Πέμπτη, 17 Αυγούστου 2017

Πως θα βρεις τον αληθινό σου εαυτό



 

Πόσο συχνά κάνετε κάτι ή αποφασίζετε να κάνετε κάτι (παρότι το θέλετε) επειδή ανησυχείτε για το «πως θα το πάρουν οι άλλοι»; Για τους περισσότερους ανθρώπους αυτό είναι κάτι που συμβαίνει αρκετά περισσότερες φορές από όσες πιστεύουμε.
Παρότι ζούμε σε μία κουλτούρα που «επαινεί» το να «είσαι ο εαυτός σου», τελικά παρατηρείται ότι μας ενδιαφέρει περισσότερο το να γινόμαστε αποδεκτοί και αρεστοί, το να προσαρμοζόμαστε στα δεδομένα και στα θέλω των άλλων. Η κουλτούρα μέσα στην οποία ζούμε υποτίθεται πως δίνει μεγάλη αξία στην προσωπική ελευθερία, στην ανεξαρτησία, στην αυτοπεποίθηση και στη δυνατότητα μας να μιλάμε ελεύθερα. Θέλουμε τους ηγέτες μας να είναι έτσι, τους φίλους μας να είναι έτσι, τους συναδέλφους μας να είναι έτσι. Κι όμως τελικά, αυτό που μας μαθαίνουν οι γονείς μας, αυτό που μας διδάσκει το σχολείο, αυτό που μας περνάνε τα media είναι το ακριβώς αντίθετο. Μας περνάνε το πόσο σημαντικό είναι το να γινόμαστε αποδεκτοί, το να γινόμαστε αρεστοί, το πόσο σημαντικό είναι το να «ταιριάξουμε» με τους πολλούς, το πόσο σημαντικό είναι το να προσαρμοστούμε στο τι θέλουν οι άλλοι από εμάς.
Ως αποτέλεσμα, κινούμαστε με βάση το ρεπερτόριο επιλογών που άλλοι έχουν επιλέξει για εμάς, μέσα στο ρόλο που άλλοι έχουν φτιάξει για εμάς. Δε ζούμε με τον τρόπο που θέλουμε. Δε ζούμε, δηλαδή, σύμφωνα με τις κλίσεις μας, σύμφωνα με τις δικές μας βαθύτερες επιθυμίες, δε ζούμε σεβόμενοι τις δικές μας ανάγκες, τα ταλέντα μας ή τα πιστεύω μας. Τα αφήνουμε όλα αυτά στην άκρη και συνεχώς προσπαθούμε να «φτιάξουμε» τον εαυτό μας, ώστε να αρέσουμε στους άλλους και άρα να μας αποδεχτούν και άρα να μας επαινέσουν και να μας εντάξουν στον κόσμο τους. Έτσι όμως καταλήγουμε να λειτουργούμε με βάση το τι πιστεύουν οι άλλοι πως είναι καλύτερο για εμάς και το χειρότερο είναι πως καταλήγουμε να κυνηγάμε το ανέφικτο και να νιώθουμε πως δεν είμαστε αρκετά ικανοί, πως δεν είμαστε αρκετά καλοί για τους άλλους. Πως ποτέ δε θα γίνουμε αυτό που οι άλλοι έχουν πλάσει ως ιδανικό για εμάς. Και πράγματι δε θα το φτάσουμε ποτέ. Είναι ανέφικτο. Το χειρότερο όμως δεν είναι ότι δε θα το φτάσουμε, άλλο ότι αυτό το κυνήγι θα μας οδηγήσει με βεβαιότητα στη δυστυχία.
Η αυθεντικότητα –το να είσαι ο εαυτός σου- έχει να κάνει με το να απολαμβάνεις την ελευθερία «να είσαι αυτός που είσαι» με φυσικό τρόπο, χωρίς τη μάσκα του καθωσπρεπισμού στις σχέσεις σου. Χρειάζεται θάρρος και δέσμευση στην προσπάθεια να:
  • Δεις τον εαυτό σου όπως πραγματικά είναι, με τα καλά και τα κακά του.
  • Το να λες την αλήθεια στον εαυτό σου, χωρίς δικαιολογίες και αποφυγές.
  • Το να είναι ΟΚ να εκφράσεις την ευαλωτότητα σου και τις αδυναμίες σου.
  • Το να παραδέχεσαι και να μοιράζεσαι τις πιο βαθιές σκέψεις σου που μπορούν να έχουν να κάνουν με πράγματα για τα οποία ντρέπεσαι, σκέψεις που εκφράζουν τις ανασφάλειες σου ή από την άλλη σκέψεις για τις αληθινές σου επιθυμίες.
Το να είσαι ανοιχτός και αληθινός για όλα αυτά είναι ο δρόμος για την αυθεντική ζωή.
Το 1ο και σημαντικότερο κομμάτι του ταξιδιού μας προς μία ζωή γεμάτη ικανοποίηση, νόημα και αυθεντικότητα, είναι το να μάθουμε ποιοι πραγματικά είμαστε στο πιο βαθύ μας επίπεδο, να μάθουμε το πιο βαθύ μας εαυτό. Το ταξίδι της αυτογνωσίας είναι ένα ταξίδι ζωής. Κι όσο πιο ανοιχτοί είμαστε στο να ακολουθήσουμε αυτό το μοναπάτι, τόσο περισσότερο θα αναπτυχθούμε και θα εξελιχθούμε.
Το να είμαστε σε πλήρη γνώση του εαυτού μας έχει να κάνει με το πόσο βαθιά μέσα μας είμαστε διατεθειμένοι να κοιτάξουμε. Αυτό είναι τεράστια πρόκληση και συχνά μας προκαλεί φόβο. Υπάρχουν κομμάτια της ζωής μας και της προσωπικότητας μας που δε θέλουμε καν να κοιτάξουμε, που δε θέλουμε καν να θυμόμαστε ή που δεν θέλουμε καν να ξέρουμε ότιν υπάρχουν. Υπάρχουν κομμάτια της ζωής μας που αποφέυγουμε, κομμάτια του εαυτού μας που θέλουμε να απαρνηθούμε. Προτιμάμε να κουκουλώνουμε τους φόβους μας, παρά να τους αντιμετωπίζουμε κατά πρόσωπο.
Όμως αν θέλουμε να ζήσουμε μία ικανοποιητική και πλήρη ζωή, μία ζωή με νόημα, τη ζωή που αληθινά θέλουμε, θα χρειαστεί να βουτήξουμε μέσα μας και να «κάνουμε ειρήνη» με τον εαυτό μας. Να βρούμε την αλήθεια, όποια κι αν είναι, και να την «αγκαλιάσουμε». Να αποδεχτούμε, δηλαδή, τον αληθινό μας εαυτό αντί να τον πολεμάμε.
Ο φόβος είναι ένα συναίσθημα  που όλοι βιώνουμε στο ταξίδι της ζωής. Το να λειτουργήσουμε με βάση το ποιοι πραγματικά είμαστε, το να εκφράζουμε έντιμα και ειλικρινά τους εαυτούς μας, το να είμαστε τοληροί διεκδικώντας τα πραγματικά μας θέλω, μπορεί να φέρει και αρκετό φόβο μέσα μας.
Πού συχνά όμως τείνουμε να τρεχουμε μακριά ή να «κρυβόμαστε» από τους φόβους μας, βιώνοντας ταυτόχρονα ντροπή. Κι αυτό γιατί σκεφτόμαστε ότι «δε θα έπρεπε να το νιώθω αυτό» ή ότι «έιναι λάθος να φοβάμαι». Κι όμως οι φόβοι είναι φυσιολογιό να υπάρχουν. Είναι ο επιβιωτικός μας μηχανισμός. Είναι μέσα στα γονίδια μας γραμμένο το να φοβόμαστε. Έτσι επιβιώνουμε. Δεν υπάρχει λοιπόν, λόγος να ντρεπόμαστε που φοβόμαστε. Δεν υπάρχει λοιπόν, λόγος να ντρεπόμαστε να παραδεχτούμε τους φόβους μας.
Η ερώτηση άρα, δεν είναι αν υπάρχει φόβος, αλλά η πιο σηματική ερώτηση είναι:
  • Πως μπορώ να προχωρήσω πέρα από τους φόβους μου.
  • Πως μπορώ να παραμερίσω τους φόβους μου με τέτοιον τρόπο ώστε να μη με εμποδίσουν από το να είμαι ο αληθινός μου εαυτός.
  • Πως μπορώ να αφήσω στην άκρη τους φόβους μου ώστε να μη με  εμποδίσουν από το να συνεχίσω να διεκδικώ μία ζωή πληρότητας, βασιζόμενος –η στα αληθινά μου θέλω.
Έχουμε τη δυαντότητα να «μεταμορφώσουμε» τους φόβους μας με το να τους παραδεχτούμε πρώτ’ απ’ όλα κι έπειτα με το αν τους εκφράσουμε.
Κι ενώ οι περισσόετροι από εμάς δεν είμαστε κατά συνείδηση ψεύτες (δηλαδή, δεν έχουμε πρόθεση να «ξεγελάσουμε» τους ανθρώπους γύρω μας), τελικά λέμε καθημερινά «ψέματα» όταν αποφεύγουμε να εκφράσουμε τον αληθινό μας εαυτό. Δεν εκφράζουμε τις αληθινές μας  απόψεις, τα αληθινά μας συναισθήματα, τα αληθινά μας πιστεύω και άρα λέμε «ψέματα»!
Έχουμε εκπαιδευτεί να λέμε τις απόψεις που «πρέπει». Τις απόψεις που οι άλλοι θέλουν να ακούσουν από εμάς, να εκφράσουμε να συναισθήματα που «επιτρέπεται» να εκφράσουμε κι όχι τα αληθινά μας. Πόσο αληθινοί είμαστε τελικά; Πόσο μας ξέρουν οι άλλοι; Ποιοι πραγματικά είμαστε;
Το να είναι κάποιος τολμηρός, είναι συχνά τρομακτικό γιατί περιέχει ρίσκο, μικρό ή μεγάλο. Είναι όμως απαραίτητη η τόλμη για όσους θέλουν να ζήσουν μία αυθεντική ζωή, μία ζωή αληθινή, γεμάτη νόημα.
Η τόλμη έχει να κάνει με το να κάνουμε βήματα εκτός της «ζώνης άνεσης μας», δηλαδή βήματα πέρα απο τα όρια της ασφάλειας μας, πέρα από αυτό που θεωρούμε ότι μπορούμε να κάνουμε. Η τόλμη έχει να κάνει με το να εκφραζόμαστε, συμπεριφερόμαστε, δραστηριοποιούμαστε και ζούμε με τρόπο θαρραλέο και σε προσανατολισμό με το ποιοι πραγματικά είμαστε, με το πια είναι η αληθινή μας φύση.
Επειδή όμως ο καθένας από εμάς είναι μοναδικός, έτσι και η ατομική εκδοχή της τόλμης του καθενός είνια διαφορετική. Αυτό δηλαδή που είναι τολμηρό και θαρραλέο για εμένα, για τον διπλανό μας ίσως να μην είναι και το ανάποδο. Όπως και να έχει όμως, το να είμαστε τολμηροί πρυποθέτει το να είμαστε σε επαφή με τις πιο βαθιές μας αλήθειες, επιθυμίες και θέλω στη ζωή κι έπειτα να έχουμε το θάρρος να τα κάνουμε όλα αυτά πράξη.
Ο δρόμος της αυθεντικής ζωής, του να ζεις με πληρότητα και νόημα δηλαδή, είναι ένας δρόμος όπου γενναιόδωρα απολαμβάνεις αυτό που είσαι, τιμάς και σέβεσαι αυτό που είσαι. Εάν πραγματικά αγαπήσουμε τον εαυτό μας, θα συνειδητοποιήσουμε ότι οι περισσότερες ανησυχίες μας, ακόμα και τα πράγματα (κυρίως υλικά) για τα οποία παλεύουμε, είναι άνευ ουσίας και νοήματος. Θα συνειδητοποιήσουμε ότι δεν χρειάζεται να αποδείξουμε την αξία μας μέσα από τη συσσώρευση αγαθών, μέσα από τις επιτυχίες ή τα «κατορθώματα» μας. Θα γίνουμε περισσότερο αγαπητοί ή αποδεκτοί αν αποκτήσουμε καλύτερο αυτοκίνητο ή πιο ακριβή τσάντα; Αν δεν αποδεχτούμε οι ίδιοι τον εαυτό μας, αν δεν εαγαπήσουμε οι ίδιοι τον εαυτό μας, πως περιμένουμε να το κάνουν οι άλλοι για εμάς;
Όσες εμπειρίες κι αν μαζέψουμε, όσα ταξίδια κι αν πάμε, όσες γνωριμίες κι αν κάνουμε, όσα χρήματα κι αν αποκτήσουμε, όσες επιθυμίες μας κι αν κάνουμε πραγματικότητα, αν δεν αγαπήσουμε τον εαυτό μας, στο τέλος της μέρας, τίποτα από αυτά δε θα έχει σημασία. Τίποτα από αυτά δε θα έχει σημασία μιας και πάλι θα είμαστε μόνοι. Μιας και πάλι θα ζούμε μία ζωή χωρίς νόημα, μιας και πάλι θα είμαστε κενοί, ζώντας μια ζωή χωρίς ουσία, μια ζωή που δε θα είναι ευθυγραμμισμένη με την αληθινή μας φύση, μια ζωή αποξενωμένη από τον αληθινό μας εαυτό και άρα μια ζωή κενή, μια ζωή μοναξιάς.
Δυστυχώς ζούμε μια ζωή όπου περιμένουμε από τους άλλους να μας δώσουν αυτά που πραγμταικά λαχταράμε, αγάπη και αποδοχή. Ενώ στην πραγματικότητα, όλα αυτά, μόνο εμείς μπορούμε να τα δώσουμε στον εαυτό μας. Ας βρούμε την αγάπη και την αποδοχή για τον ευατό μας μέσα μας!
________________
   ~ Ελένη Φύσσα
     Πηγή: fissaeleni.gr
antikleidi

Αντιμετωπίστε τις πυρκαγιές ως ασύμμετρες απειλές.

Θυμάστε τις καταστροφικές πυρκαγιές το 2007; Απολογισμός: 3.500 πυρκαγιές (1.567 πυρκαγιές σε όλη την επικράτεια κατά το πρώτο εικοσαήμερο του Ιουλίου), 63 νεκροί (δεκάδες πολίτες, δύο πιλότοι CL-215 Canadair και εννέα πυροσβέστες), 3,5 δισ. ευρώ ζημιές και 2.700 τετρ χλμ. γης κρανίου τόπος, κάηκαν 1.550 σπίτια και έμεινα άστεγοι 6.000 άτομα.

Ούτε πόλεμος να ήταν!
Πρόσφατα δε, κάηκαν 23.400 στρέμματα στα Κύθηρα, 18.500 στρέμματα στην Ανατολική Μάνη, 730 στρέμματα στις Σπέτσες (1/8), στην Ζάκυνθο κρανίου τόπος πλέον και εκεί στο Λαγονήσι Αττικής 4.730 στρέμματα, στην Κω 2.310 στρέμματα, στην Κέρκυρα 1.310 στρέμματα, στα Χανιά (14/7) 2.300 στρέμματα, στην Κεφαλλονιά εκκενώνονται τα χωριά Λουρδάτα και Σιμωτάτα, στην Αττική πάνω από 20.00 στρέμματα έγιναν στάχτη και αποκαΐδια και άλλα πολλά.

Ξέρετε ποια μέρη έχουν σειρά;

Αφήστε λοιπόν τα γνωστά στους εμπρηστές ημίμετρα και αντιμετωπίστε το φαινόμενο ΚΑΙ ως ασύμμετρη απειλή. Όλοι συμφωνείτε και συμφωνούμε ότι στο κομμάτι που οι πυρκαγιές δημιουργούνται βάσει σχεδίου, σκοπός των αρρωστημένων μυαλών που εκπονούν τα σχέδια αυτά είναι να εξαντλήσουν τις διαθέσιμες δυνάμεις και να μη σβήνουν οι πυρκαγιές.

Με τα δεδομένα αυτά κάθε μέτρο της πολιτείας που στόχο έχει να προφυλάξει το περιβάλλον από «φυσιολογικές» πυρκαγιές, δε θα μπορέσει ποτέ να αντιμετωπίσει τους σχεδιασμούς των ερπετόμορφων εμπρηστών.Οι ασύμμετρες πυρκαγιές , είναι θέμα εθνικής ασφάλειας κύριοι. Ως τέτοιο αντιμετωπίστε το .
Το προφίλ των εμπρηστών αυτών, πρέπει να γίνει γνωστό


ΟΜΑΔΑ ΥΨΗΛΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΕΥΣΗΣ
freepen.gr

thesecretrealtruth

Πορτογαλία: Η πρώτη γερμανική αποικία

Η Πορτογαλία μπορεί να βγήκε από τα μνημόνια αλλά ο εφιάλτης της ήταν τελικά η επόμενη ημέρα των μνημονίων. Η Γερμανία μέσω των δικών της βιομηχανιών και εταιριών κυριολεκτικά μετέτρεψε μία χώρα σε κανονική γερμανική αποικία. Οι γερμανικές βιομηχανίες  και εταιρείες ανεβάζουν τα κέρδη τους όταν οι μισθοί και οι συνθήκες εργασίας των Πορτογάλων που εργάζονται σε αυτές είναι δυσχερέστατες. 

Η Πορτογαλία όμως έχει ένα καινούργιο παρατσούκλι. Λέγεται και "Lidlχώρα" αφού η γερμανική εταιρεία "Lidl" έχει 240 καταστήματα σε όλη την χώρα, αριθμό ρεκόρ παγκοσμίως σε σχέση με τον πληθυσμό. 

Η συγκεκριμένη αλυσίδα σούπερ μάρκετ είναι από τις ξένες εταιρείες η οποία έκανε έφοδο στην Πορτογαλία κατά και μετά  την θέσπιση των μνημονιακών νόμων που έγιναν νόμοι του κράτους ανεβάζοντας τα κέρδη της καταπατώντας νόμιμα πλέον όλα τα πρώην εργασιακά δικαιώματα των εργαζομένων. 

Στόχος της εταιρείας είναι οι εργαζόμενοι οι οποίοι ξεπερνούν τα 3 χρόνια εργασίας να μπαίνουν σε καθεστώς παρακολούθησης από την ίδια την εταιρεία κάθε λεπτό της απασχόλησής τους μέσα στα καταστήματα ψάχνοντας αφορμές να διώξουν όσους βάση ηλικίας και χρόνων εργασίας δεν συμφέρουν την ίδια την εταιρεία να τους κρατά στο μισθολόγιο. Ατύπως χρησιμοποιεί λίστες για τους εργαζόμενους σε αυτές ως "Κίτρινους", "Πράσινους" και "Κόκκινους" ανάλογα με τον βαθμό κινδύνου για την εταιρεία βάση ηλικίας και δικαιωματικών απολαβών του. Ο "Κόκκινος" είναι ο "μελλοθάνατος" της απόλυσης.

Πέρα όμως από κανονική εισβολή γερμανικών εταιρειών που ως επενδυτές μπήκαν στην Πορτογαλία εν μέσω μνημονίων και αναπτύχθηκαν μετά την λήξη αυτών, οι συνθήκες ζωής και εργασίας στην χώρα έχουν γίνει κυριολεκτικά τριτοκοσμικές. Ακόμα και οι οικογένειες που εργάζονται και οι δύο γονείς είναι αδύνατον να πληρώσουν τους φόρους ενώ με τους νέους εργασιακούς νόμους αν ασθενήσεις τότε οι ημέρες ασθένειας αφαιρούνται από το μισθό.Υπάρχουν περιπτώσεις εργαζομένων που μπήκαν στο δίλημμα να ζήσουν ή να εργαστούν και κάποιοι επέλεξαν την ανεργία για να ζήσουν. 

Ακόμα όμως και οι νέες καινοτόμες εταιρείες που στήνουν Πορτογάλοι κυρίως σε πωλήσεις υπηρεσιών μέσω ίντερνετ μπορεί να φέρνουν μεγάλους τζίρους  χρόνο με τον χρόνο όμως οι εργαζόμενοι σε αυτές είναι δύσκολο να περάσουν τα 550 ευρώ μισθό που αναλογεί σε πτυχιούχο πανεπιστημίου και βέβαια οι θέσεις εργασίας είναι ελάχιστες για να καλύψουν το εργατικό δυναμικό της χώρας. 

Δύο χρόνια μετά την έξοδο της Πορτογαλίας από το μνημόνιο και μετά από την αποκρατικοποίηση όλων των δημόσιων επιχειρήσεων,  υπηρεσιών και δημόσιας γης η χώρα κατάφερε να γίνει μία αποκλειστική αποικία της Γερμανίας αποδεικνύοντας ότι το καλό παιδί που τηρεί κατά γράμμα τις απαιτήσεις των δανειστών μετατρέπεται μετά την επιτήρηση στον καλύτερο δούλο των δανειστών και επιτηρητών του. 

Το γερμανικό κανάλι WDR έκανε ένα ντοκιμαντέρ  για την χώρα πρότυπο της Τρόικα το οποίο δημοσιοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 2015. Το να βλέπεις το καλύτερο αποτέλεσμα μιας χώρας που κατάφερε να βγει από το μνημόνιο αυτομάτως σε προσγειώνει απότομα όποια ελπίδα κι αν είχες για την υπό μνημονιακή εποχή της Ελλάδας. 

Δείτε το ντοκιμαντέρ εδώ

stontoixo

Τετάρτη, 16 Αυγούστου 2017

Τσίπρας: Η αυθάδεια του κυνισμού και της αθλιότητας



Μόνο όταν είσαι εντελώς …χαλασμένος μπορεί να είσαι τόσο αλαζονικά και μοχθηρά αδίστακτος, κυνικός και άθλιος, όπως ο Τσίπρας, ΚΑΙ να χρησιμοποιείς την ΤΡΑΓΩΔΙΑ και τη ΦΡΙΚΗ της εμπρηστικής αποτέφρωσης για τηλεοπτικά σώου…
Το ζήσαμε και αυτό με τους «αριστερούς» επαρμένους, που ο βαθμός της κυνικής τους αυθάδειας ξεπερνά και την αθλιότητα της δουλικής τους ΥΠΟΤΑΓΗΣ στο 4ο Ράιχ…


Καταστρέφουν κτηνωδώς την Ελλάδα και το λαό της, την καθιστούν μια νέα ΑΠΟΙΚΙΑ των μαφιόζων του χρήματος και δίνουν, ασύστολα και με έπαρση, θεατρικές παραστάσεις θεάματος πάνω στις στάχτες και στα αποκαΐδια: Πάνω στη ΦΡΙΚΗ της εμπρηστικής καταστροφής και την ανθρώπινη ΤΡΑΓΩΔΙΑ…

Τέτοιο σώου έδωσε ο Τσίπρας με την αεροπορική του πτήση πάνω από την καμένη και αποτεφρωμένη γη…



Ο κτηνάνθρωπος παίζει με τη ΦΡΙΚΗ και τον ΠΟΝΟ των ανθρώπων, χρησιμοποιώντας αυτή τη ΦΡΙΚΗ και αυτόν τον ΠΟΝΟ σαν «υλικό» επικοινωνιακής εμπορίας και έπαρσης αμοραλισμού…

Αλλά και έπαρσης ΕΜΠΑΙΓΜΟΥ. Διότι είναι κυνικός και επαρμένος εμπαιγμός να λέει:
«Η καταστροφή στην Α. Αττική είναι 10 φορές μικρότερη. Κάηκαν 15.000 στρέμματα ενώ το 2009 είχαν καεί 150.000».

Καυχιέται ο αλαζόνας ότι σε μια αποτεφρωμένη περιοχή, η οποία έγινε στάχτη στο παρελθόν, δεν …έμειναν πολλά στρέμματα για να καούν επί των ημερών του!!!

Τόσο ηλίθιος είναι ο άνθρωπος. Την ολοκλήρωση της εμπρηστικής καταστροφής (15.000 στρέμματα, δεν υπήρχαν άλλα να καούν) την εμφανίζει σαν θετική «σύγκριση» με το 2009!!!

Μόνο παντελώς …χαλασμένοι μπορεί να μιλούν έτσι: Όχι μόνο με έπαρση κυνισμού και αυθάδειας, αλλά και με έπαρση ηλιθιότητας…


resaltomag

Μαθήματα από τον καλύτερο βοτανολόγο του κόσμου

Μαθήματα από τον καλύτερο βοτανολόγο του κόσμου

 

Μάθημα 1: Εισαγωγή, όργανα αποβολής

 

Μάθημα 2: Το αίμα. η πηγή της ζωής

 

Μάθημα 3: Το συκώτι, τα πνευμόνια και ο εγκέφαλος

 

Μάθημα 4: Στομάχι, καρδιά

 

Μάθημα 5: Πάγκρεας (διαβήτης), νεύρα, αϋπνία

 

Μάθημα 6: Διουρητικά, δέρμα, εγκυμοσύνη

 

 

Μάθημα 7: Αλλεργίες, δίαιτα χωρίς βλέννα, παχυσαρκία, αναπαραγωγικά 

όργανα

 

Μάθημα 9: Η θεραπεία του κρύου σεντονιού, η ρουτίνα των ανιάτων ασθενειών

 

Μάθημα 10: H ρουτίνα των ανιάτων ασθενειών (συνέχεια), η πάστα σύμφυτου, η φόρμουλα κατά της πανούκλας

 

Μαθήματα από τον καλύτερο βοτανολόγο του κόσμου

Ένα πρότυπο αστικό αγρόκτημα διδάσκει στα παιδιά πως να καλλιεργούν τη δική τους βιολογική τροφή



Μια εμπνευσμένη αστική φάρμα δημιουργήθηκε στη Νέα Υόρκη με σκοπό να διδάσκονται τα παιδιά της πόλης  πώς να φυτέψουν, να ποτίσουν, να συλλέξουν, πως  να καλλιεργήσουν  φρούτα, βότανα και λαχανικά χωρίς φυτοφάρμακα.

Πρόκειται για ένα διδακτικό κήπο. Ενα αστικό αγρόκτημα των 21.000 τετραγωνικών ποδιών που προσφέρει δωρεάν εκπαιδευτικά ταξίδια στον χώρο των σπουδαστών της Νέας Υόρκης - πολλοί από τους οποίους δεν έχουν δει ποτέ πώς καλλιεργούνται τα τρόφιμα.

Βρίσκεται στο νησί Κυβερνήτες και περνούν σε αυτό με γρήγορο φέρυ από το χαμηλότερο σημείο του Μανχάταν






inhabitat.com
 enallaktikos

Τρίτη, 15 Αυγούστου 2017

Κλωντ Λεβί – Στρος – Τύχη και πολιτισμός


prehistoric_man_hunting_bears
Διαβάζουμε σε εθνολογικές μελέτες -και όχι στις λιγότερο σημαντικές- ότι ο άνθρωπος χρωστά τη γνώση της φωτιάς στο τυχαίο γεγονός ενός κεραυνού ή μιας πυρκαγιάς σε θαμνώδη έκταση· ότι η ανακάλυψη ενός θηράματος, που ψήθηκε τυχαία κάτω από αυτές τις συνθήκες, του αποκάλυψε το μαγείρεμα της τροφής του· ότι η εφεύρεση της κεραμικής προέκυψε από μια χούφτα πηλού, ξεχασμένου δίπλα στη φωτιά. Θα λέγαμε ότι ο άνθρωπος πρέπει αρχικά να ζούσε μέσα σ’ ένα είδος χρυσού αιώνα της τεχνολογίας, όπου οι εφευρέσεις συλλέγονταν με την ίδια ευκολία όπως τα φρούτα και τα λουλούδια. Στο σύγχρονο άνθρωπο θα επιφυλάσσονταν η κόπωση του μόχθου και τα φώτα της μεγαλοφυΐας.

Αυτή η αφελής άποψη προέρχεται από την ολοκληρωτική άγνοια της πολυπλοκότητας και της ποικιλομορφίας των πράξεων που εμπεριέχονται στις πιο στοιχειώδεις τεχνικές. Για να κατασκευάσουμε ένα αποτελεσματικό εργαλείο από λαξευμένη πέτρα, δεν αρκεί να χτυπάμε πάνω σε μια πέτρα μέχρι που να σπάσει: το αντιληφθήκαμε καλά τη μέρα που προσπαθήσαμε να αναπαραγάγουμε τους βασικούς τύπους προϊστορικών εργαλείων. Τότε -και παρατηρώντας επίσης την ίδια τεχνική στους ιθαγενείς που ακόμη την κατέχουν- ανακαλύψαμε πόσο περίπλοκες είναι οι απαραίτητες διαδικασίες, που φτάνουν κάποτε μέχρι την προκαταρκτική κατασκευή πραγματικών «λαξευτικών εργαλείων»: σφυριά με αντίβαρο, για να ελέγχονται η πρόσκρουση και η κατεύθυνσή της· συστήματα απορρόφησης των κραδασμών, για να αποφεύγεται το σπάσιμο των κομματιών. Χρειάζονται επίσης πάρα πολλές γνώσεις για τον τόπο προέλευσης, τις μεθόδους εξόρυξης, την αντοχή και τη σύνθεση των υλικών που χρησιμοποιούνται, κατάλληλη μυϊκή άσκηση, γνώση των «κινήσεων του χεριού» κτλ.· με μια λέξη, μια πραγματική «λιθουργία» (κατεργασία του λίθου), η οποία, τηρουμένων των αναλογιών, αντιστοιχεί στις διάφορες φάσεις της μεταλλουργίας.
Κατά τον ίδιο τρόπο, οι φυσικές πυρκαγιές μπορούν καμιά φορά να φρυγανίσουν ή να ψήσουν κάτι· αλλά πολύ δύσκολα αντιλαμβανόμαστε (εκτός από την περίπτωση των ηφαιστειακών φαινομένων, που η γεωγραφική τους κατανομή είναι περιορισμένη) ότι μπορούν να βράσουν ή να ψήσουν στον ατμό. Όμως αυτές οι μέθοδοι μαγειρέματος είναι το ίδιο παγκόσμιες με τις άλλες. Επομένως δεν υπάρχει λόγος να αποκλείουμε την πράξη της εφεύρεσης, η οποία σίγουρα απαιτήθηκε για τις τελευταίες μεθόδους, από τη στιγμή που θέλουμε να εξηγήσουμε τις πρώτες.
Η κεραμική προσφέρει ένα εξαιρετικό παράδειγμα, αφού σύμφωνα με μια πολύ διαδεδομένη πεποίθηση δεν υπάρχει τίποτε πιο απλό από το να πλάσουμε ένα κομμάτι από πηλό και να το σκληρύνουμε στη φωτιά. Ας δοκιμάσουμε. Κατ’ αρχάς πρέπει ν’ ανακαλύψουμε πηλό κατάλληλο για ψήσιμο- αν όμως για το σκοπό αυτό είναι απαραίτητος ένας μεγάλος αριθμός φυσικών συνθηκών, καμιά δεν είναι επαρκής, διότι, αν ο πηλός δεν αναμειχθεί με ένα αδρανές σώμα, επιλεγμένο βάσει των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του, δε δίνει μετά το ψήσιμο ένα χρηστικό δοχείο. Πρέπει να επεξεργαστούμε τις τεχνικές του πλασίματος που επιτρέπουν να δώσουμε σ’ αυτό το έργο τη δυνατότητα να διατηρήσει μια ισορροπία για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα και συγχρόνως να τροποποιήσουμε ένα πλαστικό σώμα που δεν «κρατάει»· τέλος, πρέπει ν’ ανακαλύψουμε την καύσιμη ύλη, τη μορφή του φούρνου, το βαθμό θερμοκρασίας και τη διάρκεια του ψησίματος, τα οποία θα επιτρέψουν να το κάνουν στερεό και αδιαπέραστο από κάθε κίνδυνο ραγίσματος, θρυμματισμού και παραμορφώσεων. Θα μπορούσαμε να πληθύνουμε τα παραδείγματα.
three-continentsΌλες αυτές οι εργασίες είναι πάρα πολλές και ιδιαίτερα πολύπλοκες για να μπορέσει η τύχη να τις εξηγήσει. Καθεμιά από αυτές ξεχωριστά δε σημαίνει τίποτε, και μόνο ο συνδυασμός τους, τον οποίο φανταζόμαστε, επιθυμούμε, αναζητούμε και δοκιμάζουμε πειραματικά, επιτρέπει την επιτυχία του εγχειρήματος. Η τύχη αναμφίβολα υπάρχει, αλλά από μόνη της δε φέρνει κανένα αποτέλεσμα. Εδώ και δυόμισι χιλιάδες χρόνια περίπου ο δυτικός πολιτισμός γνώρισε την ύπαρξη του ηλεκτρισμού -τυχαία ανακάλυψη αναμφίβολα-, αλλά αυτό το τυχαίο γεγονός θα παρέμενε χωρίς αποτέλεσμα ως τις σκόπιμες και κατευθυνόμενες από υποθέσεις προσπάθειες των Ampere και Faraday. Η τύχη δεν έπαιξε μεγαλύτερο ρόλο στην εφεύρεση του τόξου, του μπούμεραγκ ή του φυσοκάλαμου, στη γένεση της γεωργίας και της κτηνοτροφίας, απ’ όσο στην ανακάλυψη της πενικιλίνης -από την οποία άλλωστε δεν ήταν απούσα, όπως ξέρουμε. Πρέπει λοιπόν να διακρίνουμε με προσοχή τη μεταβίβαση μιας τεχνικής από τη μια γενιά στην άλλη, που γίνεται πάντοτε με μια σχετική ευχέρεια χάρη στην καθημερινή παρατήρηση και εξάσκηση, από τη δημιουργία ή τη βελτίωση των τεχνικών στο πλαίσιο κάθε γενιάς. Οι τελευταίες προϋποθέτουν πάντοτε την ίδια επινοητική δύναμη και τις ίδιες επίμονες προσπάθειες εκ μέρους μερικών ατόμων, όποια κι αν είναι η ιδιαίτερη τεχνική που έχουν υπόψη τους. Οι κοινωνίες που ονομάζουμε πρωτόγονες δεν είναι λιγότερο πλούσιες σε ανθρώπους σαν τον Pasteur και τον Palissy από τις άλλες.
Θα ξαναβρούμε σε λίγο την τύχη και την πιθανότητα, αλλά σε μια άλλη θέση και μ’ έναν άλλο ρόλο. Δε θα τις χρησιμοποιήσουμε για να εξηγήσουμε αβασάνιστα τη γέννηση έτοιμων εφευρέσεων, αλλά για να ερμηνεύσουμε ένα φαινόμενο που τοποθετείται σε ένα άλλο επίπεδο πραγματικότητας: ότι δηλαδή, παρά μια δόση φαντασίας, εφευρετικότητας, δημιουργικής προσπάθειας, που εύλογα υποθέτουμε ότι παραμένει σχεδόν σταθερή στην πορεία της ιστορίας της ανθρωπότητας, αυτός ο συνδυασμός προσδιορίζει τις σπουδαίες πολιτισμικές μεταλλαγές μόνο σε μερικές περιόδους και σε ορισμένους τόπους.
Διότι, για να καταλήξουμε σ’ αυτό το αποτέλεσμα, δεν επαρκούν οι καθαρά ψυχολογικοί παράγοντες: πρώτα πρώτα πρέπει να παρευρίσκονται με παρόμοιο προσανατολισμό σε επαρκή αριθμό ατόμων, έτσι που ο δημιουργός να εξασφαλίζει αμέσως ένα κοινό· κι αυτός ο όρος εξαρτάται και ο ίδιος από τη συνένωση ενός σημαντικού αριθμού άλλων παραγόντων, ιστορικής, οικονομικής και κοινωνιολογικής φύσης.
Για να εξηγήσουμε λοιπόν τις διαφορές στην πορεία των πολιτισμών, θα φτάναμε να επικαλεστούμε σύνολα αιτιών τόσο σύνθετα και τόσο ασυνεχή, τα οποία θα ήταν αδιάγνωστα είτε για πρακτικούς λόγους είτε ακόμη για θεωρητικούς λόγους, όπως η εμφάνιση διαταραχών που συνδέονται με τις τεχνικές της παρατήρησης και που είναι αδύνατο να αποφύγουμε.
Font-de-GaumeΠράγματι, για να ξεμπερδέψουμε ένα κουβάρι από τόσο πολλά και λεπτά νήματα, θα χρειαζόταν οπωσδήποτε να υποβάλουμε την εξεταζόμενη κοινωνία (αλλά και τον κόσμο που την περιβάλλει) σε μια συνολική και αδιάλειπτη εθνογραφική μελέτη. Ακόμη κι αν δεν αναφερθούμε στο μέγεθος του εγχειρήματος, γνωρίζουμε ότι οι εθνογράφοι, οι οποίοι ωστόσο εργάζονται σε πολύ πιο περιορισμένη κλίμακα, συχνά περιορίζονται στις παρατηρήσεις τους από ανεπαίσθητες αλλαγές, τις οποίες και μόνο η παρουσία τους αρκεί για να εισαγάγει στην ανθρώπινη ομάδα που αποτελεί αντικείμενο της μελέτης τους. Γνωρίζουμε επίσης ότι στο επίπεδο των σύγχρονων κοινωνιών οι σφυγμομετρήσεις (polls) της κοινής γνώμης, ένα από τα πιο αποτελεσματικά μέσα του είδους, μεταβάλλουν τον προσανατολισμό αυτής της γνώμης ακριβώς εξαιτίας του γεγονότος της χρήσης τους, η οποία ενεργοποιεί μέσα στον πληθυσμό έναν παράγοντα αυτοεξέτασης που ως τότε έλειπε.
Αυτή η κατάσταση δικαιολογεί την εισαγωγή στις κοινωνικές επιστήμες της έννοιας της πιθανότητας, παρούσας ήδη εδώ και πολύ καιρό σε ορισμένους κλάδους της φυσικής – για παράδειγμα, στη θερμοδυναμική. Θα επανέλθουμε· προς το παρόν είναι αρκετό να θυμηθούμε ότι η πολυπλοκότητα των σύγχρονων ανακαλύψεων δεν προέρχεται από το γεγονός ότι η ιδιοφυία είναι πιο συχνή ή πολύ περισσότερο διαθέσιμη στους συγχρόνους μας. Το εντελώς αντίθετο συμβαίνει, αφού έχουμε αναγνωρίσει ότι
στο διάβα των αιώνων το μόνο που έχει να κάνει κάθε γενιά για να προοδεύσει είναι να προσθέσει ένα σταθερό αποταμίευμα στο κεφάλαιο που μας κληροδότησαν οι προηγούμενες γενιές.
Τα εννιά δέκατα του πλούτου μας οφείλονται σε αυτές· κι ακόμη περισσότερο, αν, όπως αρέσει σε μερικούς να κάνουν, υπολογίσουμε τη χρονολογία εμφάνισης των βασικών ανακαλύψεων σε σχέση με την κατά προσέγγιση χρονολογία της αρχής του πολιτισμού. Διαπιστώνουμε λοιπόν ότι η γεωργία γεννιέται στην πορεία μιας πρόσφατης φάσης, που αντιστοιχεί στο 2% αυτής της διάρκειας, η μεταλλουργία στο 0,7%, το αλφάβητο στο 0,35%, η φυσική του Γαλιλαίου στο 0,035% και ο δαρβινισμός στο 0,009%’. Η επιστημονική και βιομηχανική επανάσταση της Δύσης εγγράφεται ολόκληρη σε μια περίοδο ίση με το μισό περίπου χιλιοστό της μέχρι τώρα ζωής της ανθρωπότητας. Μπορούμε λοιπόν να δείξουμε σύνεση προτού ισχυριστούμε ότι είναι προορισμένη να της αλλάξει τελείως τη σημασία.
prehistoricΕίναι επίσης αλήθεια -κι αυτή είναι η οριστική έκφραση που πιστεύουμε ότι μπορούμε να δώσουμε στο πρόβλημά μας- ότι όσον αφορά τις τεχνικές εφευρέσεις (και την επιστημονική σκέψη που τις καθιστά δυνατές) ο δυτικός πολιτισμός παρουσιάζεται περισσότερο συσσωρευτικός απ’ ό,τι οι άλλοι- αφού είχε στη διάθεσή του το ίδιο αρχικό νεολιθικό κεφάλαιο, κατάφερε να επιφέρει βελτιώσεις (αλφαβητική γραφή, αριθμητική και γεωμετρία), από τις οποίες εξάλλου λησμόνησε γρήγορα κάποιες- αλλά έπειτα από μια στασιμότητα, η οποία χοντρικά εκτείνεται σε δυο με δυόμισι χιλιάδες χρόνια (από την πρώτη χιλιετηρίδα π.Χ. ως το δέκατο όγδοο αιώνα περίπου), εμφανίστηκε ξαφνικά ως εστία μιας βιομηχανικής επανάστασης με την οποία μόνο η νεολιθική επανάσταση υπήρξε κάποτε ισοδύναμη ως προς το εύρος της, την παγκοσμιότητα και τη σπουδαιότητα των συνεπειών της.
Δυο φορές συνεπώς στην ιστορία της, και σε διάστημα δυο χιλιάδων περίπου χρόνων, η ανθρωπότητα κατόρθωσε να συσσωρεύσει πληθώρα εφευρέσεων προσανατολισμένων στην ίδια κατεύθυνση– κι αυτό το πλήθος, από τη μια μεριά, αυτή η συνέχεια, από την άλλη, συγκεντρώθηκαν σε αρκετά μικρό χρονικό διάστημα ώστε να επιτελεστούν υψηλές τεχνικές συνθέσεις· συνθέσεις που επέφεραν σημαντικές αλλαγές στις σχέσεις που ο άνθρωπος διατηρεί με τη φύση και οι οποίες με τη σειρά τους κατέστησαν δυνατές άλλες αλλαγές. Η εικόνα μιας αλυσιδωτής αντίδρασης, την οποία προκαλούν σώματα-καταλύτες, επιτρέπει την απεικόνιση αυτής της διαδικασίας, η οποία ως τώρα επαναλήφθηκε δύο και μόνο δύο φορές στην ιστορία της ανθρωπότητας.
Πώς δημιουργήθηκε αυτό;
Πρώτα πρώτα,’ δεν πρέπει να λησμονούμε ότι άλλες επαναστάσεις, που παρουσιάζουν τα ίδια συσσωρευτικά χαρακτηριστικά, μπόρεσαν να εκδηλωθούν αλλού και σε άλλες εποχές, αλλά σε διαφορετικούς τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας. Εξηγήσαμε παραπάνω γιατί η δική μας βιομηχανική επανάσταση μαζί με τη νεολιθική επανάσταση (η οποία προηγείται χρονικά, αλλά προέρχεται από τις ίδιες έγνοιες) είναι οι μόνες που μπορούν να εμφανιστούν ως τέτοιες, επειδή το δικό μας σύστημα αναφοράς επιτρέπει να τις υπολογίσουμε. Όλες οι άλλες αλλαγές, οι οποίες βεβαίως πραγματοποιήθηκαν, εμφανίζονται μόνο με αποσπασματικές ή εντελώς παραμορφωμένες μορφές. Δεν μπορούν να αποκτήσουν ένα νόημα για το σύγχρονο δυτικό άνθρωπο (πάντως όχι όλο το νόημά τους)· γι’ αυτόν μπορούν ακόμη να είναι σαν να μην υπήρχαν.
Έπειτα, το παράδειγμα της νεολιθικής επανάστασης (το μόνο που ο δυτικός άνθρωπος κατορθώνει να φανταστεί αρκετά καθαρά) πρέπει να του εμπνέει κάποια μετριοπάθεια όσον αφορά την υπεροχή που θα μπορούσε να προσπαθήσει να διεκδικήσει προς όφελος μιας φυλής, μιας περιοχής ή μιας χώρας. Η βιομηχανική επανάσταση γεννήθηκε στη δυτική Ευρώπη· στη συνέχεια εμφανίστηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες και ύστερα στην Ιαπωνία· από το 1917 επιταχύνεται στη Σοβιετική Ένωση, αύριο αναμφίβολα θα ξεπροβάλει αλλού· από το ένα μισό του αιώνα στο άλλο λάμπει λιγότερο ή περισσότερο ζωηρά στο ένα ή στο άλλο κέντρο της. Τι γίνονται στην κλίμακα των χιλιετιών τα ζητήματα προτεραιότητας από τα οποία αντλούμε τόση ματαιοδοξία;
Για χίλια ή δυο χιλιάδες περίπου χρόνια η νεολιθική επανάσταση εκδηλώθηκε ταυτόχρονα στη λεκάνη του Αιγαίου, στην Αίγυπτο, στην Εγγύς Ανατολή, στην κοιλάδα του Ινδού και στην Κίνα· και από τότε που χρησιμοποιούμε το ραδιενεργό άνθρακα για τον προσδιορισμό των αρχαιολογικών περιόδων υποψιαζόμαστε ότι η αμερικανική νεολιθική εποχή, αρχαιότερη απ’ ό,τι πιστεύαμε κάποτε, δεν πρέπει να ξεκίνησε πολύ αργότερα απ’ ό,τι στον Παλαιό Κόσμο. Είναι πιθανό ότι τρεις ή τέσσερις μικρές κοιλάδες μπορούν να διεκδικήσουν σ’ αυτό το διαγωνισμό μια προτεραιότητα μερικών αιώνων.
Τι γνωρίζουμε σήμερα γι’ αυτό;
Αντίθετα, είμαστε βέβαιοι ότι το ζήτημα της προτεραιότητας δεν έχει σημασία, ακριβώς επειδή η ταυτόχρονη εμφάνιση των ίδιων τεχνολογικών ανατροπών (που ακολουθήθηκαν από κοντά από κοινωνικές ανατροπές), σε τόσο μεγάλες εκτάσεις και σε τόσο απομακρυσμένες περιοχές, αποδεικνύει ότι αυτή δεν εξαρτάται από τη μεγαλοφυΐα μιας φυλής ή ενός πολιτισμού, αλλά από συνθήκες τόσο γενικές, που τοποθετούνται εκτός της συνείδησης των ανθρώπων. Ας είμαστε λοιπόν βέβαιοι ότι, αν η βιομηχανική επανάσταση δεν εμφανιζόταν πρώτα στη δυτική και τη βόρεια Ευρώπη, θα εκδηλωνόταν μια μέρα σ’ ένα άλλο σημείο της υδρογείου. Και αν, όπως είναι πιθανό, πρόκειται να εξαπλωθεί στο σύνολο της κατοικημένης γης, κάθε πολιτισμός θα εισαγάγει τόσες ιδιαίτερες συνεισφορές, που ο ιστορικός των μελλοντικών χιλιετιών δικαίως θα θεωρήσει ως ασήμαντο το ζήτημα να μάθει ποιος μπορεί, για έναν ή δυο αιώνες, να διεκδικήσει την προτεραιότητα για το σύνολο.
Έπειτα από αυτό, πρέπει να εισαγάγουμε ένα νέο περιορισμό, αν όχι ως προς την ισχύ, τουλάχιστον ως προς την αυστηρότητα της διάκρισης μεταξύ στάσιμης και συσσωρευτικής ιστορίας. Αυτή η διάκριση όχι μόνο σχετίζεται με τα ενδιαφέροντά μας, όπως ήδη δείξαμε, αλλά δεν κατορθώνει ποτέ να είναι ευκρινής. Στην περίπτωση των τεχνικών εφευρέσεων είναι απολύτως βέβαιο ότι καμιά περίοδος, κανένας πολιτισμός δεν είναι απόλυτα στάσιμος. Όλοι οι λαοί κατέχουν και μετασχηματίζουν, βελτιώνουν ή λησμονούν τεχνικές αρκετά σύνθετες ώστε να τους επιτρέπουν να κυριαρχήσουν στο περιβάλλον τους. Διαφορετικά, θα είχαν εξαφανιστεί εδώ και πολύ καιρό. Η διαφορά δεν τοποθετείται λοιπόν ποτέ ανάμεσα σε συσσωρευτική και μη συσσωρευτική ιστορία· κάθε ιστορία είναι συσσωρευτική, με διαφορές ως προς το βαθμό. Γνωρίζουμε, για παράδειγμα, ότι οι αρχαίοι Κινέζοι και οι Εσκιμώοι είχαν προχωρήσει πολύ στις μηχανικές τέχνες· και ελάχιστα έλειψε να φτάσουν στο σημείο όπου προκαλείται η «αλυσιδωτή αντίδραση», η οποία καθορίζει τη μετάβαση από έναν τύπο πολιτισμού σ’ έναν άλλο. Γνωρίζουμε το παράδειγμα της πυρίτιδας: οι Κινέζοι είχαν λύσει, από τεχνική άποψη, όλα τα προβλήματα που αυτή έθετε, εκτός από εκείνο της χρησιμοποίησής της σε μεγάλη κλίμακα. Οι αρχαίοι Μεξικανοί δεν αγνοούσαν τον τροχό, όπως λέγεται συχνά· τον γνωρίζουν πολύ καλά, ώστε να κατασκευάζουν ζώα με ρο-δάκια προορισμένα για παιδιά· τους ήταν αρκετό ένα επιπλέον βήμα για να φτάσουν στην άμαξα.
Υπό αυτές τις συνθήκες, το πρόβλημα της σχετικής σπανιότητας (για κάθε σύστημα αναφοράς) «περισσότερο συσσωρευτικών» πολιτισμών σε σχέση με τους «λιγότερο συσσωρευτικούς» πολιτισμούς ανάγεται σε ένα γνωστό πρόβλημα, που προέρχεται από τον υπολογισμό των πιθανοτήτων. Πρόκειται για το ίδιο πρόβλημα που συνίσταται στον προσδιορισμό της σχετικής πιθανότητας ενός πολύπλοκου συνδυασμού ως προς άλλους συνδυασμούς του ίδιου τύπου αλλά λιγότερο πολύπλοκους.
Για παράδειγμα, μια σειρά δυο διαδοχικών αριθμών στη ρουλέτα (7 και 8, 12 και 13, 30 και 31, ας πούμε) είναι αρκετά συχνή· μια σειρά τριών αριθμών είναι ήδη σπάνια, μια σειρά τεσσάρων ακόμη περισσότερο. Και μόνο μια φορά σε έναν εξαιρετικά μεγάλο αριθμό ρίψεων θα εμφανιστεί ίσως μια σειρά από έξι, επτά ή οκτώ αριθμούς σύμφωνη με τη φυσική σειρά των αριθμών. Αν η προσοχή μας είναι αποκλειστικά προσηλωμένη σε μακριές σειρές (για παράδειγμα, αν στοιχηματίζουμε σε σειρές πέντε συνεχόμενων αριθμών), οι πιο σύντομες σειρές θα ισοδυναμούν για μας με ακανόνιστες σειρές. Κι αυτό επειδή λησμονούμε ότι διαφέρουν από τις δικές μας μόνο κατά την αξία ενός μέρους, ενώ θεωρούμενες υπό μια άλλη γωνία παρουσιάζουν ίσως την ίδια μεγάλη κανονικότητα. Ας προχωρήσουμε ακόμη περισσότερο τη σύγκρισή μας. Ένας παίκτης που θα μετέφερε όλα τα κέρδη του σε όλο και πιο μακριές σειρές θα μπορούσε να απογοητευτεί, έπειτα από χιλιάδες ή εκατομμύρια ρίψεις, μη βλέποντας ποτέ να εμφανίζεται η σειρά των εννέα συνεχόμενων αριθμών, και θα σκεφτόταν ότι θα έκανε καλά να σταματήσει το συντομότερο. Ωστόσο, αυτό δε σημαίνει ότι ένας άλλος παίκτης, ακολουθώντας την ίδια τακτική στοιχήματος, αλλά σε σειρές άλλου τύπου (για παράδειγμα, ένα σταθερό ρυθμό εναλλαγής μεταξύ κόκκινου και μαύρου ή μεταξύ μονών και ζυγών), δε θα έβλεπε με χαρά συνδυασμούς με νόημα εκεί όπου ο πρώτος παίκτης θα διέκρινε μόνο την ακαταστασία.
Η ανθρωπότητα δεν εξελίσσεται προς μια μοναδική κατεύθυνση. Και αν, σε ένα ορισμένο επίπεδο, φαίνεται στάσιμη ή ακόμη οπισθοδρομική, αυτό δε σημαίνει ότι από μια άλλη άποψη δεν είναι ο χώρος σπουδαίων μετασχηματισμών.
Ο μεγάλος Άγγλος φιλόσοφος του δέκατου όγδοου αιώνα Hume προσπάθησε κάποτε να διαλύσει το ψευδοπρόβλημα που θέτουν πολλοί άνθρωποι όταν αναρωτιούνται γιατί όλες οι γυναίκες δεν είναι όμορφες, αλλά μόνο μια μικρή μειοψηφία. Δεν είχε καμιά δυσκολία να δείξει ότι το πρόβλημα δεν έχει κανένα νόημα. Αν όλες οι γυναίκες ήταν τουλάχιστον τόσο όμορφες όσο η ομορφότερη, θα τις βρίσκαμε συνηθισμένες και θα κρατούσαμε αυτό το κοσμητικό επίθετο για τη μικρή μειοψηφία που θα ξεπερνούσε το κοινό πρότυπο. Με την ίδια λογική, όταν ενδιαφερόμαστε για έναν ορισμένο τύπο προόδου, επιφυλάσσουμε τον έπαινο στους πολιτισμούς που την πραγματοποιούν στον υψηλότερο βαθμό και παραμένουμε αδιάφοροι απέναντι στους άλλους. Έτσι, η πρόοδος αποτελεί πάντοτε το μέγιστο της προόδου υπό μια έννοια προκαθορισμένη από την προτίμηση του καθενός.
strauss 

Claude Levi-Strauss – Φυλή και ιστορία. Φυλή και πολιτισμός
antikleidi

Οι “Μάγισσες” της Wall Street και η Θρησκεία του Χρήματος




Του Λεωνίδα Χ. Αποσκίτη
Ο κόσμος έκπληκτος παρακολουθεί τις τελευταίες δεκαετίες ένα απάνθρωπο και αδηφάγο μοντέλο οικονομίας να οδηγεί στην απόλυτη κοινωνική έκπτωση. Οι οικονομικές πολιτικές των χωρών σχεδιάζονται, επιβάλλονται και υλοποιούνται από εξωθεσμικά κέντρα της οικονομίας και παραοικονομίας. Αμύθητα ποσά αλλάζουν από την μια στιγμή στην άλλη χέρια, μετοχές ανεβαίνουν και κατεβαίνουν χωρίς αντίκρισμα στην πραγματική οικονομία, ενώ ακριβοπληρωμένοι μάνατζερ των πολυεθνικών και CEO των τραπεζών πουλούν στους ανυποψίαστους ιδιώτες απλές κόλλες Α4 με πολύπλοκους μαθηματικούς τύπους, χωρίς καμμιά αξιοπιστία.

Όλα αυτά συμβαίνουν μέσα σε ένα περιβάλλον πρωτοφανούς πλεονεξίας και φιλαργυρίας, ενώ ο απλός πολίτης, εκτεθειμένος στις ορέξεις των κερδοσκόπων, καλείται να αντιμετωπίσει αυτή την αδυσώπητη πραγματικότητα και το καθημερινό άγχος της ανεργίας και της επισφαλούς εργασίας, απροστάτευτος. Το κράτος, τα πολιτικά κόμματα, οι συνδικαλιστικοί και κοινωνικοί φορείς αδυνατούν να θεσπίσουν το απαραίτητο δίχτυ προστασίας, έχοντας κρατήσει τον ρόλο του απλού παρατηρητή, όταν, βέβαια, δεν συνεργάζονται ανοικτά με τους αδίστακτους τοκογλύφους.

Επιπλέον, οι έννοιες της ελευθερίας, της δικαιοσύνης, της κοινωνικής αλληλεγγύης και του ιερού δικαιώματος της εργασίας έχουν καταστρατηγηθεί προς όφελος των δυνατών και επιτήδειων κερδοσκόπων. Ως εκ τούτου, πέρα από κάθε είδους πολιτική ανυπακοή στην τωρινή ανομία, είναι απαραίτητο, σήμερα όσο ποτέ, να διαμορφώσουμε νέους αξιακούς κώδικες που να συνάδουν με τις μεγάλες ηθικές, φιλοσοφικές και πνευματικές παραδόσεις του πολιτισμού μας.

Γι' αυτό αποκτά ιδιαίτερα αξία στις μέρες μας το μήνυμα που είχαν έγκαιρα απευθύνει από την Κωνσταντινούπολη οι προκαθήμενοι των Ορθοδόξων Εκκλησιών, όπου ορθά διαπίστωναν ότι το χάσμα των πλουσίων και των φτωχών διευρύνεται δραματικά εξ αιτίας της οικονομικής κρίσης “...η οποία είναι συνήθως αποτέλεσμα μανιακής κερδοσκοπίας εκ μέρους οικονομικών παραγόντων και στρεβλής οικονομικής δραστηριότητας, η οποία, στερούμενη ανθρωπολογικής διαστάσεως και ευαισθησίας, δεν εξυπηρετεί, τελικώς, τις πραγματικές ανάγκες της ανθρωπότητος. Βιώσιμος οικονομία είναι εκείνη, η οποία συνδυάζει την αποτελεσματικότητα με την δικαιοσύνην και την κοινωνικήν αλληλεγγύην...” (Three Documents on Global Crisis, 12/10/2008).


 

Η αδικία της πλεονεξίας

Οι βλέψεις των ισχυρών και των ιδιοτελών συμφερόντων, που επιδιώκουν να χειραγωγήσουν τον άνθρωπο και να καταστρέψουν τον κοινωνικό ιστό στο όνομα του προσωπικού πλουτισμού, είχαν υποστεί αδυσώπητη κριτική και καταδίκη από την αρχαιότητα.

Ο ίδιος ο Αριστοτέλης στα Ηθικά Νικομάχεια συζητά για την δικαιοσύνη και την συνδέει με την πλεονεξία: άδικος είναι ο πλεονέκτης και δίκαιος είναι αυτός που δεν είναι πλεονέκτης. Η λέξη στην ελληνική γλώσσα τα λέει όλα... πλεονέκτης είναι αυτός που θέλει να έχει περισσότερα απ' όσα πρέπει, απ' όσα του αναλογούν σύμφωνα με την ζωή του και την αξία του: επεί δε πλεονέκτης ο άδικος, περί τ'αγαθά έσται... (Βιβλίο VΙ-2).

Το να παίρνω περισσότερα απ' όσα πρέπει για την δική μου ωφέλεια, ζημιώνοντας τους άλλους, είναι επίσης ζήτημα ανελευθεριότητας. Με τον όρο αυτόν ο Αριστοτέλης υπονοεί την μη σωστή διαχείριση του πλούτου.

Ο πλούτος είναι εξωτερικό αγαθό, γιατί χρειάζεται για να συντηρείται ο άνθρωπος, να εξασφαλίζει την τροφή του, την υγεία του και την σωστή ανατροφή των παιδιών του. Αυτό για κάθε άνθρωπο είναι το απολύτως αναγκαίο με όρους αξιοπρέπειας. Πέρα από τα αναγκαία για να ζήσω, ο πλούτος μού δίνει δυνατότητα να είμαι γενναιόδωρος με τους άλλους αλλά και για να μην ασχολούμαι συνέχεια για να παράγω χρήματα προς το ζην· να μην χάνω την ζωή μου παράγοντας συνέχεια πλούτο ώστε να κάνω δραστηριότητες που έχουν ουσιαστικότερη αξία.

Αλλά και στην Παλαιά Διαθήκη, ο προφήτης Ελισσαίος, που θεράπευσε τα ύδατα της Ιεριχούς και ανέστησε νεκρούς με τις πράξεις του, ταυτίζει την φιλαργυρία με την λέπρα. Και σε πολλά εδάφια, όμως, της χριστιανικής Αγίας Γραφής έχει καταδικαστεί η απληστία και η φιλαργυρία των τοκογλύφων ως αμαρτία που φέρνει την δυστυχία στην κοινωνία και την συμφορά στην πολιτεία.

Ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης (335-395 μ.Χ.) στην ομιλία του “Κατά Τοκιζόντων” (Contra Usurarios) θίγει το επίκαιρο πρόβλημα της ανισότητας του πλούτου και το “παρά φύσιν” φαινόμενο της τοκογλυφίας.

Η τοκογλυφία είναι “απεχθής” αμαρτία, σύμφωνα με τον Γρηγόριο Νύσσης, αδελφό του Μεγάλου Βασιλείου, γιατί γίνεται σκόπιμα, προμελετημένα και με δολιότητα κατά των ανθρώπων.

Ο άγιος Γρηγόριος, που είχε μαθητεύσει στις φιλοσοφικές σχολές της αρχαιότητας, επικαλείται την βασική αρχή της Πλατωνικής Σχολής ότι, στην κοινωνική ζωή των ανθρώπων προέχει η αρετή και όχι το προσωπικό συμφέρον και η συσσώρευση πλούτου. “Ο τοκογλύφος δεν γνωρίζει τον κόπο της γεωργίας και την εφευρετικότητα του εμπορίου. Κάθεται στο ίδιο σημείο με έγγραφα υποθήκευσης και νομίσματα, τρέφοντας στο σπίτι του θηρία [...] Εύχεται οι άνθρωποι να αντιμετωπίζουν ανάγκες και συμφορές ώστε υποχρεωτικά να καταφεύγουν σ' αυτόν... ακολουθεί τους εισπράκτορες όπως οι γύπες τα στρατεύματα κατά την διάρκεια πολέμου [...].

Κάθε μέρα ο τοκιστής μετράει τα κέρδη του, αλλά δεν χορταίνει την επιθυμία του. Αγχώνεται με τον χρυσό που έχει στην οικία του, γιατί μένει αργός και άπρακτος. Έτσι, αρχίζει και κινεί δραστήρια τον άθλιο χρυσό από χέρι σε χέρι για να γεννήσει τόκους. Και τον δανείζει για την επίτευξη κέρδους. Γι' αυτό, πολλές φορές βλέπουμε τον πλούσιο να μην έχει στο σπίτι του κανένα νόμισμα και όλες οι ελπίδες του είναι στα χαρτιά και στις ομολογίες· έτσι τίποτα το εμπράγματο δεν έχει και τα πάντα κατέχει”.
[Ολόκληρο το κείμενο του αγίου Γρηγορίου Νύσσης, με εξαιρετική επιμέλεια από τον οικονομολόγο Σπύρο Λαβδιώτη και σχετική βιβλιογραφία, βρίσκεται στο site https://spiros26.wordpress.com/]

Δυστυχώς γι' αυτούς, και ατυχώς για εμάς, οι αχρείοι φιλάργυροι, σύμφωνα με τον Ματθαίο, δεν γνωρίζουν ότι η είσπραξη των τόκων είναι πικρότερη από την χολή γιατί η κόλαση γι' αυτούς θα είναι ανηλεής. (Ματθ. 18, 32-34)

Η Επίχρυση Εποχή

Στην παραπάνω ομιλία του, ο Γρηγόριος Νύσσης παραθέτει το παράδειγμα ενός άθλιου φιλάργυρου της εποχής εκείνης, στην Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, που ζούσε τοκίζοντας χρήματα. Δεν αγόραζε ποτέ τα απαραίτητα για να ζει, φορούσε συνέχεια τα ίδια ρούχα, δεν πλενόταν ποτέ από την αρρωστημένη τσιγγουνιά του και δεν μόρφωσε τα παιδιά του προκειμένου να αυξάνει συνεχώς την περιουσία του. Επειδή δεν εμπιστευόταν κανέναν, έκρυβε τον χρυσό του μέσα στους τοίχους, αλλάζοντας συνέχεια σημεία και μεθόδους σε βαθμό που ούτε ο ίδιος θυμόταν το μέρος ούτε κανένας άλλος το ήξερε.

Όταν, λοιπόν, πέθανε ξαφνικά, τα παιδιά του και οι συγγενείς δεν μπόρεσαν να βρουν τίποτα από τον θησαυρό που θα κληρονομούσαν και έζησαν φτωχοί και ανέστιοι, αναθεματίζοντας καθημερινά τον πατέρα τους.

Φυσικά, ο εν λόγω χρηματιστής... ανεμοσκορπιστής, που έζησε μια ζωή βουτηγμένη στο πάθος της φιλαργυρίας, δεν ήταν ο πρώτος ούτε ο τελευταίος.

Κλασσική επιβεβαίωση αυτής της αλήθειας στη νεώτερη εποχή είναι η ζωή της Αμερικανίδας Henrietta Howland Robinson, που γεννήθηκε στο New Bedford της Μασσαχουσέττης, στην αυγή της Βικτωριανής εποχής (21 Νοεμβρίου 1834) και έζησε μέσα σε αμύθητο πλούτο μέχρι τα 82 της χρόνια, έως το 1916.

Η περιουσία της υπολογιζόταν στα 200 εκατομ. δολλάρια περίπου εκείνη την εποχή -το σημερινό ποσό θα ήταν περίπου 17 δισεκατομ. δολλάρια. (Η περιουσία του J.P. Morgan την εποχή του θανάτου του, τρία χρόνια νωρίτερα από αυτήν, ήταν περίπου 80 εκατομ. δολλάρια). Είχε ξοδέψει ολόκληρη την ζωή της κυνηγώντας το χρήμα.

Έμεινε γνωστή ως Hetty Green, “η πλουσιότερη γυναίκα στον κόσμο”. Την δεκαετία του 1890, στο αποκορύφωμα της Επίχρυσης Εποχής (Gilded Age) ήταν τόσο διάσημη, που ήταν συνώνυμη με την έννοια του “εξηνταβελόνη” ή του “τσιγγούνη”. Ο τύπος την παρακολουθούσε σε κάθε βήμα της και τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων την αποκαλούσαν “Η Μάγισσα της Wall Street”, όταν ήδη η Γουώλ Στρητ είχε αναδειχθεί στην Μέκκα του αμερικανικού καπιταλισμού.

Ο λόγος για το όνομα αυτό ήταν η φιλαργυρία της, ο ευερέθιστος χαρακτήρας της και η προσωπική υγιεινή της. Βρωμούσε κυριολεκτικά... Το καλοκαίρι, η κακοσμία της ήταν τόσο έντονη που, όσοι εργαζόντουσαν στον ίδιο τραπεζικό χώρο όπου η ίδια διατηρούσε γραφείο, έκαναν ό,τι μπορούσαν για να μένουν όσο το δυνατόν πιο μακριά της. Τα μακριά μαύρα φορέματά της, παλιομοδίτικα όσο δεν έπαιρνε, είχαν γίνει πράσινα και είχαν κουρελιαστεί από την πολλή χρήση και την βρωμιά. Οι άκρες των νυχιών της ήταν εξαιρετικά βρώμικες. Ταλαιπωρείτο επί 20 χρόνια από μια οδυνηρή κήλη πριν αναγκαστεί τελικά να δει γιατρό. Εξοργίστηκε από την αμοιβή του για την επέμβαση (150 δολλάρια), αλλά ήταν τόσο εξουθενωμένη που δέχθηκε. Αργότερα, προσπάθησε να καθυστερήσει όσο μπορούσε την πληρωμή του γιατρού, αφού έτσι συνήθιζε να κάνει όταν ήταν να πληρώσει οποιονδήποτε για τις υπηρεσίες του.

Η Αργυρώνητη, στην ουσία, αυτή Εποχή στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών είναι τα τέλη του 19ου αιώνα, από την δεκαετία του 1870 μέχρι το 1900. Ο όρος για την περίοδο αυτή άρχισε να χρησιμοποιείται στην δεκαετία του 1920 και του 1930 και προέκυψε από το μυθιστόρημα του Μαρκ Τουαίν “The Gilded Age: A Tale of Today”, όπου σατίριζε μια εποχή σοβαρών κοινωνικών προβλημάτων που κρύβονταν κάτω από μια λεπτή χρυσή επίστρωση. Οι αρχές της Επίχρυσης Εποχής συνέπεσαν με την μεσαία περίοδο της Βικτωριανής εποχής στην Βρετανία και την Μπελ Επόκ στην Γαλλία.

Η χρυσή βιτρίνα της φτώχειας

Η Επίχρυση Εποχή είναι μια περίοδος γοργής οικονομικής ανάπτυξης, ειδικότερα στον Βορρά και στον Νότο. Καθώς οι αμερικανικοί μισθοί ήταν πολύ υψηλότεροι από εκείνους στην Ευρώπη, ιδιαίτερα για τους ειδικευμένους εργάτες, η εποχή αυτή βίωσε μια εισροή εκατομμυρίων Ευρωπαίων μεταναστών. Η γρήγορη εξάπλωση της εκβιομηχάνισης οδήγησε σε πραγματική αύξηση αποδοχών κατά 60%, μεταξύ 1860 και 1890, του συνεχούς αυξανόμενου εργατικού δυναμικού.

Όμως, η Επίχρυση Εποχή ήταν επίσης μια εποχή εξοντωτικής φτώχειας και ανισότητας για εκατομμύρια ανθρώπων, ενώ η υψηλή συγκέντρωση του πλούτου μερικών γινόταν όλο και πιο ορατή, προκαλώντας τον φθόνο.

Οι σιδηρόδρομοι ήταν η πλέον αναπτυσσόμενη βιομηχανία, με τον εργοστασιακό τομέα, τα μεταλλεία και το χρηματιστήριο να αποκτούν όλο και περισσότερη σημασία. Στον επιχειρησιακό τομέα διαμορφώνονταν μεγάλα, ισχυρά και πλούσια τραστ.

Η Hetty Green κληρονόμησε σχεδόν 7 εκατομ. δολλάρια από τον πατέρα και την θεία της το 1865. Επρόκειτο για μεγάλη περιουσία, την οποία, μεταξύ της ηλικίας των 31 ετών, όταν κληρονόμησε, και πενήντα χρόνια μετά, όταν πέθανε, αποκλειστικά μόνη της την αύξησε την περιουσία σε σχεδόν 200 εκατομ. δολλάρια.

Τόσο η μητέρα της, όσο και ο πατέρας της προερχόντουσαν από παλιές εύπορες, εγκατεστημένες στον Νέο Κόσμο, οικογένειες αποίκων. Η Hetty είπε κάποτε σε έναν ρεπόρτερ, “Ο πατέρας μου μού είπε να μην δίνω τίποτα σε κανέναν, ούτε καν συμπάθεια”. (Ο πατέρας μιας άλλης πάμπλουτης Αμερικανίδας, της Doris Duke, ο James B. Duke, ήταν πιο ανθρωπιστής αφού η συμβουλή που έδωσε στο μοναχοπαίδι του ήταν απλώς να μην εμπιστεύεται κανέναν). Με έναν πατέρα όπως της Hetty δεν είναι ν' απορεί κανείς που η μητέρα της συχνά αναζητούσε ζεστασιά και καταφύγιο στο σπίτι της αδελφής της, Sylvia.

Όταν ήταν 25 χρονών, η από καιρό φιλάσθενη μητέρα της πέθανε. Η μητρική περιουσία πήγε ολόκληρη στον πατέρα της, χωρίς η Hetty να κληρονομήσει τίποτα. Η ίδια ήθελε να προσβάλλει την διαθήκη, αλλά φοβόταν ότι, αν εναντιωνόταν στον πατέρα της, θα έθετε σε κίνδυνο το έννομο συμφέρον της στην δική του περιουσία.

Η Hetty ακολούθησε τον πατέρα της στη Νέα Υόρκη, ανησυχώντας μήπως ξαναπαντρευτεί και φτιάξει νέα οικογένεια, πράγμα που μπορεί να άλλαζε τους όρους για την μελλοντική κληρονομιά της. Η θεία Sylvia, η πλουσιότερη γυναίκα στο New Bedford, πέθανε δύο χρόνια αργότερα και η Hetty έμαθε ότι είχε πρόσφατα αλλάξει την διαθήκη της, μειώνοντας κατά πολύ το μερίδιό της από την συνολική περιουσία των 2 εκατομ. δολλαρίων, που υπολόγιζε να κληρονομήσει. Συμπτωματικά, τον ίδιο χρόνο πέθανε και ο πατέρας της, αφήνοντάς της 1 εκατομ. δολλάρια σε μετρητά και το εισόδημα από ένα καταπίστευμα 5 εκατομ. δολλαρίων. Ήταν τότε 31 ετών.

Αρχικά, η Hetty χρησιμοποίησε την κληρονομιά του πατέρα της για να επενδύσει σε χαρτονομίσματα που είχαν τυπωθεί για την χρηματοδότηση του αμερικανικού Εμφυλίου. Οι υπόλοιποι επενδυτές ήταν επιφυλακτικοί με αυτά, επειδή είχαν εκδοθεί από μια κυβέρνηση που δεν είχε ακόμα σταθεί για τα καλά στα πόδια της, αλλά αυτή αγόραζε με μεγάλη τόλμη. Ισχυριζόταν ότι είχε κερδίσει 1,25 εκατομ. δολλάρια από τα χαρτονομίσματα αυτά μέσα σε έναν χρόνο.

Ακολουθώντας την οσμή του κέρδους

Στους χρηματιστηριακούς πανικούς του 1873, 1893 και 1907 αγόραζε ομόλογα, μετοχές και ακίνητα με πολύ μεγάλες εκπτώσεις. Όταν όλοι έτρεχαν να βγουν από την αγορά, η Green έμπαινε δυναμικά.

Την πιο τολμηρή της κίνηση την έκανε το 1907. Διαισθανόμενη ότι η αγορά ήταν υπερεκτιμημένη, πούλησε πολλές μετοχές και ομόλογα και ζήτησε την εξόφληση όλων των δανείων της. Όταν ξέσπασε ο “Πανικός του 1907”, αγόρασε περιουσιακά στοιχεία που ξεπουλούσαν εταιρείες στο χείλος της χρεωκοπίας. Μεταξύ άλλων, απέκτησε βραχυπρόθεσμα δημοτικά ομόλογα με υψηλό επιτόκιο, δανείζοντας τότε την JP Morgan για να σωθούν οι τράπεζές της.

“Δεν υπάρχει κανένα φοβερό μυστικό για να κάνεις περιουσία... Το μόνο που χρειάζεται είναι να αγοράζεις φθηνά και να πουλάς ακριβά, να δρας έξυπνα και να είσαι επίμονος”, είχε πει. Αυτό δεν θα ξένιζε τους σημερινούς θαυμαστές του Warren Buffett (Ουώρεν Μπάφετ), πρότυπου της παγκοσμιοποίησης.

“Η Hetty Green ήταν ο θηλυκός Warren Buffett της εποχής της”, έγραψε η Janet Wallach στο The Richest Woman in America: Hetty Green in the Gilded Age. “Όπως ο Buffett, πίστευε ότι οι χρηματιστηριακές κρίσεις πρόσφεραν μεγάλες ευκαιρίες στους επενδυτές”.

Το 1867, δύο χρόνια μετά τον θάνατό του πατέρα της, η Hetty παντρεύτηκε με έναν άνδρα 14 χρόνια μεγαλύτερό της, τον Edward Green, έναν ευπροσήγορο επιχειρηματία από το Bellows Falls του Vermont, που είχε αποκτήσει περιουσία από το εμπόριο του μεταξιού στις Φιλιππίνες.

Όταν εγκαταστάθηκαν στο Vermont, μετά από 8 χρόνια ζωής στο Λονδίνο, η Hetty άρχισε να δείχνει σημάδια εγκατάλειψης του εαυτού της: βρώμικα χέρια και νύχια, ρούχα που σπάνια άλλαζε και συνέχιζε να τα φορά ακόμα κι όταν γίνονταν κουρέλια. Ζούσε μέσα στην ανέχεια: τα παιδιά της πήγαιναν σχολείο με άθλια ρούχα. Τον χειμώνα ενίσχυε το πανωφόρι και τα παπούτσια του γυιού της με εφημερίδες. Το ετήσιο εισόδημά της ήταν ήδη πάνω από 500.000 δολλάρια (σήμερα θα μιλούσαμε για εκατομμύρια), όμως παζάρευε τα πάντα με τους πάντες για αυτά που έπρεπε να πληρώσει... Οι ντόπιοι μαγαζάτορες έτρεμαν μήπως κι αγγίξει το εμπόρευμά τους με τα βρώμικα χέρια της. Το πιο εξοργιστικό, όμως, ήταν η τσιγγουνιά που έδειξε για τον γυιό της, Ned. Το παιδί τραυματίστηκε σε ατύχημα στο γόνατο, όταν ήταν εννέα ετών. Η Hetty αρνήθηκε να ζητήσει ιατρική βοήθεια, φοβούμενη το κόστος. Το αγόρι κούτσαινε μέχρι την εφηβεία του, οπότε το πόδι του μολύνθηκε και χρειάστηκε να ακρωτηριαστεί πάνω από το γόνατο.

Όταν έμενε στο Bellows Falls, έπαιρνε το τραίνο για τη Νέα Υόρκη -τις περισσότερες φορές για μια ημέρα (6ωρο ταξίδι προς κάθε κατεύθυνση), όπου επένδυε με μεγάλη επιτυχία στο εκεί χρηματιστήριο.

Εξαιρετικό σκίτσο της “Επίχρυσης” αργυρώνητης εποχής του J.S. Pughe: Οκτώ αρσενικά και ένα θηλυκό (η Hetty Green) “αρπακτικά” της Wall Street κάθονται γύρω από το τραπέζι με τον “χρυσό μόσχο”, που παραπέμπει στην καταδικασμένη ειδωλολατρεία των Ιουδαίων στην Παλαιά Διαθήκη. Κρεμασμένα στον τοίχο είναι τα πορτραίτα του Μίδα και του Κροίσου... Ανάμεσα στους εικονιζόμενους διακρίνονται, εκτός της Hetty, ο John D. Rockefeller, ο Andrew Carnegie και ο J.P. Morgan.

Η εκδίκηση των παιδιών της

Η Γουώλ Στρητ παρακολουθούσε έκπληκτη την ξεχτένιστη και βρώμικη μικροσκοπική γυναίκα να ρισκάρει πολλά χρήματα σε καθόλου σίγουρες μετοχές, ειδικότερα σε ορισμένους σιδηροδρόμους (τις “καυτές” μετοχές της εποχής) και σχεδόν κάθε φορά να έχει κέρδος. Καμμιά γυναίκα δε είχε καταφέρει κάτι τέτοιο ποτέ.

Μέχρι το 1881, ο Green, που έπαιζε στα χρηματιστήρια, είχε χάσει το μεγαλύτερο μέρος από την 2 εκατομ. δολλαρίων περιουσία του. Η Hetty αρνήθηκε να συνδράμει στην διατήρηση του σπιτικού τους και αποφάσισε να μετακομίσει με τα παιδιά της στη Νέα Υόρκη, όπου θα ήταν πιο κοντά στην “δουλειά” της.

Για τα επόμενα χρόνια, η μητέρα και τα παιδιά ζούσαν σε διάφορα φθηνά διαμερίσματα με κρύο νερό (το ζεστό νερό ήταν, ούτως ή άλλως, περιττή πολυτέλεια για ανθρώπους που δεν πλένονταν) και σε επιπλωμένα δωμάτια... των οποίων το ενοίκιο δεν υπερέβαινε τα 22 δολλάρια τον μήνα.

Η οικογένεια στερείτο κάθε τι που μπορούσε να αγοραστεί με χρήματα και να δημιουργήσει θαλπωρή. Όταν η Hetty πήγαινε στο γραφείο που διατηρούσε σε έναν χώρο στη Γουώλ Στρητ, λέγεται ότι έφερνε μαζί της το γεύμα της -ένα τενεκεδάκι με κουάκερ, που το ζέσταινε στην σόμπα άλλου γραφείου και το έτρωγε έτσι στεγνό. Σε μια ιστορία στη New York Herald, το 1888, αναφερόταν ότι “τα έξοδα φαγητού της Green δεν ξεπερνούν τα 5 δολλάρια την εβδομάδα, ενώ τα υπόλοιπα έξοδά της είναι λιγότερα από 4 δολλάρια”.

Δεκάδες ιστορίες κυκλοφορούσαν γι' αυτήν από στόμα σε στόμα, δίνοντας στην “Μάγισσα της Γουώλ Στρητ” εξωφρενικές διαστάσεις. Ήταν το αγαπημένο θέμα στις στήλες κοινωνικού κουτσομπολιού των μεγάλων νεοϋορκέζικων εφημερίδων για χρόνια. Η Hetty Green ήταν η “τσιγγούνα”, η “μάγισσα”, η “μέγαιρα”, ένα “πιτ-μπουλ” του χρηματιστηρίου.

“Αυτή δεν είναι η πλούσια κυρία που μια ολόκληρη νύχτα έψαχνε να βρει ένα γραμματόσημο το 2 σεντς;”.

Η Hetty Green είναι στα μάτια του κόσμου το “τέρας” που μετέφερε κάποτε 200.000 δολλάρια σε ομόλογα μέσα σε ένα λεωφορείο, κι όμως, όταν ένας επιβάτης τής είπε ότι θα ήταν πιο άνετα με ένα ταξί... αυτή του απάντησε: “Εσύ ίσως μπορείς να μισθώσεις ταξί, εγώ δεν μπορώ”.

Όταν μεγάλωσε ο γυιός της Ned, τον έγραψε στο Fordham, όπου πήρε πτυχίο Νομικής. Μόλις το αγόρι έγινε δικηγόρος, τον έστειλε στο Σικάγο να διευθύνει εκεί τις επενδύσεις της σε ακίνητα. Τον πλήρωνε με ελάχιστα χρήματα, οπότε κι αυτός ήταν υποχρεωμένος να ζει σε φθηνά καταλύματα. Μόλις πέρασε τις “εξετάσεις” της μητέρας του στο Σικάγο, όμως, μετακόμισε στο Τέξας για να ζωντανέψει κάποιους σιδηροδρόμους που είχε αγοράσει κοψοχρονιά η Hetty.

Στο Σικάγο συνάντησε την Mabel Harlow, μια πόρνη που ήταν και η πρώτη σεξουαλική του εμπειρία. Πήρε μαζί του την Mabel στο Τέξας και εγκαταστάθηκαν σε σουΐτες ξενοδοχείων όπου αυτή έφερνε τα κορίτσια και ο Ned κανόνιζε τους πελάτες, τα δωμάτια και τις σαμπάνιες...

Η Hetty Green εργαζόταν καθημερινά μέχρι τα 75 της, ζώντας σε μικρότερα καταλύματα αφ' ότου τα παιδιά της έφυγαν. Όταν ήταν 77 ετών, έπαθε πνευμονία. Οι εφημερίδες σε ολόκληρο τον κόσμο έλεγαν ότι η Μάγισσα της Γουώλ Στρητ ήταν κοντά στον θάνατο. Αλλά αυτή τους ξεγέλασε και επέζησε. Η μάγισσα δεν πέθαινε, αλλά μετακόμισε στο δεύτερο σπίτι του γυιού της (και συμφώνησε να του δίνει ενοίκιο ίσο με αυτό που έδινε στο προηγούμενο σπίτι που έμενε) όπου έζησε τα τελευταία της χρόνια.

Την εποχή του θανάτου της κατείχε 6.000 τίτλους περιουσιακών στοιχείων σε 48 πολιτείες. Μεταξύ αυτών, σιδηροδρομικές εταιρείες, ξενοδοχεία και κτίρια γραφείων, αλλά και νεκροταφεία, υποθήκες σχεδόν 600 εκκλησιών και σχεδόν κάθε σημαντικό οικονομικό σταυροδρόμι στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Όταν η Hetty πέθανε, ο Ned έδωσε το κτήμα τους στην πόλη της Μασσαχουσέττης για να χρησιμοποιηθεί από τους επιστήμονες του ΜΙΤ για πειράματα λειτουργίας ισχυρών ραδιοπομπών, που χρειάστηκαν στο τέλος της δεκαετίας του 1920, προκειμένου να διατηρήσουν επαφή με την ομάδα εξερεύνησης της Ανταρκτικής του Richard E. Byrd.

Η κόρη της Hetty, Sylvia Green Wilks, ζούσε στη Νέα Υόρκη. Όταν ο αδελφός της Ned πέθανε το 1937, κληρονόμησε το σύνολο σχεδόν της περιουσίας του. Ασκητική και εκκεντρική, η Sylvia Green Wilks πέθανε το 1951, αφήνοντας μια περιουσία 90 εκατομ. δολλαρίων, το σύνολο σχεδόν της οποίας μοιράστηκε σε σχολεία, νοσοκομεία και φιλανθρωπικά ιδρύματα. Αυτή ήταν η εκδίκησή της προς την μητέρα της, Hetty Green, την γυναίκα που αγαπούσε το χρήμα: η κόρη της τα χάρισε όλα σε ξένους.

Οι Αμερικανοί ακτιβιστές του κινήματος Occupy Wall Street, πριν μερικά χρόνια που αναπτύχθηκε το μεγάλο κίνημα των Αγανακτισμένων και των πλατειών παγκοσμίως, στράφηκαν ενάντια σε όσους υπηρετούν τον “Θεό του Θανάτου”, διαδηλώνοντας έξω από τους χρηματοπιστωτικούς ναούς της Αμερικής.

Η Ύβρις της απληστίας

Υπάρχουν πολλά παραδείγματα, τόσο στην λογοτεχνία όσο και στην πραγματική ζωή, τέτοιων “αρπακτικών” που ακολουθούν τις πληγές της κοινωνίας όπως οι γύπες τα στρατεύματα στον πόλεμο. Το “επενδυτικό” μόττο των Ρότσιλντ, ως γνωστόν, ήταν πάντα το “αγόραζε εκεί που τρέχει το αίμα...”. Εκτός από την “μάγισσα Χέττυ”, ο αμύθητος πλούτος και η απληστία έχουν συνδεθεί και με άλλους “Γκοτζίλες” της Γουώλ Στρητ, όπως οι Morgan, οι Ροκφέλλερ, οι Carnegie κ.ά., διαχρονικά μέχρις τις μέρες μας.
Είναι όλοι ίδιοι, μια κλίκα ληστών.

Στην Αμερική, όπου διογκώνεται η δυσαρέσκεια για το χάλι της “κοινωνίας των αποκλεισμένων”, σε μια λαϊκή διαμαρτυρία κατά των Τραπεζών έξω από τα κεντρικά γραφεία της Bank of America στη Νέα Υόρκη, στην διάρκεια των κινητοποιήσεων του κινήματος Occupy Wall Street, ο δημοσιογράφος Chris Hedges εκφώνησε ένα μαστιγωτικό κατηγορώ, που αξίζει να γίνει ευρύτερα γνωστό. Υπάρχει στο http://www.informationclearinghouse.info/article27919.htm – Throw out the Money Changers – απ' όπου είναι και το παρακάτω απόσπασμα:
«Βρισκόμαστε εδώ σήμερα μπροστά στις θύρες ενός από τους χρηματοπιστωτικούς ναούς. Είναι ένας ναός όπου το υψηλότερο αγαθό είναι η απληστία και το κέρδος, όπου η αξία του ατόμου καθορίζεται από την ικανότητά του να συσσωρεύει πλούτο και ισχύ εις βάρος των άλλων, όπου οι νόμοι προσαρμόζονται, ξαναγράφονται και ακυρώνονται, όπου το ατέλειωτο μαγγανοπήγαδο της κατανάλωσης ορίζει την ανθρώπινη πρόοδο, όπου η απάτη και το έγκλημα είναι τα εργαλεία της δουλειάς.
Οι δύο πιο καταστροφικές δυνάμεις της ανθρώπινης φύσης -η απληστία και ο φθόνος- είναι το κίνητρο των κεφαλαιοκρατών, των τραπεζιτών, των μανδαρίνων των πολυεθνικών και των ηγετών των δύο βασικών αμερικανικών κομμάτων. Όλοι τους κερδίζουν από αυτό το σύστημα. Βάζουν τους εαυτούς τους στο κέντρο της δημιουργίας.
...Ο ανθρώπινος πόνος, οι πόλεμοι, η κλιματική αλλαγή, η φτώχεια, είναι μπίζνες γι' αυτούς. Τίποτα δεν είναι ιερό. Ο θεός του Κέρδους είναι ο θεός του Θανάτου.
Οι Φαρισαίοι των υψηλών οικονομικών κλιμακίων που μας κοιτάζουν τώρα μέσα από τα γωνιακά τους γραφεία χλευάζουν την αρετή. Η δυστυχία των φτωχών δεν τους απασχολεί. ... Κανένα πεινασμένο παιδί δεν τους χαλάει τον ύπνο τους.
Αν πρόκειται να σώσουμε την πατρίδα μας και τον πλανήτη μας, πρέπει να βγούμε από το εγώ μας και να ενταχθούμε σε ένα ευρύτερο σύνολο. Η αυτοθυσία ακυρώνει την αρρώστια της ιδεολογίας των πολυεθνικών. Η αυτοθυσία αδιαφορεί για τις ευκαιρίες της προσωπικής εξέλιξης, απόκτησης χρημάτων και εξουσίας. Η αυτοθυσία συντρίβει τα είδωλα της απληστίας και του φθόνου. Η αυτοθυσία απαιτεί να ξεσηκωθούμε κατά της κατάχρησης της ύβρεως και της αδικίας που μας επιβάλλεται από τους μανδαρίνους της εξουσίας των πολυεθνικών».


Money-theism: η θρησκεία του μηδενισμού

Ο συγγραφέας Philippe Cigantès, στο βιβλίο του «Μια Σύντομη Ιστορία του Κόσμου» (εκδ. ΛΙΒΑΝΗ, 2004) πραγματεύεται την φύση της ανθρώπινης απληστίας και την αδιάκοπη δίψα για εξουσία σε κάθε ιστορική περίοδο και πολιτισμό.

Προσπαθώντας να εξηγήσει πώς τόσο λίγοι Ισπανοί, με ελάχιστα όπλα, κατόρθωσαν να υποτάξουν εκατομμύρια Αζτέκων και Ίνκας, που είχαν συντριπτική αριθμητική υπεροχή, μιλά για την αποκαλούμενη encomenda.

Επρόκειτο για μια άλλη μορφή δουλείας, η δουλοπαροικία λόγω χρεών: οι Ινδιάνοι εξαναγκάζονταν να δουλέψουν για κάποιον Ισπανό κτηματία με μισθό ή με μερίδιο επί της συγκομιδής. Ο κτηματίας τούς δάνειζε με τέτοιους όρους, ώστε δεν μπορούσαν ποτέ να απαλλαγούν από τα χρέη με αποτέλεσμα να γίνουν δούλοι εφ’ όρου ζωής.

Αυτή είναι σήμερα η πραγματική εξουσία πίσω από τη νεο-δουλοκρατική μεταμοντέρνα «encomenda»: Ο νιχιλισμός (μηδενισμός) που πηγάζει από την υπερεθνική ελίτ. Αξίες όπως η ελευθερία, η ισότητα, η αδελφοσύνη, ο ανθρωπισμός, η ελευθερία και η τάξη έχουν χάσει όλες σε μεγάλο βαθμό την σημασία τους. Αυτό που παραμένει είναι ο χυδαίος υλισμός (ματεριαλισμός), καθαρός πόθος για χρήμα, ιδιοκτησία και προσωπική ισχύ.

Ο γκλομπαλισμός (παγκοσμιοποίηση) είναι μια κλασσική περίπτωση θρησκευτικού κινήματος γιατί:
- βασίζεται σε αυστηρό («νεοφιλελεύθερο») δόγμα
- έχει τους προφήτες του (συγγραφείς που αναπαράγουν ό,τι αφορά τις πολιτικές και οικονομικές χίμαιρες της ελίτ, τα βιβλία των οποίων εκδίδονται από ομάδες συγκεκριμένων συμφερόντων), τις «ιερατικές σχολές» του (ιδρύματα της ελίτ όπως το Γαίηλ, το Χάρβαρντ, το London School of Economics, το Open Society University στην Βουδαπέστη κ.λπ.).
- προσηλυτίζει ιερείς (δηλαδή άτομα που ζουν άνετα από το κήρυγμα και την διάδοση του διεθνιστικού δόγματος
- έχει τους ναούς του (το ΔΝΤ και τα κεντρικά γραφεία της Παγκόσμιας Τράπεζας στην Ουάσιγκτων και την Wall Street στην Νέα Υόρκη) και
- όπως οι περισσότερες θρησκείες σε κάποια περίοδο της ιστορίας τους –σκοτώνει αναρίθμητους ανθρώπους.
Ο Dr M. Mahatir, επίσης, ως πρωθυπουργός της Μαλαισίας, αποκαλούσε Μαμμωνά τον Θεό των Παγκοσμιοποιητών (Γκλομπαλιστών).
Ανοίγοντας ένα πνευματικό συμπόσιο στην Μαλαισία στο Shah Alam (Κουάλα Λουμπούρ), στις 10 Δεκεμβρίου του 2002, ο γιατρός M. Mahatir έκανε μια κλινική διάγνωση του σημερινού Παγκόσμιου Κράτους, όταν ισχυρίστηκε ότι «ο μεσσιανισμός των νεοφιλελεύθερων-δημοκρατών είναι (σαν) ένα θρησκευτικό κίνημα που εκθειάζει τον Μαμμωνά αλλά αποκλείει κάθε ηθική». Όταν, αργότερα, διαλυθεί η ομίχλη και ξεκαθαρίσει η εικόνα, τόσο η θρησκεία του Ολοκαυτώματος όσο και της Παγκοσμιοποίησης θα αποδειχθεί ότι είναι απλώς διαφορετικές ερμηνείες της λατρείας του Μαμμωνά (ή, όπως ο καθηγητής Muzaffar έχει πει – πρόκειται για Θρησκεία του Χρήματος – Money-theism)!

Ο πόλεμος κατά της ανθρωπότητας

Αυτή η υπερεθνική νομενκλατούρα, που προσχηματικά χρησιμοποιεί τόσο τον «πόλεμο των πολιτισμών» όσο και τον «πολυπολιτισμό», ουδόλως νοιάζεται στην πραγματικότητα για κανέναν πολιτισμό ή θρησκεία, για τον Χριστό ή τον Μωάμεθ. Αυτοί πιστεύουν μόνο στην δική τους θεότητα, τον Μαμμωνά, τον αρχαίο θεό της απληστίας, που λατρεύετο δύο χιλιάδες χρόνια πριν, όταν ο ίδιος ο Χριστός με τα «Ουαί υμίν…» άλλαξε οριστικά και αμετάκλητα την πορεία της ανθρωπότητας.

Ο μεγάλος μας διηγηματογράφος Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης μας περιέγραψε αυτή την κυνική κακότητα στην νουβέλα του «Χαλασοχώρηδες» (δηλ. αυτοί που «χαλάνε», καταστρέφουν την χώρα):
«Ο Χριστός είπεν: “Ου δύνασθε Θεώ λατρεύειν και Μαμμωνά”.

Διατί δεν έλαβεν ως όρον αντιθέσεως άλλο τι βαρβαρικόν είδωλον; Διατί δεν είπε “Θεώ και Μολώχ ή Θεώ και Ασταρώθ ή Θεώ και Βάαλ;”

Διότι ο Μαμμωνάς είναι ισχυρός, ο κραταιότατος, όστις υποτάσσει παν άλλο είδωλον και τον Μολώχ και τον Ασταρώθ και τον Βάαλ. Η πλουτοκρατία ήτο, είναι και θα είναι ο μόνιμος άρχων του κόσμου, ο διαρκής Αντίχριστος. Αύτη γεννά την αδικίαν, αύτη τρέφει την κακουργίαν, αύτη φθείρει σώματα και ψυχάς. Αύτη παράγει την κοινωνικήν σηπεδόνα. Αύτη καταστρέφει κοινωνίας νεοπαγείς». (Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Οι Χαλασοχώρηδες)

Οι σημερινοί Μαμμωνίτες, δηλαδή η υπερεθνική χρηματιστηριακή-συνωμοτική ελίτ…, «ζητούν μια θρησκευτική πίστη στο αλάθητο της άναρχης αγοράς», όπως αναφέρεται στην εισαγωγή τού βιβλίου του Νόαμ Τσόμσκυ Profit Over People (εκδ. Seven Stories Press, Ιούλιος 2003).

Όλες οι παράμετροι του Σχεδίου της Παγκόσμιας Χειραγώγησης (το οποίο παρουσιάσαμε παληότερα στο τεύχος 154, Καλοκαίρι 2007) είναι το προϊόν μιας επιχείρησης με το όνομα «Operations Research», που αναπτύχθηκε κατά την διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου για επίθεση κατά των εχθρικών πληθυσμών χρησιμοποιώντας εργαλεία κοινωνικής μηχανικής και ψυχολογικού πολέμου.

Τα όπλα που έχουν στα χέρια τους για να χειραγωγούν χώρες και λαούς είναι πολλά και αποτελεσματικά: μπορούν να υπερχρεώσουν μια χώρα, να εξαγοράσουν την πολιτική ηγεσία της, να διαφθείρουν κρατικούς λειτουργούς, να επιβάλουν υποτίμηση του νομίσματος, ιδιωτικοποίηση των δημόσιων επιχειρήσεων ή καταστροφή της παιδείας κ.λπ…

Δεν είναι, λοιπόν, δυνατόν να συμβιβαστεί ούτε η αρχαία ελληνική, ούτε η ορθόδοξη χριστιανική παράδοση, όπου η υπερβολή ταυτίζεται με την αδικία, με την “φυσική κατάσταση της αγριότητας” του ανθρώπου που πρεσβεύει η νεοφιλελεύθερη ιδεοληψία, σ' ένα περιβάλλον στο οποίο επικρατεί η ολοκληρωτική ιδιοτέλεια και ένας διαρκής “πόλεμος όλων εναντίον όλων” για την απόκτηση περισσότερου πλούτου. Διότι ο πλούτος είναι σαν τον θάνατο, όπως λέει κι ο Μέγας Χρυσόστομος: δεν έχει ποτέ τέλος... Αυτά πρέπει να έχουμε κατά νου, αν θέλουμε να αντισταθούμε και να επιβιώσουμε από τον παρατεταμένο θάνατο στον οποίο μας οδηγούν σαν έθνος και κοινωνία οι “οικονομικοί δολοφόνοι” του παγκόσμιου μηδενισμού
.

* Δημοσιεύθηκε στο Τρίτο Μάτι τ.254, Ιούλιος 2017
Πηγή "Πύλη των Φίλων"

 kostasxan