Οι φανερές δημοσκοπήσεις δείχνουν ήδη υψηλά ποσοστά για την κυρία Καρυστιανού, όμως οι κρυφές αποτυπώνουν μια ακόμα μεγαλύτερη υπεροχή. Μιλάμε για σφυγμομετρήσεις ανάμεσα σε πολίτες που τα τελευταία χρόνια απείχαν από τις κάλπες, θεωρώντας τα ποσοστά των πολιτικών αρχηγών προδιαγεγραμμένα και πιστεύοντας ότι τίποτα δεν αλλάζει.
Τώρα όμως; Μέχρι στιγμής βλέπουμε βιαστικές "αποφυλακίσεις", επιστρατεύεται ο Καβάφης, κάποιοι μιλούν για "κίνδυνο της Ελλάδας" και άλλοι επικαλούνται τριψήφια νούμερα. Είναι βέβαιο ότι θα δούμε όλες τις μεγάλες δυνάμεις να παρελαύνουν στη χώρα μας για να σώσουν και να σωθούν, στην προσπάθειά τους να μην χάσουν τους "ενεργούς" ψηφοφόρους τους.
Όμως, είτε οι εκλογές γίνουν σε πέντε μήνες είτε τον επόμενο χρόνο, το αποτέλεσμα θα είναι το ίδιο: μια μεγάλη νίκη για την Ελλάδα. Ο πανικός είναι ο χειρότερος σύμβουλος, και όταν συνειδητοποιείς ότι χάνεις τα πάντα, πανικοβάλλεσαι πάρα πολύ. Αντίθετα, η Μαρία μας, ό,τι ήταν να χάσει, το έχασε...
Είναι πραγματικά οξύμωρο: την ίδια στιγμή που το DNA μας είναι σμιλευμένο μέσα από χιλιάδες χρόνια προσαρμογής στο μεσογειακό οικοσύστημα, εμείς στρέφουμε το βλέμμα μας σε διατροφικά πρότυπα λαών με εντελώς διαφορετικό γενετικό και εξελικτικό υπόβαθρο. Ψάχνουμε τη μαγική λύση σε δίαιτες που αναπτύχθηκαν για τις ανάγκες των Ινουίτ της Αρκτικής, των φυλών της Αφρικής ή των πληθυσμών της Ασίας, ξεχνώντας ότι τα γονίδιά μας έχουν μάθει να μεταβολίζουν, να αμύνονται και να ευημερούν με τις συγκεκριμένες τροφές και το μικροκλίμα της δικής μας γης. Πριν, λοιπόν, αποφασίσουμε να «επαναπρογραμματίσουμε» το σώμα μας με ξενόφερτα μοντέλα, ας δούμε ποια είναι πραγματικά η Μεσογειακή Διατροφή, γιατί η αλήθεια είναι πως κάπου το έχουμε χάσει.
Είναι πραγματικά οξύμωρο: την ίδια στιγμή που το DNA μας είναι σμιλευμένο μέσα από χιλιάδες χρόνια προσαρμογής στο μεσογειακό οικοσύστημα, εμείς στρέφουμε το βλέμμα μας σε διατροφικά πρότυπα λαών με εντελώς διαφορετικό γενετικό και εξελικτικό υπόβαθρο. Ψάχνουμε τη μαγική λύση σε δίαιτες που αναπτύχθηκαν για τις ανάγκες των Ινουίτ της Αρκτικής, των φυλών της Αφρικής ή των πληθυσμών της Ασίας, ξεχνώντας ότι τα γονίδιά μας έχουν μάθει να μεταβολίζουν, να αμύνονται και να ευημερούν με τις συγκεκριμένες τροφές και το μικροκλίμα της δικής μας γης. Πριν, λοιπόν, αποφασίσουμε να «επαναπρογραμματίσουμε» το σώμα μας με ξενόφερτα μοντέλα, ας δούμε ποια είναι πραγματικά η Μεσογειακή Διατροφή, γιατί η αλήθεια είναι πως κάπου το έχουμε χάσει.
Η Μεσογειακή Διατροφή δεν γεννήθηκε σε κάποιο εργαστήριο, ούτε σε ηλεκτρονικές σελίδες. Βασίστηκε στην περίφημη Μελέτη των 7 Χωρών του Ancel Keys (που ξεκίνησε τη δεκαετία του 1950) και επικεντρώθηκε σε συγκεκριμένους αγροτικούς πληθυσμούς, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα, μέρος του αντρικού πληθυσμού της Κρήτης.
Όμως, τι σήμαινε «δίαιτα» τότε και τι σήμερα;
Το Επάγγελμα & Η Κίνηση
Οι άνθρωποι αυτοί δεν έκαναν δουλειά γραφείου. Ήταν αγρότες, κτηνοτρόφοι, χειρώνακτες. Η καθημερινή τους δραστηριότητα δεν συγκρίνεται με τα «10.000 βήματα» που προσπαθούμε να πιάσουμε σήμερα (και με το ζόρι φτάνουμε τα 4.000).
Το Ενεργειακό Ισοζύγιο
Ένας αγρότης του 1950 κατανάλωνε πάνω από 2.500 θερμίδες την ημέρα χωρίς να παχαίνει, επειδή τις έκαιγε στο χωράφι. Η υψηλή κατανάλωση υαδατανθράκων (από προζυμένιο ψωμί ολικής και όσπρια) ήταν το απαραίτητο καύσιμο για τη σκληρή εργασία, όχι επιλογή για scrolling στον καναπέ.
Η Κοινωνική Δομή (Η λέξη "Δίαιτα" = Τρόπος Ζωής)
Το φαγητό ήταν συλλογική ιεροτελεστία: Έτρωγαν ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ. Αυτό μεταφράζεται σε χαμηλότερη κορτιζόλη, καλύτερη πέψη και ΜΗΔΕΝΙΚΟ "emotional eating" (συναισθηματική υπερφαγία) μπροστά σε μια οθόνη.
Το μέγεθος μετρούσε: Οι οικογένειες ήταν μεγάλες, το φαγητό μοιραζόταν και το πιάτο τότε είχε το ΜΙΣΟ μέγεθος από το σημερινό.
Μηδενική επεξεργασία: Δεν υπήρχαν σούπερ μάρκετ. Ό,τι καταναλωνόταν κοβόταν εκείνη τη στιγμή από το μποστάνι. Ακόμα και η συλλογή των άγριων χόρτων ή το άνοιγμα του φύλλου στο χέρι, απαιτούσε κίνηση και ενέργεια.
Τα Σιτηρά του '50 vs Σήμερα
Οι πολέμιοι της Μεσογειακής Διατροφής κατηγορούν τα σιτηρά της. Όμως, τα σιτηρά του 1950 δεν είχαν ΚΑΜΙΑ σχέση με τα σημερινά, υπερ-επεξεργασμένα, λευκά άλευρα και τη βιομηχανική γλουτένη.
True Diet Συμπέρασμα:
Σταμάτα να ψάχνεις το "trend" της εβδομάδας ή του μήνα στο TikTok. Η Μεσογειακή Διατροφή δεν απέτυχε· απέτυχε ο τρόπος που προσπαθούμε να την εφαρμόσουμε, ζώντας μια καθιστική ζωή γεμάτη βιομηχανικά τρόφιμα και τρώγοντας έναν κρητικό ντάκο με μπόλικο ελαιόλαδο, για βραδινό, μπροστά στην τηλεόραση. Μήπως τελικά, το πρόβλημα δεν ειναι τα μακροθρεπτικά (πρωτεϊνες, υδατάνθρακες, λιπαρά) συστατικά της διατροφής μας
Η φροντίδα του εγκεφάλου είναι εξίσου σημαντική με τη φροντίδα του σώματος, ειδικά όσο περνούν τα χρόνια.
Υπάρχουν απλοί και ευχάριστοι τρόποι που μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση της μνήμης, της συγκέντρωσης και της συνολικής εγκεφαλικής λειτουργίας. Από καθημερινές συνήθειες μέχρι μικρές αλλαγές στον τρόπο ζωής, η ενίσχυση του εγκεφάλου δεν απαιτεί κόπο, αλλά συνέπεια.
00:00
00:00 / 01:39
Copy video url
Play / Pause
Mute / Unmute
Report a problem
Language
Share
Vidverto Player
Σε αυτό το άρθρο θα δεις τρεις εύκολες πρακτικές που μπορείς να εντάξεις στην καθημερινότητά σου και να συμβάλεις στη διατήρηση της πνευματικής σου διαύγειας. Μικρές κινήσεις που κάνουν μεγάλη διαφορά με την πάροδο του χρόνου.
Όποια και αν είναι η ηλικία μας, υπάρχουν πράγματα που μπορούμε να κάνουμε, που θα μπορούσαν να ενισχύσουν τις δεξιότητες του εγκεφάλου μας.
Η «υγιής διάρκεια ζωής» – ο αριθμός των ετών που οι άνθρωποι περνούν με καλή υγεία – μειώνεται σε πολλά μέρη του κόσμου . Καθώς οι άνθρωποι ζουν περισσότερο, ο αριθμός των ετών που ζουν με κακή υγεία τείνει να αυξάνεται, σημειώνουν οι ειδικοί.
Όσον αφορά τον εγκέφαλο, υπάρχουν πράγματα που μπορούμε να κάνουμε για να προωθήσουμε μια μεγαλύτερη και υγιή ζωή. Ουσιαστικά, αν συμμετέχουμε σε απαιτητικές δραστηριότητες, δημιουργούμε αυτό που είναι γνωστό ως «γνωστικό απόθεμα» – το οποίο έχει προστατευτική επίδραση στον εγκέφαλο.
Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να το κάνουμε αυτό στην καθημερινή μας ζωή. «Όποια και αν είναι η ηλικία μας, υπάρχουν πράγματα που μπορούμε να κάνουμε λίγο πολύ και που θα μπορούσαν να ενισχύσουν κάπως τις δεξιότητες σκέψης μας», λέει ο ψυχολόγος Άλαν Γκάου από το Πανεπιστήμιο Χέριοτ-Γουάτ στο Εδιμβούργο της Σκωτίας.
Και τα καλά νέα είναι – σύμφωνα με τον ίδιο – ότι δεν χρειάζεται να αναθεωρήσουμε ριζικά την καθημερινότητά μας, αλλά μπορούμε να κάνουμε μικρές, σταδιακές αλλαγές σε σωματικό, κοινωνικό και ψυχικό επίπεδο για να προστατεύσουμε τον εγκέφαλό μας.
1. Κάντε το μυαλό σας ένα «φυσικό GPS»
Μια στρατηγική για την προστασία από την ηλικιακή γνωστική παρακμή είναι η στόχευση ενός συγκεκριμένου τμήματος του εγκεφάλου. Η περιοχή του εγκεφάλου που είναι σημαντική για την πλοήγηση στο χώρο, ο ιππόκαμπος, πιστεύεται ότι είναι το πρώτο μέρος του εγκεφάλου που επηρεάζεται από τη νόσο Αλτσχάιμερ, αρκετά χρόνια πριν αρχίσουν να εμφανίζονται τα συμπτώματα.
«Για χρόνια γνωρίζουμε ότι τα άτομα με Αλτσχάιμερ συχνά χάνονται στον δρόμο ως αρχικό σύμπτωμα», λέει ο νευρολόγος Ντένις Τσαν από το University College London, στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο οποίος ειδικεύεται στην έγκαιρη ανίχνευση της νόσου Αλτσχάιμερ. Και η έγκαιρη ανίχνευση είναι ζωτικής σημασίας, λέει. «Όσο νωρίτερα εντοπίσουμε τις γνωστικές διαταραχές τόσο πιο γρήγορα μπορούμε να κάνουμε κάτι γι’ αυτό».
Η προστασία αυτής της περιοχής του εγκεφάλου θα μπορούσε επομένως να βοηθήσει στην πρόληψη ή την καθυστέρηση των συμπτωμάτων. Για παράδειγμα, μελέτες δείχνουν ότι οι οδηγοί ασθενοφόρων και ταξί έχουν από τα χαμηλότερα ποσοστά θνησιμότητας που σχετίζεται με τη νόσο Αλτσχάιμερ σε σύγκριση με άλλες δουλειές, ακριβώς επειδή αυτοί οι οδηγοί χρησιμοποιούσαν τον εγκέφαλό τους περισσότερο για «χωρική επεξεργασία», προτείνουν οι ερευνητές.
Μια μελέτη σε υγιείς άνδρες που εκτέλεσαν μια εργασία χωρικής πλοήγησης για τέσσερις μήνες έδειξε βελτιωμένες δεξιότητες πλοήγησης και καμία απώλεια όγκου ιππόκαμπου, ενώ οι συμμετέχοντες ελέγχου (αυτοί που δεν εκτέλεσαν την εργασία) παρουσίασαν την αναμενόμενη συρρίκνωση λόγω ηλικίας.
Δεν είναι σαφές εάν η ενίσχυση αυτού του μέρους του εγκεφάλου θα μπορούσε να αποτρέψει την άνοια, αλλά η δημιουργία επιπλέον γνωστικού αποθέματος θα μπορούσε να προσφέρει επιπλέον προστασία.
2. Παραμείνετε κοινωνικά ενεργοί
Πολυάριθμες έρευνες έχουν δείξει ότι το να μένουμε κοινωνικά ενεργοί μας προστατεύει από τη γνωστική παρακμή. Οι ηλικιωμένοι με υψηλότερη κοινωνική εμπλοκή έχουν καλύτερη υγεία του εγκεφάλου, για παράδειγμα, ενώ η συμμετοχή σε κοινωνικές δραστηριότητες κατά τη μέση ηλικία έχει συσχετιστεί με υψηλότερη συνολική γνωστική ικανότητα στην τρίτη ηλικία.
Αυτό έχει επίσης αποδειχθεί από μια μεγάλη παρατηρητική μελέτη, η οποία διαπίστωσε ότι όσοι ήταν πιο κοινωνικά ενεργοί στη μέση και αργότερα στη ζωή είχαν 30-50% χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας, καθώς αυτό αύξησε το γνωστικό απόθεμα, σημειώνουν οι συγγραφείς.
Η παραμονή κοινωνικά ενεργή μπορεί επίσης να καθυστερήσει τα συμπτώματα. Μια μελέτη σε 1.923 μεγαλύτερους σε ηλικία συμμετέχοντες, από εκείνους που στη συνέχεια εμφάνισαν άνοια, διαπίστωσε ότι όσοι ήταν λιγότερο κοινωνικά ενεργοί την εμφάνισαν πέντε χρόνια νωρίτερα από τους πιο κοινωνικά ενεργούς .
Αυτό πιστεύεται ότι οφείλεται στο γεγονός ότι η κοινωνική ζωή βοηθά στη μείωση του στρες, καθιστώντας μας πιο ανθεκτικούς στις προκλήσεις της ζωής. Από την άλλη πλευρά, το χρόνιο στρες έχει συνδεθεί με την απώλεια νευρώνων στον ιππόκαμπο. «Ο προστατευτικός παράγοντας είναι η ικανότητα συζήτησης, αντιπαράθεσης, ανταλλαγής ιδεών. Αυτές οι συζητήσεις μπορούν να είναι προστατευτικές και για τον εγκέφαλο», λέει η Pamela Almeida-Meza, επιδημιολόγος στο King’s College London.
Όταν αλληλεπιδρούμε με άλλους, χρησιμοποιούμε πολλά μέρη του εγκεφάλου, από τη γλώσσα, τη μνήμη και τον προγραμματισμό. «Υπάρχει μια γνωστική, νοητικά διεγερτική πτυχή. Αυτό μπορεί να προάγει την υγεία του εγκεφάλου, αλλά γνωρίζουμε επίσης ότι οι καλές κοινωνικές συνδέσεις μειώνουν μια σειρά από φυσιολογικούς στρεσογόνους παράγοντες», λέει η ίδια.
3. Δια βίου μάθηση
Ένας σημαντικός προγνωστικός παράγοντας για την καλή γήρανση είναι το πόσα χρόνια έχει περάσει ένα άτομο στην εκπαίδευση. Όσοι αφιερώνουν περισσότερο χρόνο στην εκπαίδευση εμφανίζουν μειωμένο κίνδυνο άνοιας. Η μάθηση σε όλη μας τη ζωή μπορεί να συμβάλει στην προώθηση των ίδιων οφελών για την προστασία της υγείας.
Ο εγκέφαλός μας ευδοκιμεί στην πρόκληση και την καινοτομία, επειδή με αυτόν τον τρόπο ενισχύουμε τις περιοχές του εγκεφάλου που είναι πιο ευάλωτες στη γήρανση. Όταν διατηρούμε τον εγκέφαλό μας ενεργό, έχει αποδειχθεί ότι επιβραδύνει τη γνωστική παρακμή.
Ένας βασικός λόγος για αυτό είναι ότι η μάθηση δημιουργεί νέους νευρώνες καθώς και ενισχύει τους υπάρχοντες, οι οποίοι μπορούν να προστατεύσουν από τη γήρανση και τον κυτταρικό θάνατο. Αυτή είναι η νευροπλαστικότητα εν δράσει, η οποία είναι η ικανότητα του εγκεφάλου να προσαρμόζεται και να αλλάζει καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής μας.
Η κηπουρική έχει, επίσης, αποδειχθεί ότι διατηρεί τη γνωστική λειτουργία.
Τελικά, αυτό που είναι σαφές είναι ότι οποιαδήποτε δραστηριότητα που διεγείρει τον εγκέφαλο είναι ευεργετική για τη συνολική υγεία, είτε πρόκειται για μια νέα διαδρομή σε έναν περίπατο, είτε για την ανάγνωση βιβλίων είτε για την ιεράρχηση των κοινωνικών σχέσεων.
Όλα αυτά βοηθούν στην οικοδόμηση ενός ανθεκτικού εγκεφάλου και επιβραδύνουν την φθορά που σχετίζεται με την ηλικία, ενώ παράλληλα κάνουν τη ζωή πιο ευχάριστη.
Συμβουλές
Κράτα το μυαλό σου ενεργό με νέες δραστηριότητες
Βάλε την κίνηση στην καθημερινότητά σου
Πρόσεξε τη διατροφή σου
Φρόντισε τον ύπνο σου
Μείωσε το άγχος όσο μπορείς
Αν θέλεις να κρατήσεις το μυαλό σου σε καλή κατάσταση για περισσότερα χρόνια, ξεκίνα από σήμερα με μικρά αλλά σταθερά βήματα.
Δεν χρειάζονται υπερβολές ή δύσκολες αλλαγές – αρκεί η συνέπεια και η διάθεση να φροντίσεις τον εαυτό σου. Μοιράσου αυτό το άρθρο με ανθρώπους που σε ενδιαφέρουν, γιατί η πρόληψη είναι το πιο δυνατό εργαλείο που έχουμε.
Ο εγκέφαλος, όπως και το σώμα, χρειάζεται «άσκηση» και φροντίδα για να αποδίδει σωστά. Όσο νωρίτερα ξεκινήσεις, τόσο καλύτερα αποτελέσματα θα δεις στην καθημερινότητά σου, στη μνήμη και στη διάθεσή σου.
