γαλλικό και όλοι είχαν και μια εξήγηση. Και στο τέλος έκανα τον συνδυασμό.
Φυσικά και τόσοι πολλοί διεκδικούν την πατρότητα του. Είμαι σε μια πόλη που λέγεται “Ειρηνική Συνύπαρξη”. Ποιο μπορεί αν είναι το όχημα για μια ειρηνική συνύπαρξη; Ένα συγκεκριμένο φαγητό του οποίου όλοι διεκδικούν την πατρότητα.
Η έκπληξη ήρθε μετά όμως. Πήγα με έναν ντόπιο για φαγητό σε ένα εστιατόριο και παραγγείλαμε. Εγώ παράγγειλα Κάο Λάο και αυτός ένα άλλο πιάτο που λέγεται “μιγκουάν”. Τον ρώτησα γιατί δεν παρήγγειλε κι αυτός Κάο Λάο και η απάντηση με εξέπληξε.
“Γιατί δεν μας αρέσει. Αυτό το φαγητό το τρώνε μόνο οι τουρίστες”. Κάνοντας μετά έρευνα ανακάλυψα ότι στο “μιγκουάν” υπάρχουν στοιχεία του βιετναμέζικου εθνικισμού.
Έχουμε εδώ δηλαδή δύο εθνικά φαγητά. Ένα για τους ντόπιους κι ένα για τους ξένους. Ένα για δημόσιες σχέσεις κι ένα για κατανάλωση και είναι ένα πολύ καλό παράδειγμα πως το διατροφικό πλαίσιο σου επιτρέπει να διαπραγματεύεσαι την τοπική και εθνική ταυτότητά σου.
Άκουσα πρόσφατα μια ομιλία σου κατά την οποία διαπραγματευόσουν τη σχέση μεταξύ φαγητού και σεξισμού. Πώς αντανακλούν οι σχέσεις των φύλων μέσα από τα διατροφικά γεγονότα όπως τα αποκαλείς;
Το φαγητό είναι το μόνο πολιτισμικό κατασκεύασμα που μπαίνει στο σώμα μας. Το σεξ είναι επίσης μια πράξη κατά την οποία βάζουμε στο σώμα μας κάποιον άλλο άνθρωπο. Το σεξ έχει πολλές σχέσεις με το φαγητό και επιπλέον είναι δύο βασικές ανάγκες του ανθρώπου που έχουν να κάνουν φυσικά με την επιβίωση και την αναπαραγωγή.
Το φαγητό ωστόσο είναι πιο περίπλοκο με αμέτρητες διαφοροποιήσεις. Πάρε την εγκυκλοπαίδεια του καμασούτρα για παράδειγμα. Πόσες σεξουαλικές προτάσεις έχει; Διακόσιες πενήντα;
Μόνο στην Ελλάδα πόσα διαφορετικά πιάτα φαγητού έχετε;
Δεν κάνω σύγκριση απλά προσπαθώ να πω ότι το φαγητό σε σχέση με το σεξ έχει να κάνει περισσότερο με την πολιτιστική ταυτότητα. Παίρνεις μία πρώτη ύλη πχ αλεύρι και το κάνεις γαλλική μπαγκέτα, τυρόπιτα, σπαγγέτι ή κινέζικα νούντλς. Δηλαδή παίρνεις μια πρώτη ύλη και την διαφοροποιείς ανάλογα με κάποια πολιτισμικά χαρακτηριστικά. Τα διαφορετικά πιάτα είναι το πολιτισμικό αποτέλεσμα.
Πάμε πίσω στο θέμα φαγητό και φύλο. Μια από τις πιο ευδιάκριτες διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών έχουν να κάνουν με το πως μαγειρεύουν και πως τρώνε. Οι γυναίκες μαγειρεύουν, σχεδόν σε όλες τις κοινωνίες και οι άντρες έχουν προνομιακή πρόσβαση στο φαγητό. Και ειδικά στο κρέας.
Οι γυναίκες συνταυτίζονται με τα λαχανικά και οι άντρες με το κρέας. Στα πρώτα χρόνια της ανθρωπολογίας στη μελέτη των πρώτων ανθρώπων γινόταν η ταύτιση του άντρα με τον κυνηγό.
Τι έκαναν οι Νεάντερταλ και οι homo sapiens; Κυνηγούσαν και έτρωγαν κρέας. Πολύ αργότερα όταν άρχισαν οι μελέτες πάνω στις διάφορες φυλές της Αφρικής και μάλιστα επί του πεδίου, συνειδητοποίησαν οι ανθρωπολόγοι ότι το μεγαλύτερο μέρος της τροφής ήταν φυτική (χόρτα, ρίζες καρποί). Το μεγαλύτερο μέρος της το έφερναν στο τραπέζι οι γυναίκες και οι άντρες πήγαιναν για να φέρουν κρέας.
Όλοι ήθελαν να φάνε κρέας αλλά το κρέας ήταν πάντα λιγοστό και πιο άμεση πρόσβαση είχαν οι άντρες. Βλέπουμε ότι ακόμη και στις πιο απλές κοινωνίες υπήρχε αυτός ο διαχωρισμός, Άντρας -κρέας και γυναίκα – λαχανικά και αυτό θα περιλαμβάνει πολλά νοήματα στη συνέχεια.
Στις πατριαρχικές κοινωνίες οι γυναίκες έχουν το ρόλο του να μετατρέπουν την φύση σε πολιτισμό. Παίρνουν λοιπόν θρεπτικά συστατικά από τη φύση και τα μετατρέπουν σε φαγητό. Ή παίρνουν τα παιδιά που είναι μικρά «τερατάκια» και τα κάνουν ανθρώπους. Οι άντρες είναι εκτός αυτού του κύκλου. Βρίσκονται στη δημόσια σφαίρα, ασχολούνται μα την πολιτική και όπως είπαμε και παραπάνω τρώνε κρέας….
Η διατροφή με κρέας είναι μια από τις πιο ισχυρές εκφράσεις της εξουσίας και της δύναμης. Σκοτώνεις ένα ζώο και το τρως.
Θυμάσαι τι σου έλεγε η μητέρα σου όταν ήσουν μικρός; «Φάε το μπιφτέκι σου για να γίνεις δυνατός, αν τρως μαρούλι και ντομάτες θα γίνεις αδύναμος σαν κουνέλι».
Από διατροφική άποψη ή από άποψη φυσιολογίας αν το θες αυτό δεν είναι αλήθεια φυσικά. Δεν γίνεσαι δυνατός αν τρως μπιφτέκι ούτε γίνεσαι σαν κουνέλι ή αδύναμος αν τρως μαρούλι. Αλλά με όρους κουλτούρας αυτή η έκφραση είναι πολύ ισχυρή.
Το κρέας λοιπόν και ειδικά το ψητό κρέας πολιτιστικά συνδέεται με τους άντρες.
Αν πάρεις ένα κιλό κρέας και το κάνεις σούπα μπορείς να βγάλεις φαγητό για να φάνε δέκα άτομα. Αν το κάνεις στα κάρβουνα θα έχεις συμπαγές κρέας ικανό να ταΐσει έναν, δύο ανθρώπους. Έτσι λοιπόν το ψητό κρέας συνδέθηκε με την εξουσία, την αφθονία, τον ανδρισμό και είναι μόνο για άντρες. Και αν περισσέψει τρώνε και οι γυναίκες.
Για σκέψου: Ποιοι κάνουν μπάρμπεκιου στους κήπους και στις αυλές; Ποιοι ανάβουν τα κάρβουνα ή ψήνουν το αρνί το Πάσχα;
Αν κάτσεις σε ένα τραπέζι, θα δεις τις γυναίκες να τρώνε τα λαχανικά και τις σαλάτες και τους άντρες να περιμένουν το κρέας. Αν μια γυναίκα εκφράσει την επιθυμία ή την ανυπομονησία να φάει κι αυτή κρέας, αρχίζουν και την κοιτάνε. Στα εβραϊκά αλλά νομίζω και στα αγγλικά υπάρχει η έκφραση “lust for flesh” (επιθυμία για σάρκα).
Αυτή η έκφραση μπορεί να σημαίνει ότι θες να φας κρέας αλλά και ότι θέλεις να κάνεις σεξ. Νομίζω ότι και στα ελληνικά έχετε κάτι ανάλογο.
Η προηγούμενη έκφραση είναι κάτι που μπορούν να το λένε οι άντρες. Οι γυναίκες δεν μπορούν να έχουν “επιθυμία για σάρκα” δημόσια γιατί θα χαρακτηριστούν ανήθικες και άλλα πολλά. Το βλέπεις ότι αυτό το στερεότυπο υπάρχει στην κοινωνία.
Το νόημα όλων αυτών αποτυπώνεται στο ποιος μαγειρεύει τι; Στη χώρα μου και νομίζω στις περισσότερες δυτικές κοινωνίες οι γυναίκες είναι αυτές που μαγειρεύουν κυρίως στην οικογένεια. Όταν όμως πρόκειται για μπάρμπεκιου ή για να ψήσεις το αρνί στη σούβλα αυτό είναι “αντρική δουλειά”.
Γιατί οι άνθρωποι και τα έθνη νιώθουν συχνά την ανάγκη να ιδιοποιηθούν την ταυτότητα ενός φαγητού; Πάρε παράδειγμα τον καφέ. Ελληνικός ή τούρκικος; Ή το χούμους.
Μιλούσα κάποτε με ένα φίλο μου σεφ γι αυτό και μου είχε πει κάτι σημαντικό:
-Νιρ, ξέρεις πότε ένα φαγητό αποκτά την ταυτότητα του “τοπικού φαγητού” μόνο όταν έρχεται ένας ξένος. Μέχρι να έρθει ο ξένος δεν είναι “τοπικό” είναι απλώς φαγητό.
Είναι αυτό λοιπόν μία έκφραση της τοπικής ταυτότητας.
Τα εθνικά κράτη είναι ένα σχετικά καινούργιο φαινόμενο στην ιστορία. Έχουν ζωή περίπου διακόσια χρόνια.
Το σύγχρονο ελληνικό κράτος έχει ζωή περίπου 200 χρόνια.
Το βασικό όχημα λοιπόν για την δήλωση αυτής της εθνικής ταυτότητας είναι – και στην Ελλάδα νομίζω ισχύει επίσης – να δηλώσεις τον τόπο καταγωγής σου και συγκεκριμένα την πόλη σου ή την περιοχή σου, ή το χωριό σου. Σπάνια θα ακούσεις να σου λέει κάποιος “είμαι ηπειρώτης αλλά μπορεί να σου πει ξέρεις “είμαι από την Κόνιτσα” ή “είμαι από Γιάννενα” ή κι αν σου πει “είμαι Ηπειρώτης” θα συμπληρώσει ή θα περιμένει να τον ρωτήσεις από ποιο μέρος της Ηπείρου.
Κατά τη γνώμη μου το φαγητό είναι η μετατροπή του φανταστικού σε κάτι συγκεκριμένο.
Εγώ είμαι Ισραηλινός. Τι σημαίνει αυτό όμως;
Προσπαθούμε λοιπόν να βρούμε ένα τρόπο να μετατρέψουμε αυτή την αφηρημένη ιδέα, να την προσγειώσουμε και να την μετατρέψουμε σε κάτι υλικό.
Τι σημαίνει είμαι Ισραηλινός; Τι σημαίνει είμαι Έλληνας; Ένας εύκολος τρόπος για να το εκφράσουμε είναι με το φαγητό. Γιατί το φαγητό είναι κάτι πολύ συγκεκριμένο και κάτι πολύ άμεσο. Ερχόμαστε όλοι σε επαφή με αυτό και φυσικά σε μέρη όπως το Ισραήλ που όλα σχετίζονται με την σύγκρουση μεταξύ Ισραηλινών και Αράβων, το χούμους, για παράδειγμα, είναι η ιδανική έκφραση αυτής της σύγκρουσης.
Δεν έχει να κάνει με την ταυτότητα, αλλά έχει να κάνει με το θέμα της σύγκρουσης.
Σε ποιον ανήκει το Χούμους; Στους Ισραηλινούς ή στους Άραβες;
Πριν από καμιά δεκαετία μια μεγάλη αμερικανική εταιρεία η οποία είχε αγοράσει μια ισραηλινή εταιρεία που έφτιαχνε σαλάτες και διάφορα είδη διατροφής ήθελε να κάνει μια μεγάλη διαφημιστική δράση στη Νέα Υόρκη και διαπίστωσε ότι δεν είχε δοθεί ποτέ βραβείο Γκίνες για το χούμους. Έτσι λοιπόν έφτιαξε το μεγαλύτερο πιάτο χούμους στην ιστορία.
Πρόσεξε τώρα το παράδοξο και τα μηνύματα.
Το όνομά της αμερικανικής εταιρίας είναι “Σάμπρα”.
Σάμπρα” στα εβραϊκά είναι η φραγκοσυκιά αλλά επίσης “Σάμπρα” αποκαλούν οι Ισραηλινοί εβραίοι τους Ισραηλινούς που γεννήθηκαν στο Ισραήλ.
Η λέξη “Σάμπρα” λοιπόν είναι σήμα κατατεθέν και έχει πάρα πολύ μεγάλη σημασία γιατί ο καρπός της φραγκοσυκιάς, το φραγκόσυκο, πολύ γλυκός από μέσα και με αγκάθια απ έξω. Έτσι κάπως χαρακτηρίζουν οι Ισραηλινοί τους εαυτούς τους.
Το αστείο τώρα της υπόθεσης με την λέξη “Σάμπρα” είμαι ότι είναι ξένη. Έρχεται από το Μεξικό και οι φραγκοσυκιές χρησιμοποιούνταν από τους Παλαιστινίους για να οριοθετήσουν τα χωράφια τους. Κάθε φορά που βλέπεις φραγκοσυκιές στο Ισραήλ ξέρεις ότι εκεί είναι ή ήταν Παλαιστινιακά χωριά. Μπορείς να αντιληφθείς πόσο πολύπλοκη είναι αυτή η γλωσσική και σημειολογική μεταφορά;
Εμείς λέμε για παράδειγμα ότι είμαστε “Σάμπρα” επειδή είμαστε από το Ισραήλ αλλά στην πραγματικότητα, η “Σάμπρα” είναι από το Μεξικό και έφτασε στη γη αυτή από τους Παλαιστινίους.
Η φραγκοσυκιά είναι επίσης σύμβολο στο Ισραήλ, της νίκης στον πόλεμο επί των Αράβων.
Και την ίδια στιγμή είναι σύμβολο της ύπαρξης των Παλαιστινίων σε αυτή τη γη.
Όταν λες ότι είμαι “Σάμπρα” είναι σαν να αποδέχεσαι ταυτόχρονα και ότι οι Παλαιστίνιοι βρισκόταν σε αυτή την γη από πριν. Και αυτό είναι ένα παράδειγμα πως το φαγητό ή ένα διατροφικό προϊόν αποκτά εθνική ταυτότητα.
ΠηγήΚώστας Πλιάκος CNN Greece

Πέμπτη, 21 Νοεμβρίου 2019

Δεν θα σώσουμε τη Γη με τα οικολογικά ποτήρια καφέ μιας χρήσης…




Πιστεύετε σε θαύματα; Αν ναι, σας παρακαλώ πάρτε σειρά. Πολύς κόσμος πιστεύει ότι μπορούμε να συνεχίσουμε όπως λειτουργούμε, αρκεί να αντικαταστήσουμε το ένα υλικό με το άλλο. Τον περασμένο μήνα, το αίτημα για αντικατάσταση των πλαστικών ποτηριών καφέ στα Starbucks και Costa με ποτήρια φτιαγμένα από άμυλο καλαμποκιού έγινε retweet 60.000 φορές, πριν σβηστεί.   Οσοι υποστήριξαν αυτό το αίτημα δεν αναρωτήθηκαν από πού προέρχεται το άμυλο καλαμποκιού, πόση γη χρειάζεται να καλλιεργηθεί ή πόση παραγωγή τροφής χρειάζεται να παραμεριστεί. Αγνόησαν τη ζημιά που θα προκαλούσε αυτού του είδους η καλλιέργεια, η οποία είναι περιβόητη για την διάβρωση του εδάφους που προκαλεί και συχνά απαιτούνται ισχυρές δόσεις παρασιτοκτόνων και λιπασμάτων. 
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο τα πλαστικά: είναι η τεράστια σπατάλη. Για να το θέσω διαφορετικά, το πρόβλημα είναι ότι διατηρούμε, στον μοναδικό πλανήτη που γνωρίζουμε ότι μπορεί να φιλοξενήσει ζωή, τέτοιο τρόπο ζωής σαν να υπάρχουν άλλοι τέσσερις. Ανεξαρτήτως του τι καταναλώνουμε, η υπάρχουσα κατανάλωση είναι πέραν των δυνατοτήτων του συστήματος της Γης. 
Μην με παρεξηγήσετε. Η απληστία μας για πλαστικό είναι μεγάλη περιβαλλοντολογική καταστροφή και οι καμπάνιες για τον περιορισμό της χρήσης του έχουν σωστά κίνητρα και κάποιες φορές είναι αποτελεσματικές. Αλλά δεν μπορούμε να αντιμετωπίζουμε την περιβαλλοντολογική κρίση αλλάζοντας μια πολύ-χρησιμοποιημένη ύλη, με μια άλλη. Όταν αναφέρω αυτή την άποψη μου, κάποιοι με ρωτούν, «Τι να χρησιμοποιήσουμε;» Η σωστή ερώτηση όμως είναι, «Πώς θα πρέπει να ζούμε;». Αλλά η συστημική σκέψη είναι είδος υπό εξαφάνιση. Μέρος του προβλήματος είναι η πηγή που έχουν οι καμπάνιες για τα πλαστικά: η σειρά ντοκιμαντέρ του David Attenborough Blue Planet II. Τα πρώτα 6 επεισόδια είχαν δυνατά, συγκεκριμένα στοιχεία, αλλά στο έβδομο που θα έπρεπε να εξηγεί τις απειλές που αντιμετωπίζουν τα όμορφα πλάσματα που αποκάλυψε η σειρά, πήγαινε από το ένα θέμα στο άλλο. Μας είπε ότι μπορούμε να κάνουμε κάτι για την καταστροφή της ζωής στους ωκεανούς. Δεν μας είπε όμως τι. Δεν υπήρχε εξήγηση για την αιτία των προβλημάτων και το ποιες δυνάμεις είναι υπεύθυνες, ή πως μπορεί να αντιμετωπιστούν. Εν μέσω της γενικής ασάφειας, ένας συντελεστής δηλώνει: «Τελικά, νομίζω, ότι ο καθένας μας πρέπει να πάρει ευθύνη για τις προσωπικές του επιλογές μέσα στην καθημερινότητα του. Αυτό είναι το μόνο που μπορούμε να κάνουμε.» Αυτό αντικατοπτρίζει τέλεια την λανθασμένη πεποίθηση ότι ένα καλύτερο είδος καταναλωτισμού θα σώσει τον πλανήτη.
 Τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε είναι δομών: ένα πολιτικό σύστημα αιχμάλωτο των εμπορικών συμφερόντων και ένα οικονομικό σύστημα που ζητά ανάπτυξη χωρίς τέλος. Βεβαίως και χρειάζεται να μειώσουμε το προσωπικό μας αποτύπωμα, αλλά δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε αυτές τις δυνάμεις μόνο «παίρνοντας ευθύνη» για ό,τι καταναλώνουμε. Δυστυχώς, αυτά είναι θέματα που το BBC γενικά και ο David Attenborough αποφεύγουν. Θαυμάζω τον Attenborough για πολλά πράγματα, αλλά η οικολογία του δεν είναι ένα από αυτά. Για πολλά χρόνια, ήταν ανύπαρκτο ζήτημα. Όταν εντέλει μίλησε για αυτό, απέφυγε να προκαλέσει τις δυνάμεις από πίσω – είτε μιλώντας με ασαφείς όρους είτε επικεντρώνονταν σε προβλήματα για τα οποία τα μεγάλα συμφέροντα δεν ήταν υπεύθυνα. Αυτή η τάση ίσως εξηγεί την στάση του Blue Planet για προφανή θέμα. Το πιο προφανές είναι η βιομηχανία της αλιείας, η οποία αναφέρεται μόνο επειδή μετατρέπει όλες τις εκπληκτικές μορφές ζωής σε τροφή. Σε όλους τους ωκεανούς αυτή η βιομηχανία, οδηγούμενη από τις ορέξεις μας και προστατευόμενη από τις κυβερνήσεις, προκαλεί ασύλληπτη οικολογική καταστροφή. Παρόλα αυτά τα μόνα αλιευτικά που έδειξαν στο ντοκιμαντέρ ήταν το αντιπροσωπευτικό δείγμα του 1% που προσπαθούν να το ανακάμψουν.
 Ήταν χαριτωμένο να βλέπουμε πως τα Νορβηγικά αλιευτικά ρέγγας προσπαθούν να αποφύγουν να σκοτώνουν φάλαινες όρκα, αλλά δεν μας ενημέρωσαν πόσο σπάνιο είναι. Ακόμη και για τα πλαστικά κατά ένα μεγάλο μέρος υπεύθυνη είναι η αλιεία. Φαίνεται ότι το 46% των σκουπιδιών στον Ειρηνικό Ωκεανό – που έχει γίνει σύμβολο της σπάταλης κοινωνίας μας – αποτελείται από πεταμένα δίχτυα και εξαρτήματα αλιείας. Τα παρατημένα αλιευτικά εξαρτήματα είναι πολύ πιο επικίνδυνα για την θαλάσσια ζωή από άλλες μορφές αποβλήτων. Ως αναφορά τις τσάντες και τα μπουκάλα που κάνουν χειρότερο το πρόβλημα, η πλειοψηφία τους προέρχεται από φτωχά κράτη με ελλιπή συστήματα διαχείρισης απορριμμάτων. Αλλά επειδή αυτό δεν αναφέρθηκε ψάχνουμε σε λάθος κατεύθυνση για λύσεις. Λόγω της παραπλανητικής αυτής εικόνας εγείρονται χιλιάδες διαστρεβλωμένες πτυχές του θέματος. Μια πασίγνωστη οικολόγος ανάρτησε μια φωτογραφία από γαρίδες που αγόρασε, γιορτάζοντας το γεγονός ότι έπεισε το σούπερ μάρκετ να τις βάλει σε δικό της δοχείο, αντί για πλαστική σακούλα, σχετίζοντας το άμεσα με την προστασία των ωκεανών. Αλλά η αγορά γαρίδων καθεαυτή προκαλεί πολύ μεγαλύτερη ζημιά στη θαλάσσια ζωή από το όποιο πλαστικό περιτύλιγμα τους.
 Το ψάρεμα γαρίδας έχει την μεγαλύτερη επικινδυνότητα παράπλευρων απωλειών από οποιοδήποτε άλλο είδος αλιείας – όπως τεράστιες ποσότητες από χελώνες και πολλών άλλων υπό εξαφάνιση ειδών. Το ψάρεμα γαρίδας είναι εξίσου κακό όσο και η εξάλειψη μανγκρόβιων δασών , που είναι σημαντικά εκκολαπτήρια χιλιάδων ειδών. Είμαστε σε άγνοια για αυτά τα θέματα. Ως καταναλωτές, είμαστε μπερδεμένοι, εξαπατημένοι και σχεδόν ανίσχυροι, και με την δύναμη που έχουν οι εταιρείες προσπαθούν να μας κάνουν να εξακολουθούμε να βλέπουμε έτσι τους εαυτούς μας. Η προσέγγιση του BBC σε περιβαλλοντολογικά θέματα είναι ιδιαίτερα μεροληπτική, τασσομένη υπέρ του συστήματος που πασχίζει να μεταφέρει την ευθύνη των διαρθρωτικών δομών στους καταναλωτές ατομικά. Ναι, μόνο εμείς ως καταναλωτές κάνοντας πολιτικές κινήσεις μπορούμε να προωθήσουμε ουσιαστικές αλλαγές.
 Η απάντηση στην ερώτηση «Πώς θα πρέπει να ζούμε;» είναι: «Απλά.» Αλλά το να ζεις απλά είναι ιδιαίτερα περίπλοκο. Στο μυθιστόρημα Θαυμαστός Καινούργιος Κόσμος (Brave Νew World) του Aldous Huxley, η κυβέρνηση σκοτώνει όσους ζουν απλά. Αυτό γενικά δεν είναι απαραίτητο: σήμερα μπορεί απλά να δέχονται περιθωριοποίηση, προσβολή και απόρριψη. Η ιδεολογία του καταναλωτισμού είναι τόσο διαδεδομένη που έχει γίνει αόρατη: είναι η πλαστική σούπα μέσα στην οποία κολυμπούμε.
 Το να ζούμε σαν να υπάρχει μόνο ένας πλανήτης, δεν σημαίνει ότι κοιτάμε να μειώσουμε μόνο την δική μας κατανάλωση, σημαίνει επίσης να ενεργοποιηθούμε ενάντια στο σύστημα που προωθεί αυτήν την πλημμύρα των πλαστικών. Αυτό σημαίνει ότι αντιμαχόμαστε ενάντια σε εταιρικές δυνάμεις, αλλάζουμε τα πολιτικά αποτελέσματα και προκαλούμε το σύστημα της ανάπτυξης και της παγκόσμιας κατανάλωσης που λέγεται καπιταλισμός. Η μελέτη Hothouse Earth, τον προηγούμενο μήνα προειδοποιεί για τους κινδύνους που υπάρχουν αν αλλάξουμε τον πλανήτη, με μη αναστρέψιμη κλιματική αλλαγή, καταλήγει: «Οι σταδιακές, συγκεκριμένες αλλαγές … δεν είναι αρκετές για να σταθεροποιήσουν το σύστημα της Γης. Απαιτούνται εκτενείς, ραγδαίες και ριζικές αλλαγές για να μην περάσουμε αυτό το κατώφλι.» Ποτήρια μιας χρήσης φτιαγμένα από νέα υλικά δεν είναι απλά μη-λύση: είναι η διαιώνιση του προβλήματος. Η υπεράσπιση του πλανήτη σημαίνει να αλλάξουμε τον κόσμο.

 Συγγραφέας: Ο George Monbiot είναι αρθρογράφος της βρετανικής εφημερίδας Guardian και συγγραφέας των βιβλίων «Feral, The Age of Consent» και «Out of the Wreckage: a New Politics for an Age of Crisis»

. Πηγή: theguardian.com

https://www.omorfizoi.gr

Τι έχασε η Ελλάδα από τη διακοπή των διπλωματικών σχέσεων με τη Συρία


Σημαία της Συρίας

Τα τελευταία επτά χρόνια, η Ελλάδα έχει διακόψει τους διπλωματικούς και οικονομικούς δεσμούς με τη Συρία. Μια ομάδα Ελλήνων προσπαθεί να επανεκκινήσει τους δεσμούς. Ποια προβλήματα αντιμετωπίζουν οι Έλληνες της Συρίας.
Μπορεί οι διπλωματικές σχέσεις Ελλάδας - Συρίας να διακόπηκαν πριν από επτά ολόκληρα χρόνια, ωστόσο, ο αντίκτυπος φαίνεται, ακόμα, και σήμερα.
Η Πρεσβεία της Συρίας στην Αθήνα ανέστειλε τη λειτουργία της τον Δεκέμβριο του 2012, ενώ, αντίστοιχα, η Πρεσβεία της Ελλάδας στην Δαμασκό ανέστειλε τη λειτουργία της τον Ιούλιο 2012, για «λόγους ασφαλείας», όπως είχε υποστηριχθεί τότε.
Οι ελληνικές επιχειρήσεις απαγορεύεται να έχουν εξαγωγική δραστηριότητα στη Συρία, ενώ μεγάλα προβλήματα έχουν προκληθεί στην άγνωστη ελληνική κοινότητα της Συρίας.
«Στη Συρία διαμένει μια σημαντική κοινότητα Ελλήνων πολιτών. Πρόκειται για 2000 άτομα που κατοικούν στη Δαμασκό και επιτελούν μάλιστα επιχειρηματικές δραστηριότητες, μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις. Έχουν φτάσει με διάφορους τρόπους εκεί, ένα μέρος τους είναι πρόσφυγες του 1922. Οι άνθρωποι αυτοί ταλαιπωρούνται, εδώ και χρόνια, λόγω της διακοπής των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ Ελλάδας και Συρίας. Από κάθε άποψη, είναι αδικαιολόγητη και ασύμφορη για την Ελλάδα», επισημαίνει στο Sputnik ο δικηγόρος Γιάννης Χατζηαντωνίου, που έχει δεχθεί αρκετές καταγγελίες από παθόντες.
Οι Έλληνες είναι αντιμέτωποι με τεράστια γραφειοκρατία για ό,τι αφορά τη σχέση τους με την Ελλάδα.
«Έληξε το ελληνικό διαβατήριό τους. Θέλουν να κάνουν μια αποδοχή κληρονομιάς. Εξυπηρετούνται από το προξενείο της Ελλάδος στη Βηρυτό. Αναγκάζονται να ταξιδέψουν εκατοντάδες χιλιόμετρα. Είναι τεράστιο πρόβλημα να μην έχεις προξενείο», προσθέτει.
Στο ίδιο μήκος κύματος και ο συγγραφέας Νίκος Κλειτσίκας, ιδρυτικό μέλος μιας επιτροπής που στόχο έχει την αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων Ελλάδας- Συρίας, ο οποίος λέει στο Sputnik:
«Η ελληνική κοινότητα στη Συρία υποφέρει και δεν υποφέρει από τον δικτάτορα Άσαντ, όπως τον χαρακτηρίζει η Δύση. Με πρόσφατη επίσκεψη που έγινε από μια ομάδα νομικών, διαπιστώθηκε μια σειρά καθυστερήσεων και δυσλειτουργιών. Ένα απλό παράδειγμα, ότι δεν τους εγγράφουν τα παιδιά στο δημοτολόγιο. Αναγκάζονται να πάρουν τα αεροπλάνα για να γυρίσουν στην Ελλλάδα, ώστε να καταχωρίσουν τα παιδιά τους ως Έλληνες πολίτες».
Και συνεχίζει:
«Από την πρώτη μέρα που ξεκίνησε η διακοπή των διπλωματικών σχέσεων Ελλάδας- Συρίας, μετά την απέλαση και της Πρέσβεως, μια ομάδα ανθρώπων καθηγητών, δικηγόρων, συστήσαμε μια επιτροπή φιλίας, με συμμετοχή από άλλα. Είμαστε μια μικρή ομάδα ανθρώπων πέρα και έξω από κόμματα, προσπαθούμε να ευαισθητοποιήσουμε την κοινή γνώμη. Η Ελλάδα, ωστόσο, ζει στον δικό της κόσμο. Κατέστρεψαν και την Πρεσβεία».
Την ίδια στιγμή, εκφράζει την άποψη ότι η Ελλάδα έχει ξεχάσει και τους Σύριους, πέρα από τους πολίτες της.
«Ο μόνος που έδωσε βοήθεια στη Συρία, ήταν ο πρόεδρος του ΙΣΑ ο Γιώργος Πατούλης και νυν περιφερειάρχης Αττικής. Πρόσφερε πολύ ακριβά αντικαρκινικά φάρμακα, πριν από δύο χρόνια. Μας έδωσε και ειδικό ψυγείο για τη μεταφορά».

Γιατί είναι αναγκαία η ύπαρξη διπλωματικών σχέσεων Ελλάδας - Συρίας

Τρεις είναι οι λόγοι, σύμφωνα με τον Γιάννη Χατζηαντωνίου, για τους οποίους πρέπει να αποκατασταθούν οι σχέσεις με τη Συρία. Ο πρώτος αφορά την προσφυγική - μεταναστευτική κρίση.
«Δεν είναι δυνατόν να έχουμε πρόσφυγες από τη Συρία και να μην μπορούμε να ελέγξουμε αν όντως είναι Σύριοι, αν διώκονται για ποινικούς ή πολιτικούς λόγους  ή για τζιχαντισμό. Αυτό θα μπορούσε να γίνει μόνο σε συνεννόηση με τη Συρία και με εκατέρωθεν διπλωματικές αρχές», σημειώνει.
Ο δεύτερος λόγος, όπως αναφέρει, είναι ότι η Αραβική Δημοκρατία της Συρίας είναι ένα κράτος φιλικό προς την Ελλάδα.
«Παραδοσιακά το Συριακό κράτος είναι φιλικό προς εμάς, καθώς αντιμετωπίζει και εκείνο απειλή από την Τουρκία. Οι δυνάμεις που είναι αντίθετες προς τη νόμιμη κυβέρνηση της Συρίας είναι φιλοτουρκικές. Δεν είναι τυχαίο, ότι η μεταβατική κυβέρνηση των τζιχαντιστών που έχει αναγνωρίσει Ελλάδα και Ε.Ε., έχει έδρα την Κωνσταντινούπολη».
Ο Νίκος Κλειτσίκας θυμίζει ένα σχετικό περιστατικό:
«Η κρίση με την Τουρκία το 1987, αποφεύχθη, με τη δήλωση που έκανε ο πατέρας Άσαντ. Τούρκος στρατιώτης, σε ελληνικό έδαφος, σημαίνει επίθεση στη Συρία και έστρεψε όλες του τις δυνάμεις και τα τεθωρακισμένα και τα παρέταξε στα σύνορα με την Τουρκία. Έχει πάθει μια μεγάλη αμνησία όλο το πολιτικό σύστημα στην Ελλάδα και τα ΜΜΕ για τη συριακή προσφορά».
Το τρίτο επιχείρημα είναι καθαρά οικονομικής φύσεως.
«Εμείς, ως Έλληνες, έχουμε οικονομικές σχέσεις με τους Σύριους επί αιώνες, όταν δεν υπήρχε καν η Αμερική. Δεν είναι δυνατόν, καθ’ υπόδειξη των ΗΠΑ, να κόβονται οι διπλωματικές σχέσεις με τη Συρία και να εφαρμόζουμε εμπάργκο. Υπάρχει μελέτη του ιδρύματος Μεσογειακών μελετών, που δείχνει ότι η Ελλάδα ήταν πλεονασματική στο εμπορικό της ισοζύγιο με τη Συρία. Δηλαδή, σε μία χώρα με μεγάλο οικονομικό πρόβλημα, της κόβονται οι κερδοφόρες εμπορικές σχέσεις» τονίζει ο Γ. Χατζηαντωνίου.
Η εικόνα στη Συρία τα προηγούμενα χρόνια ήταν αντίθετη από αυτήν που τα κυρίαρχα δυτικά ΜΜΕ και κυβερνήσεις μετέφεραν, όπως αναφέρει ο Ν. Κλειτσίκας.
«Η Συρία δέχθηκε μια βίαιη ιμπεριαλιστική επέμβαση, κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου, με στόχο να χάσει το δικαίωμα αυτοδιάθεσής της.Η Συρία δεν έχει δικτατορικό καθεστώς. Υπάρχει κυβέρνηση και αντιπολίτευση. Μέσα σε αυτήν την κυβέρνηση συμμετέχουν δύο κομμουνιστικά κόμματα. Το μεγάλο αδελφό του ΚΚΕ, με υπουργούς και γραμματείς και το άλλο μικρότερο, με τους βουλευτές που είναι διάσπαση. Υπάρχουν επίσης σοσιαλιστικά κόμματα, πατριωτικές δυνάμεις, Κούρδοι βουλευτές κλπ».
Το Πατριαρχείο Αντιοχείας είναι το μόνο που ασχολείται με την κατάσταση, τονίζει ο Ν. Κλειτσίκας.
«Επαίσχυντη είναι η στάση της Εκκλησίας και του Φαναρίου. Ειδικότερα του Πατριάρχη Βαρθολομαίου, όταν το ελληνορθόδοξο πατριαρχείο Αντιοχείας δίνει τη δική του μάχη εκεί. Δεν εστάλη ούτε μια επιστολή συμπαράστασης για τους χριστιανούς που δοκιμάζονται».

Τετάρτη, 20 Νοεμβρίου 2019

Οι Έλληνες που άλλαξαν τον Κόσμο

Μέρος Α΄

Γράφει ο Γιώργος Εχέδωρος
Πίνακας του Tiziano: 'Δανάη'

Βασικό στοιχείο στην παγκόσμια πνευματική αναγέννηση αποτέλεσε η εξάπλωση της γνώσης και του πολιτισμού των Ελλήνων, στη Δύση.

Το πέρας του θεοκρατικού μεσαίωνα αναγγέλεται με τους πολιτικούς κλυδωνισμούς που παρουσιάζονται στο χιλιόχρονο Παγκόσμιο Πνευματικό Κέντρο της Κωνσταντινούπολης.Μόλις μετά το δωδέκατο αιώνα άρχισε η μεταβίβαση των κλασικών μορφωτικών αλλαγών (ελληνικών και ρωμαϊκών) από την Κωνσταντινούπολη προς τη Δύση. Αν και υπήρχαν λόγιοι και παλαιότερα οι οποίοι προσπάθησαν να ενσπείρουν το κλασικό πνεύμα στην δύση, αλλά δεν ευοδώθηκε η προσπάθειά τους, το έδαφος δεν ήταν κατάλληλα προετοιμασμένο.
Θα σταχυολογήσουμε Έλληνες που μετέδωσαν με τα έργα και την προσωπικότητά τους την απαραίτητη γνώση έτσι ώστε να δοθεί η ώθηση για το έναυσμα της Ευρωπαϊκής Αναγέννησης.


Εσωτερικό βιβλίου της κλασικής ελληνικής εποχής "περί των Μαθηματικών."
Το αντίγραφο είναι του 9ου αιώνα. Βρίσκεται στη Βιβλιοθήκη του Βατικανού.





Αριστείδης Κοϊντιλιανός


Είναι ο Έλληνας λόγιος των πρώτων ρωμαϊκών αιώνων (2ος ή 3ος μ.Χ.αι.).
 Πολύ καλός γνώστης της νεοπλατωνικής φιλοσοφίας. Στα τρία βιβλία του εμπεριέχονται ιδέες του Αριστοτέλη, των πυθαγορείων, των πλατωνικών, του φιλόσοφου Αριστόξενου. Το σύγγραμά του ονομάζεται «Περί Μουσικής».
Το έργο μεταδόθηκε στη Δύση στο τέλος των μέσων χρόνων και επηρέασε σημαντικά τους θεωρητικούς και σοφούς της Ευρώπης από το 15ο αιώνα έως και το 19ο αιώνα.
 Μάλιστα, όπως σημειώνεται στη ‘Musipedia’:
 «Η Καίτη Ρωμανού (Περιοδικό "Μουσικολογία", 1/1985, 43η υποσημείωση σελ.18) γράφει σχετικά, ότι οι θρυλικοί "Ευσέβιος και Φλορεστάν" του Σούμαν είναι κατά πάσα πιθανότητα (για μας , δεν υπάρχει αμφιβολία) οι Ευσέβιος και Φλωρέντιος, προς τους οποίους απευθύνεται ο Αριστείδης Κουιντιλιανός στα "περί Μουσικής" βιβλία του!!...»

Μαθηματικά του Πτολεμαίου. Αντίγραφο του βιβλίου του από το πρωτότυπο (στην ελληνική). Το σχέδιο παρουσιάζει τις τρεις σφαίρες: πιθανόν τη γη, τη σελήνη και τον ήλιο. Σημειώνεται πως η απόσταση Γης-Ήλιου είναι περί τις 20 φορές της απόστασης Γης-Σελήνης. Το αντίγραφο είναι του 10ου αιώνα και βρίσκεται στη Βιβλιοθήκη του Βατικανού.


Ερρίκος Αρίστιππος
Έλληνας το γένος, γεννήθηκε στην Καλαβρία. ήταν αρχιδιάκονος στην Κατάνια της Σικελίας. Το 1158 συμμετείχε σε αποστολή στην Κωνσταντινούπολη από όπου έλαβε ως δώρο από τον αυτοκράτορα Μανουή Β’ τον Κομνηνό ένα ελληνικό αντίγραφο του βιβλίου «Μαθηματική Σύνταξις», του αλεξανδρινού Πτολεμαίου που το είχε γράψει το 2ο αιώνα μ.Χ.
Ο Ερρίκος Αρίστιππος ήταν ο πρώτος που μετέφρασε το έργο αυτό στη λατινική γλώσσα. Ήταν η πρώτη σημαντική πηγή για την Ελληνική Αστρονομία. Το βιβλίο ήταν πολύτιμο για τη μελέτη των μαθηματικών γιατί εμπεριείχε σημαντικές πληροφορίες από τις εργασίες του Ίππαρχου που είχαν χαθεί. Ο Ίππαρχος είχε γράψει για την Τριγωνομετρία, η οποία χρησιμοποιήθηκε από τον Πτολεμαίο, γι’ αυτό γινόταν αναφορά στο έργο του. Το πρωτότυπο έργο βρίσκεται, πιθανόν, στη Biblioteca Marciana της Βενετίας.
Ο Αρίστιππος μετέφρασε για πρώτη φορά στα λατινικά τα έργα του Πλάτωνα ‘Φαίδων’ και ‘Μαίνων’ επίσης τα «Μετεωρολογικά» του Αριστοτέλη. Σε παραγγελία, μάλιστα, του βασιλιά της Σικελίας Γουλιέλμου του Α’ μετέφρασε και έργα του Γρηγόριου του Ναζιανζηνού.

Εμμανουήλ (Μάξιμος) Πλανούδης

Γεννήθηκε το 1260 στη Νικομήδεια της Βυθινίας. Ήταν συγγραφέας πολλών έργων. Μεταξύ αυτών ήταν η ‘γραμματική’ σε μορφή ερωτήσεων και απαντήσεων, το ‘συντακτικό’, η ‘βιογραφία του Αισώπου’, ‘βιογραφίες Ελλήνων συγγραφέων’, εξάμετρα ποιήματα, σχόλια στα δύο πρώτα βιβλία της αριθμητικής του Διοφάντους.
Ήταν αυτός που ανακάλυψε τη Γεωγραφία του Πτολεμαίου και τη μετέφρασε για πρώτη φορά στα λατινικά.Επίσης έκανε πολλές μεταφράσεις από τα λατινικά στα ελληνικά όπως του Κικέρωνα το ‘Somnium Scipionis', το γαλλικό πόλεμο του Ιούλιου Καίσαρα, έργο του συγγραφέα Μακρόβιου, τις Ηρωίδες του Οβίδιου κ.α.
Οι μεταφράσεις γενικά είχαν μεγάλη απήχηση στην εποχή των Μέσων Χρόνων κυρίως στην Ιταλία όπου άρχισε να γεννιέται το ενδιαφέρον για τη μελέτη των Ελληνικών. Μεταξύ αυτών έγραψε και την ‘Ελληνική Ανθολογία’ που εντυπωσίασε.
Πέθανε το 1330.

Δημήτριος Κυδώνης

Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1324.Ήταν βυζαντινός θεολόγος, μεταφραστής και συγγραφέας. Προσπάθησε να ενώσει την ανατολική ορθοδοξία με τον ρωμαϊκό καθολικισμό. Διετέλεσε, μάλιστα, δύο φορές πρωθυπουργός στη βυζαντινή αυτοκρατορία (την πρώτη 1369 έως 1383 και τη δεύτερη 1391 έως 1396). Στο ταξίδι του στη Βενετία το 1390 έκανε μεγάλες προσπάθειες να εισάγει τον ελληνικό πολιτισμό στην Ιταλία.
Είχε μεγάλη επιρροή στη διανόηση της Ιταλίας. Στον Κυδώνη πιστώνεται σε μεγάλο βαθμό η δημιουργία της Αναγέννησης στη Δύση. Πέθανε το 1397 στην Κρήτη.

Εμμανουήλ Χρυσολωράς

Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1355. Ήταν μαθητής του Πλήθωνα Γεμιστού. Την πρώτη του γνωριμία την έκανε με τη Δύση όταν εστάλη από τον αυτοκράτορα Εμμανουήλ Β΄ Παλαιολόγο να ζητήσει ενισχύσεις για τη διάσωση του Βυζαντίου από τους Οθωμανούς. Πήγε στη Βενετία. Εκεί γνώρισε το Roberto De Rossi της Φλωρεντίας που εντυπωσιάστηκε από τη μόρφωσή του. Του ζητήθηκε από το πανεπιστήμιο της Φλωρεντίας να διδάξει την ελληνική γλώσσα και την ελληνική λογοτεχνία. Πράγματι ο Χρυσολωράς έφθασε στη Φλωρεντία στα τέλη του 1397.Μέχρι την εποχή εκείνη, μόνο λίγοι είχαν τη δυνατότητα να μελετήσουν την ελληνική γλώσσα και αυτοί όσοι μπορούσαν να μεταβούν στην Κωνσταντινούπολη. Ήταν η πρώτη φορά μετά από επτακόσια χρόνια (!) - όπως σημειώνεται από έναν μαθητή του - που θα δίδασκε Έλληνας, στην Ιταλία, τα ελληνικά. Ο Χρυσολωράς δίδαξε στη Φλωρεντία έως το 1400, κατόπιν προσκλήθηκε στη Μπολώνια, αργότερα στη Βενετία και κατόπιν στη Ρώμη. Οι μαθητές υπήρξαν οι πρώτοι που ενστερνίστηκαν τον ελληνικό ανθρωπισμό και άνοιξαν το δρόμο για την Αναγέννηση.Θεωρείται πρωτοπόρος στην εξάπλωση του ελληνικού πολιτισμού στη δυτική Ευρώπη.
Μετέφρασε στα λατινικά τα Ομηρικά έπη, την Πολιτεία του Πλάτωνα. Οι εργασίες αυτές στην εποχή του κυκλοφορούσαν ως χειρόγραφα Τυπώθηκαν λίγα χρόνια αργότερα. Επίσης το έργο του «Τα ερωτήματα Civas Questiones” που ήταν η βασική ελληνική γραμματική δημοσιεύθηκε αρχικά το 1484 και ανατυπώθηκε και κυκλοφόρησε ευρέως σε όλη τη Δύση.
Ο Εμ. Χρυσολωράς πέθανε αιφνίδια το 1415.

Πλήθων Γεώργιος Γεμιστός (1355-1452)


Ο γνωστός Έλληνας φιλόσοφος του 14ου -15ου αιώνα. Ίδρυσε φιλοσοφική σχολή το 1400 στο Μυστρά. Ήταν γνωστός για την υπερηφάνειά του που ήταν Έλληνας «ἐσμέν Ἓλληνες τό γένος, ὡς ἡ τε φωνή και ἡ πάτριος παιδεία μαρτυρεῖ ». Μελέτησε σε βάθος την πλατωνική και αριστοτελική φιλοσοφία και δημοσίευσε μελέτη για τη διαφορά των δύο φιλοσοφικών αντιλήψεων. Έγραψε, μάλιστα, ύμνους υπέρ του ελληνικού δωδεκάθεου. Μαθητές του υπήρξαν πάρα πολλοί λόγιοι της εποχής του.
Ως βαθύς γνώστης της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας έγραψε ένα έργο για την ‘Πολιτεία’ του, όπου ιδέες που άντλησε από τον Πλάτωνα, τους Στωικούς και από αιρετικά δόγματα της Ζωροαστρικής, τις εμπλούτισε με δικές φιλοσοφικές απόψεις.
Τη φιλοσοφία του και τις απόψεις του διακοίνωσε στη Δύση όταν επισκέφθηκε συνοδεύοντας τον αυτοκράτορα Ιωάννη Η΄ στη Σύνοδο της Φερράρας (γνωστή ως Σύνοδος Φλωρεντίας). Μαζί του ήταν ο μαθητής του, ανθρωπιστής και κατόπιν καρδινάλιος Βησσαρίων.Στα έτη της παραμονής του στη Φλωρεντία (1437-39) με διαλέξεις και γραπτά του εντυπωσίασε τους Ιταλούς ανθρωπιστές καθώς και τον ηγεμόνα της Φλωρεντίας Κόζιμο των Μεδίκων.
Μετά το θάνατό του, το φιλοσοφικό του έργο για την πολιτεία του, παραδόθηκε στον πατριάρχη Γεννάδιο Σχολάριο που αφού το διάβασε το έκρινε ‘ειδωλολατρικό’ και ‘σατανικό’ γιατί περιείχε «τά σαπρά τῶν Ἑλλήνων ληρήματα».Το έκαψε δημόσια και κάλεσε όσους έχουν τυχόν αντίγραφα να κάνουν το ίδιο.Ο τάφος του Γεμιστού στο Ρίμινι.



Μετά το θάνατό του καταλήφθηκε ο Μυστράς από τους Οθωμανούς. Τέσσερα χρόνια αργότερα (1466) θαυμαστές του από την Ιταλία με πρωτοβουλία του Σιγισμούνδο Μαλατέστα αποβιβάστηκαν στη Λακεδαίμονα, έσκαψαν στον τάφο του, πήραν τα οστά του και τα μετέφεραν με το καράβι στο Ναό των Μαλατέστα (Tempio Malatestiano) στο Ρίμινι, όπου σήμερα βρίσκονται και τιμώνται εκεί: «για να βρίσκεται ο μεγάλος Διδάσκαλος μεταξύ Ελευθέρων Ανθρώπων».
Σε τέτοιο απίστευτο βαθμό ήταν η εκτίμηση και η αγάπη προς τη διάνοιά του, από ανθρώπους που επαναστάτησαν στη μεσαιωνική θεοκρατική παράδοση και αντίληψη. Δημιούργησαν και χάραξαν,έτσι -με τη δύναμη της ψυχής τους- το δρόμο της Αναγέννησης του Ελληνισμού μέσα στον σκοτεινό ευρωπαϊκό μεσαιωνισμό.


ΠΩΣ Η ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΣΣΔ ΤΟ 1961 ΕΣΩΣΕ ΤΟΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟ ΤΙ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΟΥΝ ΑΠΟΡΡΗΤΑ ΕΓΓΡΑΦΑ ΤΟΥ ΔΝΤ




Ενας αιώνας έχει κλείσει από τότε που στην παγκόσμια οικονομία έχουν παγιωθεί ιδεολογίες περί του τρόπου διαχείρισης του πλούτου των κοινωνιών.Ενας αιώνας που οι κοινωνίες ήταν και  είναι διχασμένες ιδεολογικά και πολιτικά απέναντι στο τρόπο διαχείρισης της παραγωγής και την διάθεσης της..Ομως αυτό που δεν ξέρει και δεν γνωρίζει η παγκόσμια κοινότητα είναι πως σε επίπεδο κεντρικών τραπεζών και λειτουργίας του χρήματος δεν υπάρχει κανείς διαχωρισμός και σε πολλές εκ των περιπτώσεων ανακαλύπτουμε πως υπήρχε πλήρη συνεργασία και στήριξη της μιας έναντι της άλλης ανεξαρτήτως οικονομικού μοντέλου διαχείρισης..Οι κοινωνίες έχουν εκπαιδευτεί και έχουν διδαχθεί να διχάζονται ανάμεσα σε ιδεολογίες αλλά οι τραπεζίτες σε παγκόσμιο επίπεδο έχουν έναν και μόνο τρόπο επικοινωνίας που δεν είναι άλλος από την πλήρη και απόλυτη κυριαρχία έναντι των κρατών..
Ολοι γνωρίζουν πως μετά την λήξη του Β παγκοσμίου πολέμου δημιουργήθηκε η αντίθεση μεταξύ δυο ιδεολογικών πολιτικών, αυτών του καπιταλισμού και του κομμουνισμού που σε πολλές εκ των περιπτώσεων οδήγησε την παγκόσμια κοινότητα στα πρόθυρα πολέμου..Ο ψυχρός πόλεμος κράτησε σχεδόν μισό αιώνα και οι ιδεολογίες ήταν αυτές που δημιούργησαν τεράστιους διχασμούς σε κοινωνίες αλλά και σε κράτη.
Οι κεντρικές τράπεζες όμως απέδειξαν πως λειτουργούσαν αλλά και λειτουργούν υπέρ των συμφερόντων τους με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτό του 1961.
Το παγκόσμιο τραπεζικό σύστημα συστάθηκε το 1945 με την συμφωνία του bretton woods όπου εκει καθορίστηκαν οι μηχανισμοί λειτουργίας του χρήματος. την πρώτη περίοδο εφαρμογής του μοντέλου είχε δυσκολίες όπου κορυφώθηκαν στις αρχές της 10ετιας του 1960 όπου εκεί η Αμερικανική αλλά και η Ευρωπαϊκή οικονομία πέρασε ίσως την πιο δύσκολη περίοδο μια και ο μέσος πληθωρισμός αυτών των οικονομιών ανέρχονταν περί του 28%. Το ισοζύγιο πληρωμών της Αμερικανικής οικονομίας είχε φθάσει στο αρνητικό πρόσημο του 4,5% με τάσεις επιδείνωσης. Οι κεντρικές τράπεζες τόσο της Αμερικής όσο και των Ευρωπαϊκών οικονομιών έπρεπε να πάρουν μέτρα η αύξηση των επιτοκίων ήταν η πρώτη επιλογή όμως όπως αποδείχθηκε οδήγησε σε επιβράδυνση αυτών των οικονομιών άρα έπρεπε να εφαρμόσουν μια επεκτατική νομισματική πολιτική..
Αυτή όμως για να συμβεί θα έπρεπε να υπάρχουν τα αντίστοιχα κλασματικά αποθέματα χρυσού όπως προέβλεπε η συμφωνία του bretton woods πράγμα δύσκολο μια και η παγκόσμια παραγωγή χρυσού ήταν μειωμένη οι διεθνείς τιμές είχανε πάρει την ανιούσα και δεν υπήρχανε τα αντίστοιχα αποθέματα..
Τότε ως από μηχανής θεός βρέθηκε να δώσει λύσει και ουσιαστικά να σώσει το παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα η κεντρική τράπεζα της ΕΣΣΔ όπου πούλησε τεράστια αποθέματα χρυσού στις τότε κεντρικές τράπεζες των μεγάλων οικονομιών με αποτέλεσμα να αυξηθούν έως και 40% τα αποθέματα χρυσού σε αυτές. 
Αυτό ήταν ίσως και το μοναδικό μέσο σωτηρίας του καπιταλιστικού συστήματος μια και δεν υπήρχε άλλη επιλογή πλην αυτής..
Τα αποκαλυπτικά έγγραφα εκείνης της εποχής που μοίραζε στις κεντρικές τράπεζες μέσω εκθέσεων και αναφορών το ΔΝΤ είναι συνταρακτικά και αποκαθηλώνουν τις όποιες ιδεοληψίες και ψευτοϊδεολογίες που έχουν διχάσει τις κοινωνίες για δεκαετίες γιατί ουσιαστικά αποκαλύπτει πως όχι μόνο δεν υπήρχε πόλεμος μεταξύ των δύο πόλων αλλά αγαστή συνεργασία σε όλα τα επίπεδα.
Δείτε τα





KAI ΓΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΖΟΥΜΕ ΜΕ ΤΙΣ ΨΕΥΔΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΟΛΟΓΙΩΝ Η ΕΝ ΛΟΓΩ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΕΙ ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΤΗΣ ΑΥΤΑΠΑΤΗΣ ΜΙΑ ΚΑΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟΥ 1945 ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΟΥ BRETTON WOODS ΟΠΟΥ ΟΙ ΚΕΝΤΡΙΚΟΙ ΤΡΑΠΕΖΙΤΕΣ ΥΠΟΓΡΑΨΑΝΕ ΚΟΙΝΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ

ΚΑΙ ΕΜΕΙΣ ΑΝΑΡΩΤΙΟΜΑΣΤΕ ΤΙ ΚΟΙΝΟ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΧΕΙ Ο ΚΕΝΤΡΙΚΟΣ ΤΡΑΠΕΖΙΤΗΣ ΤΗΣ ΕΣΣΔ ΤΗΣ ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑΣ ΤΩΝ ΗΠΑ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΑΣ