Δευτέρα 2 Μαρτίου 2026

Ανάλυση Guardian: Ο Τραμπ και η χειρότερη προεδρική απόφαση εξωτερικής πολιτικής στην Ιστορία

 


Μέσα σε οκτώ λεπτά, φορώντας ένα λευκό καπέλο με τη λέξη «USA», ο Τραμπ ανέτρεψε μισόν αιώνα αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, αθέτησε την προεκλογική του υπόσχεση να αποφύγει τους «ατελείωτους πολέμους» και εξέθεσε τον επικεφαλής της FΙΦΑ, τον Τζιάνι Ινφαντίνο, ο οποίος απένειμε στον Αμερικανό πρόεδρο ένα κομμένο και ραμμένο στα μέτρα του «διεθνές βραβείο ειρήνης», ένα νόμπελ-μαϊμού.

«Υπάρχει επίσης ένα όμορφο μετάλλιο για εσάς, μπορείτε να το φοράτε όπου θέλετε να πάτε», είχε πει κολακευτικά ο Ινφαντίνο στον Τραμπ τον περασμένο Δεκέμβριο. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δεν φορούσε αυτό το μετάλλιο το Σάββατο στο πολεμικό τηλεοπτικό του διάγγελμα από την έπαυλή του στο Μαρ α Λάγκο της Φλόριντα. Αντίθετα, έδωσε μια κακόγουστη παράσταση που θα έκανε κάποιους φιλάθλους να τον ρωτήσουν : «Μήπως είσαι ο Τζορτζ Γ. Μπους μεταμφιεσμένος;»

Με τα παραπάνω λόγια ξεκίνησε την τελευταία ανάλυσή του στη Guardian ο Ντέιβιντ Σμιθ, ο επικεφαλής του Γραφείου Ουάσιγκτον της βρετανικής εφημερίδας. Στη συνέχεια εξήγησε γιατί κατά τη γνώμη του ο 80χρονος Τραμπ διεκδικεί με αξιώσεις νέο...ρεκόρ Ηνωμένων Πολιτειών στην κατηγορία «η χειρότερη προεδρική απόφαση εξωτερικής πολιτικής στην Ιστορία», αφήνοντας τον Μπους υιό, δεύτερο και καταϊδρωμένο.

Ιδού εκτενή αποσπάσματα από την ανάλυση του έγκυρου δημοσιογράφου:

«Ο Μπους οδήγησε τις ΗΠΑ σε έναν τραγικό πόλεμο στο Ιράκ το 2003, που κόστισε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπινες ζωές και τρισεκατομμύρια δολάρια και έληξε άδοξα το 2011. Εκείνη η απόφαση χαρακτηρίστηκε πρόσφατα από τη νεοϋορκέζικη δεξαμενή σκέψης «Council on Foreign Relations» ως η χειρότερη απόφαση εξωτερικής πολιτικής στην Ιστορία. Ο Τραμπ φαίνεται αποφασισμένος να κερδίσει τώρα αυτόν τον τίτλο.



Τουλάχιστον ο Μπους προσπάθησε να επιχειρηματολογήσει υπέρ της εισβολής του – με ψέματα για όπλα μαζικής καταστροφής που δήθεν διέθετε ο Ιρακινός δικτάτορας Σαντάμ Χουσεΐν – και επιχείρησε να πείσει τον ΟΗΕ για τα πλεονεκτήματά της.

Ο Τραμπ δεν μπήκε καν στον κόπο. Συγκέντρωσε μια τεράστια «αρμάδα» στη Μέση . Ανατολή με ελάχιστες εξηγήσεις προς το Κογκρέσο ή τους πολίτες. Και στην πρόσφατη ομιλία του για την Κατάσταση του Έθνους ανέφερε το Ιράν μία ώρα μετά την έναρξή της.

«Μοχθηρή ομάδα» και παρελθοντολογία

Τελικά, όταν οι βόμβες ήδη έπεφταν το πρωί του περασμένου Σαββάτου, προσπάθησε να προσφέρει ένα σκεπτικό στο βίντεό του στα κοινωνικά δίκτυα. Το ιρανικό καθεστώς, είπε, είναι «μια μοχθηρή ομάδα πολύ σκληρών, τρομερών ανθρώπων» των οποίων οι απειλητικές δραστηριότητες «θέτουν άμεσα σε κίνδυνο» τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους». Είπε για τα παλιά: την κρίση των Αμερικανών ομήρων στο Ιράν μετά την ισλαμική επανάσταση του 1979, την βομβιστική επίθεση σε στρατώνα πεζοναυτών στον Λίβανο το 1983, στην επίθεση στο πλοίο USS Cole στην Υεμένη το 2000 και στον ρόλο του Ιράν στον θάνατο και τον τραυματισμό Αμερικανών στρατιωτών στο κατεχόμενο Ιράκ.

«Ήταν μαζική τρομοκρατία. Δεν πρόκειται να το ανεχτούμε άλλο», είπε. Όμως τίποτε από αυτά δεν απαντούσε σε ένα απλό ερώτημα: γιατί τώρα;


«Το Ιράν είναι ο υπ’ αριθμόν ένα κρατικός χορηγός της τρομοκρατίας στον κόσμο και μόλις πρόσφατα σκότωσε δεκάδες χιλιάδες πολίτες του που διαδήλωναν στους δρόμους» τόνισε.

Ο Τραμπ προσπέρασε τον δικό του ισχυρισμό ότι οι βομβαρδισμοί του περασμένου Ιουνίου είχαν «εξαλείψει ολοσχερώς» το πυρηνικό πρόγραμμα των Ιρανών. «Απέρριψαν κάθε ευκαιρία να αποκηρύξουν τις πυρηνικές τους φιλοδοξίες» είπε.

Ύστερα ήρθε μια απροσδόκητη παραδοχή: «Οι ζωές γενναίων Αμερικανών ηρώων μπορεί να χαθούν και μπορεί να έχουμε απώλειες. Αυτό συμβαίνει συχνά στον πόλεμο. Αλλά δεν δρούμε για το παρόν. Δρούμε για το μέλλον. Πρόκειται για μια ευγενή αποστολή».


Ιδού λοιπόν που ο Τραμπ, πρόεδρος-σταρ των τηλεοπτικών ριάλιτι, κατανοεί πόσο απελπιστική θα είναι η εικόνα αν Αμερικανοί στρατιώτες επιστρέψουν στην πατρίδα μέσα σε φέρετρα, έχοντας θυσιαστεί για έναν σκοπό που το κοινό ελάχιστα κατανοεί και ακόμη λιγότερο πιστεύει.

«Ένας φυγόστρατος είναι πρόθυμος να θυσιάσει παιδιά της εργατικής τάξης. Πόσο γενναιόδωρο εκ μέρους του...» σχολίασε ο Ρούμπεν Γκαγιέγο, Δημοκρατικός γερουσιαστής από την Αριζόνα και βετεράνος του πολέμου στο Ιράκ.

Το μάθημα-πάθημα του Μπους στο Ιράκ

Ο Τραμπ φύλαξε την πιο αξιοσημείωτη δήλωση για το τέλος. Προέτρεψε τον ιρανικό λαό: «Όταν τελειώσουμε, αναλάβετε την κυβέρνησή σας. Αυτή θα είναι, πιθανόν, η μοναδική σας ευκαιρία για γενιές».

Να το λοιπόν. Ύστερα από τόσα χρόνια που καταφερόταν (από ακροδεξιά σκοπιά) εναντίον των νεοσυντηρητικών, των ξένων παρεμβάσεων και της αλλαγής καθεστώτων, ο Τραμπ καλούσε στην ανατροπή της ιρανικής κυβέρνησης. Το φάντασμα του «ιέρακα» πρώην υπουργού Άμυνας Ντόναλντ Ράμσφελντ χαμογελούσε από ψηλά· ο Μπους χόρευε από χαρά φωνάζοντας: «Αυτός ο τύπος κάνει τον κόσμο να με νοσταλγεί»!

Τι συνέβη; Τίποτα αντίθετο στον χαρακτήρα του. Ο Τραμπ ως επιχειρηματίας ήταν πάντα ριψοκίνδυνος τζογαδόρος, είτε χτίζοντας καζίνο στο Ατλάντικ Σίτι είτε λανσάροντας την αποτυχημένη αεροπορική του εταιρεία. Ο Τραμπ ως πολιτικός μετέφερε την αμερικανική πρεσβεία στην Ιερουσαλήμ, διέταξε τη δολοφονία του Ιρανού διοικητή των επίλεκτων μονάδων των Φρουρών της Επανάστασης Κασέμ Σολεϊμανί το 2020, επέβαλε δασμούς σε εμπορικούς εταίρους και συνέλαβε τον πρόεδρο της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο.

Κάθε φορά, οι ειδικοί προειδοποιούσαν για καταστροφή· κάθε φορά συνέβαινε κάτι λιγότερο από τον Αρμαγεδδώνα. Έτσι ο Τραμπ ένιωθε ολοένα και πιο ενθαρρυμένος να ρίξει ξανά τα ζάρια. Ακόμη και η κατεδάφιση της ανατολικής πτέρυγας του Λευκού Οίκου για να χτίσει μια αίθουσα χορού έγινε με τη λογική «Δράσε τώρα, άσε τους άλλους να κάνουν ερωτήσεις αργότερα».

Το Ιράν, ωστόσο, είναι ένα στοίχημα εντελώς διαφορετικού μεγέθους και ο πρόεδρος δεν έχει ακόμη διατυπώσει μια μακροπρόθεσμη στρατηγική πέρα από την ελπίδα ότι «όλα θα πάνε καλά». Το μάθημα του Μπους υιού στο Ιράκ είναι ότι η «αλλαγή καθεστώτος» μιας χώρας είναι το εύκολο μέρος. Αυτό που ακολουθεί είναι μια κόλαση».

Γιώργος Ι. Αλλαμανής
Εφημερίδα των Συντακτών

https://www.zoornalistas.com/

Το κολαστήρι

 







Η σφαγή στη Μακρόνησο στις 29 Φλεβάρη - 1η Μάρτη δεν ήρθε σαν κεραυνός εν αιθρία. Συνέβη στην Ελλάδα του ένοπλου ταξικού αγώνα, σε ένα κράτος που λειτουργούσε ως απέραντη φυλακή.

Δεκάδες φυλακές πολιτικών κρατουμένων και τόπων εξορίας λειτούργησαν σε όλη την επικράτεια, κρατώντας μέσα τους κομμουνιστές και άλλους αγωνιστές της ΕΑΜικής Αντίστασης. Πάνω από 49 φυλακές καταμετρώνται στα τέλη του 1946 - αρχές του 1947 σε όλη τη χώρα, με συνολικό αριθμό κρατουμένων 11.244 άτομα1, καθώς και 35 τόποι εξορίας που λειτούργησαν σε πολλά από τα νησιά της, που αριθμούσαν 5.809 εξόριστους (4.816 άνδρες, 853 γυναίκες και 140 παιδιά).2 Ταυτόχρονα, ήταν αμέτρητα τα στρατόπεδα συγκέντρωσης αιχμαλώτων που χρησιμοποίησε ο αστικός στρατός και τα κρατητήρια και τμήματα που χρησιμοποίησαν η Χωροφυλακή και η Ασφάλεια, στα οποία κρατήθηκαν χιλιάδες πολιτικοί κρατούμενοι. Το πιο συμβολικό στρατόπεδο αποτέλεσε η Μακρόνησος.

Η δημιουργία της Μακρονήσου υπήρξε οργανωμένο σχέδιο των Βρετανών και Αμερικανών, σε συνεργασία με το ελληνικό αστικό κράτος, για την εξουδετέρωση μιας μεγάλης μερίδας του λαϊκού κινήματος, πρωταρχικά για την αποστέρηση του ΔΣΕ από πολύτιμες εφεδρείες, καθώς και για το ηθικό τσάκισμα των κομμουνιστών και άλλων αγωνιστών, μέσα από την υπογραφή δηλώσεων αποκήρυξης του ΚΚΕ και της ιδεολογίας του. Επιπλέον, στόχευε, μέσω της «ανάνηψης» των κρατουμένων, στη δημιουργία μάχιμων μονάδων, τις οποίες ο αστικός στρατός θα τοποθετούσε απέναντι στον ΔΣΕ. Πράγματι, κατάφεραν να ενσωματώσουν τουλάχιστον 5 τάγματα Μακρονησιωτών, που χρησιμοποιήθηκαν σε πολεμικές επιχειρήσεις κατά του ΔΣΕ στην Πελοπόννησο, την Εύβοια και τη Σάμο.3Η στάση αυτών των στρατιωτών δεν ήταν ενιαία, αφού στην Πελοπόννησο επέδειξαν αδράνεια, ενώ στη Σάμο πολέμησαν δυναμικά.

Η Μακρόνησος, το «ελληνικό Νταχάου», όπως το χαρακτήρισαν πολλοί εξόριστοι, είναι εκείνος ο τόπος εξορίας όπου οι μηχανισμοί καταστολής τελειοποιήθηκαν, η βία συστηματοποιήθηκε και οι πολιτικά διωκόμενοι γνώρισαν τη μεγαλύτερη αναμέτρησή τους με τον ταξικό αντίπαλο.

Η εισήγηση για την ίδρυση του στρατοπέδου της Μακρονήσου έγινε στις 19 Φλεβάρη 1947, η απόφαση πάρθηκε στις 3 Απρίλη, ενώ ξεκίνησε να λειτουργεί στις 26 Μάη 19474, με τον εκτοπισμό σε αυτήν των πρώτων 100 μόνιμων αξιωματικών και 600 εφέδρων.5

Οργανώθηκε σε τρία στρατιωτικά τάγματα, ένα χώρο κράτησης πολιτών και γυναικών και ορισμένες μικρές μονάδες υποστηρικτικών υπηρεσιών. Στα τρία Ειδικά Τάγματα Οπλιτών (ΕΤΟ), Α' ΕΤΟ, Β' ΕΤΟ και Γ' ΕΤΟ, κρατούνταν κομμουνιστές και άλλοι ΕΠΟΝίτες φαντάροι, ανάλογα το βαθμό επικινδυνότητας που προέκυπτε από το φάκελο που είχε στη διάθεσή του το Γραφείο Ασφαλείας (Α2) του νησιού. Στο Α' ΕΤΟ, το λεγόμενο και «Κόκκινο Τάγμα», κρατούνταν οι πιο επικίνδυνοι οπλίτες, στο Β' ΕΤΟ οι «συμπαθούντες» και στο Γ' ΕΤΟ οι «ύποπτοι».

Παράλληλα, στο νησί λειτούργησαν αρχικά οι Στρατιωτικές Φυλακές Αθηνών (ΣΦΑ), στις οποίες κρατούνταν «επικίνδυνοι πολίτες» (υπόδικοι στρατοδικείων) και οι οποίες μετονομάστηκαν, το 1949, σε Ειδικό Σώμα Αναμόρφωσης Ιδιωτών (ΕΣΑΙ), που αργότερα ονομάστηκε Δ' ΕΤΟ, το «Τριανέμι», όπως το ονόμασαν οι εξόριστοι.6

Το Γενάρη 1950, μεταφέρθηκαν στη Μακρόνησο 1.200 εξόριστες γυναίκες και παιδιά από το Τρίκερι, που συγκροτήθηκαν ως ΕΣΑΓ (Ειδικό Σώμα Αναμόρφωσης Γυναικών) και γνώρισαν την κόλαση της Μακρονήσου7. Τον Αύγουστο του ίδιου χρόνου οι εξόριστες μεταφέρθηκαν και πάλι στο Τρίκερι.

Συνολικά στο νησί κρατήθηκαν, κατά μια εκδοχή, πάνω από 100.000 άτομα, πολίτες ή στρατιωτικοί8. Ανάμεσά τους και 300 ανήλικα παιδιά.9

Η βία και τα ψυχολογικά και σωματικά βασανιστήρια10 υπήρξαν καθημερινό φαινόμενο στη Μακρόνησο. Ηδη με την άφιξή τους στο νησί, οι εξόριστοι ξυλοκοπούνταν από άνδρες της Αστυνομίας Μονάδας (ΑΜ) και όσοι δεν υπέγραφαν δηλώσεις αποκήρυξης στέλνονταν στο γραφείο Α2 για περαιτέρω βασανιστήρια και ανακρίσεις. Οι εξόριστοι που δεν υπέγραφαν, συνήθως απομονώνονταν και βασανίζονταν αδιάκοπα, ενώ οι υπογράφοντες δήλωση τοποθετούνταν σε ξεχωριστούς κλωβούς, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι τους επιφυλασσόταν καλύτερη μεταχείριση. Βασανιστήρια όπως το ξύλο με σύρματα, καδρόνια και ξύλα μπαμπού, η φάλαγγα, η ψυχρολουσία, η έκθεση στον ήλιο και το κρύο και το κάψιμο με πυρωμένα σίδερα και τσιγάρα, συνδυάζονταν με ώρες καψονιών όπως η ορθοστασία, το κουβάλημα βράχων και η ακινησία, προκειμένου να αποσπαστούν δηλώσεις. Παράλληλα, εφαρμόζονταν ψυχολογικές μέθοδοι βασανισμού, όπως η άσκοπη εργασία, ο δημόσιος εξευτελισμός και τα πολύωρα «μαθήματα» εθνικής διαπαιδαγώγησης. Τα βασανιστήρια αυτά δεν περιορίζονταν μόνο στους άνδρες εξόριστους.11 Πολλά από τα ανήλικα παιδιά του στρατοπέδου αναφέρεται ότι υπέστησαν και βιασμούς12. Στις 18 Αυγούστου 1949, πραγματοποιήθηκε ομαδική απόπειρα αυτοκτονίας ανηλίκων στη ΣΦΑ.13

Πολλοί κρατούμενοι της Μακρονήσου έμειναν ανάπηροι και κάποιοι τρελάθηκαν.

Κολοφώνα της βίας στη Μακρόνησο αποτέλεσε η ομαδική σφαγή στο Α' ΕΤΟ περισσότερων από 300 φαντάρων (29 Φλεβάρη 1948 - 1 Μάρτη 1948). Το έγκλημα χαρακτηρίστηκε από το ΓΕΣ και τον αστικό Τύπο ως «στάση» των φαντάρων και πολλοί από τους επιζήσαντες δικάστηκαν και καταδικάστηκαν σε θάνατο ως «στασιαστές». Τους νεκρούς του Α' ΕΤΟ τους έριξαν στη θάλασσα με άκρα μυστικότητα, στη βραχονησίδα Σαν Τζιόρτζιο, μέσα σε συρμάτινα δίχτυα14. Ως σήμερα δεν έχει εξακριβωθεί και προσωποποιηθεί ο ακριβής αριθμός τους.

Στη Μακρόνησο, οι συνθήκες εκτεταμένης βίας αλλά και η προσεκτική απομόνωση των στελεχών των ΚΚΕ και ΑΚΕ, του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ, από τη μεγάλη μάζα των εξόριστων, δημιούργησαν μεγάλη δυσκολία στη σύσταση και στη λειτουργία παράνομων κομματικών πυρήνων. Ομως τέτοιοι πυρήνες συγκροτήθηκαν15, έχοντας ως δράση κυρίως τη μαζική αντίσταση στα βασανιστήρια, την προσπάθεια συγκράτησης εξόριστων που σκέπτονταν να υπογράψουν δηλώσεις και την υποβοήθηση των βασανιζόμενων εξόριστων στην απομόνωση.16

Ο Σταύρος Κασιμάτης, στην έκθεση που έδωσε στο ΠΓ για τη δουλειά των παράνομων Οργανώσεων στα χρόνια 1947 - 1952, έγραψε:

«Στο Μακρονήσι συγκροτήσαμε οργάνωση από 153 φαντάρους συγκροτημένους σε τριάδες σε όλα τα τάγματα, με επαφή με τη ΣΦΑ και τα απομονωτήρια. Βάλαμε το ζήτημα των αντιδηλώσεων. Ξεσηκώσαμε ένα μαζικό κίνημα αντιδηλώσεων».17

Παράλληλα με την ηρωική στάση χιλιάδων κομμουνιστών, όπως ο Γιώργος Σαμπατάκος και ο Μήτσος Τατάκης, που πέθαναν στη Μακρόνησο μετά από φριχτά βασανιστήρια, στις 5 προς 6 Αυγούστου 1949 και στις 9 προς 10 Γενάρη 1950 αντίστοιχα, πολλοί ήταν εκείνοι που υπέγραψαν «δήλωση μετανοίας» μην αντέχοντας στα βασανιστήρια και στις άλλες μεγάλες δυσκολίες της ζωής. Πολλοί από τους «δηλωσίες» παρέμειναν υποστηρικτές ή και δραστήριοι οπαδοί του ΚΚΕ. Μετρημένοι στα δάκτυλα έγιναν και βασανιστές.

Συνεργός στο τεραστίων διαστάσεων έγκλημα της Μακρονήσου18ήταν και η επίσημη Εκκλησία. Δίπλα στους αρχιδήμιους Βασιλόπουλο, Μπαϊρακτάρη, Σκαλούμπακα, Ιωαννίδη κ.ά., έδρασαν οι εντεταλμένοι από την Αρχιεπισκοπή Αρχιμανδρίτες, όπως οι Βαλληνδράς και Κορνάρος, μετέπειτα μητροπολίτης Πρεβέζης. Ακόμα, ο μητροπολίτης Σύρου Φιλάρετος, στη μητροπολιτική δικαιοδοσία του οποίου υπαγόταν η Μακρόνησος. Ο μετέπειτα Αρχιεπίσκοπος και Πρόεδρος της Κύπρου Μακάριος, που την περίοδο της Μακρονήσου ήταν επίσκοπος Κιτίου, επισκέφτηκε το Α' ΕΤΟ, εκτιμώντας και αυτός το τεράστιο έργο της «εθνικής αναγεννήσεως» που συντελούταν.

Το 1954 καταργήθηκαν τα τάγματα «αναμόρφωσης», ενώ έως το 1958 πραγματοποιήθηκε συστηματική καταστροφή των εγκαταστάσεων από το στρατό, σε μια προσπάθεια να εξαφανιστεί το έγκλημα. Η ΣΦΑ μετατράπηκε σε φυλακές ποινικών στρατιωτών.19


ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

1. Επιτροπή Τύπου του ΚΔΣ της Εθνικής Αλληλεγγύης Ελλάδος (Σύνταξη), «Στα νησιά της Ελλάδας», εκδ. Εθνική Αλληλεγγύη Ελλάδος, Αθήνα, 1947, σελ. 48-49.

2. Επιτροπή Τύπου του ΚΔΣ της Εθνικής Αλληλεγγύης Ελλάδος (Σύνταξη), «Στα νησιά της Ελλάδας», εκδ. Εθνική Αλληλεγγύη Ελλάδος, Αθήνα, 1947, σελ. 54.

3. Σταμάτης Βαλσάμος, «Οι τρείς κύκλοι της κόλασης. Σκαπανείς - Μακρόνησος, ΕΤΑΞ (1945-1954)», εκδ. «Υπερόριος», Αθήνα, 2004, σελ. 106.

4. «Ριζοσπάστης», 25-2-2002.

5. Γιάννης Βασιλάς, «Μακρονήσι», εκδ. «Φοίβος», Αθήνα, 1982, σελ. 15.

6. Ρένα Λευκαδίτου - Παπαντωνίου, «Μακρόνησος. Μια υπόμνηση... για ό,τι έγινε για ό,τι γράφτηκε», εκδ. «Εντός», 2017, σελ. 34.

7. Συλλογικό, «Μακρόνησος. Ιστορικός τόπος», τόμ. Β', εκδ. «Σύγχρονη Εποχή», Αθήνα, 2002, σελ. 465-466.

8. Συλλογικό, «Μακρόνησος. Ιστορικός τόπος», τόμ. Α', εκδ. «Σύγχρονη Εποχή», Αθήνα, 2002, σελ. 19.

9. Στοιχεία της Πανελλήνιας Ενωσης Κρατουμένων Αγωνιστών Μακρονήσου ΠΕΚΑΜ: http://www.pekam.org.gr/makronisos/stratopeda-sygkentroshs.html

10. Από τα πιο φριχτά βασανιστήρια ήταν αυτό της «γάτας». Εβαζαν τον κρατούμενο γυμνό σ' ένα τσουβάλι και στο στήθος του μια γάτα. Εδεναν το τσουβάλι και πετούσαν τον κρατούμενο στη θάλασσα. (Αντώνης Φλούντζης, «Στο κολαστήριο της Μακρονήσου», εκδ. «Φιλιππότης», Αθήνα, 1984, σελ. 46).

11. Νίτσα Κ. Γαβριηλίδου, «Μακρόνησος. Απόψε χτυπούνε τις γυναίκες», Αθήνα, 2004, σελ. 46-57.

12. Νίκος Μάργαρης, «Ιστορία της Μακρονήσου», τόμ. 2ος, εκδ. Παπαδόπουλος, Αθήνα, 1966, σελ. 446-457. Γιώργος Λιβανός, «Τα ανήλικα της Μακρονήσου», Αθήνα, 2003, σελ. 47.

13. Ρένα Λευκαδίτου - Παπαντωνίου, Μακρόνησος. «Μια υπόμνηση... για ό,τι έγινε για ό,τι γράφτηκε», εκδ. «Εντός», 2017, σελ. 23.

14. Μαρτυρίες Μίμη Βρονταμίτη, Διονύση Γεωργάτου, Τάκη Παπανικολάου, Παντελή Παντελέοντα και άλλων στον «Ριζοσπάστη» («Ριζοσπάστης», 29-2-2004).

15. Αρχείο ΚΚΕ - Εγγραφο 59901, Εκθεση του Σταύρου Κασιμάτη (Ορέστη) για τη δουλειά του το διάστημα 8/1947 - 11/1952.

16. Η δράση των πυρήνων αυτών προβάλλει πιο έντονη μετά τις εκλογές του 1950 και τη χαλάρωση των μέτρων καταστολής στη Μακρόνησο, όταν στο νησί θα παρουσιαστεί ένα μεγάλο κύμα αντιδηλώσεων και ανακλήσεων (Αρχείο ΚΚΕ - Εγγραφο 59901, Εκθεση του Σταύρου Κασιμάτη (Ορέστη) για τη δουλειά του το διάστημα 8/1947 - 11/1952).

17. Αρχείο ΚΚΕ - Εγγραφο 59901, Εκθεση του Σταύρου Κασιμάτη (Ορέστη) για τη δουλειά του το διάστημα 8/1947 - 11/1952. Αντιδήλωση ονομάστηκε η άμεση ανάκληση της «δήλωσης μετανοίας» από τον υπογράψαντα, που σήμαινε ότι δεν την αναγνωρίζει και παραμένει πιστός στις πεποιθήσεις του.

18. Ο «Νέος Παρθενώνας» κατά τον Π. Κανελλόπουλο. (Φοίβος Ν. Γρηγοριάδης, «Εμφύλιος Πόλεμος 1944-1949. Το δεύτερο Αντάρτικο (1946-49)», τόμ. 10ος, εκδ. «Νεόκοσμος», Αθήνα, 1975, σελ. 431-432).

19. Ρένα Λευκαδίτου - Παπαντωνίου, Μακρόνησος. «Μια υπόμνηση... για ό,τι έγινε για ό,τι γράφτηκε», εκδ. «Εντός», 2017, σελ. 23.


https://sioualtec.blogspot.com/

ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΕΣ ΜΑΡΙΑΣ ΚΑΡΥΣΤΙΑΝΟΥ

 


Χτες αποδείχτηκε περίτρανα πόσο μικροί και τίποτα είμαστε σα λαός...
Ο Σύλλογος Γονέων Συγγενών θυμάτων των Τεμπών το Γενάρη πέταξε τη μάνα των Τεμπών σαν την τρίχα απ' το ζυμάρι... αφού την οδήγησαν σε αναγκαστική παραίτηση 14 Γενάρη του 2026, από πρόεδρο του συλλόγου..ύστερα από πιέσεις και επιστολή πέντε μελών του Διοικητικού συμβουλίου, της ζητούσαν την παραίτηση γιατί αποφάσισε να ιδρύσει πολιτικό κίνημα με τη φθηνή δικαιολογία ότι πολιτικοποιει τον αγώνα του Συλλόγου..
Χθες δεν της έδωσαν καν το λόγο ....σε ποια δεν έδωσαν το λόγο στη μάνα που ξεσήκωσε τον κόσμο και δεν μπήκε η υπόθεση στο συρτάρι εδώ και τρία χρόνια..
Αρνήθηκαν με την δικαιολογία ότι πολιτεύεται... ενώ τα σωματεία ήταν εκεί με τα πανό...
Προφανώς κάτω από τραπέζι τσίμπησαν το τυράκι..είναι πολλά τα λεφτά..
Ντροπή τους ξεπούλησαν το αίμα των αδικοχαμένων παιδιών τους και έχουν το θράσος να κρίνουν την κ.Καρυστιανου που θα μπει στον στίβο της πολιτικής μήπως και καταφέρει το ακατόρθωτο να καθαρίσει την σαπιλα και την διαφθορά...εκ των έσω..
Γύρισε μπούμερανγκ η στάση τους... εμείς οι απλοί πολίτες τους σιχαθηκαμε...και θα γίνουμε μια γροθιά μαζί με την Μαρία..
Μαζί της μέχρι τέλους... "η ισχύς εν τη ενώσει.."και η δικαίωση θα έρθει...με όποιες τρικλοποδιές και να βάζουν

12 άσχημα πράγματα που κάνεις καθώς μεγαλώνεις

 


Κανείς δεν θα έχει το θάρρος να στο πει αυτό κατάμουτρα. Ούτε τα παιδιά σας, ούτε τα εγγόνια σας, και σίγουρα ούτε οι φίλοι σας. Από σεβασμό, στοργή ή απλώς για να αποφύγουν τη σύγκρουση, παραμένουν σιωπηλοί. Το να γερνάς είναι φυσικό. Με την ηλικία έρχεται η εμπειρία, η σοφία και η καλύτερη κατανόηση του κόσμου. Αλλά να το θέμα... Κάποιες συνήθειες μπορούν να δημιουργήσουν μια απόσταση που δεν καταλαβαίνεις πραγματικά.

 Το να συνειδητοποιήσετε αυτές τις συμπεριφορές δεν έχει να κάνει με το να κάνετε τους ανθρώπους να νιώθουν ενοχές, αλλά με το να διατηρήσετε αυτό που πραγματικά έχει σημασία: τις σχέσεις σας.

 1. Παραπονιέστε συνεχώς Κατασταλμένη υγεία, άσχημος καιρός, αυξανόμενες τιμές, νέοι που δεν σέβονται τίποτα... Το να εκφράζεις απογοήτευση κατά καιρούς είναι φυσιολογικό. Αλλά όταν κάθε συζήτηση ξεκινά με μια λιτανεία παραπόνων , οι γύρω σου τελικά κατακλύζονται. Δεν είναι ότι δεν νοιάζονται για σένα, αλλά η συσσώρευση παραπόνων δημιουργεί μια βαριά ατμόσφαιρα που σε κάνει να θέλεις να ξεφύγεις.

 2. Απορρίπτετε συστηματικά οτιδήποτε καινούργιο « Στην εποχή μου, δεν το χρειαζόμασταν αυτό ». Το λες συχνά. Οι νέες τεχνολογίες σε ενοχλούν, οι κοινωνικές αλλαγές σε εκνευρίζουν και το κάνεις σαφές. Αυτή η σπασμωδική απόρριψη δίνει την εντύπωση ότι έχεις κλείσει την πόρτα σε κάθε περιέργεια. Και διακόπτει πολλές δυνητικά ενδιαφέρουσες συζητήσεις .

 3. Διακόπτεις για να πεις την ιστορία σου. Κάποιος αρχίζει να μιλάει για το πρόβλημά του στη δουλειά και ξαφνικά τον διακόπτεις για να του πεις πώς το αντιμετώπισες παλιά. Η πρόθεσή σου είναι καλή. Θέλεις να βοηθήσεις. Αλλά η διακοπή κάνει να φαίνεται ότι αυτά που λέει ο άλλος δεν έχουν και τόσο μεγάλη σημασία . Ακόμα και με τις καλύτερες προθέσεις, χαλάει τη συζήτηση.

 4. Δίνεις συμβουλές που κανείς δεν σου ζήτησε. Στην ανατροφή των παιδιών, στις σχέσεις, στα χρήματα, σε όλα. Έχεις εμπειρία, αυτό είναι αλήθεια. Αλλά το να προσφέρεις ανεπιθύμητες συμβουλές σπάνια γίνεται αποδεκτό. Οι άνθρωποι πρέπει να ακούγονται πριν τους δοθούν συμβουλές. Και μερικές φορές, δεν χρειάζονται καθόλου συμβουλές , απλώς ένα αυτί που τους ακούει. 

5. Είσαι κολλημένος στο παρελθόν « Τα πράγματα ήταν καλύτερα πριν ». Συγκρίνεις τα πάντα με τα νιάτα σου, οι αναμνήσεις σου κατακλύζουν κάθε συζήτηση. Το να μοιράζεσαι αναμνήσεις σίγουρα εμπλουτίζει τις συζητήσεις. Αλλά όταν κάθε τρέχον θέμα γίνεται δικαιολογία για να ξαναζήσεις «τις παλιές καλές μέρες », οι άλλοι έχουν την εντύπωση ότι δεν σε ενδιαφέρει πλέον το παρόν. Ότι η τωρινή τους ζωή δεν έχει και τόση σημασία.

 6. Τα βλέπεις όλα μαύρα Πάντα να προβλέπεις το χειρότερο, να εστιάζεις στα προβλήματα, να υποβαθμίζεις τα καλά νέα... Αυτή η συνεχής αρνητικότητα τελικά έχει το τίμημά της . Όσοι βρίσκονται γύρω σου αρχίζουν να αποφεύγουν ορισμένα θέματα, φοβούμενοι μήπως απορροφήσουν ένα ακόμη κύμα απαισιοδοξίας. Τελικά, απομακρύνονται για να προστατεύσουν τη δική τους ευημερία . Ωστόσο, υπάρχουν συμπεριφορές που θεωρούνται αρνητικές και είναι στην πραγματικότητα ωφέλιμες . Το κλειδί είναι να βρεθεί η σωστή ισορροπία.

 7. Προσποιείσαι ότι ακούς Αυτόματα νεύματα του κεφαλιού, περιπλανώμενο βλέμμα, γρήγορη αλλαγή θέματος... Τα σημάδια ότι δεν ακούς πραγματικά είναι πιο προφανή από ό,τι νομίζεις . Και πληγώνεις όσους σου εμπιστεύονται. Καταλήγουν να σταματούν να μοιράζονται, νομίζοντας ότι ούτως ή άλλως δεν ενδιαφέρεσαι . 

8. Επικρίνετε συστηματικά τις νεότερες γενιές « Δεν ξέρουν πια πώς να δουλεύουν », « Είναι συνέχεια στα τηλέφωνά τους », « Αυτές τις μέρες... » Αυτές οι γενικεύσεις δημιουργούν περιττές διαιρέσεις . Κάθε γενιά έχει τις δικές της προκλήσεις, πιέσεις και πλαίσιο. Το να κρίνεις χωρίς να προσπαθείς να καταλάβεις καταστρέφει κάθε πιθανότητα γνήσιας σύνδεσης με τα εγγόνια σου ή τους νεότερους ανθρώπους γύρω σου.

 9. Απογοητεύεις την εμφάνισή σου Δεν θα το ακούσετε ποτέ να λέγεται τόσο ωμά, αλλά το να παραμελείτε την υγιεινή σας, την εμφάνισή σας, τα ρούχα σας— στέλνει ένα μήνυμα . Δεν χρειάζεται να είστε τέλεια περιποιημένοι, αλλά όταν σταματάτε να κάνετε το ελάχιστο δυνατό, οι άλλοι αναρωτιούνται αν τα έχετε παρατήσει. Το να φροντίζετε τον εαυτό σας δεν είναι ματαιοδοξία . είναι σεβασμός για τον εαυτό σας και για τους άλλους. 

10. Χρησιμοποιείς την ηλικία σου ως δικαιολογία για τα πάντα « Στην ηλικία μου, λέω αυτό που σκέφτομαι ». Μετάφραση: Μπορώ να είμαι δυσάρεστος και πρέπει να το αποδεχτείς. Όχι. Το να μεγαλώνεις δεν σου δίνει το δικαίωμα να είσαι αγενής, απότομος ή περιφρονητικός . Η καλοσύνη και η ευγένεια δεν έχουν ημερομηνία λήξης. Η ηλικία δεν είναι άδεια για να συμπεριφέρεσαι άσχημα . Τα 30 πράγματα που εντυπωσιάζουν τους γύρω σου καταδεικνύουν ξεκάθαρα ότι ο σεβασμός παραμένει απαραίτητος σε οποιαδήποτε ηλικία.

 11. Λέτε τις ίδιες ιστορίες ξανά και ξανά Αυτή την ιστορία που αγαπάς, την έχεις ήδη πει πέντε φορές. Οι αγαπημένοι σου ξέρουν, αλλά από ευγένεια, εξακολουθούν να γνέφουν καταφατικά. Εκτός του ότι με την πάροδο του χρόνου, αυτές οι επαναλήψεις τους αποσυνδέουν . Μπαίνουν σε λειτουργία αυτόματου πιλότου μόλις ξεκινήσεις, και η γνήσια ακρόαση εξαφανίζεται .

 12. Αρνείσαι να μάθεις οτιδήποτε καινούργιο « Είμαι πολύ μεγάλος για κάτι τέτοιο » . Αυτή η φράση σκοτώνει κάθε πιθανότητα ανάπτυξης . Το να αρνείσαι να μάθεις είναι σαν να επιλέγεις να απομονώνεσαι λίγο περισσότερο κάθε μέρα. Ο κόσμος συνεχίζει να προχωρά μπροστά και παραμένοντας κολλημένος, αποκόπτεις τον εαυτό σου από συζητήσεις, εμπειρίες και συνδέσεις με τους άλλους .

 Να αποκτάς επίγνωση, να μην νιώθεις ενοχές Αυτές οι συμπεριφορές δεν σε κάνουν κακό άνθρωπο. Συχνά πηγάζουν από ασυνείδητες συνήθειες, συσσωρευμένες απογοητεύσεις ή απλώς από κούραση με έναν κόσμο που αλλάζει. Αλλά συνειδητοποιώντας αυτές τις μικρές, αποστασιοποιημένες χειρονομίες, έχεις τη δύναμη να αλλάξεις τα πράγματα. 

Το να μεγαλώνεις δεν σημαίνει ότι πρέπει να εγκαταλείπεις την ευχάριστη, ανοιχτή ή προσεκτική στάση. Αντιθέτως, ίσως είναι η ιδανική στιγμή να καλλιεργήσεις αυτές τις ιδιότητες που κάνουν τις σχέσεις πραγματικά πολύτιμες. Για να μάθετε πώς να επικοινωνείτε καλύτερα και να ενδυναμώνετε τους δεσμούς μεταξύ των γενεών, ανακαλύψτε το *Μη Βίαιη Επικοινωνία: Μια Γλώσσα της Ζωής* του Marshall B. Rosenberg. Αυτό το μπεστ σέλερ προσφέρει μια πρακτική μέθοδο μη βίαιης επικοινωνίας για να μεταμορφώσετε τις αλληλεπιδράσεις σας και να αποφύγετε τις καθημερινές συγκρούσεις. Βασικά σημεία που πρέπει να θυμάστε 

👉 Ορισμένες συμπεριφορές που σχετίζονται με την ηλικία δημιουργούν μια αόρατη απόσταση με τους γύρω μας, όχι από κακία, αλλά μέσω μιας συσσώρευσης μικρών, ενοχλητικών συνηθειών που κανείς δεν τολμά να επισημάνει. 


👉 Το να παραπονιέστε συνεχώς, να απορρίπτετε το καινούργιο, να διακόπτετε ή να χρησιμοποιείτε την ηλικία σας ως δικαιολογία για να είστε δυσάρεστοι τελικά εξαντλεί ακόμη και τα πιο υπομονετικά αγαπημένα σας πρόσωπα. 

👉 Η επίγνωση αυτών των συμπεριφορών βοηθά στη διατήρηση των σχέσεων και στο να ζήσουμε αυτή την περίοδο της ζωής με περισσότερη γαλήνη και αυθεντική σύνδεση με τους άλλους.

/www.comment-economiser.fr

Περπάτημα. Ενεργειακή σύνδεση με τη φύση και το περιβάλλον

 


Στον Χειμωνιάτικο περίπατο ο Θορώ σκιαγράφησε το πορτρέτο του χειμερινού περιπατητή. Όποιος βγαίνει το πρωί στην παγωνιά, έγραφε-τα μονοπάτια είναι καλυμμένα με χιόνι και τα δέντρα τεντώνουν τα ισχνά τους κλαδιά- και βαδίζει μέσα σε ένα ολόλευκο παγωμένο τοπίο, προχωρά αναγκαστικά γρήγορα και σωστά, γιατί έτσι μόνο θα καταφέρει να κρατηθεί ζεστός και να νιώσει τη θερμότητα του σώματός του. Το αίσθημα της φωτιάς που σιγοκαίει το στήθος είναι και αυτό μέρος της ευτυχίας που απορρέει από το βάδισμα στο χιόνι.

«Υπάρχει στη φύση μια υπόγεια φωτιά που μπορεί να κοιμάται, αλλά ποτέ δε σβήνει. Κανένα ψύχος δε μπορεί να τη νικήσει.[…] Αυτή η υπόγεια φωτιά έχει το βωμό της στο στήθος κάθε ανθρώπου. Την πιο κρύα μέρα, στον πιο έρημο λόφο, ο διαβάτης συντηρεί κάτω απ’τις πτυχές της κάπας του μια φωτιά πιο ζεστή από εκείνη που καίει σε οποιοδήποτε τζάκι. Ο υγιής άνθρωπος αποτελεί συμπλήρωμα των εποχών και μες στο καταχείμωνο στην καρδιά του βασιλεύει καλοκαίρι. Εκεί βρίσκεται ο νότος». ( Περιπλανήσεις, Φιλοσοφικοί στοχασμοί. Ένας Χειμωνιάτικος περίπατος. Αθήνα, Κέδρος,2013)

Η πρωταρχική ενέργεια που αισθάνεται όποιος περπατά είναι η δική του, η ενέργεια που εκλύει το σώμα που κινείται. Δεν πρόκειται περί έκρηξης δύναμης, αλλά μάλλον για μια ευαίσθητη και συνεχή ακτινοβολία.

1

Οι Ινδιάνοι της Αμερικής, των οποίων τη σοφία ο Θορώ εκτιμούσε ιδιαιτέρως, πίστευαν πως η γη είναι ιερή πηγή ενέργειας. Ξάπλωναν στο χώμα για να αναπαυθούν, κατά τη διάρκεια των συμβουλίων κάθονταν καταγής για να μπορέσουν να επιδείξουν μεγαλύτερη σοφία, περπατούσαν και η επαφή με τη γη τους έδινε σθένος και αντοχή. Η γη ως ανεξάντλητη πηγή ενέργειας. Είναι η Μητέρα από την οποία τα πάντα έλκουν την καταγωγή τους, είναι η τροφός, είναι αυτή που κλείνει μέσα της τους νεκρούς προγόνους. Είναι το στοιχείο εκείνο που εξασφαλίζει τη μετάδοση της ενέργειας. Έτσι, αντί να τείνει τα χέρια προς τον ουρανό και να ικετεύσει τις ουράνιες θεότητες, ο Ινδιάνος της Αμερικής προτιμά να περπατάει με γυμνά πέλματα πάνω στη γη.

« [Οι Ινδιάνοι Λακότα] αγαπούσαν τη γη και ό,τι βρίσκεται πάνω της και ο βαθμός σύνδεσής τους με αυτήν μεγάλωνε με την ηλικία. Οι γέροντες ήταν-κυριολεκτικά-παθιασμένοι με το έδαφος και δεν υπήρχε περίπτωση να ξεκουραστούν πάνω στο χώμα δίχως να νιώσουν πως αυτή τους η κίνηση τους έφερνε πιο κοντά στις δυνάμεις της μητέρας Γης. Ένιωθαν το χώμα μαλακό κάτω από τα πόδια τους, γι αυτό και έβγαζαν τα παπούτσια τους με ευχαρίστηση και περπατούσαν ξυπόλητοι πάνω στην ιερή γη. Έστηναν τις σκηνές τους πάνω σε αυτό το χώμα από το οποίο ήταν φτιαγμένοι και οι βωμοί τους. Τα πουλιά ξαπόσταιναν πάνω του και η γη, σαν τρυφερή μητέρα, κουβαλούσε ό,τι ζούσε και βλάσταινε. Το έδαφος ανακούφιζε, ενδυνάμωνε, ξέπλενε και θεράπευε. Γι αυτό και οι γηραιότεροι της φυλής κάθονταν διαρκώς κατάχαμα, ακριβώς επειδή δεν ήθελαν να αποκοπούν από τις δυνάμεις της ζωής. Καθισμένοι ή πλαγιασμένοι μπορούσαν να σκέφτονται καλύτερα, να νιώθουν πιο έντονα. Στοχάζονταν με μεγαλύτερη διαύγεια τα μυστήρια της ζωής και αισθάνονταν πως έρχονταν σε επαφή με κάθε ζωντανή δύναμη». (Αρχηγός Λούθηρος η Όρθια Αρκούδα, στο T.C. MacLuhan, Pieds nus sur la terre sacree-Γυμνά πόδια πάνω στην ιερή γη).

Το να βαδίζεις στηριζόμενος στη γη, να νιώθεις τη βαρύτητά της, να ξαποσταίνεις πάνω της σε κάθε σου βήμα, όλα αυτά λειτουργούν σαν μια συνεχόμενη ροή ενέργειας, που όμως δεν μεταδίδεται μοναχά ως ακτινοβολία που στην αρχή γίνεται αισθητή στα πόδια και μετά ανεβαίνει σε όλο το σώμα. Μεταφέρεται και μέσα από την ταύτιση της κυκλοφορίας (του αίματος στο σώμα του περιπατητή και της ενέργειας της γης). Το βάδισμα συνίσταται στην εξής κίνηση : η καρδιά χτυπά πιο δυνατά, κάνει μια μεγάλη κίνηση, το αίμα κυλά πιο γρήγορα, πιο δυνατά απ’ότι όταν το σώμα βρίσκεται σε κατάσταση ηρεμίας. Τα κύματα που διαπερνούν την γη δημιουργούν αντηχήσεις.

Τα τοπία είναι μια τελευταία πηγή ενέργειας, μετά την καρδιά της γης. Καλούν τον περιπατητή να τα οικοιοποιηθεί: νιώθει σαν στο σπίτι του, οι λόφοι, τα χρώματα, τα δέντρα τού προσφέρουν αμέριστη υποστήριξη. Η γοητεία ενός μονοπατιού που σκαρφαλώνει στους λόφους, η ομορφιά του αμπελώνα που το φθινόπωρο γεμίζει με πορφυρά και χρυσά χρώματα, τα φύλλα της ελιάς που ασημίζουν κάτω από τον καλοκαιρινό ουρανό, οι κοφτεροί παγωμένοι όγκοι, όλα αυτά φέρουν, μεταφέρουν, θρέφουν.

Απόσπασμα από το βιβλίο « ΠΕΡΠΑΤΩΝΤΑΣ, Frederic Gros, Εκδόσεις Ποταμός, Αθήνα 2015»

https://www.awakengr.com/

Κυριακή 1 Μαρτίου 2026

Maria Karystianou

 

Ότι δεν μπόρεσα να σου πω σήμερα το πρωί, τα γράφω την ώρα τούτη που σου έκοψαν το νήμα της ζωής σου.
«Αγαπημένο μου παιδί, Μάρθη μου,
Στις 28 Φεβρουαρίου του 2023, ο χρόνος σταμάτησε και ήρθαμε αντιμέτωποι με την απόλυτη διαπλοκή και την αδίστακτη διαφθορά.
Σήμερα, μικρή μου, δεν στέκομαι εδώ μόνο ως μια μάνα που την πνίγει το δίκιο. Στέκομαι ως η φωνή σου, η φωνή που κάποιοι επιχείρησαν να σβήσουν μέσα στα συντρίμμια και τις φλόγες εκείνης της νύχτας. Και λυπάμαι. Λυπάμαι που δεν αναγνώρισα τον κίνδυνο, που δεν έδρασα νωρίτερα, που άθελα μου έμεινα παγωμένη στην ψευδαίσθηση ότι τίποτα δεν αλλάζει σε αυτή τη χώρα.
Όμως εκείνη η νύχτα άλλαξε τα πάντα.
Υπόσχεση σου δίνω ότι δεν θα κουραστώ ποτέ. Θα γυρίσω κάθε δικαστήριο, κάθε πλατεία, κάθε γωνιά της Ευρώπης, όσο και όπου χρειαστεί.
Και δεν θα σωπάσω!! Η αλήθεια θα ανασταίνεται και θα αναδύεται πάντα λαμπερή, γιατί το φως δεν θάβεται στα μπάζα τους.
Ούτε θα συμβιβαστώ!! Η δικαίωση δεν είναι εκδίκηση· είναι το χρέος μου στο τελευταίο σου βλέμμα —αυτό που δεν πρόλαβα να συναντήσω— και στην ανάσα σου που πήραν από την αγκαλιά μου.
Όσο εκείνοι οχυρώνονται πίσω από βουλευτικές ασυλίες και τις κατ’ επίφαση «εξεταστικές», εμείς γινόμαστε εκατομμύρια πολίτες, ενωμένοι και δυνατοί.
Νόμιζαν ότι επειδή μας πήραν ό,τι πολυτιμότερο είχαμε, θα μέναμε αδύναμοι. Δεν κατάλαβαν ότι όταν σου πάρουν το παιδί, δεν έχεις πια τίποτα να φοβηθείς. Και ένας άνθρωπος που δεν φοβάται, είναι η μόνη ελπίδα για να γκρεμιστεί το σάπιο σύστημα που συνθλίβει τη ζωή μας.
Δεν θα σταματήσουμε λοιπόν μέχρι αυτό το έγκλημα να καταδικαστεί ως έγκλημα. Μέχρι οι υπεύθυνοι, όσο ψηλά κι αν κάθονται, να βρεθούν ενώπιον μιας πραγματικής δικαιοσύνης. Δεν δεχόμαστε το «πάμε κι όπου βγει» ως τρόπο λειτουργίας αυτής της κοινωνίας. Διεκδικούμε μια χώρα όπου τα παιδιά μας θα ζουν με ασφάλεια.
Και κάπως έτσι γεννήθηκε η ελπίδα!
Κοίταξε γύρω σου παιδί μου. Δες αυτές τις χιλιάδες ανθρώπους που έγιναν πάλι η οικογένειά μας. Δες τα νέα παιδιά που αρνούνται να σκύψουν το κεφάλι. Αυτή η μεγάλη αγκαλιά είναι η απόδειξη ότι είμαστε όλοι ΕΝΑ. Ο άδικος θάνατός σας δεν έφερε μόνο δάκρυα· έφερε μια πρωτόγνωρη ενότητα. Έγινε ο σπόρος για μια Ελλάδα που αρχίζει να απαιτεί τον σεβασμό που της αξίζει.
Συνεχίζουμε με το κεφάλι ψηλά και την ψυχή μας γεμάτη φως. Το δίκιο μας είναι αλύγιστο και η απεριόριστη αγάπη μας είναι η απόλυτη δύναμη που θα νικήσει το κακό.
Μένουμε δυνατοί, προσηλωμένοι στην αλήθεια, στην αγάπη και στην ειρήνη.
Αξίες απαραίτητες για να φτιάξουμε έναν δίκαιο κόσμο.
Σήμερα , βγήκαμε ξανά στους δρόμους και αποδείξαμε για ακόμη μια φορά ότι το φως μπορεί να νικήσει το σκοτάδι !
Δικαιοσύνη παντού!
Σας ευχαριστώ που είστε δίπλα μας.»

Η αξία της Ισλανδίας για την Ελλάδα και η στρατηγική της Τουρκίας στην Αρκτική

 


Γράφει ο Παναγιώτης Παύλος, Το Βήμα 

Το  Ρέικιαβικ της Ισλανδίας επισκέφθηκε την προηγούμενη εβδομάδα ο νέος Πρέσβης της Ελλάδας στο Όσλο, κ. Ευθύμιος Χαρλαύτης, και επέδωσε τα διαπιστευτήριά του στην Πρόεδρο της Ισλανδίας, κα Halla Tómasdóttir. Υπό άλλες συνθήκες, θα επρόκειτο απλώς για τη συνήθη πρακτική ο εκάστοτε διπλωματικός απεσταλμένος της Ελλάδας στη Νορβηγία να διεκπεραιώνει την εκπροσώπηση της χώρας μας στο βορειοατλαντικό νησί των Βίκινγκ.

Πλην όμως, ο Έλληνας Πρέσβης διέσχισε τον μισό ωκεανό αντιμέτωπος με ευκαιρίες αλλά και προκλήσεις. Μπορεί η Ισλανδή Πρόεδρος να του εξέφρασε το θαυμασμό της για τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, να επιβεβαίωσε συναντίληψη στα μείζονα διεθνή ζητήματα και να συνομολόγησε τις δυνατότητες περαιτέρω εμβάθυνσης των διμερών σχέσεων, ωστόσο αυτά συμβαίνουν σε μια συγκυρία κατά την οποία η Αθήνα πρέπει να λάβει σοβαρά υπόψη γεωπολιτικά δεδομένα και εξελίξεις..

Στις 6 Φεβρουαρίου, η ισλανδική κυβέρνηση ενέκρινε το αίτημα της Άγκυρας για το άνοιγμα τουρκικής πρεσβείας στο Ρέικιαβικ, με χρονοδιάγραμμα έναρξης λειτουργίας μέσα στο τρέχον έτος. Η κίνηση αυτή της Τουρκίας δεν είναι τυχαία, ούτε σχετίζεται με τον μικρό αριθμό Τούρκων που ζουν στην Ισλανδία.

Η γεωπολιτική αναβάθμιση της Ισλανδίας

Η Ισλανδία έχει μεγάλη γεωστρατηγική αξία στον βόρειο Ατλαντικό λόγω της θέσης της στο GIUK Gap (πέρασμα μεταξύ Γροιλανδίας, Ισλανδίας και Ηνωμένου Βασιλείου) που ελέγχει υποβρύχια και εμπορικές διαδρομές (choke point). Παρότι δεν διαθέτει μόνιμο στρατό, η ύπαρξή της είναι καθοριστική για τη δραστηριότητα του ΝΑΤΟ στην Αρκτική (από το 2014 η νατοϊκή παρουσία είναι αυξημένη σε αεροσκάφη επιτήρησης και ανθυποβρυχιακά μέσα), και η θέση της αναβαθμίζεται διαρκώς λόγω της παρακολούθησης της ρωσικής δραστηριότητας στην περιοχή. Οι δεσμοί της με τις ΗΠΑ παραμένουν ισχυροί ενώ διαδραματίζει σημαντικό ρόλο σε περιβαλλοντική πολιτική, έρευνα και βιώσιμη ναυτιλία.

Οι νέες θαλάσσιες οδοί καθιστούν την Ισλανδία δυνητικό κόμβο logistics μεταξύ Αρκτικής, Ευρώπης και Βόρειας Αμερικής. Παράλληλα, η χώρα λειτουργεί ως στρατηγική πύλη στους θαλάσσιους δρόμους του Ατλαντικού και του Αρκτικού Κύκλου, με άμεση συνάφεια προς τις εμπορικές διαδρομές 

Εύλογα, η μετατόπιση του διεθνούς γεωπολιτικού κέντρου βάρους στην Αρκτική την αναδεικνύει σε κρίσιμη παράμετρο για τη στρατηγική ισορροπία, καθώς η Ισλανδία μπορεί να λειτουργεί ως σημείο ελέγχου θαλάσσιων διαδρομών, εφαλτήριο νατοϊκών δυνάμεων σε περιόδους κρίσης και μέσο ενίσχυσης πολιτικής, οικονομικής και γεωπολιτικής συνεργασίας με ισχυρές χώρες (ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα).

Λιμάνι, Ρέκιαβικ (AP Photo/Kirsty Wigglesworth)

Η Τουρκία στην Αρκτική: Στρατηγική και οφέλη

Τα τελευταία χρόνια η Τουρκία επιχειρεί στρατηγική διείσδυση στον βόρειο Ατλαντικό και την Αρκτική, επεκτείνοντας την εκεί παρουσία της μέσω της Νορβηγίας (από το 2019 έχει πραγματοποιήσει πέντε ΤASE — Τουρκικές Αρκτικές Ερευνητικές Αποστολές), και με ενεργό συμμετοχή σε πρωτόκολλα όπως το Spitsbergen για τα νησιά Svalbard (η Ελλάδα έχει υπογράψει το ίδιο πρωτόκολλο το 1925, χωρίς να έχει ενεργή δραστηριότητα ως τώρα).

Η Ισλανδία είναι μέλος του Αρκτικού Συμβουλίου, στο οποίο η Τουρκία συμμετέχει ως χώρα παρατηρητής. Η νέα πρεσβεία στο Ρέικιαβικ θα παρέχει στην Άγκυρα άμεση πρόσβαση σε χώρες και θεσμούς της βόρειας Ευρώπης, με πολλαπλά οφέλη – εμπορικά, οικονομικά και γεωπολιτικά. Επιπλέον, θα επιτρέψει στη γείτονα να διαμορφώσει νέο πλαίσιο επιρροής σε αποφάσεις και προγράμματα για την Αρκτική, να συμμετάσχει ενεργά σε ζητήματα ασφαλείας, έρευνας και θαλάσσιων οδών και να ενισχύσει τη διεθνή εικόνα της. Έτσι, η Τουρκία αναβαθμίζει τον ρόλο της ως ναυτιλιακή δύναμη και διευρύνει τα στρατηγικά της συμφέροντα στον βορειοατλαντικό και αρκτικό χώρο.

Η ίδρυση της πρεσβείας εκπέμπει το σαφές μήνυμα ότι η Άγκυρα επιδιώκει παγκόσμια παρουσία πέραν της Μεσογείου και των Βαλκανίων – δεδομένης ήδη της έντονης δραστηριότητάς της στην Αφρική. Δημιουργεί δίαυλο άμεσης πολιτικής επικοινωνίας με την Ισλανδία και νέο εφαλτήριο διμερούς και πολυμερούς διπλωματίας κοντά στη Γροιλανδία και τον ευρύτερο αρκτικό χώρο.

Μεσοπρόθεσμα, ενισχύει την εικόνα της Τουρκίας ως ανερχόμενης παγκόσμιας διπλωματικής δύναμης σε ζητήματα Αρκτικής, νέων θαλάσσιων διαδρομών και ενεργειακών πόρων. Όλα αυτά καταδεικνύουν ότι η τουρκική πρεσβεία στο Ρέικιαβικ αποτελεί στρατηγικό βήμα πολιτικής, οικονομικής και γεωστρατηγικής διείσδυσης στον βορρά της Ευρώπης και την Αρκτική.

Η ελληνική κοινότητα στην Ισλανδία

Η ελληνική παρουσία στην Ισλανδία είναι μικρή αλλά αξιοσημείωτη. Οι πρώτες οργανωμένες μεταναστευτικές κινήσεις σχετίζονταν κυρίως με ακαδημαϊκές και επαγγελματικές δραστηριότητες, ενώ η οικονομική κρίση της δεκαετίας του 2010 οδήγησε σε εκθετική αύξηση της παρουσίας των Ελλήνων που σήμερα αριθμούν τουλάχιστον 800 ψυχές.

Το 2004 όταν η Ελλάδα σήκωσε το τρόπαιο του ευρωπαϊκού πρωταθλήματος ποδοσφαίρου, στο Ρέικιαβικ πανηγύρισαν οι μόλις 8 Έλληνες που ζούσαν τότε εκεί, όπως διηγείται ένας εξ αυτών, ο Αντώνης Κουμουρίδης, τότε ειδικευόμενος ιατρός στην Ισλανδία και σήμερα πλαστικός χειρουργός που ζει κι εργάζεται στη Νορβηγία. Οι περισσότεροι Έλληνες της Ισλανδίας ζουν στο Ρέικιαβικ και εργάζονται στον τουρισμό, την εστίαση, την εκπαίδευση και την έρευνα, ενώ συμμετέχουν ενεργά σε επιχειρήσεις – ανάμεσά τους υπάρχει ακόμη και ελληνικό λουκουματζίδικο – και σε εκπαιδευτικές και πολιτιστικές δραστηριότητες.

Δεδομένου ότι Ελλάδα δεν διατηρεί πρεσβεία στο Ρέικιαβικ, οι διπλωματικές σχέσεις καλύπτονται από την Πρεσβεία της Ελλάδας στο Όσλο. Τα τελευταία 20 χρόνια, ωστόσο, ο Ισλανδός φιλέλληνας Rafn Alexander Sigurðsson, Επίτιμος Γενικός Πρόξενος της Ελλάδας στην Ισλανδία, έχει συμβάλει σημαντικά στην ενίσχυση των διμερών σχέσεων, υποστηρίζοντας την ελληνική κοινότητα και λειτουργώντας ως γέφυρα μεταξύ των δύο χωρών.

Το 2017, κατά την εκεί επίσκεψη του Οικουμενικού Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου και του Μητροπολίτη Σουηδίας κ. Κλεόπα, τέθηκαν τα θεμέλια της ελληνορθόδοξης ενορίας του Αποστόλου Βαρθολομαίου στο Ρέικιαβικ, υπό τη δικαιοδοσία της Μητρόπολης Σουηδίας και Πάσης Σκανδιναβίας, με αναγνώριση από τις ισλανδικές αρχές. Παρά την ίδρυσή της ωστόσο, οι πνευματικές ανάγκες των Ελλήνων παραμένουν μεγάλες, καθώς δεν υπάρχει μόνιμη ή τακτική παρουσία ιερέα.

Προς παρόν, η χώρα μας διατηρεί περιορισμένες επαφές με πανεπιστήμια της Ισλανδίας μέσω προγραμμάτων όπως το Erasmus. Την ώρα που η Τουρκία, διαθέτει δομές όπως το Εθνικό Κέντρο DEHUKAM για τη Θάλασσα και το Δίκαιο της Θάλασσας, και επιχειρεί μεθοδικά την εδραίωση ερεισμάτων για ανατροπή του status quo στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, η Ελλάδα επείγει να εκμεταλλευθεί τις δυνατότητες που της παρέχει ο μετανάστης Ελληνισμός και ο ελληνικός εφοπλισμός.

Αεροπορική και πολιτισμική σύνδεση Αθήνας – Ρέικιαβικ

Η αποκατάσταση της απευθείας αεροπορικής σύνδεσης Αθήνας – Ρέικιαβικ, που είχε διακοπεί προ διετίας λόγω πτώχευσης του αερομεταφορέα Play OG, αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για την ενίσχυση των σχέσεων Ελλάδας – Ισλανδίας. Ενδεχόμενη νέα σύνδεση θα αποφέρει πολλαπλά οφέλη: θα ενισχύσει τον τουρισμό και την επίσκεψη Ισλανδών στην Ελλάδα, θα προωθήσει τις διμερείς οικονομικές και εμπορικές σχέσεις, θα διευκολύνει φοιτητές και επιχειρηματίες και θα διασφαλίσει καλύτερη εξυπηρέτηση των αναγκών των Ελλήνων ομογενών που ζουν στην Ισλανδία, αυξάνοντας παράλληλα το διεθνές αποτύπωμα ελληνικών αεροπορικών εταιρειών.

Η ιστορική και πολιτισμική διάσταση ενισχύει τη σημασία της Ελλάδας για το «Παγωμένο Νησί», και αντιστρόφως. Η χώρα μας είναι ιδιαίτερα αγαπητή στους Ισλανδούς: η Ισλανδία αναφέρεται ως Θούλη από τον Πυθέα τον Μασσαλιώτη και τον Πλίνιο, ενώ η νοοτροπία των Ισλανδών μοιάζει τόσο με την ελληνική, ώστε να έχουν χαρακτηριστεί «οι Μεσόγειοι του Βορρά».

Δεν είναι τυχαίο ότι αγαπημένο ελληνικό τραγούδι του Ισλανδού καθηγητή φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο του Όσλο και κορυφαίου διεθνώς ειδικού στον Πλωτίνο, Eyjólfur Kjalar Emilsson, είναι «Το τρένο φεύγει στις οκτώ» σε στίχους Μάνου Ελευθερίου και μουσική Μίκη Θεοδωράκη. Αυτή η πολιτισμική οικειότητα καθιστά απολύτως φυσιολογική και στρατηγικά ωφέλιμη τη στενότερη σύνδεση των δύο χωρών.

https://geopolitico.gr/

ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΕΣ ΜΑΡΙΑΣ ΚΑΡΥΣΤΙΑΝΟΥ

 


Από το κάλεσμα με βίντεο έως τη μη ομιλία στη συγκέντρωση.
Το κλίμα που δημιουργήθηκε γύρω από την Μαρία Καρυστιανού
Η αφετηρία της συζήτησης που άνοιξε τις τελευταίες ημέρες, ήταν η δημοσιοποίηση ενός βίντεο με το οποίο η Μαρία Καρυστιανού, κάλεσε τον κόσμο να συμμετάσχει στις συγκεντρώσεις μνήμης για τα θύματα των Τεμπών στις 28 Φεβρουαρίου, τρία χρόνια μετά την τραγωδία.
Από την πρώτη στιγμή υπήρξαν αντιδράσεις για το ύφος του βίντεο, κυρίως λόγω της σκληρής οπτικής εισαγωγής.
Εδώ όμως υπάρχει υποκρισία.
Τα ηχητικά ντοκουμέντα που χρησιμοποιούνται στο βίντεο δεν είναι κάτι νέο. Βρίσκονται στη δημόσια σφαίρα εδώ και περίπου έναν χρόνο, είναι διαθέσιμα στο κοινό 24 ώρες το εικοσιτετράωρο, 365 ημέρες τον χρόνο, και έχουν αναπαραχθεί μέχρι και σήμερα, αμέτρητες φορές χωρίς να προκαλείται η ίδια αγανάκτηση.
Την ίδια περίπου περίοδο προβλήθηκαν και άλλα τηλεοπτικά αποσπάσματα με παρόμοιο ή και σκληρότερο περιεχόμενο, όπως στην εκπομπή «Αντιθέσεις» του Γιώργου Σαχίνη στην ΚΡΗΤΗ TV, χωρίς βέβαια να υπάρξει αντίστοιχη κατακραυγή.
Όταν όμως το κάλεσμα έγινε από την Καρυστιανού, τότε ξαφνικά κάποιοι τα θυμήθηκαν όλα.
Αυτό από μόνο του δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για το αν η αντίδραση αφορά πραγματικά το περιεχόμενο ή τελικά το πρόσωπο.
Το βίντεο δεν ήταν κομματικό σποτ, ούτε επαγγελματική παραγωγή κάποιου μηχανισμού. Δεν περιείχε κομματικά σύμβολα, δεν προωθούσε πολιτικό φορέα και δεν ζητούσε ψήφο.
Ήταν ένα κάλεσμα προς την κοινωνία να μην ξεχάσει.
Γιατί τρία χρόνια μετά, η μνήμη αρχίζει να ατονεί. Όταν περνά ο χρόνος, η οργή ξεθωριάζει, η συγκίνηση μειώνεται και η κοινωνία τείνει να συνηθίζει ακόμη και τα πιο ασυγχώρητα γεγονότα.
Σκοπός του βίντεο ήταν να λειτουργήσει σαν ένα απότομο ξύπνημα, ένα γδάρσιμο της μνήμης, όχι σαν προπαγανδιστικό μήνυμα.
Και ίσως εκεί βρίσκεται η ουσία της ενόχλησης που προκλήθηκε.
Γιατί η αντίδραση δεν είχε να κάνει μόνο με το ύφος του βίντεο, αλλά με το ποιος μιλούσε και έκανε το κάλεσμα.
Όταν η φωνή που ακούγεται δεν μπορεί εύκολα να ελεγχθεί ή να ενταχθεί σε κομματικά πλαίσια, τότε η ενόχληση μεγαλώνει.
Η συζήτηση όμως πήρε ακόμη πιο έντονη τροπή κατά τη συγκέντρωση της 28ης Φεβρουαρίου στο Σύνταγμα.
Παρότι η ίδια η Καρυστιανού είχε καλέσει τον κόσμο να συμμετάσχει χωρίς κόμματα και χρώματα, κατά τη διάρκεια της συγκέντρωσης δεν ανέβηκε στο βήμα για να μιλήσει.
Σύμφωνα με μαρτυρίες παρευρισκόμενων, η ίδια βρέθηκε στον χώρο των συγγενών και των ομιλητών, όμως δεν της δόθηκε ο λόγος. Οι ίδιες μαρτυρίες κάνουν λόγο για πλήρη έλεγχο της διοργάνωσης από κομματικούς μηχανισμούς, με ιδιαίτερη αναφορά στο ΚΚΕ, κάτι που επηρέασε τη σειρά των ομιλητών και το ποιοι τελικά μίλησαν.
Το γεγονός αυτό προκάλεσε έντονη αγανάκτηση σε πολλούς από τους παρευρισκόμενους, όχι μόνο για πολιτικούς λόγους αλλά και για λόγους στοιχειώδους σεβασμού. Γιατί, ανεξάρτητα από πολιτικές επιλογές ή μελλοντικές αποφάσεις, πρόκειται για μια μάνα που έχασε το παιδί της και που επί τρία χρόνια κράτησε το θέμα των Τεμπών στην πρώτη γραμμή της δημόσιας συζήτησης.
Η εικόνα να βρίσκεται στον χώρο της συγκέντρωσης και να μην της επιτρέπεται να μιλήσει, για πολλούς λειτούργησε σαν αποκάλυψη. Σαν να πέφτουν οι μάσκες.
Παράλληλα, διακινήθηκαν και δημοσιεύματα που μιλούσαν για ένταση μεταξύ συγγενών. Όμως δημόσιες τοποθετήσεις συγγενών διέψευσαν αυτά τα σενάρια, τονίζοντας ότι υπήρξε προσπάθεια να παρουσιαστεί εικόνα διάσπασης ενώ στην πραγματικότητα υπήρχε συγκίνηση, επικοινωνία και ανθρώπινη επαφή μεταξύ τους.
Όλα αυτά οδήγησαν πολλούς να μιλούν πλέον ανοιχτά για καπέλωμα των κινητοποιήσεων και για μια προσπάθεια να ελεγχθεί το ποιος εκφράζει το αίτημα για δικαιοσύνη.
Και εκεί ακριβώς βρίσκεται ίσως η ουσία της κάθαρσης. Όχι στο αν ένα βίντεο ήταν σκληρό, αλλά στο ποιος έχει δικαίωμα να θυμίζει στην κοινωνία ότι το έγκλημα των Τεμπών δεν έχει τελειώσει.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, η ίδια η Καρυστιανού έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν πιστεύει πως η δικαίωση μπορεί να έρθει μέσα από το ίδιο το πολιτικό πλαίσιο που επέτρεψε να συμβεί η τραγωδία. Για τον λόγο αυτό κάλεσε ανοιχτά τον κόσμο να συστρατευθεί μαζί της στην πολιτική κίνηση που επιχειρεί να δημιουργήσει, ζητώντας από τους πολίτες να βρεθούν στις επάλξεις και να μην περιμένουν παθητικά την εξέλιξη των δικαστικών διαδικασιών.
Η θέση αυτή εκφράζει και ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας που έχει ήδη πειστεί ότι η υπόθεση των Τεμπών δεν μπορεί να δικαιωθεί ουσιαστικά όσο αντιμετωπίζεται μέσα από τους ίδιους μηχανισμούς που λειτουργούν εδώ και δεκαετίες. Τα δικαστήρια, οι επιτροπές κτλ δίνουν την εικόνα μιας θεατρικής παράστασης που εξελίσσεται μπροστά στα μάτια όλων, χωρίς να υπάρχει πίστη ότι στο τέλος θα αποδοθεί η ευθύνη εκεί που πρέπει.
Ίσως γι’ αυτό η Καρυστιανού ζητά και από τους συγγενείς και από όσους στάθηκαν δίπλα τους όλα αυτά τα χρόνια να κάνουν μαζί το επόμενο βήμα. Να αφήσουν στην άκρη τις κομματικές ταυτότητες και τις παλιές πολιτικές συνήθειες και να σταθούν απέναντι στο ίδιο το πολιτικό πλαίσιο που διαμόρφωσε τις συνθήκες για να συμβεί το έγκλημα.
Γιατί όταν προσπαθείς να δικαιώσεις τα παιδιά σου σε μια υπόθεση που αφορά κρατικές ευθύνες, δεν μπορείς να το κάνεις μένοντας μέσα στα ίδια όρια που το ίδιο το κράτος έχει ορίσει.
Αναγκαστικά βρίσκεσαι απέναντι. Απέναντι σε ένα μοντέλο εξουσίας που από τη μεταπολίτευση και μετά δημιούργησε μια χώρα όπου το «πάμε κι όπου βγει» δεν αφορά μόνο τον σιδηρόδρομο, αλλά ολόκληρη τη λειτουργία του κράτους.
Ο σιδηρόδρομος δεν ήταν απλώς ένα σύστημα που απέτυχε. Ήταν μια μικρογραφία της ίδιας της Ελλάδας. Και όσο αυτό δεν το αναγνωρίζουμε, τόσο η δικαίωση θα απομακρύνεται.
Όποιος έζησε τα χρόνια των μνημονίων ξέρει ότι όταν το πολιτικό σύστημα πιέζεται, δεν διαλύεται αλλά συσπειρώνεται.
Και γι’ αυτό ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας αντιμετωπίζει πλέον με δυσπιστία κάθε διαδικασία που υπόσχεται δικαιοσύνη χωρίς πραγματική αλλαγή.
Το είδαμε τότε στη περίοδο των μνημονίων, όταν η κοινωνία βρέθηκε απέναντι σε αποφάσεις που άλλαζαν τη ζωή της, όταν η Βουλή περιφρουρούνταν, θυμίζοντας περισσότερο φρούριο παρά κοινοβούλιο απέναντι σε έναν εξοργισμένο λαό και όταν, παρά τις μεγάλες κουβέντες και τις αντιπαραθέσεις, το πολιτικό σύστημα βρήκε τρόπο να συνεχίσει να λειτουργεί χωρίς να σπάσει.
Την περίοδο εκείνη ακούστηκαν πολλές καταγγελίες, ειπώθηκαν βαριές κουβέντες, αλλά στο τέλος κανείς δεν θέλησε πραγματικά να τραβήξει τη γραμμή μέχρι τη ρήξη.
Και ίσως γιατί δεν μπορούσαν, αλλά και γιατί δεν ήθελαν να φτάσουν μέχρι εκεί. Γιατί όποιος προκαλεί πραγματική ρήξη με ένα σύστημα, πρέπει να είναι έτοιμος να ζήσει και την επόμενη μέρα έξω από αυτό.
Αυτό είναι που κάνει σήμερα πολλούς να βλέπουν με δυσπιστία όσα συμβαίνουν και στην υπόθεση των Τεμπών. Όταν το ίδιο πολιτικό και θεσμικό πλαίσιο που επί δεκαετίες δημιούργησε παθογένειες καλείται τώρα να ερευνήσει τον εαυτό του, είναι λογικό ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας να φοβάται ότι στο τέλος θα αποδοθούν ευθύνες μόνο μέχρι εκεί που δεν θα απειλείται η συνολική ισορροπία του συστήματος.
Και ίσως γι’ αυτό η στάση της Καρυστιανού, όσο κι αν ενοχλεί ορισμένους, βρίσκει απήχηση. Γιατί εκφράζει ακριβώς αυτή την αίσθηση. Ότι η δικαίωση δεν θα έρθει αν δεν υπάρξει πραγματική κάθαρση, και ότι όταν το ζήτημα αφορά ένα κρατικό έγκλημα, η κάθαρση δεν μπορεί να είναι μόνο δικαστική, αναγκαστικά είναι και πολιτική.
Το «πάμε κι όπου βγει» φίλες και φίλοι δεν ήταν μια φράση που ειπώθηκε μόνο μέσα σε ένα τρένο. Δεν είναι θέμα ενός κόμματος ούτε ενός προσώπου. Είναι το σύμπτωμα μιας ολόκληρης εποχής. Ήταν μια φράση που περιγράφει μια ολόκληρη νοοτροπία δεκαετιών.
Μια νοοτροπία που χαρακτήρισε τον τρόπο με τον οποίο λειτούργησε το κράτος, η οικονομία, οι θεσμοί και συνολικά η ίδια η χώρα. Από τη μεταπολίτευση και μετά, τα προβλήματα συσσωρεύονταν χωρίς ποτέ να υπάρξει πραγματική κάθαρση. Κάθε κρίση περνούσε, κάθε λάθος κουκουλωνόταν, κάθε ευθύνη χανόταν μέσα στον χρόνο.
Η χρεοκοπία, τα μνημόνια, η επιτήρηση, δεν ήρθαν από το πουθενά. Ήταν αποτέλεσμα μιας πορείας χωρίς ουσιαστική αυτοκριτική και χωρίς πραγματική ρήξη με τις παθογένειες που όλοι γνώριζαν αλλά κανείς δεν ήθελε να αγγίξει μέχρι τέλους.
Το ίδιο συνέβη και με τις υποδομές, με τον σιδηρόδρομο, με τη λειτουργία του κράτους. Όλα λειτουργούσαν με τη λογική ότι κάπως θα συνεχίσουμε, κάπως θα περάσει, κάπως θα βρεθεί λύση. Μέχρι που δεν βρέθηκε.
Γι’ αυτό και για πολλούς ανθρώπους τα Τέμπη δεν ήταν ένα μεμονωμένο δυστύχημα. Ήταν το αποτέλεσμα μιας ολόκληρης εποχής χωρίς ουσιαστική κάθαρση. Και όταν μια κοινωνία δεν περνά ποτέ από κάθαρση, τα ίδια λάθη επιστρέφουν, κάθε φορά με πιο βαρύ κόστος.
Αν πραγματικά θέλουμε να τιμήσουμε τη μνήμη των παιδιών που χάθηκαν, τότε το ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος φταίει σε ένα δικαστήριο. Το ερώτημα είναι αν είμαστε διατεθειμένοι να κοιτάξουμε κατάματα το ίδιο το πολιτικό σύστημα που δημιούργησε τις συνθήκες για να συμβεί αυτό που συνέβη.
Και γι’ αυτό το κάλεσμα που έγινε αυτές τις ημέρες δεν ήταν κομματικό. Ήταν κάλεσμα προς όλους. Πέρα από παρατάξεις, πέρα από ταμπέλες, πέρα από παλιές πολιτικές συνήθειες. Γιατί όταν η κοινωνία ζητά κάθαρση, δεν μπορεί να τη χωρίσεις σε στρατόπεδα.
Ή θα υπάρξει για όλους, ή δεν θα υπάρξει για κανέναν.
Αυτό είναι το πραγματικό νόημα του να βρεθεί ο κόσμος στον δρόμο.
Όχι για να υπηρετήσει ένα κόμμα, αλλά για να μην ξεχαστεί.
Για να μη μείνει άλλη μια φορά η χώρα στο ίδιο σημείο, περιμένοντας απλώς να περάσει ο χρόνος μέχρι την επόμενη τραγωδία.