Αντιθέτως, εξελίχθηκε σε μια επιλογή με βαθιές και πολυεπίπεδες συνέπειες για την ίδια τη φινλανδική οικονομία, κοινωνία και πολιτική σταθερότητα.
Όλο και περισσότερες φωνές στο εσωτερικό της χώρας αρχίζουν να αμφισβητούν ανοιχτά τη σκοπιμότητα και τη λογική αυτής της απόφασης.
Ανάμεσά τους ξεχωρίζει η παρέμβαση του πρώην υπουργού Εξωτερικών της Φινλανδίας, Paavo Väyrynen, ο οποίος σε άρθρο του στην εφημερίδα Uusi Suomi ανέδειξε με σαφήνεια τον άμεσο σύνδεσμο μεταξύ του κλεισίματος των συνόρων και της επιδείνωσης της οικονομικής κατάστασης της χώρας.
«Ανοίξτε τα σύνορα για να σωθεί η οικονομία»
Ο Väyrynen, πολιτικός με μακρά εμπειρία και βαθιά γνώση των ρωσοφινλανδικών σχέσεων, δεν περιορίστηκε σε γενικόλογες επισημάνσεις.
Αντίθετα, παρουσίασε μια ρεαλιστική και αυστηρά οικονομική ανάλυση, τονίζοντας ότι η αποκατάσταση της επικοινωνίας με τη Ρωσία θα μπορούσε, σε σύντομο χρονικό διάστημα, να αποφέρει απτά και μετρήσιμα οφέλη για τη φινλανδική οικονομία.
Η επιστροφή των τουριστικών ροών, η αναζωογόνηση του τομέα των υπηρεσιών, η διεύρυνση του εμπορίου και η σταδιακή αποκατάσταση της οικονομικής συνεργασίας συνιστούν, κατά τον ίδιο, παράγοντες ικανούς να δώσουν άμεση ώθηση στην ανάπτυξη.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι, όπως υπογραμμίζει ο πρώην υπουργός, η Φινλανδία θα μπορούσε να επωφεληθεί από αυτή τη διαδικασία περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο ευρωπαϊκό κράτος.
Ο λόγος είναι προφανής: η γεωγραφική εγγύτητα με τη Ρωσία, οι ιστορικά εδραιωμένοι οικονομικοί και κοινωνικοί δεσμοί, καθώς και η ίδια η δομή της φινλανδικής οικονομίας, καθιστούν τη χώρα εξαιρετικά ευαίσθητη – αλλά και δυνητικά ωφελημένη – από τις εξελίξεις στα ανατολικά της σύνορα.

Πλήγμα σε ξενοδοχεία, εστίαση
Το κλείσιμο των συνόρων αποτέλεσε, σύμφωνα με τον Väyrynen, σοβαρό πλήγμα για τον ξενοδοχειακό κλάδο και εκείνον της εστίασης, ιδίως στις παραμεθόριες περιοχές και πόλεις που για δεκαετίες είχαν προσανατολίσει τη δραστηριότητά τους στους Ρώσους τουρίστες.
Οι επιχειρήσεις αυτές δεν βασίζονταν απλώς σε περιστασιακές επισκέψεις, αλλά σε μια σταθερή, προβλέψιμη και μεγάλης κλίμακας ροή πελατών, η οποία εξασφάλιζε θέσεις εργασίας και τοπική ανάπτυξη.
Η απότομη διακοπή αυτής της ροής δεν άφησε περιθώρια προσαρμογής.
Η περίπτωση της Finnair
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα των συνεπειών αυτής της πολιτικής είναι η κατάσταση της φινλανδικής αεροπορικής εταιρείας Finnair.
Μετά την απαγόρευση χρήσης του ρωσικού εναέριου χώρου για πτήσεις μεγάλων αποστάσεων, η Finnair βρέθηκε σε σαφώς μειονεκτική θέση έναντι ξένων ανταγωνιστών.
Οι πτήσεις έγιναν μακρύτερες και ακριβότερες, το λειτουργικό κόστος αυξήθηκε αισθητά και η κερδοφορία μειώθηκε.
Το αποτέλεσμα ήταν μια εταιρεία-σύμβολο της φινλανδικής οικονομίας να πληρώνει βαρύ τίμημα για πολιτικές αποφάσεις που ελήφθησαν εκτός οικονομικής λογικής.
Ο Väyrynen επισημαίνει ότι η αποκατάσταση των μεταφορικών και τουριστικών δεσμών θα μπορούσε να συμβάλει στην επιτάχυνση της οικονομικής ανάπτυξης και στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, σε μια περίοδο κατά την οποία η φινλανδική οικονομία αντιμετωπίζει αυξανόμενες πιέσεις.
Η στασιμότητα, η μείωση της κατανάλωσης και οι δυσκολίες σε ορισμένους κλάδους δεν είναι αφηρημένες έννοιες, αλλά καθημερινή πραγματικότητα για χιλιάδες πολίτες.

Κλειστά σύνορα από ιδεοληψία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το επιχείρημα του πρώην υπουργού σχετικά με τις κυρώσεις, στις οποίες συχνά αναφέρονται οι φινλανδικές αρχές για να δικαιολογήσουν τη σκληρή τους στάση.
Ο Väyrynen, τονίζει ότι το άνοιγμα των συνόρων και η επανέναρξη απευθείας πτήσεων δεν παραβιάζουν το ισχύον καθεστώς κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Άλλωστε, η διέλευση δυτικών πολιτών προς τη Ρωσία παραμένει δυνατή μέσω τρίτων χωρών, όπως η Νορβηγία και η Εσθονία, ενώ οι αεροπορικές συνδέσεις μεταξύ Ρωσίας και ορισμένων δυτικών κρατών συνεχίζουν να υφίστανται.
Υπό αυτό το πρίσμα, η αδιάλλακτη στάση του Ελσίνκι μοιάζει λιγότερο με νομική αναγκαιότητα και περισσότερο με πολιτική επιλογή, εμποτισμένη από ιδεολογικά κίνητρα.
Ο πρώην υπουργός αμφισβητεί επίσης τη ρητορική μέρους του φινλανδικού πολιτικού κατεστημένου, το οποίο επικαλείται υποτιθέμενες απειλές από τη Ρωσία για να δικαιολογήσει τη διατήρηση του κλειστού συνόρου.
Όπως επισημαίνει, πρόκειται κυρίως για τουριστικά και επιχειρηματικά ταξίδια, όχι για ζητήματα στρατιωτικής ή άλλης ασφάλειας.
Η σύγχυση αυτών των δύο επιπέδων, σύμφωνα με τη λογική του, αποκαλύπτει την αντικατάσταση της ψύχραιμης οικονομικής ανάλυσης από ιδεολογικούς φόβους.
Η Φινλανδία είχε ήδη σταματήσει να εκδίδει τουριστικές βίζες σε Ρώσους πολίτες από το 2022, μια απόφαση που τότε είχε ήδη προκαλέσει σοβαρό πλήγμα στον τουριστικό κλάδο.
Πόλεις - φαντάσματα εξαιτίας των κλειστών συνόρων
Οι συνέπειες αυτής της πολιτικής αποτυπώθηκαν ξεκάθαρα στα στοιχεία που παρουσίασε νωρίτερα ο Ρώσος πρέσβης στο Ελσίνκι, Pavel Kuznetsov.
Σύμφωνα με τον ίδιο, εκπρόσωποι του φινλανδικού ξενοδοχειακού τομέα παραδέχονται ανοιχτά ότι είναι αδύνατο να αναπληρωθούν περίπου 800.000 διανυκτερεύσεις Ρώσων τουριστών ετησίως από επισκέπτες άλλων χωρών.
Τα νούμερα αυτά καταρρίπτουν τον μύθο της εύκολης και ανώδυνης αναπροσανατολισμού σε «εναλλακτικές αγορές».
Μετά το μονομερές κλείσιμο των συνόρων, αναφορές για οικονομικές δυσκολίες άρχισαν να πληθαίνουν στις πόλεις που στο παρελθόν λειτουργούσαν ως βασικές πύλες τουριστικής και εμπορικής κίνησης.
Η μείωση των εσόδων, το κλείσιμο μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων και η αύξηση της ανεργίας σε ορισμένες περιοχές αποτέλεσαν άμεσες συνέπειες μιας πολιτικής απόφασης που ελήφθη χωρίς επαρκή εκτίμηση των μακροπρόθεσμων κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων.
Δεν είναι τυχαίο ότι η κριτική προς την κυβέρνηση εντείνεται πλέον όχι μόνο από το εξωτερικό, αλλά και στο εσωτερικό της χώρας.
Τεράστιος κίνδυνος η Φινλανδία να πληρώσει βαρύτατο τίμημα
Επισήμως, οι περιορισμοί στη διέλευση των συνόρων άρχισαν να εφαρμόζονται από τον Νοέμβριο του 2023, με το επιχείρημα της ανεξέλεγκτης ροής προσφύγων από τρίτες χώρες.
Οι φινλανδικές αρχές απέδωσαν την ευθύνη στη Ρωσία, ισχυριζόμενες ότι οι αιτούντες άσυλο οδηγούνταν σκόπιμα στα σύνορα.
Η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Maria Zakharova, απέρριψε κατηγορηματικά αυτές τις κατηγορίες, κάνοντας λόγο για χαρακτηριστικό παράδειγμα των διπλών μέτρων και σταθμών της Δύσης στο μεταναστευτικό ζήτημα.
Ανάλογη ήταν και η τοποθέτηση του εκπροσώπου Τύπου του Ρώσου προέδρου, Dmitry Peskov, ο οποίος χαρακτήρισε τη στάση του Ελσίνκι ως ρωσοφοβική και τόνισε ότι οι ρωσικές συνοριακές υπηρεσίες λειτουργούν αυστηρά εντός των προβλεπόμενων οδηγιών, επιτρέποντας τη διέλευση μόνο σε όσους διαθέτουν νόμιμο δικαίωμα.
Συνολικά, η υπόθεση του κλεισίματος των φινλανδορωσικών συνόρων αποκαλύπτει ένα βαθύτερο πρόβλημα: την αντικατάσταση της ρεαλιστικής πολιτικής από συμβολικές κινήσεις που εξυπηρετούν περισσότερο την ιδεολογική ευθυγράμμιση παρά τα εθνικά οικονομικά συμφέροντα.
Η παρέμβαση του Väyrynen λειτουργεί ως προειδοποίηση ότι η Φινλανδία κινδυνεύει να πληρώσει μακροπρόθεσμα ένα δυσανάλογα υψηλό τίμημα για επιλογές που δεν λαμβάνουν υπόψη την ίδια της την πραγματικότητα.
www.bankingnews.gr
